sygn. IV CZ 55/13 20 czerwca 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 20 czerwca 2013, sygn. IV CZ 55/13

Data orzeczenia 20 czerwca 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Iwona Koper
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt IV CZ 55/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z wniosku M. S. R.
przy uczestnictwie J. S. R. i D. S.
o odebranie dzieci,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 czerwca 2013 r.,
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w L.
z dnia 16 stycznia 2013 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił, jako
niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawcy M. S. R. od postanowienia tego
Sądu oddalającego apelację wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy
dotyczące władzy rodzicielskiej nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu spraw
zawartym w art. 5191
k.p.c., w których taka skarga przysługuje. Nadto podniósł,
że wnioskodawca żądał wydania dzieci w oparciu o orzeczenie wydane przez Sąd
pierwszej instancji w Brukseli, które nie zostało uznane przez sąd polski, a przy tym
nie wskazał przepisu prawa krajowego, na podstawie którego miałoby nastąpić
wydanie dzieci. Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie toczyło się
na podstawie Konwencji haskiej z dnia 25 października 1980 r. o cywilnych
aspektach uprowadzenia dziecka za granicę (Dz. U. z 1995 r., nr 108, poz. 528,
sprostowanie Dz.U. z 1999 r., Nr 93, poz. 1085 - dalej jako Konwencja haska)
dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka, w których skarga kasacyjna
jest dopuszczalna.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie
w całości podnosząc, że uzyskane przez niego orzeczenie Sądu w Brukseli
z dnia 9 stycznia 2009 r., wydane w kontynuacji procedury związanej
z uprowadzeniem dziecka za granicę jest wykonalne bez potrzeby jego
uznania w Polsce i bez możliwości jego nieuznania w jakiejkolwiek procedurze
krajowej. Wykonanie takiego orzeczenia w Polsce powinno sprowadzać się
do odpowiedniego zastosowania procedury cywilnej w zakresie spraw o odebranie
osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.
Skarżący zarzucił, że Sądy obu instancji w niniejszej sprawie, odrzucając całość
wiążącego Polskę prawodawstwa Unii Europejskiej (w tym znajdujących
bezpośrednie zastosowanie Rozporządzeń Rady WE), skoncentrowały się
wyłącznie na dowodzeniu braku uznania orzeczenia Sądu w Brukseli, co jest
wnioskiem oczywiście bezzasadnym i narusza art. 11 ust. 8, art. 40 ust. 1 lit. b, 42
ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003.
Zaskarżone postanowienie narusza więc podstawowe zasady prawa europejskiego,
3
wynikające z wiążących Polskę traktatów oraz utrwalonej linii orzeczniczej
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący kwalifikuje przedmiotową sprawę jako dotyczącą odebrania osoby
podlegającej władzy rodzicielskiej, na podstawie wykonalnego na terenie Polski
orzeczenia Sądu w Brukseli, wydanego w trybie Konwencji haskiej. Według Sądu
Okręgowego właściwą podstawą jej rozpoznania są przepisy art. 5981
i nast. k.p.c.
Zakres spraw objętych tym postępowaniem obejmuje sprawy, w których
materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej
stanowią przepisy art. 100 kro oraz przepisy Konwencji haskiej.
W sprawach tych, stosownie do art. 5191
§ 2 k.p.c., skarga kasacyjna nie
przysługuje. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego opiekuńczego i kurateli
wskazany przepis dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach
o przysposobienie oraz w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku
wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury (m. innymi postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 października 2012 r. IV CZ 148/12, nie publ. oraz dalsze
powołane w jego uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego), odmiennie niż
przyjmuje to Sąd Okręgowy, skarga kasacyjna nie przysługuje także
w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu
praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego
w oparciu o Konwencje haską.
Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte
w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności
i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego
aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania
zażaleniowego, mającego za przedmiot jedynie dopuszczalność wniesionej przez
wnioskodawcę i odrzuconej przez Sąd Okręgowy skargi kasacyjnej.
Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814
k.p.c.
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.
jw