Postanowienie SN z 11 lipca 2014, sygn. III CZ 28/14
Data orzeczenia
11 lipca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Dariusz Zawistowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
w sprawie z wniosku J. W.
przy uczestnictwie Je. W.
o dział spadku i podział majątku wspólnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 lipca 2014 r.,
zażalenia uczestnika
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
z dnia 12 marca 2014 r.
oddala zażalenie.
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę
kasacyjną uczestnika postępowania – Je. W., wniesioną od postanowienia tego
Sądu z dnia 29 listopada 2013 r. Postanowieniem tym oddalono apelację tego
uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 maja 2013 r., w którym
rozstrzygnięto o dziale spadku po W. W., obejmującym spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu mieszkalnego wraz z wkładem budowlanym (bliżej określonym w
tym postanowieniu) i ½ wierzytelności wynikającej z umowy rachunku bankowego.
Postanowieniem tym rozstrzygnięto także o podziale majątku wspólnego b.
małżonków, J. W. i Je. W., obejmującego wspomnianą wierzytelność wynikającego
z rachunku bankowego (k. 302-303 akt sprawy). J. W. (wnioskodawczyni, b. żonie)
przyznano wspomniane spółdzielcze prawo do lokalu wraz z wkładem budowlanym,
wierzytelność z rachunku bankowego w wysokości 1.858,84 zł i zasądzono od niej
na rzecz Je. W. (uczestnika postępowania) kwotę 9.716,63 zł z odsetkami.
Jednocześnie ustalono wartość spadku na kwotę 156.395,42 zł, a wartość majątku
wspólnego na kwotę 1858,84 zł. Sąd Rejonowy ustalił także, że spadek po W. W.
Je. W. (uczestnik) nabył w ¼ części.
Apelacja wnioskodawcy została oddalona. Wnioskodawca zaskarżył
orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości i domagał się jego zmiany poprzez
zasądzenie na swoją rzecz spłaty wyższej, tj. 39.252,42, zarządzenia sprzedaży
lokalu spółdzielczego i podzielenia uzyskanej ceny lokalu.
Analizując i weryfikując wskazaną w skardze kasacyjnej uczestnika wartość
przedmiotu zaskarżenia (156.395,42), Sąd Okręgowy stwierdził, że wartość ta
powinna być określona w rozmiarze niższym niż określony w art. 5191
§ 2 i § 4 pkt
4 k.p.c., a ponieważ skargę wniesiono w sprawie o podział majątku wspólnego
i spadku, skarga ta powinna być odrzucona ratione valoris (art. 3986
§ 2 k.p.c. w zw.
z art. 13 § 2 k.p.c.).
W zażaleniu uczestnika postępowania kwestionowano zasadność
odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej. Skarżący nadal utrzymywał, że wartość
3
przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym powinna być określona
w kwocie 156.395,42 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że w apelacji Je. W. (uczestnik postępowania) domagał
się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji poprzez
zasądzenie na jego rzecz spłaty w kwocie 39.252,45 zł. Jest to kwota
odpowiadająca wartości udziału tego uczestnika w spadku przy uwzględnieniu
rozliczeń obejmujących pochówek spadkodawcy. Natomiast w postanowieniu Sądu
Rejonowego z dnia 10 maja 2008 r. ustalono ogólną wartość majątku spadkowego
na kwotę 156.395,42 (k. 311 akt sprawy). Te wyliczenia i ustalenia Sądu
Okręgowego nie są podważane w zażaleniu skarżącego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna ukształtowane jest już
stanowisko, zgodnie z którym w sprawach o podział majątku (tzw. działowych),
wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie może przekraczać udziału należącego
do uczestnika postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 15 stycznia 2014 r., I CZ 113/13, nie publ.). W sprawach tych oznaczenie
wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego jest związane ściśle z wynikami
postępowania i nie przesądza jej wartość samego przedmiotu podziału. Określa ją
natomiast wartość przedmiotu kwestionowanego w skardze kasacyjnej
rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Jeżeli zatem skarżący kwestionuje
to orzeczenie w całości, to wartość przedmiotu zaskarżenia nie powinna
przekraczać jego udziału w dzielonym majątku (por. uzasadnienie postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., IV CSK 98/13, nie publ.).
W rozpoznawanej sprawie działowej Sąd Okręgowy trafnie przyjął,
że to właśnie wartość udziału spadkowego skarżącego, a nie wartość
spadku objęta postępowaniem, powinna decydować o ostatecznym ustaleniu
przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej i to także w sytuacji, w której
skarżący - po oddaleniu apelacji - domaga się nadal podziału własnościowego
prawa do lokalu mieszkalnego (art. 212 § 2 k.c.).
W związku z tym, że udział ten nie przekracza 150 000 zł (art. 519 § 2 i § 4
pkt 4 k.p.c.), istniały podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej uczestnika jako
4
niedopuszczalnej valoris ratione. Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie
uczestnika jako nieuzasadnione (art. 3941
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39814
k.p.c.).