sygn. I CSK 681/13 10 lipca 2014 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 10 lipca 2014, sygn. I CSK 681/13

Data orzeczenia 10 lipca 2014
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt I CSK 681/13
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa J. G.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi m. W.
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2014 r.,
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 11 lipca 2013 r.
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3 600 (trzy
tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2
UZASADNIENIE
Powódka H. G. w pozwie z dnia 2 października 2007 r. wniosła o zasądzenie
od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta m. W. kwoty
2.357.250 zł tytułem odszkodowania za sprzedane lokale mieszkalne o numerach:
3A, 5, 5B, 6, 10 w budynku przy ul. W. […] w W., w wyniku wydania przez Urząd
Dzielnicowy W. M. w latach 1980 - 1990 decyzji o sprzedaży tych lokali, które
następnie zostały uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
w decyzjach z 2005 r., za wydane z naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od
pozwanego kwotę 1.920.638 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami
od dnia 24 października 2012 r. do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w
pozostałej części. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację
pozwanego. Sądy obydwu instancji przyjęły, że jednym z elementów złożonego
ciągu przyczynowo-skutkowego, zapoczątkowanego decyzją o odmowie
ustanowienia na rzecz powódki (jej poprzedników) prawa własności czasowej
nieruchomości, który spowodował szkodę powódki, była sprzedaż nieruchomości
lokalowych. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniósł pozwany,
wyrok ten zaskarżając w całości. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie z art.
3983
§ 1 pkt 1 k.p.c. zarzucił naruszenie art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. w
zw. z art. 160 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5, art. 7 ust. 2 i art. 8 dekretu z dnia 26
października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st.
Warszawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości
wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny
środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
3
w art. 3989
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy
przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest
ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989
§ 1 pkt
1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.
Skarżący powołał się na wystąpienie przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania przewidzianej w art. 3989
§ 1 pkt 2 k.p.c., to znaczy na potrzebę
dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołanie się na tę przyczynę
wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne
wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje
wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu
do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.:
postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt II CZ 102/02, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt I UK 283/07, nie publ.).
Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji
prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na
czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienie SN z dnia
8 lipca 2009 r., sygn. akt I CSK 111/09, nie publ.; postanowienie SN z dnia
12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia
31 stycznia 2008 r., sygn. akt II UK 246/07, nie publ.; postanowienie SN z dnia
13 grudnia 2007 r., sygn. akt I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3 - 4, poz. 43;
postanowienie SN z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV CSK 246/06,
nie publ.; postanowienie SN z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.).
Skarżący ma rację, że w orzecznictwie występowały przez dłuższy czas
rozbieżności w zakresie oceny, jakie zdarzenia występujące w ciągu
zapoczątkowanym wydaniem decyzji, później uznanych za nieważne lub za
niezgodne z prawem, o odmowie oddania nieruchomości warszawskich
na własność czasową, pozostawały w przyczynowym związku ze szkodą
4
poniesioną przez właściciela przejętej nieruchomości. Powstały problem dotyczy
jednak nie tyle wykładni wskazanych przez pozwanego przepisów, ile ich
stosowania. Ponadto, pomimo występujących rozbieżności w ostatnim czasie
w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowała się wyraźna tendencja do
włączania do ciągu zdarzeń powodujących szkodę także wydania decyzji
wywołujących następczo nieodwracalne dla właściciela zmiany własnościowe,
uniemożliwiające przywrócenie stanu sprzed wydania nieważnej decyzji
odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej (zob. np. wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 6 września 2012 r., I CSK 27/12, nie publ., z dnia
4 października 2012 r., I CSK 665/11, nie publ., i z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK
332/12, nie publ.). Stanowisko zajęte w rozpatrywanej sprawie wpisuje się więc
w ukształtowany aktualnie kierunek stosowania prawa przez Sąd Najwyższy i nie
uzasadnia potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Okoliczności występujące w sprawie nie wskazują również na wystąpienie
innych przesłanek przewidzianych w art. 3989
§ 1 k.p.c. Z przytoczonych względów
należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989
§ 2 k.p.c.).
Na wniosek powoda zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną
Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98
§ 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821
k.p.c.