Wyrok z 18 czerwca 2026, sygn. III RC 62/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 czerwca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Szczytnie III Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Jowita Sikorska

Protokolant sekretarz sądowy Monika Mierzejek

po rozpoznaniu na rozprawie 18 czerwca 2026 roku w S. sprawy

z powództwa małoletniej H. A. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową E. R.

przeciwko T. A.

o podwyższenie alimentów

I.  podwyższa alimenty od pozwanego T. A. na rzecz małoletniej powódki H. A. z kwoty po 700 złotych miesięcznie ustalonej w ugodzie zawartej przed mediatorem 18 sierpnia 2022 roku, zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w Szczytnie 8 września 2022 roku w sprawie III RC 94/22 do kwoty po 1000 /jeden tysiąc/ złotych miesięcznie, płatne z góry do 10 każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki E. R., poczynając od 1 czerwca 2026 roku,

II.  w pozostałej części powództwo oddala,

III.  nakazuje ściągnąć od pozwanego T. A. na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Rejonowego w Szczytnie kwotę 200 złotych tytułem kosztów sądowych za I instancję,

IV.  wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

UZASADNIENIE

Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki H. A. wniosła o podwyższenie alimentów z kwoty 700 zł miesięcznie, wynikającej z ugody zawartej przed mediatorem 18 sierpnia 2022 r. zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w Szczytnie postanowieniem 8 września 2022 roku w sprawie II RC 94/22 do kwoty 1700 zł miesięcznie, płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniej z góry do 10 każdego miesiąca, poczynając od dnia złożenia pozwu tj. 21 kwietnia 2026 roku.

Nadto wniosła o udzielenie zabezpieczenia zgłoszonego roszczenia na czas trwania postępowania poprzez zobowiązanie pozwanego do uiszczania na rzecz małoletniej H. A. kwot po 1700 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wskazała, iż od czasu ostatniego rozstrzygnięcia w sprawie alimentów upłynęło 3,5 roku i potrzeby małoletniej powódki zwiększyły się. Uczęszcza ona do prywatnego przedszkola w W., za które przedstawicielka ustawowa płaci około 750-850 zł miesięcznie. Ponosi ona także dodatkowe wydatki na: koszty związane z przedszkolem – 200 zł, żywność – 500 zł, odzież – 300 zł, kosmetyki i środki czystości – 100 zł, zabawki, rozrywkę – 250 zł miesięcznie. Małoletnia choruje na atopowe zapalenie skóry więc korzysta ze specjalistycznych środków pielęgnacyjnych, dodatkowo wymaga rozpoczęcia prywatnego leczenia dentystycznego z uwagi na odległe terminy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, jak również diagnostyki okulistycznej. Pozwany regularnie płaci alimenty, ale nie partycypuje w kosztach utrzymania małoletniej w inny sposób, pomimo iż posiada zarobki w kwocie około 5000 zł. Przedstawicielka ustawowa małoletniej utraciła także dotychczasową pracę, przebywa na trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia. Ciążą na niej dodatkowe wydatki: raty kredytu hipotecznego – 1500 zł, prąd – 500 zł, woda – 100 zł, gaz – 100 zł, abonament za telefon – 60 zł, abonament za Internet – 70 zł, wywóz odpadów – 60 zł, wywóz szamba – 100 zł, podatek od nieruchomości – 120 zł (za rok), zakup opału 3400 zł na rok.

Pozwany T. A. w odpowiedzi na pozew uznał powództwo w zakresie żądania podwyższenia alimentów do kwoty 800 zł, w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa. Wskazał, że utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.500 zł, zamieszkuje wspólnie z matką, której pomaga w utryzmaniu, z uwagi na jej zły stan zdrowia. Na miesięczne koszty jego utrzymania składa się: zakup żywności – 1000 zł, opłaty eksploatacyjne – 500 zł, zakup środków czynności, chemii – 150 zł, opłata za telefon, Internet – 395,56 zł, zakup odzieży – 150 zł, dojazdy do pracy – 800 zł, alimenty na rzecz córek – 1500 zł., raty kredytu – 336,27 zł, zakup opału – 5000 zł rocznie. Zaznaczył, że regularnie realizuje kontakt z małoletnią powódką, co najmniej dwa razy w miesiącu, każdorazowo od piątku do niedzieli, ponadto spędza z córką święta, kupuje jej prezenty, zapewnia aktywne formy spędzania czasu, w tym wyjścia do kina, basen czy salę zabaw. W jego ocenie żądana kwota alimentów jest znacząco wygórowana i nieadekwatna do potrzeb małoletniej i możliwości zarobkowych pozwanego. Wskazał, że małoletnia uczęszcza do przedszkola przy zakładzie pracy (...), który refunduje koszty przedszkola do kwoty 400 zł miesięcznie. Z uwagi na zwolnienie przedstawicielki ustawowej małoletniej z pracy to ojciec może zgłosić dziecko do tego przedszkola, co nie doprowadzi do utraty dofinansowania, jednocześnie zadeklarował pokrywanie połowy opłaty za przedszkole tj. kwoty 200 zł miesięcznie. Podkreślił, że matka powódki jest zabezpieczona finansowo, bo pozostaje w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, jak również otrzyma ona odprawę w wysokości pięciomiesięcznego wynagrodzenia, który to czas pozwoli jej na aktywne poszukiwanie pracy. Dodatkowo podkreślił, że matka małoletniej czerpie dodatkowe dochody z robienia tortów na zamówienie, świadczenie usług ochroniarskich podczas imprez i wydarzeń.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Szczytnie z 27 maja 2026 r. sprostowanym postanowieniem z 2 czerwca 2026 r. oddalono wniosek małoletniej powódki w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia.

wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia:

Małoletnia H. A. pochodzi z nieformalnego związku E. R. i T. A..

Ugodą zawartą przed mediatorem 18 sierpnia 2022 roku, zatwierdzoną przez Sąd Rejonowy w Szczytnie 8 września 2022 roku w sprawie III RC 94/22 strony ustaliły, że pozwany będzie płacił na rzecz swojej małoletniej córki H. A. kwotę 700 zł miesięcznie.

Wówczas małoletnia miała około 1,5 roku. Konieczne było wydatkowanie na jej potrzeby kwoty 500 zł na zakup żywności i mleka, 300 zł na zakup pampersów i chusteczek, 200 zł na odzież, 100 zł na zakup kosmetyków, 200 zł na suplementy oraz 100 zł na zabawki, rozrywkę. Nie chodziła ona do przedszkola a opiekowała się nią matka.

Pozwany wówczas zatrudniony był w (...) w W. z miesięcznym wynagrodzeniem około 4000 zł, zamieszkiwał z matką.

Przedstawicielka ustawowa małoletniej także pracowała w (...) zarabiając około 2800 zł miesięcznie.

Obecnie H. A. ma 5 lat. Uczęszcza do prywatnego przedszkola (...) w W., za które opłata wynosi około 700-850 zł miesięcznie. Matka małoletniej wydatkuje w związku z pobytem córki w przedszkolu dodatkową kwotę 200 zł miesięcznie na radę rodziców, wycieczki, zakup materiałów piśmienniczych, mokrych chusteczek. Matka małoletniej dotychczas mogła korzystać z refundowania przez pracodawcę kosztów przedszkola do kwoty 400 zł. Obecnie to pozwany będzie mógł się ubiegać o przyznanie takiego dofinansowania od września 2026 r.

Do standardowych miesięcznych wydatków na rzecz małoletniej zalicza się: zakup żywności około 500 zł, zakup odzieży – 200 zł, zakup suplementów i leków – 100 zł, zakup zabawek i rozrywkę – 150 zł.

H. A. jest dzieckiem zasadniczo zdrowym. Cierpi na atopowe zapalenie skóry i wymaga zakupu specjalistycznych kosmetyków pielęgnacyjnych w kwocie około 100 zł miesięcznie. Wymaga ona leczenia dentystycznego i ortodontycznego.

Pozwany T. A. zatrudniony jest w (...) w W. na podstawie umowy na czas nieokreślony uzyskując wynagrodzenie w kwocie około 4500 zł netto miesięcznie. Zamieszkuje w L. wspólne ze schorowaną matką, posiadającą świadczenie emerytalne i swoją partnerką, która uzyskuje wynagrodzenie w kwocie około 3500 zł miesięcznie. Z uwagi na miejsce zamieszkania ponosi on koszty związane z dojazdem do pracy (ok. 20 kilometrów w jedną stronę). Na pozwanym ciąży obowiązek alimentacyjny także na rzecz drugiej córki - P. A. w kwocie 800 zł miesięcznie. Ponosi on obecnie dodatkowo koszty utrzymania w postaci: zakupu żywności – 1000 zł, opłat eksploatacyjnych – 500 zł, zakupu chemii i kosmetyków – 150 zł, opłaty za telefon, Internet – 395,56 zł, zakup odzieży – 150 zł, dojazdy do pracy – 600 zł, raty kredytu – 336,27 zł, zakup opału – 5000 zł rocznie. Pozwany posiada samochód marki A. z 1999 roku i V. z 1997 roku. Nie posiada innego wartościowego majątku.

Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki - E. R. w ostatnim czasie została zwolniona z pracy w (...) w W. z uwagi na redukcję etatów, gdzie zarabiała około 3500 zł miesięcznie. Pozostaje w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenie, otrzyma dodatkowo pięciomiesięczną odprawę od dotychczasowego pracodawcy, która zostanie jej wypłacona w lipcu 2026 r.

W okresie wypowiedzenia została ona zwolniona z obowiązków świadczenia pracy. Przedstawicielka ustawowa małoletniej dorabia także na wykonywaniu wyrobów cukierniczych na zamówienie czy świadczeniu usług ochroniarskich na imprezach i wydarzeniach publicznych. Z usług tych otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 20-30 złotych za godzinę, w tym roku brała udział w dwóch takich wydarzeniach zarabiając kwotę 500 zł. Planuje w lipcu 2026 r. otworzyć lodziarnię w W., a po zakończeniu wakacji zarejestrować się jako osoba bezrobotna. W celu otworzenia działalności zakupiła na raty maszyny w postaci lodówki i dwóch maszyn do robienia lodów. Łączne raty z tego tytułu wynoszą około 850 zł miesięcznie.

Ciążą na niej koszty utrzymania: raty kredytu hipotecznego – 1400 zł, prąd – 500 zł, woda – 100 zł, gaz – 100 zł, abonament za telefon – 60 zł, abonament za Internet – 70 zł, wywóz odpadów – 60 zł, wywóz szamba – 100 zł, podatek od nieruchomości – 120 zł (za rok), zakup opału - 3.400 zł za rok.

Pozwany utrzymuje regularne kontakty z córką, zabierając ją do siebie co najmniej dwa razy w miesiącu, każdorazowo na cały weekend. Ponadto spędza z dzieckiem czas w święta i kupuje jej drobne prezenty. W trakcie kontaktów zapewnia córce rozrywkę zabierając ją na basen, do kina czy sali zabaw. Regularnie wywiązuje się on z obowiązku płacenia alimentów na H. A.. Poza alimentami nie przekazuje jednak żadnych dodatkowych kwot matce dziecka. Córka nie zabiera podarowanych jej przez ojca prezentów i ubrań do domu matki.

(dowód: potwierdzenia wpłat czesnego k. 7, oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę k. 8, potwierdzenie wpłat alimentów k. 20-21, pasek płacowy pozwanego k. 22, potwierdzenie wpływu wynagrodzenia k. 23, potwierdzenia zapłaty obciążeń pozwanego k. 24-30, przesłuchanie E. R. k. 42-42v, przesłuchanie T. A. k. 42v-43, dokumenty zawarte w aktach sprawy III RC 94/22)

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd oparł się na dokumentach prywatnych przedłożonych przez strony, jak i dołączonych dokumentach urzędowych sporządzonych w przepisanej formie i przez kompetentne organy, tym samym korzystających z domniemania prawdziwości (art. 244 § 1 kpc), w tym zawartych w aktach sprawy III RC 94/22, w celu porównania sytuacji majątkowej i życiowej stron od ostatniego orzeczenia w sprawie o alimenty.

Sąd ustalając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oparł się także na dowodzie z przesłuchania stron, w tym przedstawicielki ustawowej działającej w imieniu małoletniej powódki oraz pozwanego. Dowód ten został przeprowadzony w celu kompleksowego ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i bytowej stron, ich sytuacji majątkowej, usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego. Przesłuchanie stron pozwoliło na dokonanie bezpośredniej oceny twierdzeń dotyczących zarówno kosztów utrzymania małoletniej, jak i realnych warunków ekonomicznych funkcjonowania każdej ze stron, w tym zakresu ponoszonych wydatków oraz źródeł dochodu pozwanego. Wyjaśnienia te, skonfrontowane z pozostałym materiałem dowodowym, umożliwiły dokonanie całościowej oceny zasadności żądania podwyższenia alimentów oraz ustalenie, w jakim zakresie potrzeby małoletniej uległy zwiększeniu w stosunku do stanu poprzedniego i jak kształtują się aktualne możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego. W konsekwencji dowód z przesłuchania stron stanowił istotną podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, pozwalając na ocenę aktualnej sytuacji stron przez pryzmat kryteriów określonych w art. 135 § 1 k.r.o.

wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku:

Powództwo jest częściowo uzasadnione.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 138 krio., zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez „zmianę stosunków” należy rozumieć zarówno zwiększenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, jak i zmianę możliwości zarobkowych lub majątkowych zobowiązanego w porównaniu do stanu istniejącego w dacie poprzedniego orzeczenia.

Zgodnie z art. 133 § 1 krio rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych stosownie do art. 135 § 1 krio zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego, przy czym pojęcie „możliwości zarobkowych” obejmuje nie tylko faktycznie osiągane dochody, lecz także dochody, które osoba zobowiązana mogłaby uzyskiwać przy pełnym wykorzystaniu swoich sił i kwalifikacji. Co do zasady jednak ciężar ten powinien obciążać rodziców w porównywalnym zakresie, przy uwzględnieniu osobistych starań każdego z nich o wychowanie dziecka.

W niniejszej sprawie bezsporne było, że od czasu ostatniego orzeczenia regulującego wysokość alimentów upłynął okres około 3,5 roku. Już sama ta okoliczność – w powiązaniu z naturalnym procesem rozwoju małoletniej – przemawia za koniecznością ponownej oceny zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionej oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Od czasu poprzedniego ustalenia obowiązku alimentacyjnego nastąpiła istotna zmiana usprawiedliwionych potrzeb małoletniej. W dacie poprzedniego orzekania małoletnia miała około 1,5 roku, a zatem znajdowała się na innym etapie rozwoju, niewymagającym jeszcze ponoszenia części kosztów, które obecnie mają charakter stały i konieczny.

Aktualnie małoletnia ma 5 lat i uczęszcza do prywatnego przedszkola, co samo w sobie generuje regularne miesięczne wydatki związane z czesnym oraz dodatkowymi opłatami przedszkolnymi. Jednocześnie warte podkreślenia jest, że usprawiedliwionym wydatkiem opłat za prywatne przedszkole jest okoliczność, że edukacja w tym przedszkolu będzie naturalną kontynuacją wcześniejszego uczęszczania do tego przedszkola. Ponadto koszty te należy uznać za usprawiedliwione, skoro uczęszczanie do przedszkola pozostaje zgodne z wiekiem dziecka, jego potrzebami rozwojowymi, edukacyjnymi i społecznymi. Wraz z wiekiem małoletniej wzrosły także pozostałe koszty jej codziennego utrzymania. Dziecko w wieku przedszkolnym wymaga częstszej wymiany odzieży i obuwia, dostosowanych zarówno do wzrostu, jak i aktywności przedszkolnej oraz pór roku. Ponadto pojawiają się wydatki związane z zakupem materiałów i przyborów wymaganych w przedszkolu, a także bieżących środków higienicznych, w tym mokrych chusteczek i innych artykułów używanych na potrzeby codziennej opieki. Są to koszty typowe, powtarzalne i pozostające w bezpośrednim związku z aktualnym wiekiem oraz sytuacją życiową małoletniej.

Na wysokość usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej wpływa również jej stan zdrowia. Już w dacie poprzedniego orzekania wiadome było, że małoletnia cierpi na atopowe zapalenie skóry, jednak okoliczność ta nie utraciła aktualności. Przeciwnie, nadal wiąże się ona z koniecznością systematycznego ponoszenia wydatków na specjalistyczne, profesjonalne kosmetyki, emolienty oraz środki pielęgnacyjne przeznaczone do skóry atopowej. Wydatki te nie mają charakteru luksusowego ani fakultatywnego, lecz służą codziennej pielęgnacji skóry dziecka, łagodzeniu objawów choroby i zapobieganiu jej zaostrzeniom.

Okoliczność, że schorzenie małoletniej było znane już wcześniej, nie oznacza, że związane z nim koszty należy pominąć przy ocenie obecnych usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Są to bowiem koszty nadal realnie ponoszone, powtarzalne i konieczne, a wraz z wiekiem małoletniej oraz wzrostem cen produktów pielęgnacyjnych ich ciężar ekonomiczny pozostaje istotnym elementem miesięcznych wydatków związanych z jej utrzymaniem.

Do standardowych miesięcznych wydatków ponoszonych na rzecz małoletniej należy zaliczyć również koszt zakupu żywności w kwocie około 500 zł miesięcznie, zakup odzieży w kwocie około 200 zł miesięcznie, zakup suplementów i leków w kwocie około 100 zł miesięcznie, a także wydatki na zabawki i rozrywkę w kwocie około 150 zł miesięcznie. Wydatki te odpowiadają wiekowi małoletniej, jej codziennym potrzebom oraz aktualnemu etapowi rozwoju. Mają one charakter zwykłych, powtarzalnych kosztów utrzymania dziecka i nie sposób uznać ich za wygórowane.

W konsekwencji należało przyjąć, że obecne usprawiedliwione potrzeby małoletniej są wyższe niż w chwili poprzedniego orzekania o alimentach. Zmiana ta nie ma charakteru jedynie incydentalnego, lecz wynika z naturalnego rozwoju dziecka, rozpoczęcia edukacji przedszkolnej oraz zwiększenia zakresu potrzeb związanych z wyżywieniem, odzieżą, higieną, edukacją i codziennym funkcjonowaniem. Uzasadnia to ocenę, że dotychczasowa wysokość alimentów nie odpowiada już aktualnemu zakresowi usprawiedliwionych potrzeb małoletniej.

Przy ocenie sytuacji stron należało uwzględnić również sytuację przedstawicielki ustawowej małoletniej, na której w głównej mierze spoczywa bieżący ciężar utrzymania i wychowania dziecka. To ona sprawuje nad małoletnią codzienną pieczę, organizuje jej życie, zapewnia opiekę, przygotowanie do przedszkola, wyżywienie, pielęgnację, zakup odzieży, środków higienicznych, leków, kosmetyków oraz innych niezbędnych artykułów. Tym samym przedstawicielka ustawowa realizuje swój obowiązek alimentacyjny nie tylko poprzez ponoszenie wydatków finansowych, lecz także przez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie małoletniej.

Sytuacja zarobkowa przedstawicielki ustawowej uległa przy tym zmianie, albowiem wypowiedziano jej umowę o pracę i obecnie pozostaje ona w trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia. Wprawdzie po ustaniu stosunku pracy uzyska odprawę, jednak świadczenie to ma charakter jednorazowy i nie może być traktowane jako ekwiwalent stałego, regularnego wynagrodzenia za pracę. Odprawa może czasowo zabezpieczyć część bieżących potrzeb, lecz nie zastępuje stabilnego źródła utrzymania, zwłaszcza przy stałych i powtarzalnych kosztach związanych z wychowaniem małoletniego dziecka.

Nie można również pominąć, że przedstawicielka ustawowa podejmuje dodatkowe starania w celu uzyskania dochodów i dorywczo zarobkuje, jednak wpływy z tego tytułu nie mają charakteru regularnego ani pewnego. Są one zależne od aktualnych możliwości podjęcia pracy, zapotrzebowania oraz innych okoliczności, których nie sposób traktować na równi ze stałym wynagrodzeniem z umowy o pracę. Przedstawicielka ustawowa planuje także w sezonie wakacyjnym otworzyć lodziarnię, co świadczy o podejmowaniu przez nią aktywnych działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji finansowej. Na obecnym etapie trudno jednak przesądzić, czy działalność ta będzie przynosiła dochody, w jakiej wysokości oraz czy będą one miały charakter stabilny. Jest to przedsięwzięcie gospodarcze obarczone typowym ryzykiem, zależne między innymi od sezonu, pogody, lokalnego popytu i kosztów prowadzenia działalności. Z tego względu sam zamiar uruchomienia lodziarni nie może być uznany za okoliczność równoważną z posiadaniem stałego i pewnego źródła utrzymania. W konsekwencji należało przyjąć, że choć przedstawicielka ustawowa podejmuje realne starania w celu zapewnienia środków utrzymania sobie i małoletniej, to jej aktualna sytuacja zawodowa i dochodowa jest mniej stabilna niż przy poprzednim orzeczeniu w sprawie o alimenty. Jednocześnie zakres jej osobistych starań o wychowanie i utrzymanie małoletniej pozostaje znaczny, co powinno zostać uwzględnione przy rozłożeniu ciężaru alimentacyjnego pomiędzy rodzicami.

Sytuacja majątkowa i zarobkowa pozwanego utrzymuje się co najmniej na dotychczasowym poziomie. Pozwany nadal pracuje zarobkowo, uzyskując stałe wynagrodzenie w kwocie około 4.500 zł netto miesięcznie. Jest to dochód regularny, pochodzący ze stabilnego zatrudnienia, co pozwala przyjąć, że jego możliwości zarobkowe nie uległy pogorszeniu.

Sąd miał również na względzie deklarowane przez pozwanego koszty utrzymania gospodarstwa domowego, jednak nie mogły one zostać uznane za obciążające wyłącznie pozwanego. Pozwany zamieszkuje bowiem wspólnie z matką oraz partnerką, a zatem typowe koszty eksploatacyjne związane z utrzymaniem domu, w szczególności opłaty za media, energię elektryczną, ogrzewanie rozkładają się co do zasady na trzy dorosłe osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie sposób zatem przyjąć, aby całość tych wydatków pomniejszała możliwości alimentacyjne pozwanego względem małoletniego dziecka.

Bez decydującego znaczenia pozostaje również okoliczność, że matka pozwanego jest osobą schorowaną i wymaga ponoszenia wydatków na leczenie, zakup lekarstw czy odbywanie wizyt lekarskich.

Matka pozwanego posiada własne środki utrzymania, z których w pierwszej kolejności powinna finansować swoje usprawiedliwione potrzeby, w tym potrzeby zdrowotne. Jeżeli zaś środki te okazywałyby się niewystarczające, nie można wykluczyć, że na pozwanym ciąży także obowiązek alimentacyjny względem matki. Obowiązek ten nie może jednak prowadzić do ograniczenia w pierwszej kolejności obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego dziecka. Obowiązek alimentacyjny rodzica względem małoletniego dziecka ma charakter podstawowy i priorytetowy, a pozwany powinien tak kształtować swoje wydatki oraz aktywność zarobkową, aby w pierwszej kolejności zapewnić udział w zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.

W konsekwencji powoływanie się przez pozwanego na koszty wspólnego gospodarstwa domowego oraz pomoc udzielaną matce nie mogło skutecznie podważyć ustalenia, że pozwany posiada możliwości ponoszenia alimentów w podwyższonej wysokości. Okoliczności te mogły zostać uwzględnione jedynie pomocniczo przy ogólnej ocenie jego sytuacji życiowej, nie zaś jako przesłanka do przerzucenia ciężaru utrzymania małoletniego w większym zakresie na drugiego rodzica.

Niewątpliwie pozwany ponosi koszty dojazdu do pracy, a także jest zobowiązany do realizowania obowiązku alimentacyjnego wobec drugiej córki. Pozostałe wskazywane przez niego wydatki zostały w sprawie należycie wykazane i podlegały uwzględnieniu przy ocenie jego sytuacji materialnej. Nie zmienia to jednak faktu, że pozwany posiada stałe źródło dochodu i funkcjonuje w gospodarstwie domowym, w którym również inne osoby partycypują w kosztach utrzymania.

Podkreślenia wymaga przy tym, że pozwany realizuje ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Alimenty są przez niego opłacane regularnie, a pozwany utrzymuje również osobiste kontakty z małoletnią, które odbywają się dwa razy w miesiącu w weekendy. W czasie tych kontaktów pozwany sprawuje nad małoletnią osobistą pieczę, opiekuje się nią i zaspokaja jej bieżące potrzeby. Ma to znaczenie przy ocenie całokształtu wykonywania przez niego obowiązków rodzicielskich, albowiem obowiązek alimentacyjny nie ogranicza się wyłącznie do świadczeń pieniężnych, lecz może być realizowany także poprzez osobiste starania o wychowanie i utrzymanie dziecka.

Należy również zauważyć, że pozwany poza przekazywaniem alimentów kupuje małoletniej drobne prezenty i odzież. Wydatki te świadczą o tym, że pozwany w pewnym zakresie dodatkowo uczestniczy w zaspokajaniu potrzeb dziecka. Okoliczność ta sama w sobie świadczy o pewnym dodatkowym zaangażowaniu pozwanego w sprawy dziecka, jednak nie może być przeceniana przy ocenie zakresu rzeczywistego zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małoletniej. Skoro bowiem zakupiona przez pozwanego odzież pozostaje u niego, a małoletnia nie może wynosić jej do domu i korzystać z niej na co dzień w miejscu swojego stałego pobytu, to wydatki te mają ograniczone znaczenie dla bieżącego utrzymania dziecka.

Tego rodzaju zakupy służą przede wszystkim zabezpieczeniu potrzeb małoletniej w czasie kontaktów z ojcem, natomiast nie zmniejszają w istotnym zakresie kosztów ponoszonych przez matkę w ramach codziennej pieczy nad dzieckiem. Nie zastępują one bowiem konieczności zakupu odzieży, obuwia i innych rzeczy potrzebnych małoletniej na co dzień, w szczególności do przedszkola, w domu oraz przy zwykłym funkcjonowaniu poza czasem kontaktów z pozwanym. W konsekwencji fakt kupowania przez pozwanego odzieży i prezentów nie ma zasadniczego wpływu na zakres usprawiedliwionych potrzeb małoletniej ani na ocenę wysokości kosztów jej bieżącego utrzymania ponoszonych przez matkę.

Okoliczności te uzasadniają zwiększenie udziału ojca w kosztach utrzymania małoletniej poprzez podwyższenie zasądzonych alimentów, tak aby obowiązek alimentacyjny odpowiadał rzeczywistym zwiększonym potrzebom dziecka oraz zasadzie równego uczestnictwa rodziców w kosztach jego utrzymania.

Podkreślenia wymaga również, że sam pozwany dostrzega wzrost usprawiedliwionych potrzeb małoletniej. Świadczy o tym zarówno częściowe uznanie powództwa do kwoty 800 zł miesięcznie, jak i deklaracja partycypowania w kosztach uczęszczania małoletniej do przedszkola. Skoro pozwany, mimo ponoszenia własnych obciążeń finansowych, uznał zasadność podwyższenia alimentów w określonym zakresie, to oznacza, że również w jego ocenie dotychczasowa wysokość świadczenia alimentacyjnego nie odpowiada już aktualnym potrzebom dziecka. Deklaracja współuczestniczenia w kosztach przedszkola dodatkowo potwierdza, że wydatki te mają charakter rzeczywisty, usprawiedliwiony i związany z aktualnym etapem rozwoju małoletniej. Nie są to koszty incydentalne ani zbędne, lecz typowe wydatki wynikające z rozpoczęcia przez dziecko edukacji przedszkolnej. Okoliczność ta wzmacnia ocenę, że od czasu poprzedniego orzeczenia nastąpiła istotna zmiana stosunków, uzasadniająca podwyższenie alimentów.

Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, Sąd uznał, że od ostatniego orzeczenia w sprawie o alimenty nastąpiła istotna zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o., polegająca zarówno na zwiększeniu usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, jak i na utrzymaniu realnych możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego, które uzasadniają podwyższenie dotychczasowej wysokości alimentów do kwoty 1000 złotych miesięcznie.

Kwota ta jest w ocenie Sądu odpowiednia do możliwości finansowych pozwanego, który wbrew treści żądania nie jest w stanie obecnie pokrywać ich w większym zakresie niż określono w orzeczeniu.

Sąd zasądził podwyższone alimenty od dnia 1 czerwca 2026 r., mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, w tym dotychczasową postawę pozwanego w zakresie wykonywania obowiązku alimentacyjnego. Pozwany regularnie uiszczał alimenty w dotychczasowej wysokości, a więc nie zachodziła sytuacja, w której małoletnia pozostawałaby bez bieżącego wsparcia finansowego ze strony ojca. Okoliczność ta przemawiała za przyjęciem wskazanej daty początkowej obowiązku w podwyższonej wysokości. Znaczenie miało również to, że wniosek o zabezpieczenie powództwa został oddalony postanowieniem z 27 maja 2026 r., sprostowanym następnie postanowieniem z 2 czerwca 2026 r. Skoro zatem na etapie postępowania zabezpieczającego sąd nie znalazł podstaw do czasowego ukształtowania obowiązku alimentacyjnego w wyższej wysokości, a pozwany w dalszym ciągu realizował obowiązek alimentacyjny w dotychczasowym zakresie, zasadne było określenie daty początkowej podwyższonych alimentów od 1 czerwca 2026 r. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia zarówno aktualny wzrost usprawiedliwionych potrzeb małoletniej, jak i fakt regularnego wykonywania przez pozwanego dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego.

W pozostałej części powództwo oddalono uznając, iż koszty utrzymania wspólnej córki ponad zasądzoną kwotę winna ponosić jej matka, albowiem wyższa kwota przekraczałaby możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego.

O kosztach sądowych za I instancję orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w zw. z art. 98 § 1 k.p.c., nakazując ściągnąć od pozwanego T. A. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Szczytnie kwotę 200 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Małoletnia powódka, jako strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych, korzystała bowiem z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Kwota 200 zł odpowiada opłacie od pozwu obliczonej od wartości przedmiotu sporu, ustalonej od wartości zwiększenia świadczeń alimentacyjnych za okres jednego roku. Zgodnie z art. 22 k.p.c. w sprawach o świadczenia powtarzające się wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok. Skoro zatem przedmiotem sprawy było podwyższenie alimentów, wartość przedmiotu sporu należało ustalić jako dwunastokrotność różnicy pomiędzy alimentami dotychczasowymi a alimentami ustalonymi w orzeczeniu, a należna od tej wartości opłata wyniosła 200 zł (pkt. III wyroku).

Na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. orzeczono o rygorze natychmiastowej wykonalności co do pkt. I wyroku.