Ustawa o nasiennictwie

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie

Obowiązuje
Artykuły 141
Wejście w życie 28.01.2013
Ostatnia zmiana 07.04.2026
art.
Widoczne: 50 z 141 artykułów
tytul

Tytuł I - Przepisy ogólne

art. 1-4
Art. 1
Art. 2
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) materiału siewnego przeznaczonego do państw trzecich innego niż materiał
siewny, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. b;
2) leśnego materiału rozmnożeniowego.
Art. 3
Art. 4
Do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. TYTUŁ II Rejestracja odmian DZIAŁ I Rejestracja odmian roślin uprawnych, z wyłączeniem odmian regionalnych i odmian amatorskich
tytul

Tytuł II - Rejestracja odmian

art. 5-32
dzial

Dział I - Rejestracja odmian roślin uprawnych, z wyłączeniem odmian regionalnych i odmian amatorskich

art. 5-27
Art. 5
1. Dla odmian gatunków roślin uprawnych, z wyłączeniem odmian
użytkowanych w celach ozdobnych oraz winorośli, prowadzi się rejestr odmian,
zwany dalej „krajowym rejestrem”.
2. Krajowy rejestr prowadzi Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin
Uprawnych, zwany dalej „Centralnym Ośrodkiem”.
Art. 6
Art. 7
1. Odmianę uznaje się za odrębną, jeżeli w dniu złożenia wniosku o wpis
odmiany do krajowego rejestru różni się ona w sposób wyraźny co najmniej jedną
właściwością od innej odmiany:
1) co do której został złożony wniosek o wpis do krajowego rejestru lub która
została wpisana do krajowego rejestru, lub odpowiedniego rejestru innego niż
Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, lub
2) która jest wpisana do wspólnotowych katalogów, a w przypadku odmiany
rośliny sadowniczej – do odpowiednich rejestrów innych państw członkowskich
lub do wspólnotowego wykazu odmian roślin sadowniczych;
3) powszechnie znanej w rozumieniu art. 66 ust. 2 – w przypadku roślin
sadowniczych.
2. Odmianę uznaje się za wyrównaną, jeżeli przy uwzględnieniu sposobu
rozmnażania właściwego dla tej odmiany jest ona wystarczająco jednolita pod
względem właściwości branych pod uwagę przy badaniach odrębności, jak również
innych właściwości użytych do opisu tej odmiany.
3. Odmianę uznaje się za trwałą, jeżeli jej charakterystyczne właściwości użyte
do opisu tej odmiany nie zmieniają się po jej rozmnożeniu.
Art. 8
1. Za odmianę o zadowalającej wartości gospodarczej uważa się
odmianę, która w porównaniu do odmian wpisanych do krajowego rejestru, na całym
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w niektórych jej regionach, ma takie
właściwości, które powodują poprawę wartości gospodarczej w uprawie oraz
w przerobie i użytkowaniu roślin lub wyrobów z nich wytworzonych, przy czym
dopuszcza się, aby pojedyncze, niekorzystne właściwości odmiany, w porównaniu do
odmian wpisanych do krajowego rejestru, były zrekompensowane innymi
korzystnymi właściwościami.
2. W przypadku gdy dla danego gatunku żadna odmiana nie jest wpisana do
krajowego rejestru, za odmianę o zadowalającej wartości gospodarczej uważa się
odmianę, która w porównaniu do odmian wpisanych do wspólnotowego katalogu,
które można uprawiać na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w niektórych jej regionach, ma takie właściwości, które wpływają na poprawę wartości gospodarczej w uprawie oraz w przerobie i użytkowaniu roślin lub wyrobów
z nich wytworzonych.
Art. 9
Odmianę wpisuje się do krajowego rejestru na wniosek zgłaszającego
odmianę.
Art. 10
Wniosek o wpis odmiany do krajowego rejestru składa się w terminie
umożliwiającym właściwe przeprowadzenie badań, o których mowa w art. 14 ust. 1
lub 2.
Art. 11
Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe terminy składania wniosku o wpis odmiany do
krajowego rejestru, biorąc pod uwagę biologiczne właściwości danego gatunku
rośliny.
Art. 12
Wniosek o wpis odmiany do krajowego rejestru składa do dyrektora
Centralnego Ośrodka zgłaszający odmianę.
Art. 13
Art. 14
Art. 15
Art. 16
Art. 17
Jeżeli do wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru została
dołączona lista osób fizycznych, o których mowa w art. 13 ust. 3, dyrektor
Centralnego Ośrodka, w przypadku gdy decyzja o wpisie odmiany do krajowego
rejestru stała się ostateczna, na wniosek każdej z tych osób, wydaje zaświadczenie
potwierdzające jej udział w wyhodowaniu albo odkryciu i wyprowadzeniu odmiany.
Art. 18
Art. 19
1. Odmiana wpisana do krajowego rejestru otrzymuje numer wpisu,
który składa się z kolejnego numeru w rejestrze oraz wielkiej litery oznaczającej daną
grupę roślin.
2. Dla poszczególnych grup roślin ustala się następujące oznaczenia literowe:
1) R – rośliny rolnicze;
2) W – rośliny warzywne;
3) S – rośliny sadownicze.
3. W krajowym rejestrze spośród roślin warzywnych wyodrębnia się odmiany,
których materiał siewny może być uznany za materiał siewny:
1) kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany lub kategorii standard – warzywna
lista A;
2) wyłącznie kategorii standard – warzywna lista B.
4. W krajowym rejestrze spośród roślin sadowniczych wyodrębnia się odmiany:
1) z urzędowym opisem – sadownicza lista A;
2) z urzędowo uznanym opisem, o którym mowa w art. 16 ust. 4a – sadownicza lista B.
Art. 20
Art. 21
1. Po wpisaniu odmiany do krajowego rejestru lub wspólnotowego
katalogu zachowujący odmianę zachowuje tę odmianę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub innego państwa członkowskiego, lub państwa trzeciego, w którym
obowiązuje system oceny równoważny z systemem obowiązującym w Unii
Europejskiej.
2. Zachowujący odmianę przez okres wpisu odmiany w krajowym rejestrze lub
wspólnotowym katalogu:
1) prowadzi dokumentację dotyczącą zachowania odmiany zawierającą dane
o wytwarzaniu wszystkich rozmnożeń poprzedzających otrzymanie materiału
siewnego kategorii elitarny;
2) umożliwia Centralnemu Ośrodkowi przeprowadzanie kontroli obejmującej:
a) dokonanie przeglądu roślinnych materiałów hodowlanych i matecznego
materiału siewnego,
b) pobranie prób kontrolnych w celu sprawdzenia poprawności zachowania
odmiany,
c) sprawdzenie dokumentacji, o której mowa w pkt 1, i bazy hodowlanej
posiadanej przez zachowującego odmianę.
3. Dyrektor Centralnego Ośrodka może upoważnić do udziału w kontroli,
o której mowa w ust. 2 pkt 2, osoby niebędące pracownikami Centralnego Ośrodka.
Art. 22
Art. 23
1. Zachowujący odmianę informuje pisemnie dyrektora Centralnego
Ośrodka o zgłoszeniu, wpisie, przedłużeniu okresu wpisu, skreśleniu albo wycofaniu
wniosku o wpis odmiany do odpowiednich rejestrów innych niż Rzeczpospolita
Polska państw członkowskich oraz o zmianach nazwy odmiany, w terminie 60 dni od
dnia uzyskania z państw członkowskich informacji o zaistnieniu tych zdarzeń.
2. Jeżeli nastąpiła zmiana zachowującego odmianę, nowy zachowujący odmianę
o zmianie tej powiadamia pisemnie dyrektora Centralnego Ośrodka, w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła ta zmiana, dołączając kopię dokumentu potwierdzającego jej nastąpienie.
3. Jeżeli nastąpiła zmiana informacji zawartych w opisie odmiany, zachowujący
odmianę powiadamia na piśmie o tej zmianie dyrektora Centralnego Ośrodka, w
terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła ta zmiana. Do powiadomienia dołącza się
kopię dokumentu potwierdzającego nastąpienie tej zmiany.
Art. 24
Art. 25
Art. 26
1. Po wpisie do krajowego rejestru odmian gatunków roślin
warzywnych i sadowniczych o dużym znaczeniu gospodarczym przeprowadza się
badania WGO zgodnie z metodykami badań opracowanymi przez dyrektora
Centralnego Ośrodka w celu sporządzenia list opisowych odmian, w których
umieszcza się informacje o plonach, cechach jakościowych i użytkowych odmian,
zwanych dalej „listami opisowymi odmian”.
2. Metodyki, o których mowa w ust. 1, dyrektor Centralnego Ośrodka
opracowuje w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa.
3. Listy opisowe odmian sporządza się również dla odmian gatunków roślin
rolniczych wpisanych do krajowego rejestru, na podstawie badań WGO.
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, listę
gatunków roślin warzywnych i sadowniczych o dużym znaczeniu gospodarczym, dla
których przeprowadza się badania WGO, biorąc pod uwagę znaczenie gospodarcze
tych gatunków.
Art. 27
1. Centralny Ośrodek we współpracy z samorządami województw i izbami rolniczymi prowadzi dla gatunków roślin uprawnych o dużym znaczeniu gospodarczym na obszarze województwa, wpisanych do krajowego rejestru lub znajdujących się we wspólnotowym katalogu odmian, porejestrowe doświadczalnictwo odmianowe. 2. Porejestrowe doświadczalnictwo odmianowe jest prowadzone zgodnie z metodykami opracowanymi przez dyrektora Centralnego Ośrodka. 3. Metodyki, o których mowa w ust. 2, dyrektor Centralnego Ośrodka opracowuje w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa. 4. Dla odmian gatunków objętych porejestrowym doświadczalnictwem odmianowym sporządza się listy opisowe odmian. 5. Na podstawie wyników porejestrowego doświadczalnictwa odmianowego Centralny Ośrodek w porozumieniu z samorządem województwa i izbą rolniczą ustala listę odmian zalecanych do uprawy na obszarze województwa. DZIAŁ II Rejestracja odmian regionalnych i odmian amatorskich
dzial

Dział II - Rejestracja odmian regionalnych i odmian amatorskich

art. 28-32
Art. 28
Art. 29
Art. 30
Art. 31
1. Przy badaniu OWT odmian regionalnych albo odmian amatorskich
stosuje się przepisy art. 14 i 15 dotyczące badań OWT.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze
rozporządzenia, metody dotyczące badania OWT dla odmian regionalnych oraz
odmian amatorskich, biorąc pod uwagę biologiczne właściwości poszczególnych
gatunków.

Art. 32
tytul

Tytuł III - Wytwarzanie i ocena materiału siewnego

art. 33-74
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 33-34
Art. 33
1. Wytwarzanie materiału siewnego rozpoczyna się od materiału
wytworzonego przez zachowującego odmianę lub dostawcę danego gatunku lub
odmiany i stanowi jedno lub kilka jego rozmnożeń; dla odmiany mieszańcowej
wytwarzanie tego materiału obejmuje wytwarzanie składników mieszańca oraz ich
krzyżowanie.
2. Przy wytwarzaniu materiału siewnego zapewnia się odpowiednie dla gatunku
i odmiany warunki agrotechniczne, w szczególności:
1) utrzymanie tożsamości i czystości odmianowej;
2) ochronę przed porażeniem chorobami i szkodnikami roślin, przenoszonymi
przez materiał siewny;
3) otrzymanie materiału siewnego o odpowiedniej dla poszczególnych gatunków
i odmian jakości przez uzyskanie:
a) odpowiedniej zdolności kiełkowania, czystości i wielkości zanieczyszczeń,
tożsamości gatunkowej i odmianowej oraz zdrowotności,
b) cech zewnętrznych odpowiednich dla określonych gatunków i grup roślin;
4) przygotowanie partii materiału siewnego w wielkości wystarczającej do oceny
tego materiału.
Art. 34
1. Ocena materiału siewnego polega na sprawdzeniu, czy materiał siewny spełnia wymagania w zakresie jego wytwarzania lub czy materiał siewny odpowiada określonym wymaganiom w zakresie jakości. 2. Ocena materiału siewnego, o której mowa w ust. 1, w zależności od gatunku roślin i kategorii wytwarzanego materiału siewnego, obejmuje:
1) ocenę polową polegającą na sprawdzeniu, w wyniku dokonania oceny plantacji nasiennej, czy plantacja nasienna spełnia wymagania w zakresie wytwarzania materiału siewnego;
2) ocenę laboratoryjną polegającą na sprawdzeniu jakości lub zdrowotności materiału siewnego;
3) ocenę tożsamości i czystości odmianowej polegającą na sprawdzeniu, na każdym etapie wegetacji roślin, czy cechy odmian pozostały niezmienione w procesie rozmnażania, w celu potwierdzenia tożsamości i czystości odmianowej poszczególnych partii materiału siewnego;
4) ocenę cech zewnętrznych polegającą na sprawdzeniu, czy cechy zewnętrzne materiału siewnego spełniają wymagania w zakresie jakości. DZIAŁ II Materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych Rozdział 1 Ocena materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych
dzial

Dział II - Materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych

art. 35-56
rozdzial

Rozdział 1 - Ocena materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych

art. 35-51
Art. 35
1. Materiał siewny roślin rolniczych, z wyłączeniem sadzeniaków
ziemniaka, oraz materiał siewny roślin warzywnych podlegają ocenie polowej, ocenie
laboratoryjnej oraz ocenie tożsamości i czystości odmianowej.
2. Sadzeniaki ziemniaka podlegają ocenie polowej, ocenie laboratoryjnej
polegającej na sprawdzeniu zdrowotności ocenianej plantacji, zwanej dalej „oceną
weryfikacyjną”, oraz ocenie cech zewnętrznych.
3. Materiał siewny kategorii handlowy podlega ocenie laboratoryjnej.
Art. 36
Art. 37
Przy wytwarzaniu materiału siewnego kategorii kwalifikowany
powierzchnia plantacji nasiennych roślin rolniczych nie może być mniejsza niż:
1) 2 ha – w przypadku materiału siewnego roślin zbożowych;
2) 1 ha – w przypadku sadzeniaków ziemniaka;
3) 0,5 ha – w przypadku pozostałych gatunków roślin rolniczych.
Art. 38
1. Plantacje nasienne wieloletnich roślin rolniczych prowadzi się przez
czas określony w przepisach wydanych na podstawie art. 40 pkt 3 lit. c.
2. Plantacje nasienne znakuje się w sposób zapewniający identyfikację plantacji.
Art. 39
Partie materiału siewnego roślin rolniczych lub warzywnych
wytworzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oznacza się w sposób
umożliwiający identyfikację tego materiału.
Art. 40
Art. 41
1. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze rozporządzenia,
może utworzyć rejon wytwarzania sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarny, zwany
dalej „rejonem zamkniętym”, mając na względzie utrzymanie wysokiego poziomu
zdrowotności tego materiału w rejonie zamkniętym.
2. Rejon zamknięty tworzy się na wniosek zarządu województwa, po uprzednim
uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej.
3. Rejon zamknięty obejmuje obszar województwa lub jego część.
4. Minister właściwy do spraw rolnictwa, tworząc rejon zamknięty, określa
w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, odmiany i kategorie sadzeniaków
ziemniaka, które mogą być uprawiane w tym rejonie.
5. W rejonie zamkniętym obowiązuje zakaz uprawy odmian i kategorii
sadzeniaków ziemniaka innych niż określone przez ministra właściwego do spraw
rolnictwa w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1.
6. Zadanie zarządu województwa, o którym mowa w ust. 2, jest zadaniem
z zakresu administracji rządowej.
Art. 42
1. Oceny materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych dokonuje,
jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, wojewódzki inspektor właściwy ze
względu na:
1) położenie plantacji – w przypadku oceny polowej;
2) (uchylony)
3) miejsce dokonywania przerobu – w przypadku oceny cech zewnętrznych.
2. Jeżeli wojewódzki inspektor, o którym mowa w ust. 1, nie może dokonać
oceny materiału siewnego, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwany
dalej „Głównym Inspektorem”, wskazuje innego wojewódzkiego inspektora, który
dokona oceny tego materiału.

Art. 42a. Oceny laboratoryjnej materiału siewnego roślin rolniczych
i warzywnych dokonuje Główny Inspektor.
Art. 43
1. Oceny polowej materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych
dokonują upoważnieni przez wojewódzkiego inspektora pracownicy wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa, zwani dalej „urzędowymi kwalifikatorami”.
2. Oceny polowej materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych kategorii
kwalifikowany, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka, mogą dokonywać również
osoby fizyczne, które uzyskały akredytację wojewódzkiego inspektora, zwane dalej
„akredytowanymi kwalifikatorami”.
3. Oceny polowej materiału siewnego na plantacji nasiennej roślin rolniczych
i warzywnych obsianej materiałem siewnym z partii, do której zostały zgłoszone
zastrzeżenia wynikające z oceny tożsamości i czystości odmianowej, dokonuje
urzędowy kwalifikator.
4. Oceny polowej materiału siewnego roślin warzywnych, w celu uznania go za
materiał siewny kategorii standard własnych odmian, dokonuje zachowujący odmianę.
5. Urzędowi kwalifikatorzy i akredytowani kwalifikatorzy sporządzają
dokumentację dotyczącą dokonanej oceny polowej materiału siewnego roślin
rolniczych i warzywnych w zakresie i w sposób określony w przepisach wydanych na
podstawie art. 51 pkt 5.
Art. 44
Art. 45
1. Oceny weryfikacyjnej sadzeniaków ziemniaka dokonują wyłącznie
urzędowe laboratoria.
2. Oceny weryfikacyjnej sadzeniaków ziemniaka odmian regionalnych mogą
dokonywać również akredytowane laboratoria.
Art. 46
Art. 47
Art. 48
1. Materiał siewny roślin rolniczych lub warzywnych znajdujący się
w obrocie lub przygotowywany do obrotu, z wyłączeniem mieszanek materiału
siewnego, podlega okresowej ocenie laboratoryjnej co najmniej w zakresie zdolności
kiełkowania.
2. Okresowej oceny laboratoryjnej dokonuje się, z uwzględnieniem rodzaju
opakowań materiału siewnego, w terminie zapewniającym odpowiednią jakość
materiału siewnego określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 51 pkt 1.
Art. 49
Art. 50
Pokazano 50 z 141 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników