Postanowienie SN z 29 listopada 2012, sygn. V CZ 56/12
Data orzeczenia
29 listopada 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Marian Kocon
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marian Kocon (przewodniczący)
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie ze skargi J. Ż.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego z dnia 3 marca 2011., w sprawie z powództwa J. Ż.
przeciwko B. L.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2012 r.,
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 18 stycznia 2012 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
J. Ż. o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko B. L. o
zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 marca 2011 r.,
jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Jako tę podstawę powód
wskazywał wykrycie dwóch środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na
wynik postępowania, a z których nie mógł on skorzystać w poprzednim
postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). W ocenie Sądu Apelacyjnego, złożony przez
powoda dokument w postaci oryginału pokwitowania z dnia 29 września 1998 r.
wystawionego przez pozwanego nie uzasadniał przyjęcia, że skarga została oparta
na ustawowej podstawie wznowienia. Powód miał bowiem obiektywną możliwość
powołania się w poprzednim postępowaniu na powyższy dokument skoro
znajdował się on w dokumentacji prowadzonego przez niego „przedsięwzięcia
gospodarczego”. Drugiego natomiast środka dowodowego mającego stanowić
podstawę wznowienia, powód jednoznacznie nie określił.
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił nieważność postępowania
przez Sądem Apelacyjnym, który to Sąd, rozstrzygając o skardze o wznowienie
postępowania na rozprawie, nie odroczył tej rozprawy zgodnie z jego wnioskiem,
czym pozbawił go możności obrony jego praw (art. 214 i art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Powód zarzucił również wadliwą ocenę przedstawionego pokwitowania z dnia
29 września 1998 r., a także - jak wynika z uzasadnienia zażalenia - pominięcie,
że w skardze o wznowienie postępowania wskazywał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 3 marca 2011 r. został uzyskany za pomocą przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Artykuł 410 § 1 k.p.c. zawiera nakaz odrzucenia skargi o wznowienie
postępowania wniesionej po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalnej lub
nieopartej na ustawowej podstawie. Postanowienie o odrzuceniu skargi z podanych
przyczyn, może być, zgodnie z treścią powołanego przepisu, wydane na
posiedzeniu niejawnym. Jeżeli przeto postanowienie takie może być wydane na
posiedzeniu niejawnym to, stosując wnioskowanie a maiori ad minus, tym bardziej
może być wydane na rozprawie, pod nieobecność skarżącego - zwłaszcza, gdy
3
w jego imieniu, jak w okolicznościach sprawy niniejszej, na rozprawę tę stawia się
profesjonalny pełnomocnik. Zważywszy, że spełnione zostały ustawowe
przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, a to wobec braku
ustawowej podstawy wznowienia, zarzut naruszenia art. 214 k.p.c. w związku
z art. 379 pkt 5 k.p.c., jest nietrafny.
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia w razie
późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych,
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła
skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak wynika z orzecznictwa Sądu
Najwyższego dotyczącego art. 403 § 2 k.p.c., które skład orzekający aprobuje,
nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na
wynik sprawy, to takie fakty i dowody, z których strona nie mogła skorzystać
w postępowaniu prawomocnie zakończonym przy dołożeniu należytej staranności,
a więc gdy strona nie wiedziała o danych środkach dowodowych i wiedzieć nie
mogła. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte
hipotezą normy prawnej zawartej we wskazanym przepisie (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, niepubl.; z dnia
22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, niepubl; z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 20/11,
niepubl.; z dnia 28 października 2011 r., I CZ 115/11, niepubl.).
W świetle powyższego, podstawy wznowienia nie mogą stanowić
twierdzenia skarżącego o odnalezieniu pokwitowania z dnia 29 września 1998 r.
wystawionego przez pozwanego. Znajdowało się ono w archiwum „przedsięwzięcia
gospodarczego” prowadzonego przez powoda, do którego powód miał dostęp
i którego zawartość - co dodatkowo podkreślono w skardze o wznowienie
postępowania - była uprzednio badana przez powoda. Jak trafnie wskazał Sąd
Apelacyjny, powód miał przeto obiektywną możliwość powołania tego dowodu
przy dołożeniu należytej staranności. Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny uznał,
że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na podstawie wymienionej
w art. 403 § 2 k.p.c.
W odniesieniu natomiast do dowodu, który - jak zauważył Sąd Apelacyjny - nie
został wprost wymieniony w skardze o wznowienie postępowania, była to fotografia
4
pokwitowania z dnia 15 czerwca 1998 r. wystawionego przez pozwanego, którą
to fotografię wykonał sam powód. Jest zatem oczywiste, że nie można mówić
o „wykryciu” przez powoda tego dowodu i braku możliwości skorzystania z niego
w poprzednim postępowaniu.
Skarga o wznowienie została oparta wyłącznie ze wskazaniem na podstawę
określoną w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący nie powołał w skardze podstawy
wznowienia wymienionej w art. 403 pkt 2 k.p.c. Nie tylko nie wskazał tego
konkretnego przepisu, ale też - odmiennie niż zdaje się twierdzić w uzasadnieniu
zażalenia - przytoczone w skardze okoliczności faktyczne nie upoważniały sądu
do wnioskowania o takiej podstawie. Rozszerzenie podstaw wznowienia na etapie
postępowania zażaleniowego od postanowienia odrzucającego skargę
o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., V CZ 40/12, niepubl.).
Mając przeto powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941
§2 w związku z art. 39814
k.p.c. orzekł jak w sentencji.
jw