Postanowienie SN z 7 września 2012, sygn. V CSK 529/11
Data orzeczenia
7 września 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Marta Romańska
Tagi
Podstawa prawna
art. 13
kpc
art. 172
kc
art. 316
kpc
art. 336
kc
art. 382
kpc
art. 385
kpc
art. 398
kpc
art. 510
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marta Romańska
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasów Państwowych Nadleśnictwa S.
przy uczestnictwie "Społem" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w S., Skarbu
Państwa - Prezydenta Miasta S., Spółki Restrukturyzacji Kopalń Spółki Akcyjnej, A.
Z. i S. Z.
o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2012 r.,
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania S. Z.
od postanowienia Sądu Okręgowego
z dnia 11 stycznia 2011 r.,
1) odrzuca skargę kasacyjną uczestnika S. Z. w części dotyczącej
rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego odnoszącego się do jego
apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 kwietnia
2010 r. , w zakresie pkt 1 ppk 1-7 i ppk 10-50;
2) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
2
1. Sprawa, w której uczestnik S. Z. wniósł skargę kasacyjną została
wszczęta na wniosek Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego
Lasów Państwowych Nadleśnictwa S., który domagał się zmiany prawomocnego
postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego jego żądanie stwierdzenia nabycia
przez zasiedzenie własności nieruchomości położonych w S., obręb M.,
stanowiących kilkadziesiąt działek o różnej powierzchni i oznaczeniu. S. Z. uzyskał
status uczestnika w tym postępowaniu na wniosek (k. 48) motywowany tym, że
pozostaje w posiadaniu dwóch działek - nr 851 i nr 852, w całym kompleksie
gruntów, którego dotyczyło żądanie zmiany postanowienia o stwierdzeniu
zasiedzenia. O przyznaniu mu tego statusu zadecydowały jego twierdzenia o
samoistnym posiadaniu nieruchomości złożonej z działek nr 851 i nr 852 w S.,
obręb M. oraz to, że wniósł o stwierdzenie, iż on sam nabył własność
nieruchomości złożonej z tych dwóch działek przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia
2005 r. (k. 91). Wniosek S. Z. podlegał rozpoznaniu wraz z wnioskiem Skarbu
Państwa o zmianę postanowienia w przedmiocie zasiedzenia i został oddalony w
pkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego z 22 kwietnia 2010 r.
Stosowanie do art. 510 § 1 k.p.c. zainteresowanym w sprawie jest każdy,
czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie
sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Jeśli weźmie udział
staje się uczestnikiem. S. Z. zyskał status uczestnika postępowania z uwagi na to,
że deklarował, iż wynik postępowania dotyczy jego praw, o ile wiąże się z oceną
przesłanek nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości złożonej z działek
nr 851 i nr 852 w S., obręb M. W toku postępowania przed Sądem pierwszej
instancji S. Z. nie twierdził, żeby jego praw dotyczyło rozstrzygnięcie w przedmiocie
stwierdzenia zasiedzenia jakichś innych nieruchomości spośród tych, których
dotyczył wniosek Skarbu Państwa. Takich twierdzeń nie zgłosił także w apelacji,
choć zaskarżył nią rozstrzygnięcie odnoszące się do wszystkich nieruchomości
objętych wnioskiem Skarbu Państwa, w tym i działek nr 851 i nr 852 oraz
rozstrzygnięcie oddalające jego wniosek o stwierdzenie, że nabył własność
nieruchomości złożonej z tych dwóch działek przez zasiedzenie. W tej sytuacji
stwierdzić trzeba, że status uczestnika w postępowaniu przysługiwał S. Z., o ile
dotyczyło ono rozpoznania żądania Skarbu Państwa zmiany postanowienia o
3
stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości złożonej z
działek nr 851 i nr 852 w S., obręb M. i stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie
własności tej nieruchomości przez S. Z. Żądanie zgłoszone przez wnioskodawcę,
odnoszące się do pozostałych nieruchomości wymienionych we wniosku nie
dotyczyło praw S. Z., a to oznacza, że nie ma on legitymacji do wniesienia skargi
kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego w
sprawie z wniosku Skarbu Państwa w związku żądaniem dotyczącym
nieruchomości, o których S. Z. nie twierdził, żeby były przedmiotem jakichś jego
praw czy przedmiotem jego posiadania. Wyłącznie prokurator ma legitymację do
zaskarżania orzeczeń sądowych z uwagi na realizowanie przyznanych mu ustawą
zadań w zakresie ochrony praworządności. Każda inna osoba może skarżyć
orzeczenia wydane w jej sprawie, nie zaś w przypadku podejrzenia wadliwości
orzeczenia wydanego w sprawie dotyczącej innych osób.
Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna S. Z. została częściowo
odrzucona - art. 3986
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
2. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989
§ 1 k.p.c.), a obowiązkiem
skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984
§ 2 k.p.c.).
Cel wymagań przewidzianych w art. 3984
§ 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty
tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,
o jakich jest mowa w art. 3989
§ 1 k.p.c.
Uczestnik S. Z. wniósł o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej
skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu, którym Sąd Okręgowy oddalił jego apelację
od postanowienia zmieniającego postanowienie w przedmiocie stwierdzenia
4
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie i stwierdzającego, że
własność tę nabył Skarb Państwa oraz oddalającego wniosek S. Z. o stwierdzenie
nabycia przez zasiedzenie nieruchomości złożonych z działek nr 851 i nr 852. O
przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania miała zadecydować jej oczywista
zasadność (art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c.), wynikająca z naruszenia przez Sąd
Okręgowy art. 523 k.p.c. w związku z uznaniem, że po prawomocnym oddaleniu
wniosku wnioskodawcy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez
zasiedzenie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, że dopuszczalne
było ponowne rozpoznanie jego wniosku i zmiana wydanego wcześniej
postanowienia. Oczywista zasadność skargi miała wynikać także z naruszenia art.
316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw.
z art. 523 k.p.c. oraz 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz z błędnej
wykładni art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 336 k.c. Charakterystyczne jednak jest, że w
uzasadnieniu tezy uczestnika o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie zostały
przytoczone okoliczności mające świadczyć o wadliwym rozstrzygnięciu w
przedmiocie zgłoszonego przez niego wniosku o stwierdzenie, iż nabył przez
zasiedzenie własność nieruchomości złożonej z działek nr 851 i nr 852 w S., obręb
M.
Sposób sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie pozawala stwierdzić, by skarga kasacyjna uczestnika była
uzasadniona w sposób oczywisty, a więc już na pierwszy rzut oka i bez potrzeby
przeprowadzania bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia
2003 r„ V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).
Podkreślić przy tym należy, że skoro zgodnie z art. 3983
§ 3 i art. 39813
§ 2
k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów
i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, to i o oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej nie można wnioskować na podstawie zakwestionowania
podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Tymczasem szereg argumentów
powoływanych przez uczestnika w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania dotyczy sposobu dokonania przez Sąd Okręgowy
5
ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. W
świetle argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie
można jednak stwierdzić, by Sąd dopuścił się w rozpoznanej sprawie oczywistego
naruszenia przepisów o sposobie prowadzenia postępowania dowodowego oraz o
zasadach oceny materiału dowodowego.
Z przyczyn powołanych wyżej odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989
§ 2 k.p.c.).
es