sygn. II CSK 137/13 26 września 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 26 września 2013, sygn. II CSK 137/13

Data orzeczenia 26 września 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Anna Kozłowska
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt II CSK 137/13
POSTANOWIENIE
Dnia 26 września 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa "A." Spółki Jawnej R. i J. O.
z siedzibą w S.
przeciwko "C. P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
w W.
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2013 r.,
na skutek skarg kasacyjnych obu stron
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 28 września 2012 r.
1. odrzuca skargę kasacyjną pozwanego w części dotyczącej
oddalenia apelacji powoda i odmawia w pozostałej części
przyjęcia tej skargi do rozpoznania,
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do
rozpoznania,
3. znosi między stronami koszty postępowania kasacyjnego.
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 września 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje obu
stron od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 lipca 2010 r., mocą którego Sąd
Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 536.000 zł z ustawowymi
odsetkami, tytułem odszkodowania za szkodę w postaci utraconych w latach 2000-
2002 korzyści, spowodowaną utrudnieniem dojazdu do hurtowni prowadzonej przez
powódkę oraz oddalił dalej idące powództwo, o odszkodowanie za szkody powstałe
po roku 2002.
Skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego złożyły obie strony.
Powódka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego,
to jest art. 361 § 1 i 2 oraz art. 416 k.c., a także naruszenie przepisów
postępowania, to jest art. 217 § 1 i 2, art. 227, art. 232, art. 240 § 1 i art. 278
w związku z art. 391 § 1 oraz art. 282 k.p.c., art. 316 § 1, art. 318 § 1, art. 322, art.
385 i art. 386 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powódka wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona.
Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w całości, zarzucając
naruszenie prawa materialnego, to jest art. 361 oraz art. 481 w związku z art. 363
§2 k.c., a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 369 § 1, art. 373
k.p.c. w związku z art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 2 i art. 103 ustawy z dnia 28 lipca
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 1302
§ 1 i 3 k.p.c.
w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, art. 391 § 1, art. 385,
art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 290 § 1, art. 227 oraz art. 286
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwana we wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania sformułowała dwa zagadnienie prawne, których celem ma być
wyjaśnienie:
a) „czy adekwatny związek przyczynowy w sprawach o tzw. utracone korzyści
może być rozciągany na takie okoliczności faktyczne, na które sprawca szkody nie
miał żadnego wpływu, a zatem nie powinien za nie odpowiadać?”;
3
b) „czy sprawca szkody powinien ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą
za błędy popełnione przez poszkodowanego?”.
Pozwana wskazała również, że jej skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na
to, że Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację strony przeciwnej, mimo, że została ona
wniesiona po terminie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Na etapie
tzw. przedsądu badaniu podlega tylko kwestia istnienia wymienionych
w powołanym przepisie i wskazanych przez skarżącego przyczyn przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej powódki: we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania skarżąca, dla uzasadnienia twierdzenia o oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej wskazała, że Sąd Apelacyjny odmówił mocy
dowodowej dowodowi z opinii Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową,
sporządzonej w toku postępowania odwoławczego, bez uprzedniego wydania
postanowienia o uchyleniu bądź zmianie postanowienia o dopuszczeniu tego
dowodu. Zdaniem powódki została ona w ten sposób pozbawiona możliwości
wykazania inicjatywy procesowej, która mogła przyczynić się do dojścia do prawdy.
Taki zarzut ani też jego uzasadnienie nie usprawiedliwiają przyjęcia, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zgodnie z utrwaloną już wykładnią art.
3989
§ 1 pkt 4 k.p.c., wymieniającego oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako
przesłankę przyjęcia jej do rozpoznania, oczywista zasadność skargi oznacza
dostrzegalną od razu, na pierwszy rzut oka, trafność zarzutów tej skargi, a zatem
stan, w którym każdy prawnik, bez przeprowadzania wnikliwej analizy, powinien
dojść do wniosku, że zarzuty skarżącego są niewątpliwe, a zaskarżone orzeczenie
jaskrawo nieprawidłowe. Chodzi więc, jak to ujął Sąd Najwyższy w postanowieniu
z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02 (OSNC 2004, nr 3, poz. 49), o szczególne,
4
kwalifikowane wypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji dostrzegalne
w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika.
Taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca, jeśli uwzględni się, że Sąd
Apelacyjny wyjaśnił, że teza dowodu z opinii Instytutu Badań nad Gospodarką
Rynkową okazała się nieprzydatna z uwagi na brak wykazania przez powódkę
związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy określonymi działaniami pozwanej
a stratami powódki. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że samo sformułowanie
określonej tezy dowodowej w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii
biegłego, nie wyklucza wcale możliwości dokonania przez sąd takich ustaleń
faktycznych, które przesądzą o braku przydatności dla wyrokowania opinii
sporządzonej przez biegłego.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej pozwanej: pozwana, powołując się na
wystąpienie w sprawie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.),
powinna była nie tylko zagadnienia te sformułować, ale nadto uzasadnić
przedstawiając odpowiednią argumentację prawną, wskazać że wypowiedź
Sądu Najwyższego będzie miała istotne znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia
sprawy, lecz także dla rozwoju praktyki sądowej (por. m. in. postanowienie SN
z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.). Temu wymaganiu skarżąca nie
sprostała, brak jest bowiem uzasadnienia prawnego przedstawionych zagadnień,
brak jest również wykazania ich uniwersalnego charakteru i przydatności
odpowiedzi udzielonej przez Sąd Najwyższy dla rozwoju judykatury.
Niezależnie jednak od powyższych braków nie można nie zauważyć, iż obydwa
zagadnienia prawne w gruncie rzeczy nie dotyczą wątpliwości prawnych jakie może
rodzić instytucja związku przyczynowego, ale wiążą się ściśle z ustaleniami
faktycznymi sprawy, których prawidłowość ustalenia skarżący kwestionuje.
Nie można również uznać, że pozwana wykazała, iż została spełniona
przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymieniona w art. 3989
§ 1
pkt 4 k.p.c. - nawet gdyby przyjąć za trafne stanowisko skarżącej, że apelacja
powódki została wniesiona po terminie, to nie można pominąć, iż nie odniosła ona
skutku; Sąd Apelacyjny oddalił bowiem apelację powódki.
5
Z przedstawionych przyczyn, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi
nieważność postępowania, którą - zgodnie z art. 39813
§ 1 k.p.c. - Sąd Najwyższy
bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia obu skarg kasacyjnych do
rozpoznania (art. 3989
§ 2 k.p.c.).
W odniesieniu nadto do skargi kasacyjnej pozwanej zauważyć należy,
że została ona skierowana nie tylko przeciwko rozstrzygnięciu Sądu Apelacyjnego
oddającego jej apelację, ale również przeciwko rozstrzygnięciu, mocą którego Sąd
ten oddalił apelację powoda. Oddalenie apelacji powoda, który, kwestionując
częściowe oddalenie powództwa domagał się zmiany w tej części wyroku Sądu
pierwszej instancji i zasądzenia na jego rzecz dalszej, dochodzonej powództwem
kwoty, jest rozstrzygnięciem dla pozwanej korzystnym; skarżąca nie wykazała,
że ma interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia dla niej korzystnego. Wyrażając
pogląd, że warunkiem dopuszczalności zaskarżenia orzeczenia jest interes
skarżącego w tym zaskarżeniu, zachodzący w wypadku tzw. gravamen, polegający
- najogólniej mówiąc - na niezgodności orzeczenia z żądaniem zgłoszonym
w procesie przez strony (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 166; z dnia 5 września
1997 r., III CKN 152/97, nie publ.; z dnia 27 kwietnia 2006 r. I CSK 62/05 , niepubl.;
z dnia 29 stycznia 2008 r. II CSK 577/07 niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia
20 listopada 2003 r., III CKN 606/00, nie publ.), stwierdzić należy, że jego
niewykazanie czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. Z przedstawionej przeto
przyczyny skarga kasacyjną pozwanej we wskazanej części podlegała odrzuceniu
(art. 3986
§ 3 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 100
w związku z art. 39821
k.p.c.