Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Obowiązuje
Artykuły 128
Wejście w życie 01.01.1983
Ostatnia zmiana 08.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 128 artykułów
dzial

Dział I - Księgi wieczyste

art. 1-64
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy o prawach jawnych z księgi wieczystej

art. 1-22
Art. 1
2 orzeczenia
1. Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego
nieruchomości.
2. Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości.
3. Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu
prawnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Art. 2 Jawność ksiąg wieczystych
1 orzeczenie
Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością
wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej
wzmiankę.
Art. 3 Domniemanie zgodności księgi wieczystej
6 orzeczeń
1. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane
zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
2. Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje.
Art. 4
Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze
wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające
z posiadania.
Art. 5 Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych
2 orzeczenia
W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości
ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi
rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).
Art. 6
1 orzeczenie
1. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni
rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego
w złej wierze.
2. W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna
z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym
dowiedzieć.
3. Jeżeli do dokonania rozporządzenia potrzebny jest wpis w księdze
wieczystej, chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca dla oceny dobrej lub
złej wiary nabywcy. Jednakże gdy rozporządzenie dochodzi do skutku dopiero po
dokonaniu wpisu, rozstrzyga dzień, w którym rozporządzenie doszło do skutku.
Art. 7 Przepisy o prawach jawnych z księgi wieczystej
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko:
1) prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu;
2) prawu dożywocia;
3) służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji rządowej albo jednostki samorządu terytorialnego;
4) służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia;
5) służebnościom przesyłu.
Art. 8 Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku
Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, skardze na orzeczenie referendarza sądowego, apelacji lub skardze kasacyjnej oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.
Art. 9
Przepisy art. 5–8 stosuje się także w wypadkach niewymienionych
w art. 5 rozporządzeń prawami jawnymi z księgi wieczystej oraz gdy na podstawie
wpisanego prawa zostaje spełnione świadczenie na rzecz osoby uprawnionej
według treści księgi.
Art. 10
8 orzeczeń
1. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości
ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której
prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem
nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
2. Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez
ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub
postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest
potrzebne wykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Art. 11
1 orzeczenie
Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, ujawnione
w księdze wieczystej, ma pierwszeństwo przed takim prawem nieujawnionym
w księdze.
Art. 12 O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej
1. O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do
księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu.
2. Prawa wpisane na podstawie wniosków złożonych równocześnie mają
równe pierwszeństwo.
Art. 13
1. Ustanawiając ograniczone prawo rzeczowe, które ma być wpisane
w księdze wieczystej, właściciel może zastrzec pierwszeństwo przed tym prawem
lub równe z tym prawem dla innego prawa.
2. Zastrzeżenia można dokonać także po ustanowieniu prawa, za zgodą osoby,
której to prawo przysługuje.
3. Do zastrzeżenia pierwszeństwa ograniczonego prawa rzeczowego
niezbędny jest wpis w księdze wieczystej.
Art. 14
Jeżeli przed wpisaniem prawa, dla którego było zastrzeżone
pierwszeństwo, zostało wpisane inne prawo, do wpisu prawa z zastrzeżeniem
pierwszeństwa nie jest potrzebna zgoda osoby, której to inne prawo przysługuje,
chyba że prawo, dla którego zastrzeżono pierwszeństwo, miałoby być wpisane
w szerszym zakresie, niż to wynika z zastrzeżenia pierwszeństwa.
Art. 15
Przepisy art. 11–14 nie naruszają pierwszeństwa ograniczonych
praw rzeczowych określonego w przepisach szczególnych.
Art. 16
1. W wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, poza prawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia. 2. W szczególności mogą być ujawniane:
1) prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia;
2) roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych;
3) roszczenie wynikające z określenia zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli lub wieczystych użytkowników;
4) roszczenie współwłaścicieli wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności;
5) wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipoteką;
6) prawo z umowy timeshare, o którym mowa w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o timeshare (Dz. U. poz. 1370).
Art. 17
Przez ujawnienie w księdze wieczystej prawo osobiste lub roszczenie
uzyskuje skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego
ujawnieniu, z wyjątkiem służebności drogi koniecznej, służebności przesyłu albo
służebności ustanowionej w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu
budynku lub innego urządzenia.
Art. 18 Równocześnie z wpisem prawa, do którego odnosi się ujawnione
Równocześnie z wpisem prawa, do którego odnosi się ujawnione
w księdze wieczystej roszczenie, wykreśla się z urzędu wpisy praw nabytych po
ujawnieniu roszczenia, jeżeli wpisy te są sprzeczne z wpisem prawa, którego
roszczenie dotyczyło, albo jeżeli w inny sposób naruszają to prawo.
Art. 19
Art. 20
1. Do pierwszeństwa praw osobistych oraz roszczeń ujawnionych
w księdze wieczystej stosuje się odpowiednio przepisy o pierwszeństwie
ograniczonych praw rzeczowych.
2. O pierwszeństwie prawa, którego ustanowienie było przedmiotem
roszczenia ujawnionego w księdze wieczystej, rozstrzyga chwila złożenia wniosku
o wpis roszczenia.
Art. 21
Właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą
lub graniczących z sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną
nieruchomość.
Art. 22 Ograniczone prawa rzeczowe obciążające którąkolwiek z połączonych nieruchomości obciążają
1. Ograniczone prawa rzeczowe obciążające którąkolwiek z połączonych nieruchomości obciążają całą nieruchomość utworzoną przez połączenie. Nie wpływa to jednak na dotychczasowy zakres wykonywania użytkowania i służebności. 2. Nieruchomości obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi mogą być połączone tylko wtedy, gdy uprawnieni ułożą się co do pierwszeństwa tych praw na nieruchomości utworzonej przez połączenie. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pierwszeństwa praw i roszczeń, o których mowa w art. 16. Rozdział 2 Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie
rozdzial

Rozdział 2 - Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie

art. 23-58
Art. 23
Prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów
rejonowych. Czynności sądu w zakresie prowadzenia ksiąg wieczystych mogą
wykonywać referendarze sądowi.

Art. 23a. Sądy rejonowe prowadzące księgi wieczyste współpracują
z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym
do realizacji jego zadań ustawowych.
Art. 24
1 orzeczenie
Art. 25
Art. 26 Oznaczenie nieruchomości w księdze
1. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości1). 2. Podstawą oznaczenia lokalu w księdze wieczystej jest zaświadczenie o położeniu i powierzchni lokalu, wydane przez spółdzielnię mieszkaniową, a domu jednorodzinnego – zaświadczenie wydane przez spółdzielnię oraz dane katastru nieruchomości1). 3. O założeniu księgi wieczystej, o której mowa w art. 241, oraz o wpisie hipoteki do tej księgi sąd prowadzący księgę wieczystą zawiadamia spółdzielnię. <4. Do danych ujawnianych w księdze wieczystej nie stosuje się przepisów Dodany ust. 4w art. 48a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. art. 26 wejdzie w życie z dn. poz. 1799 oraz z 2025 r. poz. 1792).> 17.06.2027 r. (Dz. U. z 2025 r. poz.
Art. 27 Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie
Art. 28
Przy każdej księdze wieczystej prowadzi się akta księgi wieczystej.
Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości.
Art. 29
1 orzeczenie
Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia
wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu – od
chwili wszczęcia tego postępowania.
Art. 30 Przepis uchylony
(uchylony)
Art. 31 Wpis w księdze wieczystej
1 orzeczenie
1. Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem
notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy
dokumentu.
2. Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej
a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie
wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami.
Art. 32 Wpisu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości wystarcza dokument
1. Do wpisu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości
wystarcza dokument obejmujący oświadczenie właściciela o ustanowieniu tego
prawa.
2. Do wpisu prawa osobistego lub roszczenia wystarcza dokument
obejmujący oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu tego prawa albo
obejmujący zgodę na wpis roszczenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do
wpisu przeniesienia hipoteki i ustępstwa pierwszeństwa; jednakże gdy ustępstwem
pierwszeństwa mają być dotknięte prawa innej jeszcze osoby, potrzebny jest także
dokument obejmujący zgodę tej osoby.
3. Zgoda na dokonanie wpisu nie może być uzależniona od warunku lub
terminu.
Art. 33
Oświadczenie woli właściciela nieruchomości o ustanowieniu na niej
ograniczonego prawa rzeczowego uważa się za złożone nie tylko wtedy, gdy doszło
do wiadomości nabywcy, lecz także gdy zostało złożone w przepisanej formie
w sądzie rejonowym prowadzącym księgę wieczystą. Przepis ten stosuje się
odpowiednio do ustępstwa pierwszeństwa.
Art. 34 Nastąpić
Wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być wpisem
dotknięte, jest lub zostaje jednocześnie wpisana do księgi wieczystej jako
uprawniona. Jednakże do ujawnienia właściciela wystarcza, aby następstwo prawne
po osobie wpisanej jako właściciel zostało wykazane odpowiednimi dokumentami.
Art. 35 Ujawnienie prawa w księdze wieczystej
1 orzeczenie
1. Właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego
złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej.
2. Jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa
własności w księdze wieczystej, właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę
powstałą na skutek niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, bądź na
skutek opieszałości w jego wykonaniu.
Art. 36 Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, a
Pokazano 50 z 128 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników