Uzasadnienie z 20 marca 2026, sygn. IV Ka 1213/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 1213/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 03 września 2025 r. sygn. akt II K 118/23

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Naruszenie przez Sąd Rejonowy:

art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 7 kpk, art. 410 kpk i art. 5 § 2 kpk poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności zeznań G. T., V. H., Z. A. i F. P. (1), pominięcie rozbieżności i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego;

art. 438 pkt 1 kpk w zw. z art. 284 § 2 kk – poprzez błędną subsumpcję polegającą na przyjęciu przywłaszczenia rzeczy przywłaszczonych przy braku niewątpliwych ustaleń co do powierzenia oskarżonemu tych rzeczy i rozporządzenia nimi;

art. 438 pkt 3 kpk –błąd w ustaleniach faktycznych – bezkrytyczne przyjęcie, że oskarżony sprzedał bydło Z. A. i F. P. (1) mimo braku dokumentów transakcyjnych, nieustalenia posiadania paszportów bydła oraz rozbieżności co do miejsca i czasu transakcji;

art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i 5 kpk poprzez oddalenie bądź zaniechanie przeprowadzenia kluczowych dowodów (pełne dane (...), weryfikacja paszportów, analiza SMS) co miało istotny wpływ na treść orzeczenia;

art. 439 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 540 § 1 pkt 1 kpk poprzez nieuwzględnienie nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, tj. prawomocnego skazania Z. A. i F. P. (1) (II K 408/23 SR w Rawiczu) za sfałszowanie podpisów oskarżonego X. A. na dokumentach zgłoszeń przemieszczeń bydła, które były kluczowym dowodem w sprawie II K 118/23;

art. 7 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zeznań Z. A. i F. P. (1), które w świetle późniejszego wyroku skazującego (II K 408/23) nie mogą stanowić podstawy do przypisania winy;

art. 427 § 3 kpk w zw. z art. 452 § 1 kpk – konieczność uwzględnienia prawomocnego wyroku SR w Rawiczu (II K 408/23) skazującego Z. A. i F. P. (1) za podrobienie podpisów oskarżonego na dokumentach (...).

(zarzuty z punktów I-VII apelacji obrońcy)

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgłoszone zarzuty dotyczące naruszenia procedury karnej przez Sąd I instancji, poczynienia błędnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa okazały się całkowicie bezzasadne.

Jeszcze przed omówieniem konkretnej argumentacji skarżącego trzeba wszakże wskazać, że jeden z podniesionych przezeń zarzutów – oparty o art. 438 pkt 1 kpk – uznać należy za chybiony już z uwagi na jego nieprawidłową, nieadekwatną do realiów niniejszej sprawy konstrukcję. Uchybienie polegające na naruszeniu prawa materialnego sprowadza się bowiem do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa, odpowiednio w sytuacji, gdy sąd miał ustawowy obowiązek dany przepis zastosować lub nie było ustawowych podstaw do jego zastosowania albo na błędnej wykładni prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że zarzut ten można zatem skutecznie postawić jedynie wtedy, gdy podnoszący go w środku zaskarżenia nie kwestionuje ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a wyłącznie podważa trafność oceny prawnej czynu poddanego subsumpcji ustalonych faktów pod dany przepis prawa materialnego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 21.03.2019 r., V KK 108/18, LEX nr 2642389). Obrońca X. A. zakwestionował zaś w ramach wniesionej apelacji zarówno trafność dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny dowodów, jak również prawidłowość ustalonego na jej podstawie stanu faktycznego - dlatego też podniesiony jednocześnie przez apelującego zarzut oparty o art. 438 pkt 1 kpk już z tej przyczyny uznać należało za nieprawidłowy i nieskuteczny.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skarżącego w pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że błąd w ustaleniach faktycznych jest co do zasady skutkiem naruszenia przepisów postępowania, gdyż przeprowadzenie postępowania zgodnie ze wszystkimi zasadami i regułami procedury prowadzi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Dlatego też zarzuty apelującego w zakresie obrazy przepisów postępowania oraz wynikający z nich zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w dalszej części niniejszego uzasadnienia zostaną omówione przez Sąd Okręgowy łącznie.

Następnie zaś należy przypomnieć, iż dokonanie odmiennej oceny dowodów przez stronę postępowania, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, a zwłaszcza oparcie twierdzeń na wybiórczo wybranej części materiału dowodowego nie może prowadzić do podważenia wyroku sądu I instancji. Należy podkreślić, że przekonanie sądu o wiarygodności jak i niewiarygodności dowodów, pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 kpk, jeżeli zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, rozważeniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego - zgodnie ze wskazaniami wiedzy i zasadami doświadczenia życiowego oraz zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku.

Wbrew argumentacji apelującego materiał dowodowy zgromadzony w toku niniejszej sprawy w dostatecznym stopniu zaś wskazuje, że oskarżony X. A. swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu przestępstwa. Zaprezentowana przez obrońcę w apelacji argumentacja stanowi natomiast jedynie gołosłowną polemikę z trafnymi, znajdującymi oparcie w zasadach logicznego rozumowania i doświadczeniu życiowym, wywodami Sądu I instancji zawartymi na stronach 5 – 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Ich powielanie przez Sąd Okręgowy jest całkowicie zbędne. Są one spójne, logiczne i wyczerpujące, a skarżący w ramach swojej apelacji ich skutecznie nie podważył.

Choć bowiem apelujący linię obrony X. A. oparł o domniemane wykorzystanie naiwności oskarżonego przez osoby zarządzające pokrzywdzoną spółką, to „teoria” ta nie znajduje jakiegokolwiek umocowania w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym, który pomyślnie przeszedł weryfikację pod kątem wiarygodności. W szczególności nie sposób uznać za trafne stwierdzenia – podkreślanego wielokrotnie przez obrońcę w treści uzasadnienia środka odwoławczego – jakoby o niepopełnieniu przez oskarżonego przypisanych mu przez Sąd Rejonowy przestępstw przywłaszczenia miał świadczyć fakt prawomocnego skazania świadków Z. A. i F. P. (1) za podrobienie podpisów małżonki podsądnego na dokumentach dotyczących zgłoszenia do (...) okoliczności przemieszczenia bydła – i to z kilku powodów.

W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd Okręgowy włączył ten dokument do materiału dowodowego, zgodnie z wnioskiem apelującego (vide: protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 20 marca 2026 r., k. 781), przy czym powołanie jako podstawy wniosku przepisów art. 439 § 1 pkt 2 kpk (o bezwzględnej przesłance odwoławczej z powodu nienależytej obsady sądu) oraz art. 540 § 1 pkt 1 kpk (podstawa do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy z powodu tego, że w związku z tym postępowaniem dopuszczono się przestępstwa) było absolutnie chybione, wręcz wzajemnie się wykluczające procesowo. Tym nie mniej orzeczenie w sprawie II K 408/23 Sądu Rejonowego w Rawiczu pozwoliło stwierdzić, że de facto chodziło o sfałszowanie w dokumentach „Zgłoszenia zbiorczego przemieszczenia bydła” podpisów zarówno oskarżonego, jak i jego małżonki. Jednak ta nieścisłość nie miała znaczenia dla ostatecznie krytycznej oceny stanowiska skarżącego w tym zakresie.

Po pierwsze dlatego, że przestępne zachowanie Z. A. i F. P. (1) miało miejsce już po tym, gdy X. A. dokonał na ich rzecz zbycia łącznie 40 sztuk bydła, których to zwierząt nie był prawowitym właścicielem, lecz jedynie posiadaczem zależnym – w wyniku zawarcia umowy kontraktacji z pokrzywdzoną spółką. Tym samym nie sposób uznać, by jakiekolwiek późniejsze zachowanie nabywców tegoż mienia – choćby i sprzeczne z prawem - mogło mieć jakikolwiek wpływ na zakres odpowiedzialności karnej oskarżonego, który dopuścił się popełnienia przestępstw z art. 284 § 2 kk już w wyniku rozporządzenia zwierzętami hodowlanymi, które nie należały do niego, lecz zostały mu jedynie czasowo powierzone przez inny podmiot.

Po drugie, choć oczywiście Sąd odwoławczy jak najbardziej dostrzega, iż fakt prawomocnego skazania F. P. (1) i Z. A. – pełniących w realiach niniejszej sprawy rolę świadków – nie może pozostać bez wpływu na ocenę wiarygodności całokształtu złożonych przez nich zeznań, to jednak nie jest prawdą, iż powyższa okoliczność czyni ich zeznania absolutnie bezwartościowymi i niemogącymi stać się podstawą dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Choć bowiem niewątpliwie mieli oni interes w utrzymywaniu, że nawet nie podejrzewali, iż oskarżony nie był uprawniony do legalnego zbycia zwierząt będących przedmiotem ich zainteresowania, to jednocześnie nie istniały powody do zakwestionowania prawdziwości ich depozycji odnoszących się do samego faktu przeprowadzenia tej transakcji. Dodać przy tym należy, że ww. okoliczność potwierdzają nie tylko szczegółowe zeznania innego naocznego świadka zawarcia omawianej umowy sprzedaży – V. H. – ale też fakt, że władztwo nad przedmiotowymi zwierzętami zostało przecież ww. osobom rzeczywiście przekazane, tak jak to oskarżony pierwotnie ujawnił w dniu (...) przed pracownikami (...) Sp. z o.o. W tej sytuacji kwestionowanie przez obrońcę w ramach apelacji czy też zaprzeczanie przez samego oskarżonego w ramach wyjaśnień złożonych na etapie postępowania przygotowawczego (k. 184), że do zawarcia ww. transakcji doszło, jawią się jako całkowicie nielogiczne. Gdyby bowiem przejście posiadania przedmiotowych zwierząt dokonane zostało w wyniku innego rodzaju czynności prawnej bądź okoliczności faktycznej (np. w wyniku kradzieży), to oskarżony niewątpliwie okoliczność tę wskazałby w toku sprawy jako świadczącą dobitnie o tym, iż nie dopuścił się popełnienia przestępstwa przywłaszczenia. Tak się jednak nie stało, co w ocenie Sądu odwoławczego świadczy o tym, iż do sprzedaży bydła świadkom Z. A. i F. P. (1) przez oskarżonego faktycznie doszło. W tym miejscu wskazać również należy, iż trafności powyższej konkluzji w żaden sposób nie podważają podnoszone przez skarżącego argumenty. Wcale nie dziwi to, że zawarcie umów kupna – sprzedaży przez oskarżonego z ww. osobami nie zostało stosownie udokumentowane. Pomijając bowiem fakt, że poza Z. A. i F. P. (1) na temat „nieformalnego” przebiegu transakcji zeznawał również świadek V. H. – którego wiarygodności skarżący w treści uzasadnienia środka odwoławczego przecież nie podważał – jest w pełni logiczne, że w realiach, w jakich doszło do przedmiotowej sprzedaży, obu stronom mogło zależeć, aby „na piśmie” nie pozostał po niej żaden ślad. Oskarżony miał bowiem pełną świadomość, że dokonuje zbycia zwierząt hodowlanych z naruszeniem zapisów umowy kontraktacji i tym samym z pokrzywdzeniem spółki (...) sp. z o.o., a Z. A. i F. P. (1) – że takowy inwentarz o niejasnej sytuacji prawnej nabywają (po wynikającej z powyższego okazyjnej cenie). Co więcej, fakt późniejszego posłużenia się przez F. P. (1) dokumentami ze sfałszowanymi podpisami oskarżonego i jego żony A. A. oraz przez Z. A. dokumentami ze sfałszowanymi podpisami oskarżonego, nie tylko nie zaprzecza omówionemu powyżej przebiegowi inkryminowanego zdarzenia, ale wręcz w sposób naturalny go uzupełnia. Skoro bowiem ww. świadkowie znaleźli się w posiadaniu przekazanych im przez oskarżonego zwierząt (a potwierdzają to także wpisy w paszportach tych zwierząt) lecz nie mieli żadnych formalnych potwierdzeń tego stanu rzeczy, to jak najbardziej mogła pojawić się u nich pokusa, by celem wprowadzenia tak nabytego mienia do dalszego obrotu wykreować sfałszowaną dokumentację, która by im dokonanie takich czynności umożliwiła. Mogli to zaś uczynić już bez wiedzy i woli oskarżonego X. A..

Następnie stwierdzić należy, iż całkowicie pozbawiona racjonalnych podstaw jest sugestia obrońcy, jakoby osoby zarządzające pokrzywdzoną spółką miały realizować szeroko zakrojony, kilkuetapowy plan, którego celem miałoby być uzyskanie dodatkowej korzyści majątkowej kosztem oskarżonego – a którego istotnym elementem miałoby być doprowadzenie do skazania podsądnego przez Sąd na podstawie fałszywego oskarżenia o popełnienie przez oskarżonego przestępstwa przywłaszczenia. Pomijając już nawet bowiem takie aspekty tegoż „planu” jak jego zupełna nieopłacalność pod względem bilansu potencjalnych zysków (jak na rozmiary działalności Spółki) i ryzyka odpowiedzialności karnej (za popełnienie przestępstw stypizowanych w art. 238 kk i art. 286 § 1 kk), dowodowo, poza wyjaśnieniami oskarżonego absolutnie nic o hipotetycznym zawiązaniu takowego „spisku” przeciw X. A. nie świadczy. Teoria obrońcy załamuje się już przy pierwszym jej istotnym elemencie, a mianowicie jakoby błędnym przeświadczeniu oskarżonego, że w rzeczywistości powierzone mu przez pokrzywdzoną spółkę bydło przekazuje jej przedstawicielom, a nie osobom z nią niezwiązanym. Z wiarygodnych zeznań świadka V. H. wynika bowiem, że to sam X. A. wyszedł z inicjatywą sprzedaży powierzonego mu inwentarza i poszukiwał osób potencjalnie zainteresowanych jego nabyciem wśród osób niezwiązanych z pokrzywdzoną spółką (np. k. 200v.). Dodać przy tym należy, że z tych samych zeznań – zbieżnych w tym zakresie z zeznaniami Z. A. i F. P. (1) – wynika również, iż „A. powiedział rolnikom, że mogą sobie wybrać [bydło], które chcą”. Było to zaś postępowanie całkowicie niezgodne z postanowieniami zawartej przez podsądnego z pokrzywdzoną spółką umowy kontraktacji (k. 9-30), która dokładnie określała zarówno procedury odbioru bydła po jego utuczeniu (niezachowane w jakimkolwiek stopniu przy transakcji z Z. A. i F. P. (1)), jak i to, że wynagrodzenie rolnika miało zależeć stricte od wagi zwierzęcia (a nie od liczby przekazanych sztuk). Nie było zatem żadnej możliwości, by podsądny mógł zostać wprowadzony przez inne osoby w błąd co do charakteru tej transakcji – a wszystkie powyższe okoliczności potwierdzają przyjętą przez Sąd Rejonowy wersję, że X. A. wiedząc o tym, iż nie jest uprawniony do sprzedaży powierzonego mu mienia, z pełną świadomością to uczynił – którym to zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa przywłaszczenia. Dodać przy tym należy, że o domniemanym „tajnym porozumieniu” skierowanym przeciwko oskarżonemu nie świadczy również fakt, że odsprzedane przez niego bydło ostatecznie trafiło do spółki powiązanej osobowo z pokrzywdzoną spółką. Powyższe okoliczności przedstawiciel pokrzywdzonej w pełni logicznie wytłumaczył bowiem faktem, iż przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. dziennie ubija ok. 1000 sztuk bydła i w rezultacie takiej „przemysłowej” skali działania spółki rzeczywiście trudno od niej oczekiwać, by w przypadku każdego zwierzęcia jego status prawny był szczegółowo analizowany.

Ponadto, trzeba wskazać, iż niezasadne okazały się także wywody obrońcy dotyczące domniemanego podpisywania przez oskarżonego dokumentów in blanco, braku przekazania podsądnemu paszportów bydła czy też wątpliwości dotyczących treści wysłanego przez świadka V. A. smsa. W ocenie Sądu Okręgowego twierdzenia apelującego odnoszące się do wyżej wymienionych aspektów sprawy nie wymagają obszernego omówienia, bowiem kwestie te były już przedmiotem wyczerpujących i szczegółowych rozważań Sądu Rejonowego w ramach uzasadnienia zaskarżonego wyroku – a podnoszone przez obrońcę argumenty są tożsame z tymi, których bezzasadność Sąd meriti zdążył już w sposób przekonujący wykazać. Sąd odwoławczy te wywody Sądu I instancji w pełni podziela i przyjmuje za własne, toteż nie ma w tym miejscu potrzeby ich pełnego przytaczania. Jedynie tytułem podkreślenia warto wskazać, iż Sąd Rejonowy słusznie za niewiarygodne uznał twierdzenia oskarżonego, jakoby ten miał dobrowolnie przekazać swojemu kontrahentowi (przedstawicielom pokrzywdzonej spółki) puste formularze opatrzone swoim podpisem. Wyjaśnienia podsądnego w tym zakresie nie znajdują bowiem oparcia ani w zasadach logiki, ani w doświadczeniu życiowym – X. A. działalnością hodowlaną zajmuje się w sposób profesjonalny i z pewnością miał świadomość, że postępowanie opisane powyżej wiązałoby się dla niego z ogromnym ryzykiem. Oskarżony jest przy tym niekonsekwentny zmienne podając liczbę dokumentów (3 sztuki, 5, a nawet 9) jakie miał podpisać in blanco. Również aktywność X. A. wobec pracowników pokrzywdzonego po zabraniu mu pozostałego bydła (wiadomości sms z dnia (...), k. 287-288) nie podważała dowodów oskarżenia, nie zawierała bowiem żadnych kategorycznych treści w tym zakresie, a oburzenie oskarżonego i chęć kontaktu nie mogą dziwić skoro podsądnemu zabrano 44 sztuki bydła bez żadnej zapłaty. Nie ulega przy tym najmniejszej wątpliwości, że tylko tyle sztuk bydła znajdowało się u oskarżonego w dniu (...). i te zostały odebrane i opisane w protokole. Nie zabrano 50 sztuk jak twierdził oskarżony gołosłownie w swoich wyjaśnieniach, a Zgłoszenie przemieszczenia bydła w dniu (...)do (...)u w tej ilości stanowi nieudaną próbę pokrycia pozostałych braków w stadzie. Sąd Okręgowy podziela zaś ustalenia Sądu Rejonowego, że oprócz 40 sztuk bydła zbytych za gotówkę F. P. (2) i Z. A., oskarżony przywłaszczył jeszcze 6 tych zwierząt powierzonych mu do utuczenia przez pokrzywdzoną spółkę, postępując z nimi jak właściciel, w nieujawniony bliżej i nieustalony w tym postępowaniu sposób. Co do motywacji sprawcy w popełnieniu przypisanych mu przestępstw, wskazać dodatkowo można, że w tamtym okresie czasu oskarżony znajdował się w skomplikowanej sytuacji finansowej, o czym świadczą licytacje nieruchomości będącej jego własnością, o których wiadomo w związku z nieskutecznym zabezpieczeniem majątkowym (na k. 269 mowa o postanowieniach w sprawie I Co 462/16 z dnia 9.11.2020 r., prawomocnych 17.05.2021 r.).

Na marginesie zauważyć przy tym należy, że wbrew stanowisku obrońcy nie sposób uznać, jakoby X. A. był jedynie „prostym, niewykształconym” i naiwnym, a przy tym w pełni uczciwym rolnikiem, co miałoby tłumaczyć jego nieporadność w kontaktach z partnerami biznesowymi. Tak przedstawionemu wizerunkowi podsądnego przeczy bowiem jego odbiór przez inne osoby w kontaktach gospodarczych, a także z pracownikami (...) oraz długoletnie doświadczenie zawodowe. A jego uczciwości nie potwierdza bogata kartoteka karna, w szczególności wielokrotnie dopuszczenie się przez niego zachowań wypełniających znamiona przestępstwa oszustwa. Powyższe świadczy zatem zarówno o tym, że ów wizerunek łatwowiernej i nierozsądnej osoby nie tylko nie odzwierciedla jego rzeczywistej osobowości, ale ewidentnie stanowi jedynie swoistą kreację wytworzoną przez niego na potrzeby linii obrony, którą przyjął w toku niniejszego postępowania karnego. O tym zaś, że X. A. jest zdolny do podejmowania działań sprzecznych z prawem świadczą wpisy w jego karcie karnej.

Odnosząc się zaś do kwestii paszportów bydła, skarżący skupił się na kwestionowaniu prawidłowości dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zeznań X. N., nie przedstawiając w tym zakresie jednak żadnej nowej, mogącej mieć wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia argumentacji. Sąd I Instancji trafnie zaś wskazał, że „ na podstawie zeznań świadka nie można stwierdzić, by oskarżony faktycznie nie dysponował paszportami, a G. T. rzeczone paszporty miałby dopiero mu je dostarczyć. Samo to, że świadek pozyskała informacje, że oskarżonemu nie zostały wydane paszporty, jest niewystarczające by uznać, że faktycznie tak było – tym bardziej, że zeznania te nie korespondują z zeznaniami pozostałych świadków” (k. 742). Ponadto, jak wynika z dokumentu urzędowego na karcie 584, w dniu(...) X. A. dysponował już paszportami dla 40 sztuk bydła, o których duplikaty pierwotnie wnosił, zatem nastąpiło to jeszcze przed datą pierwszego z przypisanych mu czynów i co warte podkreślenia, jak wynika z analizy dokumentów udostępnionych przez (...) i danych od pokrzywdzonego, wszystkie te zwierzęta następnie zniknęły z gospodarstwa oskarżonego. Abstrahując zaś od trafności powyższego stanowiska Sądu Rejonowego, podobnie w ocenie Sądu Okręgowego omawiany aspekt sprawy nie ma w kontekście odpowiedzialności karnej podsądnego kluczowego znaczenia. Niezależnie bowiem od tego, czy owe paszporty oskarżony rzeczywiście od przedstawicieli pokrzywdzonej spółki uzyskał czy też nie, nie zmienia w żadnym razie faktu, iż X. A. nie był uprawniony do sprzedaży bydła ani samowolnego przemieszczania bydła powierzonego mu na podstawie umowy kontraktacji. Wskazane dokumenty nie regulowały natomiast kwestii własności opisanych w nich zwierząt.

Sąd Okręgowy nie podziela także wątpliwości obrońcy odnoszących się do treści sms-a wysłanego oskarżonemu przez świadka V. H.. Jak bowiem trafnie uznał Sąd meriti, ów świadek przekonująco wyjaśnił przyczynę przekazania podsądnemu wiadomości tekstowej, tj. chęć potwierdzenia numeru gospodarstwa kupującego F. P. (1). Trudno przy tym wskazać, dlaczego świadek V. H. miałby próbować – jak twierdzi skarżący – „stworzyć pozory legalności obrotu bydłem”. Jeśli bowiem – hipotetycznie zakładając prawdziwość wersji apelującego – oskarżony miał celowo zostać wprowadzony w błąd co do tożsamości osób, którym przekazał zwierzęta – to należy zadać pytanie z jakiej przyczyny świadek V. H. miałby przekazać mu w wiadomości sms prawdziwą informację odnośnie personaliów nabywcy bydła. Taka wiadomość wprost świadczyłaby przecież o tym, że inwentarz trafił do osoby, która nie jest powiązana z pokrzywdzoną spółką. Ponadto, według niepotwierdzonych żadnym wiarygodnym i miarodajnym dowodem wyjaśnień podsądnego, bydło mieli odbierać „opiekunowie” od T. i przyjeżdżać po nie oznakowanymi firmowymi autami. Zeznania świadka obrony - A. A. stanowiły zaś tylko próbę pomocy mężowi w tym procesie. Świadek bowiem zeznawała ogólnikami co do okoliczności, w jakich ten sam samochód firmy (...) miał zabierać od nich wcześniej dostarczone im do gospodarstwa bydło. Nie potrafiła też ona w żaden sposób opisać tego pojazdu np. marki, koloru, napisu nazwy przedsiębiorstwa. Jest to zatem kolejny argument świadczący o tym, że w rzeczywistości oskarżony nie padł ofiarą jakiegokolwiek domniemanego spisku, a stworzona linia obrony zawierała istotne wewnętrzne sprzeczności, nielogiczności, przez co okazała się nieskuteczna.

Wobec podniesienia przez obrońcę zarzutu naruszenia art. 5 § 2 kpk przypomnieć z kolei należy, że zasada in dubio pro reo dotyczy wątpliwości, które ma i nie jest w stanie rozstrzygnąć sąd rozpoznający sprawę. Nie dotyczy ona zaś wątpliwości strony czy jej reprezentanta co do prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez ten sąd. Nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 kpk, podnosząc wątpliwości strony co do treści ustaleń faktycznych. Dla oceny czy nie została naruszona ww. norma nie są miarodajne tego rodzaju wątpliwości zgłaszane przez stronę a jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie winien powziąć. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, czy też dania wiary lub jej odmówienia wyjaśnieniom oskarżonego to nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo. Ponadto zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania sądu, a zatem nie może być podnoszony jednocześnie z zarzutem obrazy art. 7 kpk. Umocowanie dla sięgnięcia po tę instytucję stanowi dopiero brak możliwości ustalenia, przy zastosowaniu dyrektyw z art. 7 kpk, dominacji jednej z tych wersji ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 458/22, Legalis nr 2714812). Skoro zatem kontrola odwoławcza nie wykazała aby Sąd wydając zaskarżony wyrok naruszył reguły proceduralne przewidziane w art. 7 kpk, czy nie uwzględnił okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a wyłącznie te dla niego niekorzystne, zasadnie uznając jego winę i sprawstwo, to nie może być mowy aby wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść podsądnego zgodnie z zasadą in dubio pro reo. Przeciwne stanowisko apelującego co do wniosków z oceny dowodów miało jedynie charakter polemiczny i nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wniosek

Zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od czynów opisanych w punktach I-V;

ewentualnie

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Środzie Wielkopolskiej do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadnie podniesione zarzuty nie dały podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwolnienie oskarżonego od odpowiedzialności karnej za przypisany mu ciąg przestępstw z art. 284 § 2 kk. Brak też było podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zgodnie z wnioskiem ewentualnym obrońcy. Nie zostały bowiem spełnione warunki z art. 437 § 2 zd. 2 kpk uzasadniające wydanie wyroku kasatoryjnego. W żadnym wypadku nie był tego przyczyną prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Rawiczu z dnia 13 maja 2024 r. sygn. II K 408/23 skazujący F. P. (1) i Z. A. z art. 270 § 1 kk, za przedłożenie w (...) w V. z/s w M. (...) podrobionych przez nieustaloną osobę dokumentów z podrobionymi podpisami X. A. i A. A. celem zgłoszenia przemieszczenia bydła. Wystarczająca była bowiem analiza tego orzeczenia ze sprawy o sygn. II K 408/23 w instancji odwoławczej, w zestawieniu ze wszystkimi przeprowadzonymi dowodami stanowiącymi podstawę wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej po powtórnym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z wytycznymi Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie o sygn. XVII Ka 939/22 w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. Dotyczący zaś świadków w niniejszej sprawie F. P. i Z. A. wyrok skazujący za przestępstwo z art. 270 § 1 kk, w żadnym razie nie powodował konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo i w całości.

Lp.

Zarzut

3.2.

Naruszenie przez Sąd Rejonowy:

art. 438 pkt 4 kpk poprzez rażącą niewspółmierność kary 2 lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia oraz środka kompensacyjnego, z pominięciem okoliczności osobistych oskarżonego;

art. 438 pkt 4 kpk w zw. z art. 53 kpk poprzez nieuwzględnienie właściwości i warunków osobistych oskarżonego (rolnika prowadzącego rodzinne gospodarstwo), a w konsekwencji rażącą niewspółmierność kary.

(zarzut z punktu VII oraz VIII apelacji obrońcy)

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Podniesiony przez obrońcę zarzut, że wymierzona oskarżonemu przez Sąd Rejonowy kara była niewspółmiernie surowa, również okazał się całkowicie bezzasadny.

Przed jego merytorycznym omówieniem przypomnieć należy, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut kategorii ocennej, podniesiony skutecznie może być jedynie wówczas, gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą.

Kierując się powyższymi wskazaniami w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że analiza zarzutu jak i treści jego uzasadnienia nie dają podstaw, by za apelującym uznać, że orzeczona wobec oskarżonego X. A. kara jest rażąco surowa i niewspółmierna. Sąd meriti bowiem w pełni prawidłowo przeanalizował okoliczności czynu przypisanego sprawcy, szczegółowo wskazując na okoliczności obostrzające jej wymiar, nie znajdując przy tym żadnych okolicznościach łagodzących.

Sąd odwoławczy stwierdza również, że w realiach niniejszej sprawy kary 2 lat pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu nie tylko nie sposób określić jako „rażąco surowej”, ale i „surowej” w ogóle. Pamiętać bowiem należy, że sprawca przestępstwa stypizowanego w art. 284 § 2 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, przy czym trzeba mieć jednocześnie na uwadze, że X. A. dopuścił się popełnienia czynów zabronionych z art. 284 § 2 kk w warunkach ciągu przestępstw (art. 91 § 1 kk). W konsekwencji, Sąd Rejonowy uprawniony był do wymierzenia podsądnemu kary w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, czyli do 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Należy zatem dojść do wniosku, że oskarżony i tak został potraktowany przez Sąd I Instancji stosunkowo łagodnie – w szczególności mając na uwadze fakt jego uprzedniej karalności oraz bardzo wysoką wartość szkody, która mimo upływu ponad 5 lat od popełnienia przestępstwa nie została dotąd naprawiona. Należało tu także wspomnieć, że łączna wartość mienia będącego przedmiotem przypisanych oskarżonemu czynów z art. 284 § 2 kk jest bliska granicy 200.000 zł, którą ustawodawca na mocy art. 294 § 1 kk określił jako typ kwalifikowany, ze zdecydowanie surowszą sankcją (w wersji bez ciągu przestępstw kara od roku do 10 lat). Pokazuje to, że w tym wypadku mamy do czynienia z poważnym złamaniem zasad prawa, wymagającym wyraźnej reakcji wymiaru sprawiedliwości. Nie odniosła również w Sądzie II instancji skutku przedstawiona przez obrońcę argumentacja aby złagodzić wymierzoną X. A. karę z uwagi na pełnioną przez oskarżonego rolę żywiciela rodziny i jego dotychczasowy tryb życia bowiem miała ona jednostronny charakter. Skarżący przemilczał przy tym fakt uprzedniej karalności swojego mandanta za umyślne przestępstwa przeciwko mieniu, w tym bezskuteczność odbycia krótkoterminowej kary pozbawienia wolności z kary mieszanej z wyroku Sądu Rejonowego w Puławach sygn. II K 51/16 ( vide: dane z (...) k. 775-776). Wnioskowane przez obronę rozstrzygnięcie z pewnością nie realizowałoby bowiem ani zasady prewencji ogólnej, dając sygnał społeczeństwu, że nawet wielokrotne dopuszczanie się poważnych przestępstw nie spotyka się z adekwatną reakcją organów ścigania; jak i prewencji indywidualnej, gdyż oskarżony – dotąd kilkukrotnie karany – nie otrzymałby wystarczająco silnego impulsu do zmiany swojego dotychczasowego postępowania.

Ponadto, oczywista okazała się bezzasadność zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonego wobec oskarżonego środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody pokrzywdzonemu w wysokości 192.350 zł. Apelujący poświęcił temu zagadnieniu jedynie drobną wzmiankę, nie przedstawiając żadnych wymiernych okoliczności mających wpływ na wysokość tego środka kompensacyjnego. Wskazana kwota to faktyczna szkoda majątkowa pokrzywdzonego podmiotu poniesiona na skutek bezprawnych działań oskarżonego i sprawca winien w całości ją naprawić. Bez znaczenia na wysokość szkody pozostaje zaś fakt nieuzyskania przez oskarżonego żadnej rekompensaty za tucz 44 sztuk bydła odebranych komisyjnie przez pracowników pokrzywdzonego w dniu 16 marca 2021 r. Roszczenia oskarżonego w tym zakresie nie są przedmiotem niniejszej sprawy, odzyskane bydło pozostało u oskarżonego, tak jak tego wymagała umowa kontraktacji, a sporne sprawy z nim związane należą do sfery prawa gospodarczego. Ponadto orzeczenie środka kompensacyjnego w takiej wysokości nie powinno być dla oskarżonego żadnym zaskoczeniem bowiem od samego początku procesu, niezmiennie i wymiernie pokrzywdzony tak określał jej wymiar, a upływ ponad 5 lat od czasu przywłaszczenia mienia był wystarczający aby oskarżony zebrał konieczne w tym celu środki finansowe.

Wniosek

Złagodzenie kary poprzez zastosowanie warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz stosowną modyfikację środka kompensacyjnego z art. 46 § 1 kk.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadnie podniesiony zarzut nie mógł doprowadzić do zmiany zaskarżonego orzeczenia zgodnie z wnioskiem obrońcy.

Wniosek o orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania był zresztą sprzeczny z treścią art. 69 § 1 kk, który w pierwszym rzędzie stanowi, że sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, a już te podstawowe warunki w przypadku oskarżonego X. A. nie są spełnione.

Wniosek o modyfikację środka kompensacyjnego jest zbyt ogólnikowy aby podjąć jego rzeczową analizę.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy Sąd odwoławczy utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy w całości. W wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej nie ujawniły się również żadne uchybienia dające podstawy by w oparciu o art. 439 kpk czy art. 440 kpk zakwestionować wyrok Sądu I instancji.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

Zaskarżony wyrok uchylono w całości

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 kpk do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Natomiast z art. 636 § 1 kpk wynika, że w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżycielka posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego – koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Ustanowiony przez oskarżyciela posiłkowego (...) Sp. z o.o. pełnomocnik wniósł na rozprawie apelacyjnej w dniu 20 marca 2026 r. o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów pomocy prawnej udzielonej mu w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. Przytoczone przepisy przemawiały za takim orzeczeniem i zasądzeniem od Skarbu Państwa na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwoty 840 zł. Wysokość kosztów została ustalona w oparciu o § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Należność ta nie stanowi kosztów sądowych, tylko obok nich wchodzi w skład kosztów procesu.

3

O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk. Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania odwoławczego w kwocie 40 zł (20 zł - ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism, co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym; 20 zł – opłata za wydanie informacji o oskarżonym z Krajowego Rejestru Karnego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, co wynika z § 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego) i na podstawie art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach o opłatach w sprawach karnych wymierzył mu opłatę za II instancję w kwocie 300 zł.

Nie stwierdzono przy tym okoliczności z art. 624 § 1 kpk przemawiających za zwolnieniem podsądnego od uiszczenia tych należności. Aktualnie oskarżony przebywa na wolności, prowadzi gospodarstwo rolne, zatem może bez uszczerbku dla swego utrzymania uiścić koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa.

7.  PODPIS

Hanna Bartkowiak