Wyrok z 17 grudnia 2014, sygn. V ACa 442/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2014r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSA Iwona Wilk
Sędziowie:	SA Barbara Kurzeja SO del. Dariusz Chrapoński (spr.)
Protokolant:	Anna Fic

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014r. w Katowicach

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

przeciwko S. S.

o zapłatę

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach

z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt XIV GC 130/12

oddala obie apelacje i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt V ACa 442/14

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniósł przeciwko pozwanemu S. S. pozew o zapłatę kwoty 115.790,05 zł.

W uzasadnieniu podniósł, że powód jest właścicielem i użytkownikiem kabla elektrycznego 20kV typu (...) relacji (...). Kabel ten został wybudowany i wprowadzony do majątku trwałego poprzednika poprzednika prawnego powoda w dniu 30.10.1986r. i od tamtej pory stanowi podstawowe źródło zasilania w energię elektryczną zakładu produkcyjno – usługowego powoda.

Energia elektryczna dostarczana jest do powoda tą drogą przez (...) Sp. zo.o w K. na podstawie na podstawie zawartej umowy sprzedaży energii elektrycznej wraz z usługa dystrybucji.

Zasilanie zakładu powoda z dwóch niezależnych źródeł podyktowane jest względami bezpieczeństwa pracy zakładu jak również związane z koniecznością utrzymania ciągłości realizowanej produkcji i świadczonych usług.

Przedmiotowy kabel przebiega przez teren nieruchomości obejmującej działki należące do pozwanego. Pozwany na ich terenie prowadził inwestycje polegającą na adaptacji budynku byłej rozdzielni głównej na hotel na podstawie uzyskanych decyzji o warunkach zabudowy nr (...) z 28.07.2009r. oraz decyzji o pozwoleniu na budowę Nr (...) z 6.04.2010r.

Pozwany przystąpił do prowadzenia prac budowlanych na terenie inwestycji bez dopełnienia niezbędnych wymogów prawa budowlanego (m.in bez posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bez zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych z dnia 27.04.2010r. sporządzonym przez Przedstawicieli Państwowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego "PINB".

Na miejscu stwierdzono istnienie wykopów w okolicach przebiegu gazociągu spornego kabla. Pozwany w trakcie tego spotkania wyjaśniał, że absolutnie nie wiedział, że przez ten teren przebiegał kabel powoda. Powód wskazał, że w dniu 21.04.2010r.wystąpiła pierwsza awaria kabla. Powód zlokalizował miejsce uszkodzenia kabla przy udziale wcześniej wynajętej firmy specjalistycznej.Osoby te pojechały na budowę pozwanego na miejscu zobaczyły pracującą koparkę z zapiętym łańcuchem, za pomocą której wyrywano z ziemi elementy. Powód zlecił usunięcie awarii firmie (...) na podstawie umowy o stałej współpracy.Koszty poniesione przez powoda w związku z koniecznością usunięcia pierwszej awarii kabla wyniosły 9.709,68 zł i pokrył je w całości powód. W dniu 4.06.2010r. wystąpiła druga awaria kabla, która została usunięta przez firmę działającą na zlecenie powoda. Koszt naprawy wyniósł 3.800 zł i pokrył je w całości powód. W dniu 13.06.2010r. wystąpiła trzecia awaria kabla, wtedy nie podjęto działań naprawczych jak w dwóch wcześniejszych przypadkach. Powód podjął decyzję o przebudowie kabla. Firma działająca na zlecenie powoda dokonała niezbędnych pomiarów i zlokalizowała miejsce trzeciej awarii.

Podsumowując powód wskazał, że powód samodzielnie poniósł koszty w wysokości 98.287,67 zł w zakresie działań naprawczych, polegających na usunięciu awarii i przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego kabla, na przebudowie kabla w części znajdującej się na terenie budowy kompleksu hotelowego oraz kosztów poniesienie opinii technicznej w zakresie stanu technicznego kabla (...).

Nakazem zapłaty z dnia 2 marca 2012r. sygn. akt XIV GNc 99/12/0 Sąd Okręgowy uwzględnił w całości żądanie pozwu.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, podnosząc zarzut braku odpowiedzialności pozwanego z tytułu uszkodzenia w dniu 21 kwietnia 2010r. należącego do powoda kabla elektrycznego, ewentualnie podniósł zarzut przyczynienia się powoda do powstania szkody i tym samym ograniczenia odpowiedzialności pozwanego oraz zarzut braku odpowiedzialności z tytułu wyrządzonej powodowi szkody z uwagi na powierzenie wykonania robót w zakresie zasilania placu budowy inwestycji oraz przebudowy kabli, energetycznych przedsiębiorcy J. B..

Pozwany podniósł również zarzut braku związku przyczynowego pomiędzy uszkodzeniem kabla o poniesieniem przez powoda kosztów jego przełożenia.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł, że powód w zakresie związanym z użytkowaniem kabla korzystał z nieruchomości pozwanego bez tytułu prawnego a propozycję pozwanego odnośnie uregulowania sytuacji prawnej instalacji powoda pozostały bez odpowiedzi.

Pozwany zaprzeczył twierdzeniu powoda, jakoby pozwany przystąpił do realizacji robót budowlanych "bez posiadania decyzji o pozwoleniu na budowę.”

Pozwany wskazał, że przyczyną uzasadniającą wymianę kabla były błędy popełnione przy jego układaniu, niezgodność z obowiązującymi przepisami oraz brak zgody pozwanego na jego ułożenie na nieruchomości. Powód wymienił zatem przedmiotowy kabel na własne życzenie i na własny koszt, zaś pozwany, nie zlecał powodowi przekładki kabla. Pozwany podniósł, że pomiędzy awariami kabla, a przeniesieniem linii kablowej brak jest adekwatnego związku przyczynowego.

Sąd Okręgowy w Katowicach zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 19.189,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami, oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 2.410 zł.

Sąd Okręgowy ustalił, że powód jest właścicielem i użytkownikiem kabla elektrycznego „(...)” 20kV typu (...) relacji (...) pole nr (...)– rozdzielnia główna 20 kV (...). Kabel został wybudowany przez poprzednika prawnego powoda Fabrykę (...) z siedzibą w S. i wprowadzony do majątku powoda w dniu 30 października 1986r.

Kabel (...) przebiegał na odcinku 130 m z południa na północ, równolegle do ulicy (...) wzdłuż frontu budynku starej rozdzielni 6kV pozostałej po likwidacji KWK (...) i przebiegał przez działki nr (...).(...),(...),(...),(...),(...) obręb(...) stanowiące własność pozwanego. Kabel jest zainstalowany pod ziemią na odcinku 4 km i stanowi główne zasilanie przedsiębiorstwa powoda, który prowadzi produkcje w systemie całodobowym. W ramach użytkowania kabla powód korzystał z nieruchomości pozwanego.

Pismem z dnia 11 marca 2009r. (...) SA wydał warunki oraz naniósł przebieg istniejących urządzeń podziemnych przebiegających przez nieruchomość pozwanego. Pismo zawierało informację, że urządzenia podziemne naniesiono orientacyjnie, natomiast w celu dokładnego zlokalizowania przebiegu urządzeń, należy wyznaczyć ich przebieg przy pomocy aparatów lokalizacyjnych lub wykonać przekopy kontrolne. Podkreślono również zakaz prowadzanie robót z sprzętem mechanicznym w odległości mniejszej niż dwa metry od zlokalizowanego przekopem kontrolnym kabla. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2010r. Prezydent Miasta S. nałożył na pozwanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego przebudowy sieci, kolidujących z projektowanym obiektem uzgodnione w Zespole Uzgadniania Dokumentacji i z właścicielami tych sieci.

Pismem z dnia 18 lutego 2010r. (...) SA Rejon (...) wydał warunki przebudowy kabli elektroenergetycznych stanowiących majątek (...) SA.
w ramach projektu zagospodarowania terenu pod budowę hotelu w S. przy ul. (...), gdzie zapisano, że należy opracować projekt zabezpieczenia lub przebudowy, wymienionych urządzeń elektrycznych, który podlega uzgodnieniu.

Decyzją z dnia 6 kwietnia 2010r. Nr (...) Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwanemu pozwolenia na budowę, rozbiórkę i wykonanie robót budowlanych związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku byłej rozdzielni głównej na hotel wraz z obsługą komunikacyjną przy ul. (...) w S..

W kwietniu 2010 r. pozwany rozpoczął na należącej do niego nieruchomości realizację inwestycji polegającej na adaptacji budynku byłej rozdzielni głównej na hotel na podstawie decyzji o warunkach zabudowy Nr (...) z dnia 28.07.2009r. oraz decyzji Prezydenta Miasta S.. W dniu 21 kwietnia 2010r. podczas prowadzonych przez pozwanego prac doszło do pierwszej awarii kabla, polegającej na przerwaniu dopływu prądu. Przyczyną pierwszej awarii było uszkodzenie kabla podczas wykonywania robót ziemnych polegających na niwelowaniu terenu. Po zgłoszeniu awarii przez pozwanego, pracownicy powoda G. J. i R. P. udali się na plac budowy, gdzie trwały prace przygotowawcze polegające na wyrywaniu uzbrojenia terenu za pomocą koparki. Stwierdzono wykopy w okolicach gazociągu oraz kabla. Po zauważeniu, że prace na budowie są prowadzone bez żadnego nadzoru i kontroli G. J. osobiście zgłosi zastrzeżenia do PINB S.. Działająca na zlecenie powoda (...) Sp. jawna w S. zleciła usunięcie awarii Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu (...) M. Z. Sp. jawna. Koszt usunięcia awarii wyniósł 6.900,00 zł, a koszt pomiarów dokonanych przed naprawą wyniósł 2.809,68 zł. Koszty te zostały całkowicie poniesione przez powoda.

W dniu 6 maja 2010r. pozwany zawarł z J. B. (jako wykonawcą) umowę o roboty budowlane, na mocy której J. B. zobowiązał się do wykonania zasilania placu budowy hotelu przy ul. (...) w S., oraz wykonania przebudowy kabli energetycznych w związku z budową hotelu i modernizacją byłego budynku rozdzielni KWK (...) przy ul. (...).

Zgodnie z umową o roboty budowlane kierownikiem robót elektrycznych został osobiście J. B. posiadający uprawnienia budowlane. J. B. wpisem w dzienniku budowy potwierdził przyjęcie obowiązków kierownika robót.

W dniu 4 czerwca 2010r. doszło do drugiej awarii kabla w wyniku której doszło do wyłączenia zasilania zakładu. Przyczyną drugiej awarii mogło być uszkodzenie mechaniczne pancerza kabla, lub uszkodzenie kabla podczas przekładki kabla będącego własnością (...) SA., który przebiegał równolegle do kabla (...). Awaria została usunięta przez firmęJ. B., który prowadził prace na budowie. Koszt usunięcia drugiej awarii wyniósł 3.800 zł netto. W dniu 13 czerwca 2010r. doszło do trzeciej awarii kabla, która wyniknęła w konsekwencji prowadzonych robót ziemnych w pobliżu kabla i pozostawienia odkrytego wykopu z kablem. Skutkiem każdej z awarii było wyłączenie zabezpieczenia głównego w (...) i pozbawienie powoda zasilania podstawowego.

Istniała możliwość naprawy kabla po wystąpieniu trzeciej awarii w kwocie 4.000 zł, powód nie zdecydował się na jej naprawę, lecz podjął decyzje o samodzielnym przełożeniu kabla zgodnie z wydana decyzją o pozwoleniu na budowę i zgodnie z wykonanym przez pozwanego projektem budowlano-wykonawczym.

W dniu 14 czerwca 2010 r. firma (...) Sp. jawna działająca na zlecenie powoda dokonała niezbędnych pomiarów i zlokalizowała miejsce trzeciej awarii. Koszt tych pomiarów wyniósł 1680 zł i został całkowicie poniesiony przez powoda. W trakcie wykonywania prac dotyczących przełożenia kabla linii (...) ułożono 510m kabla oraz 138 m rury ochronnej.

Powód poniósł koszt przełożenia kabla w wysokości 84.907,67 zł netto. Powód zlecił Ośrodkowi (...) w K. sporządzenie opinii technicznej w celu określenia stanu technicznego 20kV, prawidłowości jego ułożenia i określenie wpływu prowadzonych prac budowlanych Kabla (...) w Rejonowe nieruchomości położonej w S. na prace przedmiotowego kabla. Koszt sporządzenia opinii wyniósł 1.220 zł i został poniesiony przez powoda.

Powód nie posiadał wiedzy na temat prawidłowości ułożenia kabla, który użytkowany był od 1986 roku. Skrzyżowanie kabla z gazociągiem zostało wykonane niezgodnie z normą (...) oraz sposobami zabezpieczenia i wykonania kabla z gazociągiem niezgodny z przepisami.

Przebieg trasy kabla różnił się od trasy wskazanej na aktualnej mapie sytuacyjno – wysokościowej i ułożony był z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Nie zastosowano posypki piaskowej. Kabel przebiegał przez teren z silnym uzbrojeniem podziemnym, które wymuszało stosowanie rozwiązań indywidualnych.

Roboty prowadzone przez pozwanego wykonywane były wbrew podstawowym zasadom bezpieczeństwa, a sposób realizacji prac ziemnych nie gwarantował bezpieczeństwa użytkownika kabla i stwarzał zagrożenie.

Przełożenie kabla przez powoda zostało dokonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej.

Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że w rozpoznawanej strony nie łączył żaden stosunek umowny. Samoistnym źródłem zobowiązania pozwanego wobec powoda jest fakt wyrządzenia przez pozwanego szkody, a zatem zastosowanie znajdują przepisy regulujące odpowiedzialność na zasadzie czynów niedozwolonych.

Pozwany ponosi w tej sytuacji odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia. W myśl art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Bezspornym jest, że podczas prac budowlanych prowadzonych przez pozwanego doszło do trzykrotnej awarii kabla należącego do powoda, a przebiegającego przez nieruchomość pozwanego. Niesporny jest również fakt, że koszty usunięcia dwóch awarii a także przełożenia kabla został poniesiony w całości przez powoda.

Pozwany zakwestionował fakt ponoszenia odpowiedzialności za szkodę, wskazując, że to zaniechanie powoda przyczyniło się do uszkodzenia kabla, oraz podniósł zarzut przyczynienia się powoda do powstania szkody w dniu 21 kwietnia 2010r. i tym samym ograniczenia odpowiedzialności pozwanego. Ponadto podniósł zarzut braku odpowiedzialności pozwanego z tytułu wyrządzonej szkody w dniu 4 czerwca 2010r. i 13 czerwca 2013r. z uwagi na powierzenie wykonywania robót przedsiębiorcy J. B., co wyłącza odpowiedzialność pozwanego za szkodę na podstawie art. 429 k.c., a także zarzut braku związku przyczynowego pomiędzy uszkodzeniem kabla a poniesieniem przez powoda kosztów jego ułożenia.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pozwanego, że zaniechanie powoda przyczyniło się do powstania szkody, a także zarzut przyczynienia się powoda do powstałej szkody. W ocenie Sądu Okręgowego nie ulegało wątpliwości, że pozwany nie dochował należytej staranności przy przygotowaniu i prowadzeniu prac budowlanych, co w konsekwencji doprowadziło do powstania szkody w mieniu powoda w postaci uszkodzenia kabla.

Należy wskazać, że w punkcie 5.2/6 „Organizacja prac” projektu budowlanego zapisano, że przed przystąpieniem do robót należy w miejscach kolizji na mapie wykonać przekopy kontrolne ręcznie w celu dokładnej lokalizacji projektowanych do przebudowy kabli. Zapisano również, że prace na kablach energetycznych winny być prowadzone po uwolnieniu kabli spod napięcia przez służby eksploatacyjne właściciela kabla oraz pod nadzorem właścicieli.

W tej sytuacji Sąd Okręgowy podzielił w całości wnioski płynące z opinii biegłego sądowego W. J., że pozwany w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu sieci podziemnych powinien wykonać przekopy kontrolne lub zlokalizować trasę za pomocą aparatów służących do wykrywania i lokalizacji kabli. Powyższych czynności jednak nie uczynił. Ponadto pozwany nie wystąpił do powoda o wydanie warunków technicznych na przebudowę kabla kolidującego z inwestycja pozwanego, a będącego własnością powoda pomimo posiadania wiedzy o jego istnieniu.

Sąd Okręgowy ustalił również, że to nie kolizja kabla z gazociągiem była powodem uszkodzenia kabla, lecz niezastosowanie się przez pozwanego do wydanych warunków technicznych prowadzonych robót, oraz prowadzenie prac z naruszeniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Skrzyżowanie kabla z gazociągiem zostały wykonane niezgodnie z normą (...) oraz sposobami zabezpieczenia i wykonania kabla z gazociągiem niezgodny z przepisami.

Wnioski płynące z opinii biegłego sądowego znalazły potwierdzenie w zeznaniach wszystkich przesłuchanych świadków, którzy zgodnie potwierdzili fakt, że wskutek prac prowadzonych przez pozwanego doszło do awarii w wyniku uszkodzenia kabla.

Nie zasługuje jednak na uwzględnienie zarzut pozwanego przyczynienia się do powoda od powstania szkody. W myśl art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron.

Jak wyżej ustalono, kabel został wybudowany i wprowadzony do majątku poprzednika prawnego powoda w 1986 roku.

Jak się jednak okazało podczas wykonywania prac i odkopaniu kabla, jego wykonanie i położenie odbiegało od obowiązujących wymogów, norm technicznych, a rzeczywisty przebieg trasy kablowej 20 kV znacząco odbiegał od przebiegu linii kablowej wykazanej na aktualnej mapie nawet o 300 cm, a także był położony z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego i norm polskich.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że istnieje związek przyczynowi między działaniem pozwanego a szkodą powstałą w mieniu powoda w postaci przedmiotowego kabla.

W myśl art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność jedynie za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Wobec przyjęcia, że do uszkodzenia kabla doszło z winy pozwanego, Sąd uznał za zasadne obciążenie pozwanego kosztami usunięcia powstałych awarii w łącznej wysokości 19.189,68 zł, na którą to kwotę składają się koszty usunięcia pierwszej awarii, które poniósł powód wyniosły 9.709 zł, (w tym koszt naprawy 6.900 zł i koszt pomiarów 2.809,68zł,) koszty usunięcia drugiej awarii wyniosły 3.800 zł, koszty pomiarów po wystąpieniu trzeciej awarii wyniosły 1.680 zł, natomiast koszt usunięcia trzeciej awarii w przypadku, gdyby powód się na nią zdecydował zamiast wymiany kabla, wyniósłby 4000 zł (zeznania biegłego na rozprawie k. 788 akt)

Sąd Okręgowy uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do obciążenia pozwanego kosztami wymiany kabla w wysokości 84.907,67 zł, albowiem jak stwierdził biegły sądowy, istniała możliwość naprawy kabla po wystąpieniu trzeciej awarii, a koszt tej wyniósłby ok. 4000 zł. Powód jednak z własnej woli zdecydował się na wymianę kabla na własny koszt.

Ponadto jak już wyżej wskazano przedmiotowy kabel już w roku 1986r. został wadliwie położony, przebieg trasy kabla nie pokrywał się z danymi aktualnej mapy geodezyjnej, był położony w sposób naruszający przepisy obowiązującego prawa budowlanego.

Brak jest zatem związku przyczynowego między uszkodzeniem kabla, a kosztami które poniósł powód w wyniku jego wymiany.

Sąd nie znalazł również podstaw do zwolnienia pozwanego z odpowiedzialności na podstawie art. 429 k.c., zgodnie z którym kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności., albowiem przesłanek zwolnienia od odpowiedzialności pozwany nie wykazał, a to na nim zgodnie z art. 6 k.c. ciążył ciężar dowodu. Sąd nie jest zobligowany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. (art. 232 k.p.c.).

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd działał w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 233 § 1 k.p.c., który stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność o moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż roszczenie powoda
i zasługuje na uwzględnienie w części.

W tym stanie sprawy Sąd zasądził od pozwanego na podstawie art. 435 k.c. w zw. z art. 415 k.c. w zw. z art. 361 k.c. kwotę 19.189,68 z wraz z odsetkami od dnia 14 lutego 2012r. do dnia zapłaty. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 101 k.p.c. dokonując ich stosunkowego rozliczenia i zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę
2.410 zł.

W apelacji powód zarzucił:

1.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że:

-

uszkodzony kabel nadawał się do dalszego użytkowania po wystąpieniu trzeciej awarii, podczas, gdy stan uszkodzeń osłony włóknistej i pancerza stalowego kabla, jego „zwisanie” bez podparcia ziemnego, a zwłaszcza odkopanie kabla na całej długości wykluczają jego prawidłową eksploatację i pracę pod napięciem;

-

uszkodzony kable po przeprowadzeniu trzeciej naprawy nadawałby się do dalszego użytkowania bez konieczności jego zasypania na całej długości, podczas, gdy warunki eksploatacji takiego kabla pod napięciem wymagają jego zasypania na całej długości;

-

w ramach kalkulacji kosztów naprawy kabla uszkodzonego w ramach trzeciej awarii można pominąć nakłady związane z przywróceniem naturalnych warunków pracy tego kabla;

2.  naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 227 i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak należytej oceny dowodu z opinii biegłego W. J. w kontekście wyliczeń przyjętych za podstawę oszacowania kosztów usunięcia trzeciej awarii i pełnego przywrócenia warunków pracy kabla;

3.  naruszenie prawa materialnego:

-

art. 471 w zw. z art. 477 § 1 k.c. poprzez ich niezastosowanie, polegające na pomięciu, że pozwanego obciążał obowiązek dokonania i poniesienia kosztów przebudowy spornego kabla, którego źródłem była decyzja administracyjna o udzieleniu na budowę na warunkach wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego;

-

art. 361 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że w zakresie odpowiedzialności pozwanego nie mieści się koszt wymiany kabla, dokonanej przez powoda;

-

art. 480 § 1 w zw. z art. 480 § 3 k.c. poprzez ich niezastosowanie, polegające na pominięciu, że powód w okolicznościach niniejszej sprawy mógł dokonać przebudowy spornego kabla;

-

art. 481 § 1 w zw. z art. 482 § 1 k.c. poprzez ich niezastosowanie wyrażające się pominięciu w zaskarżonym orzeczeniu rozstrzygnięcia o roszczeniu odsetkowym obejmującym okres kapitalizacji.

Wskazując na powyższe powód wniósł o zmianę wyroku w części oddającej powództwo i uwzględnienie powództwa w całości, zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

W apelacji pozwany zarzucił:

1.  naruszenie art. 415 w zw. z art. 361 k.c. poprzez ich zastosowanie podczas, gdy stan faktyczny nakazywał przyjęcie, że pozwany nie ponosi winy za powstałą szkodę;

2.  art. 362 k.c. poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy z ustalonego stanu wynika, że powód przyczynił się do powstania szkody;

3.  art. 429 k.c. poprzez jego niezastosowanie, na skutek przyjęcia, że pozwany nie wykazał przesłanek zwolnienia z odpowiedzialności, pomimo, że zawarł z J. B. umowę o roboty budowlane.

Mając na uwadze ta zarzuty pozwany wniósł o zmianę wyroku w części uwzględniającej powództwo o jego oddalenie w tym zakresie, oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

Powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

Obie apelacje nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności omówieniu podlegała umówieniu apelacja pozwanego, a to z tej przyczyny, że dotyka ona zasady odpowiedzialności pozwanego za skutki prawne uszkodzeń kabla energetycznego w dniach 21 kwietnia 2010 r., 4 czerwca 2010 r. i 13 czerwca 2010 r. Odrzucenie bowiem koncepcji, jak chce pozwany o jego odpowiedzialności cywilnoprawnej za następstwa tych zdarzeń prowadziłoby a limine do zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenia powództwa w całości, bez potrzeby szczegółowego analizowania zarzutów apelacji powoda – zmierzającej do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez podwyższenie zasądzonego świadczenia do granic wyznaczonych ramami jego apelacji.

Oceniając apelację pozwanego należy zacząć od stwierdzenia, że Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, gdyż znajdują one odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony zgodnie z dyrektywami art. 233 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny uznaje, że pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki prawne uszkodzenia kabla, do czego doszło w dniach: 21 kwietnia 2010 r., 4 czerwca 2010 r. i 13 czerwca 2010 r. Pozwany nie kwestionuje zresztą poczynionych przez Sąd Okręgowy w tym zakresie, poprzestając na zarzutach apelacji zmierzających do wykazania naruszeń prawa materialnego.

Pozwany realizując prace budowlane nie zachował należytej ostrożności – wykonując je przy użyciu środków mechanicznych w postaci koparki, zamiast ręcznie, jak to wynikało pozwolenia na budowę i decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Choć zatem należący do powoda kabel energetyczny nie został ułożony zgodnie z normami obowiązującymi w 1986 r., to jednak nie zwalnia to pozwanego z odpowiedzialności za jego uszkodzenie, skoro roboty budowlane w pobliżu kabla miały być wykonywane ręcznie. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przyczyną pierwszego uszkodzenia było wykonywanie robót zmiennych polegających na niwelowaniu terenu. Zaakcentowania wymaga, że okoliczności tego zdarzenia zostały potwierdzone w notatce sporządzonej w dniu 27 kwietna 2010 r. z udziałem pozwanego, z której wprost wynika, że do uszkodzenia doszło na skutek prac budowlanych wykonywanych przez pozwanego. Przyczyną drugiego zdarzenia było mechaniczne uszkodzenie pancerza lub uszkodzenie podczas przekładki kabla. Trzecie zdarzenie było konsekwencją prowadzonych robót ziemnych w pobliżu kabla i pozostawienie odkrytego wykopu z kablem. Potwierdzają te fakty zeznania świadków, jak i opinia biegłego W. J..

Zebrany w sprawie materiał procesowy w sposób jednoznaczny pozwala na ustalenie, że koszty związane z usunięciem trzech uszkodzeń kabla wyniosły kwotę zasądzoną przez Sąd Okręgowy. Wynika ona z poniesionych kosztów naprawy, które zostały wykazane dołączonymi do pozwu fakturami VAT, a ich zasadność potwierdziła opinia biegłego W. J. z dnia 28 stycznia 2013 r.

Nie można zatem w tym zakresie podzielić zarzutów naruszenia art. 415, art. 361 i art. 362 k.c.

Zasadnicze stanowisko obrony pozwanego sprowadzało się do tezy, że w dniu 6 maja 2010 r. zawarł umowę o roboty budowlane z J. B., a do drugiego i trzeciego uszkodzenia doszło na skutek prac związanych z wykonywaniem robót budowlanych przez tę osobę.

W tym zakresie należy podnieść, że powierzenie wykonywania określonych prac budowlanych zawodowemu przedsiębiorcy zwalniałoby pozwanego z odpowiedzialności za szkody wynikające z czynności wykonywanych przez takiego profesjonalistę na podstawie art. 429 k.c. Zwolnienie pozwanego od odpowiedzialności byłoby wszakże możliwe wtedy, gdyby pozwany wykazał, że do drugiego i trzeciego uszkodzenia doszło na skutek prac wykonywanych przez J. B.. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na postawienie takiego wniosku. Zeznający w sprawie J. B. stwierdził, że do uszkodzeń kabla nie doszło na skutek prac przez niego wykonywanych. Zeznał, że jego firma w tym czasie wykonywała mufy na innych kablach, w innym miejscu, w odległości ok. 50 m. od miejsca awarii. Co prawda kierownik budowy S. G. stwierdził nieprawidłowości w wykonywanych pracach przez J. B., ora dokonał wpisów do dziennika budowy zabraniającego wykonywania prac sprzętem mechanicznym, nie mniej jednak nie dowodzi to, że do drugiej i trzeciej awarii doszło na skute robót wykonywanych przez J. B..

Pozwany zatem nie wykazał przesłanek zwolnienia się z odpowiedzialności na delikt wyrządzony powodowi z takiego powodu, że nie wykazał, że do uszkodzenia doszło wskutek prac wykonywanych przez J. B. (ar. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c.).

Dlatego też nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 429 k.c.

Mając na względzie te okoliczności o apelacji pozwanego orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c.

Nie mogła również odnieść zamierzonego skutku apelacja powoda.

W tej apelacji powód zarzucił naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego.

W zakresie pierwszych zarzutów powód kontestował ocenę dowodów poczynionych przez Sąd Okręgowy.

Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza samo stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołującego się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej. Nadto skuteczne postawienie takiego zarzutu wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów. Nie jest wystarczające samo przekonanie strony o odmiennej niż sąd ocenie.

Z tych przyczyn należy uznać, że zarzuty apelacyjne nie mogą podważać wiarygodności ustaleń Sądu Okręgowego, gdyż znajdują one odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony zgodnie z dyrektywami art. 233 § 1 k.p.c. Zarzuty apelacji są jedynie polemiką z niewadliwymi ustaleniami faktycznymi Sądu pierwszej instancji.

Punktem wyjścia rozważań nad apelacją powoda jest ustalenie, czy, a jeśli tak to jaki łączy go z pozwanym stosunek obligacyjny. Powód bowiem z faktu wydania przez Prezydenta Miasta S. w dniu 28 lipca 2009 r. decyzji Nr (...) o warunkach zabudowy oraz decyzji Nr (...) z dnia 6 kwietnia 2010 r. wywodzi skutek, że pomiędzy nim a pozwanym nawiązał się quasi kontraktowy stosunek, na mocy którego inwestor jest zobowiązany do prowadzenia inwestycji w sposób, w jaki gwarantował to w przedkładanych projektach. Z drugiej strony rodzi to po stronie podmiotów objętych wpływem inwestycji do „znoszenia” zmian oraz uciążliwości wynikających z prowadzenia takiej inwestycji oraz współdziałania przy jej realizacji.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem powoda, że na skutek wydania obu decyzji doszło do zawarcia pomiędzy stronami procesu stosunku obligacyjnego, na mocy którego pozwany był zobowiązany wobec powoda do przebudowy infrastruktury energetycznej, w tym do przebudowy należącego do powoda, a usytuowanego na terenie nieruchomości pozwanego kabla energetycznego, który został tam ułożony bez tytułu prawnego i z naruszeniem obowiązujących przepisów. Jeśli w myśl art. 353 § 1 k.c. treścią zobowiązania jest uprawnienie wierzyciela i odpowiadające im obowiązki dłużnika, którego realizacji można domagać się na drodze przymusu państwowego, to nie można przyjąć, że decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę kreuje stosunek obligacyjny o charakterze umownym pomiędzy inwestorem, a osobą trzecią, którego ramy określa właśnie ta decyzja. Akt administracyjny jedynie wtedy może wywołać skutki cywilnoprawne, gdy są one wyraźnie w ustawie przewidziane.

Z mocy art. 3 pkt 12 pr.bud. pozwolenie na budowę jest decyzją administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, a treść tej decyzji reguluje art. 36 pr.bud. Przyjmuje się, że pozwolenie na budowę jest decyzją administracyjną pochodzącą od organu administracji publicznej, skierowaną do skonkretyzowanego podmiotu (inwestora), które w sposób władczy i jednostronny rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach z zakresu administracji publicznej w konkretnej sprawie administracyjnej. Prawa i obowiązki z decyzji o pozwoleniu na budowę nabywa jedynie inwestor. Treść praw skonkretyzowanych mocą pozwolenia na budowę określona została w przywołanych powyżej art. 3 pkt 12 i art. 36 pr.bud. Z takiej decyzji, jako skierowanej przez organ administracji publicznej do konkretnego podmiotu nie nabywają praw osoby trzecie.

Nie można wszakże tracić z pola widzenia faktu, że pozwolenie na budowę może oddziaływać na prawa osób trzecich, np. sąsiadów nieruchomości, której dotyczy pozwolenie na budowę. Osoby trzecie, na które oddziałują skutki pozwolenia na budowę mają prawo domagania się od inwestora wykonywania robót budowlanych zgodnie z treścią wydanego pozwolenia. Uprawnienia osób trzecich w razie naruszenia przez inwestora pozwolenia na budowę zostały zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Norma zawarta w tym przepisie ma charakter ogólny, lecz ogranicza się ona do zapewnienia osobom trzecim ochrony przed uciążliwościami wywołanymi realizacją inwestycji budowlanej. Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi ( por. wyrok WSA w Olsztynie z 7 września 2010 r., II SA/Ol 597/2010 ). Interesy te muszą znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa ( por. wyrok NSA z 14 marca 2006 r. II OSK 643/2005 ), przy czym chodzi tutaj, o ochronę wynikającą zarówno z prawa publicznego, jak i prawa prywatnego. Jeśli wadliwa realizacja inwestycji budowlanej wywołuje określone skutki w sferze prawa cywilnego, np. w postaci szkody na skutek robót budowlanych, to osoba trzecia może poszukiwać od inwestora ochrony prawnej na drodze środków wynikających z prawa cywilnego. Jako że decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołuje skutku w powstaniu stosunku obligacyjnego o charakterze kontraktowym pomiędzy inwestorem a osobą trzecią w razie wyrządzenia szkody na skutek realizacji procesu budowlanego, to wierzyciel może poszukiwać ochrony prawnej według przepisów Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych ( por. uzasadnienie wyroku SN z 23 marca 2003 r., II CKN 320/2001).

W przedmiotowej sprawie doszło do trzykrotnego uszkodzenia należącego do powoda kabla energetycznego, co wywołało skutek w postaci szkody w jego majątku. Spór zatem w niniejszej sprawie winien być rozstrzygnięty w oparciu o zasady odpowiedzialności deliktowej, a nie kontraktowej.

Z tych przyczyn nie można podzielić zarzutów powoda w zakresie dotyczącym stosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 471 k.c., który reguluje skutki niewykonania zobowiązań kontraktowych.

Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 480 § 1 i 3 k.c. Przepis ten reguluje zastępcze wykonanie przez wierzyciela czynności, do której jest zobowiązany dłużnik poprzez czynienie lub zaniechanie. Istotą wykonania zastępczego jest podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią, czyli zaspokojenie interesu wierzyciela w wypadku, gdy dłużnik we wskazanym terminie nie spełnia świadczenia, do którego jest zobowiązany ( wyrok SN z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 441/00). Wykładnia funkcjonalna tego przepisu prowadzi do wniosku, że dotyczy on świadczeń dłużnika, które nie mają charakteru pieniężnego. W takiej bowiem sytuacji wierzyciel nie musi korzystać z ochrony wynikającej z tego przepisu, lecz może skierować sprawę na drogę sądową celem uzyskania tytułu egzekucyjnego, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności zostanie skierowany na drodze przymusowego wykonania. W przypadku zobowiązań niepieniężnych zastosowanie tego przepisu prowadzi do zastępczego wykonania zobowiązania. Usytuowanie tego przepisu w rozdziale regulującym skutku niewykonania zobowiązań wskazuje, że może mieć od zastosowanie zarówno do stosunków obligacyjnych o charakterze kontraktowym, jak również deliktowym. Jednakże ze względu na charakter tego przepisu ma on zastosowanie do tych pierwszych. Do stosunków deliktowych ten przepis miałby zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zobowiązanie dłużnika ma charakter niepieniężny, co jest rzadkim przypadkiem. W niniejszej sprawie powód z racji poniesionych kosztów związanych z uszkodzeniem kabla dokonał wyboru roszczenia – zapłaty odpowiedniej sumy tytułem odszkodowania, co wyłącza zastosowanie tego przepisu. Sprawę należało zatem ocenić na gruncie art. 415 k.c. 361 k.c. i art. 363 k.c.

Podstawowym zagadnieniem dla sprawy jest zakres odpowiedzialności pozwanego za trzykrotne uszkodzenia kabla energetycznego, jakie miały miejsce w dniach: 21 kwietnia 2010 r., 4 czerwca 2010 r. i 13 czerwca 2010 r. Nie budzi wątpliwości, że powód poniósł koszty usunięcia pierwszej awarii w kwocie 9.709 zł, koszty drugiej awarii w wysokości 3.800 zł, oraz koszty pomiarów po wystąpieniu trzeciej awarii w wysokości 1.680 zł. Koszty te jako pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z trzykrotnym uszkodzeniem kabla stanowią szkodę w majątku powoda w postaci damnum emmergens (art. 415 k.c. w zw. z art. 361 k.c.).

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy koszty związane z przebudową kabla energetycznego przez powoda po trzeciej awarii zgodnie z dokumentacją projektową, na podstawie której pozwany otrzymał pozwolenie na budowę pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę. Związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. istnieje jedynie wówczas, gdy w łańcuchu kolejnych przyczyn i skutków mamy do czynienia z takimi przyczynami, które normalnie wywołują dane skutki. Po myśli art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Powód dokonując we własnym naprawy kabla energetycznego, wywołanego trzykrotnymi jego uszkodzeniami przez pozwanego, a także występując w niniejszym procesie z roszczeniem odszkodowawczym dokonał wyboru sposobu kompensacji szkody – poprzez zapłatę sumy pieniężnej. Naprawa rzeczy uszkodzonej przez samego poszkodowanego zobowiązuje osobę odpowiedzialną za szkodę do zwrotu poszkodowanemu wszelkich celowych i uzasadnionych ekonomicznie wydatków poniesionych w celu przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonej rzeczy ( por. wyroki SN: z 3 lutego 1971 r., III CRN 450/70, OSN 1971, poz. 205; z 20 października 1972 r., II CR 425/72, OSN 1973, poz. 111). Odszkodowanie zatem w postaci damnum emmergens obejmuje zatem wszystkie koszty niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego mienia sprzed zdarzenia powodującego szkodę. Oznacza to, że w niniejszej sprawie pozwanego obciążał obowiązek odszkodowawczy w zakresie niezbędnych kosztów, które są konieczne do przywrócenia funkcjonalności kabla energetycznego sprzed daty 13 czerwca 2010 r.

Do pozwu została dołączona opinia techniczna sporządzona w dniu 24 czerwca 2010 r. przez (...)na okoliczność stanu technicznego przedmiotowego kabla energetycznego, wykonana po trzecim uszkodzeniu kabla. Wynika z niej, że ten kabel pod względem stanu zewnętrznej osłony włóknistej i pancerza stalowego mimo postępujących procesów starzeniowych nadawał się do dalszej eksploatacji. Jego Parametry eksploatacyjne pod kątem elektrycznym mieściły się w normie i umożliwiają dalszą pracę. W sporządzonej w dniu 28 stycznia 2013 r. opinii biegły W. J. przyjął, że istniała możliwość dokonania naprawy uszkodzonego kabla w dniu 13 czerwca 2010 r. i uniknięcia jego przeniesienia aż do momentu jego przebudowy zgodnie z projektem budowlanym i porozumieniem zawartym między stronami. Przebudowa kabla to była wyłącznie decyzja powoda spowodowana zapewnieniem stabilności zasilania zakładu. W uzupełnieniu opinii złożonej na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. biegły stwierdził, że koszt usunięcia trzeciej awarii byłby zbliżony do kosztów usunięcia drugiej awarii i wynosiły 4.000 zł.

Zebrany zatem w sprawie materiał procesowy, który prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy wskazuje, że normalnym następstwem uszkodzenia kabla w dniu 13 czerwca 2010 r. była jego naprawa – poprzez przywrócenie stanu sprzed tej dany. Z cytowanych powyżej dwóch dowodów nie można w żadnym razie wywieść wniosku, że przywrócenie funkcjonalności kabla energetycznego według stanu sprzed 13 czerwca 2010 r. miało polegać na jego przełożeniu zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i pozwalaniem na budowę. Pozwany miał wykonać taką przebudowę w ramach budowy hotelu, co jak to już wcześniej powiedziano nie powoduje powstania stosunku zobowiązaniowego w tym zakresem pomiędzy powodem a pozwanym. Niewykonanie przez pozwanego warunków administracyjnych dotyczących procesu inwestycyjnego wywoływać mogło jedynie skutki wynikające z prawa budowlanego w postaci odstępstwa od projektu budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 4 pr.bud.).

W rezultacie poniesione przez powoda koszty związane z przebudową kabla zgodnie z projektem budowlanym nie pozostają w normlanym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę (art. 361 § 1 k.c.).

Jako normalne następstwa zdarzenia z dnia 13 czerwca 2010 r. należy uznać jak to ocenił Sąd Okręgowy koszty naprawy tego kabla w kwocie 4.000 zł. Nie można zgodzić się z twierdzeniem powoda zawartym w apelacji, że koszt trzeciej naprawy winien wynieść 25.971,87 zł w przypadku nieuznania konieczności przebudowy kabla. W tym zakresie powód powołał się na załącznik nr (...) (poz. 5-19) opinii uzupełniającej biegłego W. J. z dnia 19 marca 2013 r.

Należy w sposób stanowczy powiedzieć, że zarówno pierwsza opinia pisemna z dnia 28 stycznia 2013 r., jak i druga przywołana przez powoda w apelacji nie dotyczyła kwestii związanej z kosztami usunięcia trzeciego uszkodzenia kabla – poprzez przywrócenie tego stanu technicznego sprzed tej daty. Biegły bowiem dokonał weryfikacji kosztorysu dotyczącego przebudowy kabla, jaki został wykonany przez Przedsiębiorstwo (...). Wydatki zatem, o których mowa w poz. 5-19 załącznika nr do opinii z dnia 19 marca 2013 r. nie mogą być potraktowane jako wydatki tytułem usunięcia skutków uszkodzenia kabla w dniu 13 czerwca 2010 r. Koszt naprawy kabla został określony przez biegłego w ustnej opinii złożonej na rozprawie dnia 2 lipca 2013 r.

Powód nie składał wniosków w przedmiocie uzupełnienia opinii biegłego na okoliczność kosztów związanych z przywróceniem kabla do stanu sprzed zdarzenia z dnia 13 czerwca 2010 r. Zasadnie w takiej sytuacji Sąd Okręgowy przyjął za poprawne wyliczenia biegłego w tym zakresie.

Ze wskazanych tutaj przyczyn nie można podzielić zarzutów naruszenia art. 361 § 1 k.c., art. 477 § 1 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c.

Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia art. 481 § 1 i art. 482 § 1 k.c.

Zobowiązania, których źródłem zaistnienia są czyny niedozwolone, powstają w dacie popełnienia tych czynów, a wobec tego, że nie wskazują terminu, w jakim dłużnik powinien naprawić szkodę, zaliczane są do zobowiązań bezterminowych. Postawienie takiego zobowiązania w stan wymagalności następuje w rezultacie wezwania dłużnika przez wierzyciela do zapłaty, a zatem wezwanie to przekształca zobowiązanie bezterminowe w terminowe. Zgodnie z art. 455 k.c. spełnienie świadczenia przez dłużnika powinno nastąpić niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela, a termin „niezwłocznie” należy rozumieć jako „realny”, w którym dłużnik przy uwzględnieniu okoliczności miejsca i czasu oraz regulacji art. 354 i 355 będzie w stanie dokonać zapłaty ( wyrok SN z 11 lutego 2010 r., I CSK 262/2009).

Wezwanie do zapłaty do wywarcia skutków określonych w art. 455 k.c. winno sprecyzować wierzytelność, poprzez wskazanie jej cech oraz należnej kwoty. Nadto winno być stanowcze i w sposób jednoznaczny zmierzający do postawienia określonej wierzytelności w stan wymagalności.

Tych cech nie posiada wezwanie do zapłaty z dnia 20 września 2010 r. na które powołuje się powód. Nie precyzuje wierzytelności z poszczególnych deliktów – trzykrotnego uszkodzenia kabla, a przecież każde z tych zdarzeń jej odrębnym zobowiązaniem. Nadto nie jest ono jednoznaczne co do postawienia wierzytelności w niej wymienionej w stan wymagalności. Z jednej bowiem strony wyznaczono w nim termin do spełnienia świadczenia, a z drugiej powód zażądał od pozwanego zajęcia stanowiska co do zgłoszonego przez pozwanego żądania. Nie zostały zatem spełnione przesłanki art. 455 k.c., a to uniemożliwia zastosowanie do zasądzonej kwoty art. 481 § 1 i art. 482 § 1 k.c.

Mając na względzie te okoliczności o apelacji powoda orzeczono jak na wstępie (art. 385 k.p.c.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. stosunkowo rozliczając koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

W związku z przegraniem apelacji przez powoda pozwanemu na podstawie § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., Nr 490) należna była kwota 2.700 zł. Z kolei w związku z przegraniem przez pozwanego jego apelacji na podstawie § 13 ust. 1 w zw. z § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013, Nr 461) przysługiwała kwota 1.800 zł. Stosunkowe rozliczenie tych kosztów na podstawie art. 100 k.p.c. prowadzi do zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 900 zł.