Postanowienie SN z 20 grudnia 2012, sygn. I CNP 28/12
Data orzeczenia
20 grudnia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
ze skargi M.Spółki z o.o. w L. obecnie M. S.A.
w L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2011 r., wydanego w sprawie
z powództwa Syndyka masy upadłości K. Spółki z o.o. w W. przeciwko M. Spółce z
o.o. w L.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2012 r.,
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
2
Pozwany M. Sp. z o.o. w L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2011 r., w części
oddalającej jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 maja 2010 r. Sąd
pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo Syndyka masy upadłości K.
Sp. z o.o. w W. w upadłości likwidacyjnej o zapłatę i zasądził od pozwanego
na rzecz powoda 47 793,66 zł z odsetkami ustawowymi, w pozostałym zakresie
powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu. Zasądzona suma stanowiła część
kaucji gwarancyjnej zatrzymanej przez pozwanego inwestora jako zabezpieczenie
kosztów usunięcia wad robót budowlanych wykonywanych przez powoda. Sąd
Okręgowy uznał, że wierzytelność ta stała się wymagalna ponieważ upłynął termin
umowny, w którym pozwany powinien był ją zwrócić wykonawcy. Sąd Apelacyjny
podzielił stanowisko, że zachodzą podstawy do zasądzenia od pozwanego
powyższej kwoty, pomimo częściowo odmiennej oceny prawnej stosunków między
stronami. Nie uwzględnił ponadto zgłoszonego przez pozwanego w apelacji zarzutu
potrącenia m. in. zasądzonej wierzytelności z wzajemną wierzytelnością do
upadłego, zgłoszoną do masy upadłości. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zostały
spełnione przesłanki skutecznego potrącenia, ponieważ nie wystąpiła przesłanka
wzajemności potrącanych wierzytelności, z powodu nieodpłatności umowy o kaucję
gwarancyjną.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu drugiej instancji pozwany zarzucił naruszenie przepisów postępowania –
art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz naruszenie prawa materialnego
przez bezzasadną odmowę zastosowania art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego
2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 175,
poz. 1361 ze zm.) w zw. z art. 96 p.u.n., art. 263 p.u.n. oraz art. 498 k.c., art. 499
k.c. i art. 61 k.c. i te same przepisy wskazał jako te, z którymi zaskarżone
orzeczenie jest niezgodne.
Skarżący wyjaśnił, że na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia poniósł
szkodę w wysokości równej sumie, którą musiał zapłacić powodowi na podstawie
prawomocnego wyroku (63 473,52 zł), bez szans na zaspokojenie z masy
3
upadłości własnej wierzytelności przedstawionej do potrącenia, co stanowi skutek
bezprawnego pozbawienia go możliwości skorzystania z uregulowania zawartego
w art. 93 - 96 p.u.n.
Stwierdził też, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych
środków prawnych nie było możliwe, ponieważ nie przysługiwała od niego skarga
kasacyjna, ani skarga o wznowienie postępowania, ani też powództwo
przeciwegzekucyjne.
Z tych przyczyn skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego
wyroku z prawem w części odnoszącej się do oddalenia jego apelacji
i o zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych.
Należą do nich:
1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on
zaskarżony w całości czy w części,
2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie,
3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny,
4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie
wyroku, którego skarga dotyczy,
5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków
prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując
art. 4241
§ 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi,
6) wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.
Skarga wniesiona przez pozwanego nie czyni zadość tym wszystkim
wymaganiom łącznie. Nie zostały w niej zrealizowane obowiązek przewidziany
w art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia
szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy.
4
W orzecznictwie wyjaśnione zostało, że uprawdopodobnienie wyrządzenia
szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia wymaga złożenia
przez stronę skarżącą oświadczenia, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskazania
rodzaju i rozmiaru tej szkody, a ponadto powołania lub przedstawienia dowodów
lub innych środków uwiarygodniających jej twierdzenie (por. np. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ.,
postanowienia tego Sądu z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.; z dnia
11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16, z 15 lutego
2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.). Skarżący tymczasem stwierdził, że poniósł szkodę,
ponieważ w wyniku wydania zaskarżonego wyroku musiał zapłacić swoje
zobowiązanie, a nie ma widoków na uzyskanie z masy upadłości świadczenia,
które przedstawił do potrącenia. Nie uprawdopodobnił jednak, że szkoda taka
została przez niego rzeczywiście poniesiona. Powstanie szkody nie jest wprost
efektem wydania zaskarżonego wyroku, lecz wiąże się z przyszłymi wynikami
postępowania upadłościowego, a tych nie można ocenić na podstawie danych
wskazanych przez pozwanego. Pozwany odwołał się do treści wniosku powoda
o zwolnienie od kosztów sądowych, z którego wynika jednak tylko, że prowadzona
jest likwidacja majątku a środki na rachunku (niespełna 30 tys. zł) nie wystarczają
na poniesienie kosztów. Ponadto podniósł, że dotychczas nie został zaspokojony.
Wobec nieprzedstawienia jakichkolwiek informacji o majątku podlegającym
likwidacji, twierdzenie pozwanego, że na pewno nie uzyska zaspokojenia
wierzytelności, które miały ulec potrąceniu jest gołosłowne, a w rezultacie fakt
poniesienia szkody nie został uprawdopodobniony.
W konsekwencji skarga pozwanego nie wypełnia ustawowych wymagań
konstrukcyjnych, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.