Wyrok z 2 czerwca 2026, sygn. IV Ka 275/26
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
Sygnatura akt IV Ka 275/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 czerwca 2026 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSO Agnieszka Połyniak (spr.) |
|
Sędziowie: |
SO Waldemar Majka SR (del. do SO) Sebastian Kowalski |
|
Protokolant: |
Dorota Bawolska |
przy udziale Zbigniewa Katy Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r.
sprawy T. M. (M.)
syna F. i L. z domu L.
urodzonego (...) w P.
oskarżonego o czyn z art. 177 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej D. M.
od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 28 stycznia 2026 r., sygnatura akt VI K 655/25
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie IV jego dyspozycji podwyższa kwotę częściowego zadośćuczynienia do 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych;
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zwalnia oskarżycielkę posiłkową od obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej apelacją, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa;
IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z jego apelacją, w tym wymierza mu 180 złotych opłaty za to postępowanie.
SSO Waldemar Majka SSO Agnieszka Połyniak SSO Sebastian Kowalski
UZASADNIENIE |
|||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
IV Ka 275/26 |
|||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
2 |
||||||||||||||||||
|
CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||||||||||||||||||
|
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z 28 stycznia 2026 r. w sprawie sygn. akt VI K 655/25 |
|||||||||||||||||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||
|
☒ oskarżyciel posiłkowy |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|||||||||||||||||||
|
☒ obrońca |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||
|
☐ inny |
|||||||||||||||||||
|
Granice zaskarżenia |
|||||||||||||||||||
|
Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||||||||||||||||
|
☐co do kary |
|||||||||||||||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||||||||||||||||
|
Podniesione zarzuty |
|||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||||||||||||||||
|
☐brak zarzutów |
|||||||||||||||||||
|
Wnioski |
|||||||||||||||||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
||||||||||||||||||
|
Ustalenie faktów w związku z dowodami |
|||||||||||||||||||
|
Ustalenie faktów |
|||||||||||||||||||
|
Fakty uznane za udowodnione |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||
|
2.1.1.1. |
T. M. |
uprzednia niekaralność oskarżonego |
karta karna |
510 |
|||||||||||||||
|
Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||
|
2.1.2.1. |
|||||||||||||||||||
|
Ocena dowodów |
|||||||||||||||||||
|
Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
|||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|||||||||||||||||
|
2.1.1.1. |
karta karna |
dokument, którego treść nie budzi wątpliwości nie był kwestionowany przez strony |
|||||||||||||||||
|
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
|||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|||||||||||||||||
|
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
||||||||||||||||||
|
3.1. |
Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to: a) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i bezkrytyczne oparcie się na opiniach biegłych D. L. i M. T. co do naruszenia przez oskarżonego przepisów ruchu drogowego, w sytuacji gdy z opinii tychże biegłych nie wynikają żadne konkretne wnioski co do tego jak winien prawidłowo zachować się oskarżony – poza jednym – iż nie dostosował prędkości do warunków na drodze – przy czym – jak wynika zwłaszcza z ustnych opinii uzupełniających – wniosek taki oparty był wyłącznie na fakcie, iż doszło do utraty panowania nad pojazdem i wypadku, a nie żadnych konkretnych okolicznościach zdarzenia; b) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i bezkrytyczne uznania za wiarygodne w całości zeznań pokrzywdzonej D. M. oraz opartej w istotnej części na tych zeznaniach opinii T. T. (1), w sytuacji gdy biorąc pod uwagę dostrzeżoną przez Sąd negatywną motywację pokrzywdzonej oraz aspekt finansowy sprawy, wobec braku podjęcia przez pokrzywdzoną leczenia bezpośrednio po wypadku oraz pierwotnych oświadczeń, iż obrażenia powstały w wyniku spadnięcia ze schodów, brak jest możliwości jednoznacznego przesądzenia, iż wszystkie stwierdzone urazy pokrzywdzonej są bezpośrednim następstwem zaistniałego wypadku; c) art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez faktyczne pominięcie dowodu z nagrania na nośniku pendrive (bez formalnego wydania postanowienia dowodowego) oraz pominięcie wyjaśnień oskarżonego złożonych na rozprawie w dniu 19 stycznia 2026r., w sytuacji gdy dowody te dotyczyły stanu zdrowia pokrzywdzonej i jej rekonwalescencji i przede wszystkim uzasadniały uzupełnienie opinii z zakresu medycyny sądowej o ujawnione nowe okoliczności d) art. 210 k.p.k. i art. 170 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych obrońcy dot. zasięgnięcia opinii innych biegłych z zakresu medycyny sądowej i rekonstrukcji wypadków drogowych w sytuacji gdy wnioski te były zasadne wobec wątpliwości wynikających z przeprowadzonych opinii wyartykułowanych w zarzutach obrońcy 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia polegający na: a) błędnym przyjęciu, iż oskarżony naruszył (nieumyślnie) zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w sytuacji gdy nie zostało ustalone jednoznacznie co było przyczyną wypadku i jaki był jego dokładny przebieg, co uniemożliwia przyjęcie, że jego zaistnienie miało charakter zawiniony przez oskarżonego; b) błędnym ustaleniu stopnia społecznej szkodliwości czynu i winy oskarżonego poprzez brak dostatecznego uwzględnienia faktu nieumyślności czynu, faktu, iż w zdarzeniu nie uczestniczyły osoby trzecie a obrażenia pokrzywdzonej – w stosunku do możliwego zakresu objętego normą art. 177 § 2 k.k. – stosunkowo niewielkie, jak również faktu, iż zaś oskarżony nie przekroczył dopuszczalnej administracyjnej prędkość; a nadto z ostrożności procesowej: 3. rażącą niewspółmierność kary poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności w sytuacji gdy okoliczności leżące po stronie oskarżonego, a to przede wszystkim właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego niekaralność i incydentalność zachowania objętego oskarżeniem, a także przede wszystkim podjęte przez oskarżonego działania w celu naprawienia szkody powodują, iż zasadnym było orzeczenie kary nieizolacyjnej na zasadzie art. 37a § 1 k.k. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Wniesiona apelacja i zawarte w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska apelującego kwestionującego dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego, w tym wskazanych w apelacji opinii biegłych oraz zeznań pokrzywdzonej D. M., która jego zdaniem wynikała z naruszenia przepisów art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. Przed ustosunkowałem się do tych zarzutów, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę apelującemu na niepoprawność zredagowania powyższych zarzutów, która wynika z jednoczesnego powołania w jednym zarzucie norm odnoszących się do różnych i wzajemnie wykluczających się kwestii proceduralnych. Tak sformułowane zarzuty, co zresztą wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie powodują, że apelacja jest wewnętrznie sprzeczna. Jeżeli obrońca kwestionuje ocenę dowodów co do ich wiarygodności, to takiej sytuacji nie dotyczy art. 5 § 2 k.p.k., lecz art. 7 k.p.k. Skutecznie powoływać się na treść art. 5 § 2 k.p.k. apelujący może tylko wtedy, gdy sąd orzekający, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, dokona wszechstronnej oceny dowodów, zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k. i mimo tego nie usunie wątpliwości, co do istotnych okoliczności sprawy. Nadto zarzut naruszenia przepisu art. 5 § 2 k.p.k. postawić można tylko wtedy, gdy sąd orzekający poweźmie wątpliwości, a mimo tego rozstrzygnie je na niekorzyść oskarżonego, nie zaś wtedy, gdy wątpliwości te ma strona. Niezależnie od błędnej kumulacji wykluczających się zarzutów, które w istocie sprawdzają się do podważenia dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, wskazać należy, że obrońca oskarżonego nie powołał w tym zakresie żadnych racjonalnych argumentów, które wskazywałaby na to, że przeprowadzona ocena materiału dowodnego rzeczywiście dokonana została z naruszeniem reguły art. 7 k.p.k. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji dokonał skrupulatnej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania, wskazując wyraźnie, które z nich uczynił podstawą ustaleń faktycznych, powołując jednocześnie racjonalne powody tak zajętego stanowiska oraz wskazał te, którym odmówił przymiotu wiarygodności, co dotyczyło wyjaśnień oskarżonego. Sąd odwoławczy, ponownie analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie stwierdził, aby tak przeprowadzona weryfikacja dowodów wykazywała błędy natury faktycznej, czy też w nienależytym stopniu uwzględniała wskazania wiedzy, reguły logicznego rozumowania, czy też zasady doświadczenia życiowego. Należy mieć na uwadze, że zarzut obrazy przepisu art. 7 k.p.k. może być uznany za skuteczny tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane w środku odwoławczym w sposób przekonujący, że takie błędy zaistniały. Takich okoliczności apelujący jednak nie wykazał, a Sąd ad quem również ich nie stwierdził. Za niezasadne uznać należało twierdzenia apelującego, że w opiniach biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych D. L. i M. T. zabrakło wskazania zachowania się oskarżonego ocenianego z uwzględnieniem obowiązujących zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowy. Dotyczy to przede wszystkim prędkości, z jaką oskarżony powinien był poruszać się w dniu zdarzenia, w której to okoliczności obrońca upatrywał podstaw do zanegowania opinii wskazanych w apelacji, a przede wszystkim wniosku wyprowadzonego przez biegłego M. T. co do przyjętej przyczyny wypadku. Wbrew sugestiom apelującego fakt oszacowania przez biegłego M. T. prędkości zderzeniowej na nie mniej niż 80 km/h, która choć była prędkością dozwoloną administracyjne na odcinku drogi, na którym doszło do zdarzenia, to jeszcze nie świadczy o tym, że oskarżony prowadził pojazd z prędkością bezpieczną. Zachowanie tzw. prędkości administracyjnie dozwolonej nie jest okolicznością, która „sama przez się” świadczy o tym, że kierowca zachował prędkość bezpieczną w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (np. wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 1995 r. w sprawie II KRN 52/95). Należy mieć na uwadze, że pojęcie prędkości bezpiecznej jest pojęciem relatywnym, a kryterium pozwalającym na jej przyjęcie jest ustalenie czy kierujący w danych warunkach panował nad pojazdem. Ponadto prędkość bezpieczna, to prędkość pozwalająca kierującemu na prawidłowe wykonanie manewrów, których potrzebę w konkretnej sytuacji kierujący ma możliwość i obowiązek przewidzieć. Powyższe wynika z treści art. 19 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nakłada na kierującego pojazdem obowiązek prowadzenia pojazdu z prędkością bezpieczną, zapewniającą panowanie nad autem z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu. W niniejszej sprawie już sam fakt doprowadzenia przez oskarżonego do tego, że kierowna przez niego auto utraciło przyczepność wskazuje, że prędkość, z jaką poruszał się przed wypadkiem, nie była prędkością bezpieczną. Nie pozwalała mu przecież na panowanie nad pojazdem, skoro doszło do jego utraty. W tych okolicznościach trudno polemizować z wnioskami zawartymi w opinii biegłego M. T. co do wskazanych przez niego przyczyn wypadku, które jak podał wynikały z niedostosowania przez kierującego prędkości jazdy do panujących w danym miejscu warunków drogowych, atmosferycznych oraz posiadanych umiejętności i doświadczenia. Wskazać należy, że biegły szczegółowo do kwestii tych odniósł się w ustnej opinii uzupełniającej, którą założył na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025r. (k. 403 – 405). Wskazał, że skoro pojazd wypadł z drogi, na skutek utraty przyczepności, to znaczy to, że kierujący stracił panowanie nad pojazdem. Oczywistym jest zatem, że gdyby jechał z prędkością bezpieczną, to panowania nad pojazdem by nie utracił. Tym samym jadąc z prędkością niedostosowaną do warunków i swych umiejętności, kierujący sam pozbawił się możliwości wykonania obronnych manewrów, bezpiecznych. W okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy nie ma żadnych racjonalnych podstaw, by twierdzić, że to wskutek przyczynienia innego uczestnika ruchu, bądź wtargnięcia na jezdnię zwierzęcia, doszło do zaistnienia tego zdarzenia, trudno kwestionować zwarte w opinii stanowisko biegłego o możliwości uniknięcia wypadku. Racjonalnie brzmi twierdzenie biegłego, że do wypadku nie doszłoby, gdyby oskarżony dostosował prędkość jazdy kierowanego przez siebie pojazdu do panujących wówczas w danym miejscu warunków drogowych (łuki drogi), atmosferycznych (pora dnia i roku), posiadanych umiejętności oraz doświadczenia. Nie ma innych podstaw, by twierdzić, że przyczyną utraty panowania nad pojazdem i jego „dachowanie” wynikało z przyczyn niezależnych od oskarżonego, których nie był w stanie przewiedzieć, a które mogłyby go usprawiedliwiać. W tej sytuacji brak ustalenia innego źródła utraty przyczepności, na które powoływał się apelujący, nie miało żadnego wpływu na stwierdzone naruszenie obowiązków wynikających z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Myli się przy tym obrońca twierdząc, że w sprawie nie ustalono panujących w dniu zdarzenia warunków na drodze. W toku postępowania uzyskano informację z Instytutu (...), Biuro we R. dotyczącą warunków pogodowych na dzień 19 stycznia 2022 roku w okolicy, gdzie doszło do wypadku, do których biegły M. T. odniósł w opinii uzupełniającej (k. 332 – 339) wskazując, iż nie miały one wpływu na treść jego wcześniejszej opinii. W świetle powołanych przez obrońcę i omówionych wyżej okoliczności, brak było podstaw do zanegowania opinii biegłego M. T.. Opinia ta, wbrew stanowisku obrońcy, została prawidłowo oceniona przez Sąd meriti. Wyniki kontroli instancyjnej nie wykazały, aby opinia ta była niepełna, niejasna, czy wewnętrznie sprzeczna. Sam zaś apelujący, poza omówioną wyżej kwestią braku ustalenia konkretnej nakazanej w danych warunkach drogowych prędkości, nie sformułował innych zarzutów odnoszących się do powyższych kwestii. Nie można uznać za nieprawidłową metody porównawczej zastosowanej przez biegłego do oszacowania prędkości jazdy oskarżonego w chwili utraty panowania nad samochodem. W sytuacji kiedy nie zabezpieczono żadnych śladów na jezdni, nie dokonano oględzin auta (o co „zatroszczył się” oskarżony), jednie w oparciu o uszkodzenia pojazdu, widoczne na zdjęciach można było ustalić prędkość (energię), przy której tego rodzaju i skali uszkodzenia powstają. Zresztą obrońca oskarżonego tych okoliczności nie kwestionował, a są one wykorzystywane powszechnie przez biegłych powoływanych w tego typu sprawach. Niezasadny okazał się również zarzut obrazy przepisu art. 7 k.p.k. dotyczący dokonanej przez Sąd I instancji oceny opinii specjalisty medycyny sądowej T. T. (1), co do ustalonego przez biegłego stopnia rozstroju zdrowia pokrzywdzonej D. M., jak też mechanizmu ich powstania. Wbrew twierdzeniom apelującego wyprowadzone przez biegłego wnioski nie zostały wyprowadzone wyłącznie w oparciu o zeznania D. M., ale przede wszystkim na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej. To ta dokumentacja, jak wynika z opinii, stała się konkluzji biegłego medyka w tym odnośnie tego, że stanowią one ciężki uszczerbek na zdrowiu, o którym mowa w art. 156 k.k., w postaci ciężkiego kalectwa. Zauważyć przy tym należy, że biegły na rozprawie w 4 grudnia 2025r. ustosunkował się szczegółowo do pytań obrońcy oskarżonego sformułowanych na piśmie (k. 392, 405 - 406). W tych okolicznościach zaskakuje stwierdzenie obrońcy, zgłoszone dopiero w toku rozprawy odwoławczej, że biegły nie był przygotowany wydania opinii. Argument ten, przy braku innych zarzutów, które odnosiłyby się wprost do kwestionowanej opinii, w tym jej ewentualnych wad, nie tylko nie uzasadnia stanowiska obrońcy, co do zaistnienia powołanego w apelacji naruszenia, ale przede wszystkim nie daje podstaw do podważenia ustaleń i wniosków przyjętych przez biegłego. W tym miejscu godzi się podnieść, że jeśli dowód z opinii biegłych jest przekonujący i zrozumiały dla sądu, który to obiektywnie i trafnie uzasadnił, to fakt, że dowód ten nie jest przekonujący lub zrozumiały dla strony procesowej, nie może stworzyć podstawy do stosowania przepisu art. 210 k.p.k. W świetle powyższych okoliczności za słuszne uznać należało stanowisko Sądu I instancji o oddaleniu wniosków dowodowych obrońcy o zasięgnięcie opinii innych biegłych z zakresu medycyny sądowej oraz rekonstrukcji wypadków drogowych. Należy jeszcze raz podkreślić, że aby sąd orzekający dopuścił dowód z opinii innych biegłych należy wykazać, że opinia dotychczas złożona jest niepełna, niejasna, czy wewnętrznie sprzeczna. Skoro takich okoliczności, ani na etapie postępowania piewszoinstacyjnego, ani przed Sądem odwoławczym, apelujący nie wykazał, trudno doszukiwać się innych podstaw, by dowód ten zdyskredytować. W tych okolicznościach nie było potrzeby, by przeprowadzić dowód z nagrania przedłożonego przez obronę na pendrive, które miałoby wykazać, że obecnie już pokrzywdzona funkcjonuje samodzielnie, w tym prowadzi samochód. Rzeczą Sądu meriti było ustalenie skutków wypadku, w tym obrażeń, których doznała D. M. 19 stycznia 2022 roku i tej powinności Sąd ten sprostał. Jego ustalenia nie budzą wątpliwości, mimo starań obrony, by wzbudzić wątpliwości w zakresie okoliczności ich powstania. Trudno w kontekście wymowy przeprowadzonych w niniejszej sprawie dowodów, szczegółowo omówionych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, uznać za przesądzającą okoliczność, że pokrzywdzoną, zaraz po wypadku, za namową oskarżonego, podała lekarzom z SPZOZ w P., iż upadła ze schodów i obrażenia są następstwem tego upadku (k. 9). Zwłaszcza w kontekście podanych przez nią powodów takiego stanu rzeczy, co potwierdził również R. D.. Znamienne jednakże jest i to, że biegły T. T. (2) ustosunkował się do tej kwestii i jednoznacznie stwierdził, iż brak innych większych obrażeń, które powinny towarzyszyć upadkowi (urazy głowy, czy innych wystających części ciała, tj. barki kolona, łokcie) przeczy takiemu mechanizmowi powstania obrażeń, które zostały stwierdzonego u pokrzywdzonej. Ta okoliczność, podobnie jak i powołane przez apelującego kwestie finansowe (wynikające z faktu zaprzestania finasowania dalszego leczenia pokrzywdzonej), wobec wymowy pozostałych dowodów, w tym przede wszystkim zgromadzonej dokumentacji medycznej, nie mogły doprowadzić do podważenia niewiarygodności pokrzywdzonej. Ponadto sam fakt, niekwestionowany zresztą przez obronę, początkowego finasowania przez oskarżonego kosztów leczenia pokrzywdzonej, wskazuje, że obrażenia były następstwem wypadku, a oskarżony - przynajmniej na początku - poczuwał się odpowiedzialności za ich spowodowanie. Ta ujawniona pierwotna postawa oskarżonego dodatkowo przekonuje o wiarygodności relacji D. M. i to niezależnie od przyczyn, tak późno złożonego przez nią zawiadomienia, na które bez wątpienia wpływ miało zachowanie oskarżonego, który zaprzestał partycypować w kosztach jej leczenia. Z tych też przyczyn chybiony okazał się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który dla swej skuteczności wymaga, by formułujący go wykazał, że rozstrzygnięcie sądu I instancji nie uwzględnia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź, że ocena poszczególnych dowodów jest sprzeczna z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego, czy też wskazaniami wiedzy. Skoro jednak uprzednio omówione zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących postępowania dowodowego, okazały się niezasadne, to i ten zarzut nie mógł doprowadzić do wzruszenia rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom apelującego Sąd I instancji dokonał również trafnej oceny stopnia zawinienia T. M. oraz stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Z pisemnych motywów wynika, że w tej mierze pod uwagę wzięte zostały wszystkie okoliczności, mające wpływ na ocenę zarówno stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, określone w art. 115 § 2 k.k., jak też jego zawinienia. Lektura apelacji w tej części prowadzi zaś do wniosku, że obrońca skoncentrował się wyłącznie na okolicznościach korzystnych dla oskarżonego, pomijając wszystkie pozostałe. Za oczywiście chybione uznać należy w realiach przedmiotowej sprawy odwoływanie się autora apelacji do argumentów tyczących, czy to braku udziału osób trzecich w wypadku, czy wskazywanie na „stosunkowo niewielkie” obrażenia pokrzywdzonej w porównaniu do możliwego zakresu objętego normą art. 177 § 2 k.k. Taki sposób interpretacji okoliczności mających wpływ na stopień społecznej szkodliwości czynu i winy oskarżonego nie może być skuteczny. Sąd I instancji, uzasadniając rodzaj i wymiar kary wyraźnie przedstawił powody swojej decyzji, dokonując prawidłowego wartościowania zarówno okoliczności łagodzących jak i obciążających. W konsekwencji Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania orzeczonej kary, która mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, za rażąco niewspółmierną. Kara ta, której wykonanie zostało nadto warunkowo zawieszone, w żadnym razie nie może być uznana za rażąco surową. Biorąc pod uwagę ustalenia Sądu meriti, postawę oskarżonego a przede wszystkim cele kary, brak jest podstaw, by zastosować wobec T. M. przepis art. 37a § 1 k.k. |
|||||||||||||||||||
|
Wniosek |
|||||||||||||||||||
|
Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
|||||||||||||||||||
|
Wniosek, z uwagi na bezzasadność zarzutów szczegółowo omówionych powyżej, nie mógł doprowadzić do postulowanej zmiany wyroku, który w zakresie stwierdzenia sprawstwa i winy T. M., jak też wymiaru orzeczonej kary zasadniczej, jako słuszny i sprawiedliwy, należało utrzymać w mocy |
|||||||||||||||||||
|
3.2. |
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na nieprawidłowym i dowolnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że sposób naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym miał charakter nieumyślnego, incydentalnego uchybienia o ograniczonym stopniu naganności, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza zeznań oskarżycielki posiłkowej D. M. dokonane zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku, że oskarżony prowadząc pojazd nie zachował elementarnych zasad ostrożności i nie dostosował prędkości do warunków panujących na drodze, a nadto taki stan niebezpieczeństwa utrzymywał ignorując wyraźny sprzeciw oskarżycielki posiłkowej, czym naruszył podstawową regułę bezpieczeństwa wynikającą z art. 19 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co zaś wskazuje na szczególnie poważany charakter naruszenia podstawowych zasad bezpieczeństwa w komunikacji i powinno prowadzić do wniosku, że oskarżony w sposób rażący i umyślny naruszył podstawowe zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co w powiązaniu z zakresem rozmiarów ujemnych następstw inkryminowanego mu występku, jak też jego zachowaniem w okresie po popełnieniu czynu, ocenianych w kontekście znacznego stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, winno prowadzić do wymierzenia mu kary o izolacyjnym charakterze oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; b) rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego reakcji penalnej wyrażającą się w wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nieorzeczeniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia mechanicznych oraz zasądzeniu na rzecz pokrzywdzonej nieadekwatnego zadośćuczynienia, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu okoliczności ujawnionych w sprawie, dokonana zgodnie z dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 53 k.k., prowadzi do wniosku, że zastosowana wobec oskarżonego reakcja prawnokarna ma charakter rażąco łagodny, albowiem Sąd meriti nadał nadmierne znaczenie okolicznością łagodzącym, zwłaszcza uprzedniej niekaralności podsądnego przy jednoczesnym niedostatecznym uwzględnieniu okoliczności obciążających, wynikających ze sposobu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k., w szczególności rozmiaru skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonej, charakteru naruszenia podstawowych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również postawy oskarżonego po zdarzeniu polegającej na podejmowaniu działań zmierzających do uniknięcia odpowiedzialności karnej poprzez nakłanianie pokrzywdzonej do niewyzywania służb ratunkowych oraz przedstawiania nieprawdziwej wersji zdarzenia, co podważa zasadność przyjęcia wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej stanowiącej podstawę warunkowego zawieszenia wykonania kary, a nadto prowadzi do wniosku, iż orzeczenie wobec podsądnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów jest nieodzowne i konieczne, jak też, że zasądzone zadośćuczynienie pozostaje w oczywistej dysproporcji do rozmiaru krzywdy pokrzywdzonej wynikającej z długotrwałych i nadal aktualnych następstw zdrowotnych zdarzenia. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Apelacja okazała się zasadna jedynie w tej części, w jakiej apelujący zanegował wysokość środka kompensacyjnego. Pozostałe zarzuty, zwłaszcza te dotyczące ustaleń w zakresie umyślności naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak też wymiaru kary zasadniczej, uznać należało za chybione i pozbawione racjonalnych podstaw. Nie ma żadnych obiektywnych dowodów, które wskazywałyby, że T. M. świadomie i celowo naruszył zasadę nakazującą prowadzenie pojazdu mechanicznego z prędkością bezpieczną, jak też, by była ona taka, jak to nagrała D. M.. Kwestie te przekonująco i wyczerpująco omówił Sąd a quo i powielanie tożsamych w treści twierdzeń uznać należy za zbędne. Wystarczające jest w takim przypadku odesłanie do treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Z kolei uwzględnienie zarzut dotyczącego niewspółmierności kary (jej łagodności) w okolicznościach sprawy skutkowałoby ukaranie nieadekwatnym do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, co stanowiłoby naruszenie zasady wyrażonej w art. 53 §1 k.k. Również za chybione, w świetle argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, uznać należy twierdzenia apelującego pełnomocnika w zakresie konieczności orzeczenia środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wskazać nadto jedynie należy, że od zdarzenia upłynęło ponad 4 lata i w tym czasie oskarżony przestrzegał zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, o czym przekonuje to, że nie ujawniono zdarzeń, które uzasadniałyby odmienną oceną jego postawy jako kierującego. Inaczej natomiast ocenić należało zarzut i wskazane argumenty dotyczące orzeczonego środka kompensacyjnego – zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zgodnie z treścią przepisu art. 46 § 1 k.k., w razie skazania, sąd zobligowany jest (na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej), stosując przepisy prawa cywilnego, orzec o obowiązku naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wedle dokumentacji medycznej i opinii biegłego specjalisty medycyny sądowej T. T. (1) pokrzywdzona doznała obrażeń ciała, które spowodowały ciężki uszczerbek na jej zdrowiu zakwalifikowany przez biegłego jako ciężkie uszkodzenie ciała w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k. D. M., jak słusznie podniósł pełnomocnik, ze skutkami zdrowotnymi, będącymi następstwem wypadku, zmaga się do dzisiaj. Po wypadku wymagała operacji, a oskarżony, mimo początkowych deklaracji, zaniechał udzielania pomocy finansowej, co niewątpliwie miało wpływ na sposób dalszego leczenia pokrzywdzonej, a także jej obecny stan. W dalszym ciągu korzysta bowiem z opieki medycznej i obecnie oczekuje na operację rekonstrukcji barku, co jest następstwem właśnie wypadku spowodowanego przez oskarżonego. W tej sytuacji Sąd odwoławczy uznał, że zasądzona kwota 30.000 zł jest nieadekwatna do ustalonego zakresu następstw przedmiotowego zdarzenia i biorąc pod uwagę wykazane przez D. M. oczekujące ją dalsze koszty leczenia i rehabilitacji, wymaga podwyższenia do kwoty 50.000 zł, która winna częściowo zrekompensować jej ból i cierpienie wynikłe z zaistniałego zdarzenia. Nie można bowiem pominąć tego, że T. M. opłacił pokrzywdzonej jedną (pierwszą) operację, jak też początkowo łożył na jej utrzymanie. |
|||||||||||||||||||
|
Wniosek |
|||||||||||||||||||
|
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: a) wymierzenie oskarżonemu T. M. kary 2 lat pozbawienia wolności; b) orzeczenie wobec oskarżonego na podstawie art. 42 § 1 k.k. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat; c) podwyższenie kwoty zasądzonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej D. M. zadośćuczynienia do 60.000 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
|||||||||||||||||||
|
Niezasadność argumentacji w zakresie zgłoszonych zarzutów dotyczących ustaleń w zakresie umyślności naruszenia zasad bezpieczeństwa i opartego na tej podstawie zarzutu rażącej łagodności orzeczonej kary oraz braku orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, skutkowała nieuwzględnieniem wniosków w tym zakresie. Skuteczne natomiast okazały się argumenty dotyczące postulowanej zmiany, tj. podwyższenia, wysokości orzeczonego zadośćuczynienia, co doprowadziło do zmiany wyroku w tym zakresie i podwyższenia zasądzonej kwoty, co zostało szczegółowo omówione powyżej. |
|||||||||||||||||||
|
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|||||||||||||||||||
|
4.1. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|||||||||||||||||||
|
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||
|
Sąd odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w niezmienionej części w zakresie rozstrzygnięć z punktów I – III oraz V części dyspozytywnej wyroku |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||
|
Z przyczyn wskazanych w sekcji 3.1 oraz 3.2 nie było podstaw do ingerencji w zaskarżone orzeczenie w zakresie dotyczącym sprawstwa i winy oskarżonego T. M.. |
|||||||||||||||||||
|
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
||||||||||||||||||
|
pkt IV jego części dyspozytywnej dotyczący orzeczenia o środku kompensacyjnym poprzez podwyższenie kwoty częściowego zadośćuczynienia do 50.000 zł. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|||||||||||||||||||
|
zmiana wynikała z zasadności zarzutu pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, wskazującego na nieadekwatność zasądzonego zadośćuczynienia, co zostało omówione w sekcji 3.2 niniejszego uzasadnienia. |
|||||||||||||||||||
|
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
5.3.1.1.1. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||||||||||||||||||
|
5.3.1.4.1. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||||||||||||||||||
|
Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||
|
Koszty Procesu |
|||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||
|
Pkt III i IV |
Z uwagi na wynik postępowania odwoławczego, mając przy tym na uwadze trudną sytuację materialną oskarżycielki posiłkowej oraz kierując się zasadę słuszności, na podstawie art. 636 § 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. zwolniono ją od obowiązku poniesienia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, pomimo nie uwzględnienia w całości apelacji wywiedzionej w jej imieniu (pkt III). Ponieważ apelacja oskarżonego okazała się niezasadne, na podstawie art. 636 § 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasadzono od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z jego apelacją, w tym wymierzono mu 180 zł opłaty za to postępowanie (pkt IV). |
||||||||||||||||||
|
PODPIS |
|||||||||||||||||||
|
SSO Waldemar Majka SSO Agnieszka Połyniak SSR (del. do SO) Sebastian Kowalski |
|||||||||||||||||||
|
Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 28 stycznia 2026 r. w sprawie sygn. akt VI K 655/25 |
||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||
|
☐co do kary |
|||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐brak zarzutów |
|||||
|
1.4. Wnioski |
|||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
||||
|
Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
2 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 28 stycznia 2026 r. w sprawie sygn. akt VI K 655/25 |
||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☐ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||
|
☐co do kary |
|||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐brak zarzutów |
|||||
|
1.4. Wnioski |
|||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
||||