Postanowienie z 22 grudnia 2023, sygn. III Ca 1001/22

POSTANOWIENIE

Dnia 22 grudnia 2023 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda

po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy

z urzędu

z udziałem Gminy Z., Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., K. K. (1), A. G. (G.) i B. L.

o likwidację niepodjętego depozytu

na skutek apelacji uczestniczki postępowania Gminy Z.

od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu

z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt VIII Ns 441/22

postanawia:

1.  odrzucić apelację na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia,

2.  oddalić apelację w pozostałym zakresie.

SSO Andrzej Dyrda

Sygn. akt III Ca 1001/22

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Zabrzu postanowieniem z dnia 13 września 2022 roku wezwał do udziału w sprawie Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz stwierdził likwidację i przejście na rzecz Skarbu Państwa niepodjętego depozytu pieniężnego w kwocie 24 300 złotych wraz z odsetkami naliczonymi na dzień likwidacji depozytu, zarejestrowanego pod nr (...). Sąd nadto obciążył kosztami postępowania Skarb Państwa.

Orzeczenie to zapadło przy następujących ustaleniach faktycznych.

Gmina Z. 23 maja 2006 roku złożyła wniosek o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego, na okres 10 lat kwoty 24300 zł tytułem odszkodowania za przeniesienie prawa własności nieruchomości położonej w Z. przy ul. (...) (d. nr 611), obejmującej działki nr (...) o łącznej powierzchni 641 m ², ustalonego w decyzji Nr GG.II-AO- (...)-1- (...) z 27 lutego 2006 roku Prezydenta Miasta Z. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stosownie do art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, z tym zastrzeżeniem, że kwota 12150 zł może być wypłacona K. K. (2) (K.), bądź jego spadkobiercom, za udział wynoszący ½ części nieruchomości, kwota 6 075 zł może być wypłacona A. G., bądź jej spadkobiercom, za udział wynoszący ¼ części nieruchomości, kwota 6,075 zł może być wypłacona B. L., bądź jej spadkobiercom, za udział wynoszący ¼ części nieruchomości, na ich wniosek, po przedłożeniu prawomocnych postanowień stwierdzających nabycie praw do spadku.

Sąd Rejonowy w Zabrzu VII Wydział Grodzki, postanowieniem z 27 czerwca 2006 roku, w sprawie o sygn. VII Ns 16/06 uwzględnił wniosek w całości. Kwota 24 300 zł została zaksięgowana pod pozycją 3782/520/2009.

Sąd zarządzeniem z 12 lipca 2017 roku, poprzez ogłoszenie wywieszone na tablicy ogłoszeń tut. Sądu, a także poprzez opublikowanie na stronie internetowej Sądu – stanowiący Biuletyn Informacji Publicznej, wezwał uprawnionych, aby w terminie 3 lat od daty niniejszego ogłoszenia, zgłosili się do Sądu Rejonowego w Zabrzu, Wydziału VIII Cywilnego i wykazali swoje uprawnienie do odbioru depozytu, bowiem w przeciwnym wypadku depozyt ulegnie likwidacji i przejdzie na rzecz Skarbu Państwa.

Wobec upływu terminu do odbioru depozytu przez uprawnionych, sprawę
w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu wpisano pod nową sygn. VIII Ns 441/22.

W tak poczynionych ustaleniach, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zmianami) odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów rozdziału 5 i składa do depozytu sądowego na okres 10 lat.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. 2006 Nr 208, poz. 1537) termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5.

Sąd nadto wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowanie termin wskazany w art. 6 ust. 4 ustawy z 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów, albowiem art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przewiduje dłuższy termin, po którym można dokonać wezwania uprawnionych do odbioru depozytu sądowego.

Następnie sąd wskazał, że postanowieniem z 27 czerwca 2006 roku, Sąd Rejonowy w Zabrzu Wydział VII Grodzki, w sprawie o sygn. VII Ns 16/06, zezwolił Gminie Miejskiej Z. na złożenie kwoty 24 300 zł zgodnie z wnioskiem. Po upływie 10 lat Sąd poprzez ogłoszenie, wywieszone w tutejszym Sądzie, a także poprzez opublikowanie na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Zabrzu, wezwano uprawnionych do odbioru depozytu w terminie 3 lat. Termin odbioru depozytu upłynął dla uprawnionych upłynął bezskutecznie 8 sierpnia 2022 roku.

Sąd podkreślił, że kognicja sądu w postępowaniu likwidacyjnym ogranicza się jedynie do zbadania, czy poprawnie dokonano wezwania osoby uprawnionej do odbioru depozytu i czy bezskutecznie upłynął termin do odbioru depozytu.

Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu i stwierdził jego likwidację.

Sąd uwzględniając treść art. 10 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, wezwał do udziału w sprawie Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania, Sąd orzekł zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, obciążając nimi Skarb Państwa.

Apelację od tego orzeczenia wniósł wnioskodawca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zarzucił naruszenie przepisu art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 18 października 2006r. polegające na jego niezastosowaniu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 ustawy, co wynika z brzmienia przepisu art. 4 ust. 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, przechowujący depozyt jest obowiązany wezwać uprawnionego do odbioru depozytu w terminie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, a zatem w terminie 3 lat, oraz pouczyć go o skutkach jego niepodjęcia. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 ustawy, w przypadku gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby na podstawie ewidencji, rejestrów lub zbiorów danych - wezwanie do odbioru może nastąpić po upływie 3 lat od dnia złożenia przedmiotu do depozytu. W przypadku braku możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenia uprawnionego, przechowujący depozyt jest obowiązany dokonać wezwania poprzez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy. Jeżeli szacunkowa wartość depozytu przekracza kwotę 5 000 zł, przechowujący depozyt zamieszcza również ogłoszenie w dzienniku poczytnym w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie z art. 9 likwidację niepodjętego depozytu stwierdza sąd na wniosek przechowującego depozyt. Jeżeli przechowującym depozyt jest sąd, likwidację niepodjętego depozytu sąd stwierdza z urzędu.

Zgodnie jednak z art. 3 ww. ustawy przepisów ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów przepisów w niej zawartych nie stosuje się do rzeczy, pieniędzy i papierów wartościowych złożonych do depozytu, jeżeli przepisy szczególne regulują postępowanie związane ze złożeniem ich do depozytu i likwidacją w razie ich niepodjęcia.

Gmina Z., wnosząc, apelację, pomija jednak, że taka szczególna norma została przez Sąd I instancji zastosowania.

Zgodnie bowiem z art. 118a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami , jeżeli w terminie określonym w art. 114 ust. 4, nie zostały ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, wnioskującą o wywłaszczenie. Nabycie prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 1). Decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów rozdziału 5 i składa do depozytu sądowego na okres 10 lat (ust. 3).

Nadto wskazać należy, że art. 114 ust. 3 o gospodarce nieruchomościami w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 4 o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.

Porównując zakres regulacji z art. 114 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 6 ust. 5 o likwidacji niepodjętych depozytów należało uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zamieścił Ogłoszenie na elektronicznej Tablicy Ogłoszeń Sądu Rejonowego co stanowiło jednocześnie jego ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej.

Mając na względzie powyższe, uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zaistniały przesłanki do likwidacji depozytu.

Z tych względów apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Apelacja podlegała natomiast odrzuceniu w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1, tj. wezwania do udziału w sprawie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. albowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie nie podlegało zaskarżeniu.

SSO Andrzej Dyrda