Centrum tematu
Pozbawienie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej to najdalej idąca ingerencja sądu w prawa i obowiązki rodzica wobec dziecka. Sąd może je orzec, gdy władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, gdy rodzic nadużywa władzy albo rażąco zaniedbuje obowiązki wobec dziecka.
Co warto wiedzieć
Pozbawienie władzy rodzicielskiej bywa potocznie nazywane odebraniem praw rodzicielskich, ale prawnie chodzi o pozbawienie rodzica możliwości wykonywania władzy rodzicielskiej. Rodzic traci prawo decydowania o istotnych sprawach dziecka, reprezentowania go i zarządzania jego majątkiem. Nie oznacza to jednak automatycznie ustania obowiązku alimentacyjnego ani automatycznego zakazu kontaktów.
Podstawą sprawy jest dobro dziecka, a nie sam konflikt między rodzicami. Sąd bada, czy zachodzą przesłanki z art. 111 kro: trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy, nadużywanie władzy rodzicielskiej albo rażące zaniedbywanie obowiązków. W praktyce mogą to być m.in. długotrwały brak zainteresowania dzieckiem, porzucenie dziecka, przemoc, poważne uzależnienia, rażące zaniedbania opiekuńcze, uporczywe uchylanie się od podstawowych obowiązków albo sytuacja, w której rodzic stale nie uczestniczy w życiu dziecka.
Wniosek składa się co do zasady do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego według miejsca zamieszkania albo pobytu dziecka. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być też orzeczone w wyroku rozwodowym, separacyjnym albo unieważniającym małżeństwo. Jeżeli wcześniejsze rozstrzygnięcie zapadło w sprawie rozwodowej, możliwa jest późniejsza zmiana orzeczenia przez sąd opiekuńczy, jeżeli wymaga tego dobro dziecka.
Wniosek powinien być konkretny i oparty na dowodach. Trzeba wskazać dziecko, rodzica, którego wniosek dotyczy, żądanie pozbawienia władzy rodzicielskiej, okoliczności uzasadniające wniosek oraz dowody, np. dokumenty ze szkoły, pomocy społecznej, policji, dokumentację medyczną, korespondencję, zeznania świadków albo informacje o braku kontaktu i opieki.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej może dotyczyć jednego albo obojga rodziców. Jeżeli ustaną przyczyny, które były podstawą pozbawienia, sąd może władzę rodzicielską przywrócić.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Pytania z forum
Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.
Powiązane orzeczenia
Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.
Najczęstsze pytania
Kiedy sąd może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej?
Gdy władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, rodzic nadużywa władzy rodzicielskiej albo rażąco zaniedbuje obowiązki wobec dziecka.
Czy jest termin na złożenie wniosku?
Nie ma jednego ustawowego terminu. Wniosek składa się wtedy, gdy istnieją aktualne okoliczności uzasadniające pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej.
Gdzie złożyć wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej?
Co do zasady do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego według miejsca zamieszkania dziecka, a gdy go nie ma według miejsca pobytu dziecka. W rozwodzie rozstrzyga sąd rozwodowy.
Ile wynosi opłata od wniosku?
Od samodzielnego wniosku w postępowaniu nieprocesowym pobiera się zwykle opłatę stałą 100 zł, chyba że sprawa jest rozpoznawana w innym trybie albo przepis szczególny stanowi inaczej.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek powinien wskazywać sąd, dane dziecka i rodziców, konkretne żądanie pozbawienia władzy, uzasadnienie, dowody, podpis oraz załączniki, np. odpis aktu urodzenia dziecka i dokumenty potwierdzające opisywane okoliczności.
Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej odbiera kontakty z dzieckiem?
Nie automatycznie. Kontakty z dzieckiem są odrębne od władzy rodzicielskiej. Rodzic pozbawiony władzy może nadal mieć kontakty, chyba że sąd osobno je ograniczy albo zakaże.
Co dzieje się po uwzględnieniu wniosku?
Rodzic traci władzę rodzicielską w zakresie wskazanym w orzeczeniu. Nie decyduje o istotnych sprawach dziecka, nie reprezentuje go jako rodzic i nie zarządza jego majątkiem, ale obowiązek alimentacyjny co do zasady pozostaje.
Co dzieje się po oddaleniu wniosku?
Władza rodzicielska pozostaje bez zmian w zakresie objętym wnioskiem. W zależności od uzasadnienia można rozważyć apelację albo ponowny wniosek, jeżeli później pojawią się nowe istotne okoliczności.