sygn. II CSK 359/13 27 lutego 2014 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 27 lutego 2014, sygn. II CSK 359/13

Data orzeczenia 27 lutego 2014
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Grzegorz Misiurek
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt II CSK 359/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Iwona Koper
w sprawie z wniosku Banku […] Spółki Akcyjnej
w W.
przy uczestnictwie M.
z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein), P. D.
i J. D.
o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł
z księgi wieczystej […] (macierzystej) oraz z 77 ksiąg wieczystych nieruchomości
współobciążonych (lokalowych), w tym z księgi wieczystej […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2014 r.,
skargi kasacyjnej uczestnika postępowania M. z siedzibą w S. (Księstwo
Liechtenstein)
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
z dnia 17 grudnia 2012 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o
kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
2
W księdze wieczystej (macierzystej) Kw. nr […] prowadzonej dla bliżej
opisanej nieruchomości zabudowanej budynkiem użytkowo – apartamentowym,
położonej w K. przy ulicy P. 18, której część lokali została wyodrębniona z
przeniesieniem własności na rzecz innych osób, była ujawniona jako
współwłaścicielka Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.” w upadłości. W dziale IV tej
księgi, jak i w dziale IV księgi wieczystej Kw. nr […], wpisana była hipoteka
przymusowa łączna kaucyjna do kwoty 27958907,50 zł na rzecz M. z siedzibą w S.
W dziale II – „własność” księgi wieczystej Kw. nr […] figurowali małżonkowie P. i J.
D.
Umową z dnia 13 kwietnia 2012 r. syndyk masy upadłości Spółdzielni
sprzedał Bankowi […] przedsiębiorstwo upadłej, w tym udział co do
337642/1000000 części we własności nieruchomości położonej przy ulicy P. 18, a
także udział co do 39/64 części we własności nieruchomości lokalowej. W § 7
umowy zawarto wniosek o wykreślenie m. in. z działu IV księgi wieczystej
(macierzystej) Kw. nr […] i każdej z ksiąg wieczystych założonych dla
wyodrębnionych nieruchomości lokalowych, w tym księgi wieczystej Kw. nr […]
powyżej opisanej hipoteki.
Referendarz sądowy w dniu 18 maja 2012 r. dokonał wpisów zgodnie z tym
wnioskiem. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. utrzymał
w mocy ten wpis, a Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r.
oddalił apelację uczestnika M. z siedzibą w S. od tego postanowienia. Uznał, że
umowa sprzedaży z dnia 13 kwietnia 2012 r. stanowi – w myśl art. art. 317 ust. 2
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (jedn. tekst: Dz.
U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm. - dalej "Pr.u.n.") podstawę do zaskarżonego wpisu.
Skarga kasacyjna uczestnika postępowania od postanowienia Sądu
Okręgowego - oparta na obu podstawach z art. 3983
k.p.c. - zawiera zarzut
naruszenia art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
(jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. - dalej: "u.k.w.h."), art. 1718
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst:
Dz. U. z 2013 r. Nr 1222 - dalej: „u.s.m.”), art. 317 ust. 2 Pr.u.n., art. 535 k.c.,
3
i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy oddalając apelację uczestnika postępowania wyszedł
z założenia, że zbycie przedsiębiorstwa upadłej jako całości w toku postępowania
upadłościowego wywołało skutek, wynikający z art. 317 ust. 2 Prawa
upadłościowego i naprawczego, w postaci wygaśnięcia hipoteki przymusowej
łącznej kaucyjnej wpisanej także w dziale IV księgi wieczystej Kw. nr […], a więc
hipoteki obciążającej nieruchomość osoby trzeciej.
Niewątpliwie, zgodnie z art. 313 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego
zbycie przedsiębiorstwa jako całości w toku postępowania upadłościowego
wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw obciążających tak całe
przedsiębiorstwo, jak i jego elementy. Występując z wnioskiem o wykreślenie
hipoteki obciążającej nieruchomość wchodzącą w skład przedsiębiorstwa wystarczy
przedstawić umowę zbycia przedsiębiorstwa.
Uszło jednak uwagi Sądu Okręgowego, że wniosek w sprawie nie dotyczył
wykreślenia hipoteki obciążającej nieruchomość wchodzącą w skład
przedsiębiorstwa upadłego lecz stanowiącą własność osoby trzeciej, co wynika
z ustalonej treści wpisu w dziale II-„własność” księgi wieczystej Kw. nr […]. Dla
oceny zaś zasadności wniosku o wykreślenie hipoteki zabezpieczającej
wierzytelność wobec upadłego dłużnika, obciążającej nieruchomość, która nie
wchodziła w skład upadłego przedsiębiorstwa (nieruchomość osoby trzeciej), a
więc nie była przedmiotem sprzedaży w postępowaniu upadłościowym, art. 313
ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, stanowiący podług Sądu Okręgowego
podstawę prawną wpisu, nie miał zastosowania.
Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z odmiennego założenia, to już z tej przyczyny
zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Z tych względów Sąd Najwyższy
orzekł, jak w postanowieniu.
4
db