Nabycie przez PKP na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prawa użytkowania wieczystego gruntów następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, a nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje nieodpłatnie.

Art. 37a. 1. Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. 2. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, PKP SA przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. 3. Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty. 4. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji. 5. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich. 6. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP SA. 7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodo- wanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. 8. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca PKP SA. 9. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela.

Art. 37b. 1. Jeżeli grunty, o których mowa w art. 37a ust. 1, nie mają założonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, przy potwierdzaniu nabycia praw, o których mowa w art. 37a ust. 1 i 2, przyjmuje się inne dokumenty stwierdzające prawa do tych gruntów oraz dane z katastru nieruchomości służące do jej oznaczenia. 2. W przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do nich prawa rzeczowe, informację o zamiarze potwierdzenia nabycia praw, o których mowa w art. 37a ust. 1 i 2, wojewoda podaje do publicznej wiadomości w drodze obwieszczenia zawierającego w szczególności wykaz nieruchomości, przez które przebiega linia kolejowa, uwzględniając numer ewidencyjny działki, numer obrębu ewidencyjnego, powierzchnię i położenie nieruchomości. Obwieszczenie podaje się do publicznej wiadomości w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, w prasie o zasięgu ogólnopolskim oraz na stronach internetowych urzędu wojewódzkiego i urzędów gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej. 3. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia obwieszczenia, o którym mowa w ust. 2, w prasie o zasięgu ogólnopolskim nie zgłoszą się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości określonych w obwieszczeniu, wojewoda wydaje decyzję, o której mowa w art. 37a ust. 4. Decyzję ogłasza się w sposób określony w ust. 2. Doręczenie decyzji uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w prasie o zasięgu ogólnopolskim.