Uzasadnienie z 27 grudnia 2023, sygn. III K 115/23

Ad. I a.o.

W dniu 28 kwietnia 2023 roku E. K. wykonywała pracę w charakterze sprzedawcy w sklepie (...) przy ul. (...) w W.. Tego dnia rozpoczęła pracę o godz. 14:30 i miała ją zakończyć o godz. 23:00. Około godziny 22:30, gdy w sklepie nie było klientów, wszedł do niego oskarżony P. R., który postanowił okraść ten właśnie sklep ze względu na to, że był obsługiwany przez tylko jedną kasjerkę. Oskarżony miał założoną kominiarkę, która zasłaniała jego twarz, na twarzy miał założone okulary pływackie, był ubrany w czarny dres, czarne buty z białym napisem (...). W ręce trzymał siekierę, której ostrze było skierowane ku dołowi, wzdłuż spodni, na dłoniach miał rękawiczki. Po wejściu do sklepu rozejrzał się czy w środku nie ma nikogo, a następnie podszedł z siekierą do E. K. i poprosił o wszystkie pieniądze z kasy. Gdy E. K. powiedziała: „proszę, nie”, P. R. lekko uniósł siekierę do przodu, aby upewnić się, że E. K. ją zobaczyła. E. K. przestraszyła się i wyciągnęła z kasy pieniądze w postaci banknotów o różnych nominałach w łącznej kwocie 2.590 złotych, które stanowiły dzienny utarg gotówkowy z dnia zdarzenia, i dała je P. R.. Oskarżony podziękował i trzymając pieniądze w ręce, normalnym krokiem wyszedł ze sklepu, po czym udał się kierunku ronda (...). Zaraz po zdarzeniu E. K. wcisnęła przycisk napadowy i zamknęła drzwi do sklepu na klucz, po czym zadzwoniła do swojej szefowej M. P. (1), informując ją o zdarzeniu, a następnie na Policję. Zaraz po zdarzeniu poskarżony udał się w kierunku blokowiska, gdzie przebrał się i wyrzucił do kosza ubranie, które miał na sobie podczas zdarzenia, po czym zaczekał, aż usłyszy sygnał samochodu policyjnego nadjeżdżającego na miejsce zdarzenia, a następnie udał się do domu. W trakcie zdarzenia w sklepie nie było aktywnego monitoringu, został on w sklepie zainstalowany później, w wyniku zdarzenia z dnia 28 kwietnia 2023 roku.

dowód:

- k. 5-6 t. I (częściowo), k. 464-465 t. III - zeznania świadka E. K.,

- k. 180 t. I, k. 461-462 t. III – wyjaśnienia oskarżonego P. R.,

- k. 130-131 t. I, k. 476-477 t. III – zeznania świadka M. P. (1),

- k. 61-62, k. 462 t. III zeznania świadka M. P. (2),

- k. 11-12 t. I - protokół oględzin miejsca zdarzenia,

Ad. II a.o.

W dniu 16 maja 2023 roku V. H., obywatelka Ukrainy, wykonywała pracę na stanowisku sprzedawcy w sklepie (...) przy ul. (...) w W.. Tego dnia rozpoczęła pracę o godz. 14:30 i miała ją zakończyć o godz. 23:00. Około godz. 21:44 do sklepu wszedł oskarżony P. R. ubrany w buty sportowe koloru czarnego z białą podeszwą, czarne spodnie, czarną kurtkę z napisem koloru niebieskiego na wysokości klatki piersiowej. Na dłoniach miał rękawiczki lateksowe, na głowie kominiarkę koloru czarnego. Na twarzy miał założone okulary pływackie, trzymał w ręce siekierę z rękojeścią koloru żółtego (tą samą co podczas zdarzenia z dnia 28 kwietnia 2023 roku). Mężczyzna udał się za ladę, po czym zwrócił się do V. H. słowami: „wszystkie pieniądze z kasetki”, jednocześnie okazując jej siekierę. Pokrzywdzona zrozumiała, że to napad, wyciągnęła z kasetki wszystkie pieniądze, tj. kwotę 1.670 złotych, i dała je oskarżonemu, który podziękował i wyszedł ze sklepu. V. H. niezwłocznie zadzwoniła do swojej szefowej M. P. (1), po czym zamknęła sklep. Po chwili do sklepu przyszedł klient, którego poprosiła o wezwanie Policji. Po zdarzeniu ponownie udał się na blokowisko, gdzie przebrał ubranie i je wyrzucił. Po około 20 minutach udał się do domu.

dowód:

- k. 31 t. I, k. 463-464 t. III - zeznania świadka V. H.,

- k. 180 t. I, k. 461-462 t. III – wyjaśnienia oskarżonego P. R.,

- k. 53-54 t. I, k. 476-477 t. III – zeznania świadka M. P. (1),

- k. 61-62, k. 462 t. III zeznania świadka M. P. (2),

- k. 219 t. II, k. 507- 509 t. IV – oględziny nagrań z monitoringu na płycie CD,

- k. 41-44 t. I - protokół oględzin miejsca zdarzenia.

Ad. III a.o.

W dniu 29 maja 2023 roku wieczorem, na terenie sklepu (...) przy ul. (...) w W., po godz. 20:30, znajdowała się właścicielka sklepu (...) oraz pracownica V. H.. Około godz. 22:28 M. P. (1) przebywała w biurze sklepu, a V. H. znajdowała się na zapleczu i sprzątała, po czym wyszła z zaplecza i skierowała się do stanowiska kasowego. Wtedy do sklepu wszedł oskarżony P. R.. Na twarzy miał kominiarkę koloru białego, był ubrany w bluzę z czarno-szaro-czerwonym kapturem, długie czarne spodnie oraz buty sportowe marki (...) z białą podeszwą, trzymał w ręku małą siekierkę o rękojeści w kolorze czarno-żółtym. Oskarżony udał się za ladę, po czym zwrócił się do V. H. i powiedział: „pieniądze”. Gdy V. H. powoli udała się w stronę kasy sklepowej, do sklepu kolejno wbiegli czterej nieumundurowani funkcjonariusze Policji z bronią krótką. Wykonując ich polecenia oskarżony natychmiast odrzucił na podłogę trzymaną w ręce siekierę, po czym - nie stawiając jakiegokolwiek oporu - został przez nich położony na posadzce, skuty rękami na plecach i zatrzymany. W kasie w chwili zdarzenia znajdowała się kwota 723 złotych. W wyniku zdarzenia z dnia 29 maja 2023 roku M. P. (1) nie poniosła żadnych strat.

dowód:

- k. 128 t. I, k. 463-464 t. III - zeznania świadka V. H.,

- k. 180 t. I, k. 461-462 t. III – wyjaśnienia oskarżonego P. R.,

- k. 53-54 t. I, k. 476-477 t. III – zeznania świadka M. P. (1),

- k. 61-62, k. 462 t. III zeznania świadka M. P. (2),

- k. 219 t. II, k. 507- 509 t. IV – oględziny nagrań z monitoringu na płycie CD,

- k.106 t. I – protokół zatrzymania oskarżonego.

W chwili popełnienia zarzucanych mu czynów P. R. był osobą niekaraną.

dowód:

- k. 525 t. IV – dane o karalności oskarżonego P. R.

Brak podstaw do kwestionowania poczytalności P. R. w odniesieniu do zarzucanych mu czynów. U oskarżonego stwierdzono cechy nieprawidłowego rozwoju osobowości u osoby uzależnionej od środków psychoaktywnych. Przeprowadzone badanie psychologiczne określiło poziom intelektualny oskarżonej poniżej przeciętnej przy możliwości występowania organicznych uszkodzeń (...). Osobowość opiniowanego jest nieprawidłowa z cechami osobowości (...) oraz (...). Stwierdzone cechy osobowości i poziom intelektualny nie wpływają ograniczająco na jego poczytalność w odniesieniu do zarzucanych mu czynów w rozumieniu art. 31 § 1, względnie art. 31 § 2 k.k.. Z uwagi na cechy zaburzeń osobowości, uzależnienie i związek tych zaburzeń z funkcjonowaniem oskarżonego i jego zachowaniem, koniecznym jest poddanie go terapii i terapii uzależnień na zasadzie środka zabezpieczającego zgodnie z art. 93a § 1 pkt 2 i 3 k.p.k..

dowód:

- k. 409-415 t. III – opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 4 sierpnia 2023 r.

- k. 528-533 t. IV – opinia sądowo-psychologiczna z dnia 6 listopada 2023 r.

- k. 534-540 t. IV – opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 13 grudnia 2023 r.

------

Sąd uznał zeznania pokrzywdzonych E. K., V. H. i M. P. (1) za wiarygodne w całości. Zeznania te korelują nawzajem ze sobą oraz z treścią wiarygodnych wyjaśnień oskarżonego, który w pełnym zakresie przyznał się do winy, a także z ustaleniami poczynionymi na podstawie nagrań z monitoringu sklepu przy ul. (...) w W.. Największe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy mają oczywiście zeznania pokrzywdzonych – sprzedawczyń w sklepie (...) przy ul. (...) w W., które były naocznymi świadkami zachowania oskarżonego w trakcie zarzucanych mu rozbojów, tj. E. K. i V. H.. Zeznania wymienionych pokrzywdzonych co do zasady są konsekwentne i logiczne, a przy tym cechują się obiektywizmem (pokrzywdzone w pierwszym rzędzie opisały sam sposób zachowania oskarżonego w sposób który nie cechował się przesadą ani nadmiernym emocjonalnym zaangażowaniem, a dopiero odpowiadając na pytania opisały negatywne skutki zdarzeń dla swojej psychiki). Pokrzywdzone opisały zachowanie i wygląd oskarżonego, były stanowcze w swoich depozycjach.

Jedynie zeznania świadka E. K. złożone w postępowaniu przygotowawczym /k. 5-6 t. I/ sąd uznał za częściowo niewiarygodne, ale tylko w tym zakresie, w jakim świadek podała, że oskarżony wykonał gest, jakby zamierzał zamachnąć się na nią siekierą, gdyż zeznając na rozprawie /k. 464-465 t. III/ świadek zaznaczyła, że wskutek emocji w tym zakresie nieco wyolbrzymiła opis sposobu zachowania się oskarżonego /k. 464/2 t. III wers 2-9 od góry/, które w rzeczywistości polegało wyłącznie na wyciągnięciu lekko do przodu ręki, w której trzymał siekierę.

Zeznania świadka M. P. (2), który nie był naocznym świadkiem wydarzeń, a ich przebieg znał z relacji zatrudnionych w sklepie sprzedawczyń są w całości spójne z depozycjami pokrzywdzonych, a tym samym w pełni wiarygodne. Podobnie zeznania M. P. (1), która obserwowała ostatni z rozbojów na monitoringu będąc wówczas na zapleczu sklepu.

Również wyjaśnienia oskarżonego, który przyznał się w całości do winy, sąd uznał w całości za wiarygodne. Są one wewnętrznie spójne, a także korelują z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie ma podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.

Dowód z oględzin nagrań z monitoringu na płycie CD jako dowód o charakterze obiektywnym sąd uznał w całości za wiarygodny i nie budzący wątpliwości. Także dowody w postaci protokołów oględzin miejsca zdarzenia są dowodami miarodajnymi, sporządzonymi w oparciu o przepisy prawa przez osoby do tego powołane i nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu.

Sporządzone w sprawie opinii biegłych są w ocenie sądu jasne, pełne i rzetelne. Zostały sporządzone zgodnie z zakresem powołania przez biegłych o odpowiednich kwalifikacjach, ze znacznym doświadczeniem opiniodawczym. Wobec faktu, że pierwotna opinia biegłych, sporządzona w trybie badania ambulatoryjnego, nie była w stanie rozstrzygnąć wszystkich wątpliwości co do poczytalności oskarżonego biegli zawnioskowali, a następnie przeprowadzili opiniowanie w warunkach pogłębionej diagnostyki, którą zapewnił odpowiednio długi okres obserwacji opiniowanego. W celu pogłębienia diagnostyki na polecenie biegłych zostały również przeprowadzone dodatkowe badania, jak badania EEG i TK mózgu. Biegli w pisemnych opiniach poruszyli wszystkie relewantne dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienia, a same opinie nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Brak

Sąd przypisał oskarżonemu P. R. popełnienie czynów z art. 280 § 2 k.k. (czyny z punktu I i II aktu oskarżenia) oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. (czyn z punktu III aktu oskarżenia).

Przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. jest przestępstwem z działania, materialnym, do znamion którego należy skutek w postaci zaboru rzeczy. Głównym przedmiotem ochrony jest tu prawo własności, zaś pobocznymi przedmiotami ochrony życie, zdrowie i wolność osobista człowieka. Przemoc w przypadku rozboju przejawiać się może nie tylko jako vis absoluta, a wiec przemoc fizyczna wobec ludzkiego ciała, ale także - jak w przedmiotowej sprawie - jako vis compulsiva - polegająca na oddziaływaniu przez siłę fizyczną lub groźbę jej użycia na procesy decyzyjne określonej osoby i objawiająca się zmuszeniem do podjęcia decyzji o określonej treści, oczekiwanej przez stosującego przemoc, lub doprowadzającego innego człowieka do stanu bezbronności lub nieprzytomności. W przypadku tego przestępstwa zachowanie sprawcy polega na zaborze cudzej rzeczy w celu przywłaszczenia przy zastosowaniu jednego z taksatywnie wyliczonych w tym przepisie sposobów działania.

Nie ulega wątpliwości, że siekiera osadzona na długim drzewcu stanowi „inny podobnie niebezpieczny przedmiot” w rozumieniu art. 280 § 2 k.k. Porównując siekierę z przykładowo wymienionym w art. 280 § 2 k.k. nożem należy uznać, że jej użycie stwarza co najmniej porównywalne, jeżeli nie większe zagrożenie dla życia i zdrowia do stwarzanego przez nóż, na co składa się znaczny zasięg siekiery, oraz potencjalna siła zadawanych uderzeń uwarunkowana znaczną masą tego narzędzia i długim ramieniem działającej siły, co znacząco zwiększa energię kinetyczną zadawanych uderzeń.

Sąd - w porównaniu z zarzutami aktu oskarżenia - tylko minimalnie zmodyfikował opis zarzucanych oskarżonemu przestępstw przyjmując, że sposób użycia przez oskarżonego niebezpiecznego narzędzia polegał wyłącznie na okazaniu go pokrzywdzonym. W ocenie sądu zwłaszcza zawarty w opisie czynu I opis określający działanie oskarżonego jako „ skierował w jej stronę niebezpieczne narzędzie w postaci siekiery chcąc wykonać nią zamach” przedstawiał przebieg zdarzenia w sposób nie odpowiadający rzeczywistości, gdyż w świetle złożonych na rozprawie zeznań E. K. w swojej pierwszej relacji, wskutek związanych z przeżytym zdarzeniem emocji, jej relacja była przekoloryzowana, jako że w rzeczywistości oskarżony - po początkowej odmowie wydania mu gotówki przez sprzedawczynię - jedynie skierował nieco do przodu niebezpieczne narzędzie w postaci siekiery, co wciąż mieści się w kategorii jego okazania, a nie działania w celu wzięcia tym narzędziem zamachu.

Z kolei w odniesieniu do czynu opisanego w pkt. II aktu oskarżenia Sąd o tyle uzupełnił jego opis, że dookreślił, iż do zdarzenia doszło w miejscowości W..

Oskarżony czynami opisanymi w punkcie I i II aktu oskarżenia zrealizował znamiona przestępstwa rozboju stypizowane w art. 280 § 2 k.k., zaś czynem opisanym w punkcie III aktu oskarżenia – usiłowania tego przestępstwa. Oskarżony trzykrotnie przyszedł z siekierą do sklepu i okazując ten przedmiot ekspedientkom, doprowadzał je tym samym do stanu bezbronności, po czym żądał od nich przekazania mu zawartości kasy fiskalnej (co te w dwóch pierwszych przypadkach ostatecznie uczyniły).

W ocenie Sądu sprawstwo oskarżonego nie budzi wątpliwości, przyznał to zresztą sam P. R.. Także wina oskarżonego nie budzi wątpliwości. Oskarżony był poddany obserwacji przez dwóch biegłych psychiatrów i psychologa w warunkach aresztu śledczego, którzy orzekli, że w chwili popełnienia czynu miał w pełni zachowaną zdolność rozumienia swojego czynu i pokierowania swoim zachowaniem, warunki z art. 31 § 1 ani § 2 k.k. nie zachodzą. Powyższa kwestia została szczegółowo omówiona przy ocenie dowodu z opinii biegłych.

Oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, gdyż przyszedł do sklepu uzbrojony w niebezpieczne narzędzie w określonym celu, grożąc ekspedientkom jego użyciem w przypadku niezrealizowania żądania. Swoim zachowaniem dwukrotnie osiągnął zamierzony cel, za trzecim razem jego realizację uniemożliwiła interwencja funkcjonariuszy Policji, którzy z racji wcześniejszych wydarzeń prowadzili ukrytą obserwację sklepu.

W zakresie czynu opisanego w punkcie III aktu oskarżenia Sąd, w ślad za opisem czynu zawartym w akcie oskarżenia, uzupełnił kwalifikację prawną o art. 13 § 1 k.k., jako że oskarżony nie osiągnął zamierzonego celu ze względu na interwencję Policji, a więc jego czyn został popełniony w formie stadialnej usiłowania.

Sąd przyjął, że przestępstwa te oskarżony popełnił w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z nich, a więc w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., biorąc pod uwagę niewielki odstęp czasowy pomiędzy popełnionymi czynami (28 kwietnia 2023 r., 16 maja 2023 r. i 29 maja 2023 r.), a także fakt, że za każdym razem oskarżony zamierzał okraść ten sam sklep (jak sam wyjaśniał, ze względu na to, że pracowała w nim każdorazowo tylko jedna sprzedawczyni), okazując sprzedającej niebezpieczne narzędzie w postaci siekiery, a więc stosując każdorazowo identycznie modus operandi.

Ad. pkt. I sentencji wyroku

Stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, ze względu na samą jego kwalifikację prawną jako rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia, co ustawodawca zakwalifikował jako zbrodnię, jest wysoki, jeśli zważyć, że swoim zachowaniem naruszył takie dobra prawne jak prawo własności oraz naraził zdrowie i życie ludzkie na niebezpieczeństwo. Na gruncie niniejszej sprawy o stopniu społecznej szkodliwości czynu oskarżonego decyduje nie tyle sama wartość zabranego mienia, która w tym przypadku łącznie (uwzględniając wszystkie czyny, w tym i usiłowany) wynosiła około 5 000 zł, ile stopień zagrożenia dla zdrowia, a nawet życia napadniętych. W tym wypadku oskarżony groził użyciem siekiery. Użycie tak niebezpiecznego narzędzia podnosi poprzeczkę emocji towarzyszących zdarzeniu i może doprowadzić do nieprzewidzianej eskalacji zachowań zarówno oskarżonego jak i pokrzywdzonych. Działał w sklepie, tj. miejscu powszechnie dostępnym, grożąc użyciem przemocy bezbronnym kobietom. Można również stwierdzić, że oskarżony działał z niskich pobudek, gdyż chodziło mu o zdobycie środków na rozrywki, jak wynika z kontekstu sprawy głównie na narkotyki.

Z drugiej strony należy zaznaczyć, co przemawia na korzyść oskarżonego, że zdarzenia których dotyczy sprawa, jak na rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia, miały wyjątkowo spokojny przebieg. Oskarżony P. R. swoim zachowaniem nie dążył do ich eskalacji (do której wszak i tak mogło dojść w przypadku nerwowej reakcji pokrzywdzonych), nie kierował wobec pokrzywdzonych werbalnych gróźb pozbawienia życia, czy uszkodzenia ciała, zaś element konkludentnej acz oczywistej groźby przejawiał się w trzymaniu w ręku siekiery. Do jej bardziej wyraźnego okazania doszło wyłącznie w trakcie zdarzenia opisanego w pkt. I aktu oskarżenia, po tym jak pokrzywdzona próbowała odmówić wydania pieniędzy, przy czym jej okazanie ograniczyło się do wysunięcia trzymanego w ręce narzędzia do przodu. Co więcej, w przypadku zakończonych zaborem mienia czynów opisanych w pkt. I i II zarzutów, oskarżony podziękował sprzedawczyniom za wydanie mu gotówki, przy czym zachowanie to nie miało raczej charakteru szyderstwa wobec pokrzywdzonych, ale - jak się wydaje - było nakierowane na ich uspokojenie.

Także zachowanie oskarżonego wobec interweniujących policjantów, w trakcie czynu opisanego w pkt. III aktu oskarżenia, było zachowaniem zmierzającym do deeskalacji; oskarżony na ich polecenie natychmiast odrzucił trzymaną w ręce siekierę i nie stawiał najmniejszego oporu przy zatrzymaniu.

Dla wymiaru kary oskarżonemu decydujące znacznie miały indywidualne okoliczności związane z cechami osobistymi oskarżonego, a także realizacja w pełnym zakresie obowiązku naprawienia szkody wobec pokrzywdzonych.

Dotychczasowy sposób życia oskarżonego przemawia zdecydowanie na jego korzyść, gdyż P. R. nie był uprzednio karany /k. 525 t. IV/, a w szkole cieszył się pozytywną opinią jako osoba spokojna i bezkonfliktowa, dosłownie: jest uczniem wrażliwym, miłym i kulturalnym /k. 320-321 t. III/.

Co do zasady przestępstwo rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia, na dzień popełnienia zarzucanego oskarżonemu przestępstwa (które to przepisy sąd zastosował jako bardziej korzystne dla sprawcy w oparciu o art. 4 § 1 k.k.), było zagrożone karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności.

W ocenie sądu dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz jego powściągliwy sposób zachowania w czasie popełnienia przestępstwa sprawiają, że punkt wyjścia dla wymiaru kary stanowią dolne granice ustawowego zagrożenia za przestępstwo rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia.

Przyjęcie przez sąd do opisu czynów oskarżonego konstrukcji ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. ma dwojaki skutek, tj. z jednej strony daje podstawę do wymierzenia oskarżonemu za wszystkie 3 przypisane mu przestępstwa jednej kary pozbawienia wolności, a z drugiej strony określa wymiar kary w granicach od dolnej granicy ustawowego zagrożenia do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonej o połowę. W świetle brzmienia art. 14 § 1 k.k. fakt, że w skład ciągu przestępstw wchodził czyn w fazie stadialnej usiłowania nie zmienia granic ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności w ramach których sąd mógł wymierzyć karę.

W kontekście wymiaru orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności kluczowe znaczenie miało skorzystanie przez sąd nadzwyczajnego złagodzenia kary poprzez zastosowanie art. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k. w zw. z art. 57 § 1 i 2 k.k.

Nadzwyczajne złagodzenie, w świetle art. 60 § 6 k.k., polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, zaś zgodnie z art. 60 § 6 pkt 2 k.k. „jeżeli czyn stanowi inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia”. Zastosowanie powołanych przepisów sprawia, że stosując nadzwyczajne złagodzenie wymiaru kary Sąd poruszał się w granicach od 1 roku pozbawienia wolności (minimalna kara w wymiarze jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia) do 2 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności (maksymalna kara, która wciąż pozostaje poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia).

Ustalając wymiar kary nadzwyczajnie złagodzonej Sąd miał na względzie występujące w sprawie podstawy nadzwyczajnego złagodzenia, oraz te okoliczności, które wpływają na nasilenie ich występowania. Należy zaznaczyć, że – w świetle art. 57 § 1 i 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia przestępstwa) – w przypadku zbiegu podstaw nadzwyczajnego złagodzenia Sąd mógł tylko raz karę nadzwyczajnie złagodzić, a także winien wskazać wybraną przez siebie, dominującą podstawę złagodzenia, którą w ocenie sądu stanowi młodociany wiek oskarżonego.

Niewątpliwie została spełniona przesłanka nadzwyczajnego złagodzenia z art. 60 § 2 pkt. 1) k.k., polegająca na naprawieniu szkody wyrządzonej pokrzywdzonym. Jak wynika z dołączonych do akt sprawy dokumentów rodzice oskarżonego dokonali w całości naprawienia szkody w wymiarze materialnym wobec właścicielki sklepu (...) /dokument ugody wraz z załącznikiem: k. 382-383 t. III/, oraz w wymiarze niematerialnym (zadośćuczynienie) wobec pokrzywdzonych E. K. /dokument ugody: k. 454 t. III, potwierdzenie wpłaty: k. 449 t. III/ i V. H. /dokument ugody: k. 453 t. III, potwierdzenie wpłaty: k. 448 t. III/. Jak wynika z oświadczeń pokrzywdzonych złożonych na rozprawie naprawienie szkody (zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej) nastąpiło w wymiarze dla nich w pełni satysfakcjonującym. Oskarżony również pisemnie przeprosił pokrzywdzone /k.450-452 t. III/. W odniesieniu do tej przesłanki nadzwyczajnego złagodzenia należy zaznaczyć, że jej spełnienie oskarżony zawdzięcza rodzicom, jako że sam nie dysponował środkami, aby naprawić szkodę wyrządzoną przestępstwem, co nie zmienia faktu, że naprawienie szkody spełniło istotną funkcję kompensacyjną.

W ocenie Sądu podstawową przesłanką nadzwyczajnego złagodzenia, która znalazła zastosowanie przy wymiarze oskarżonemu kary jest okoliczność, że P. R. jest – w rozumieniu art. 115 § 10 k.k. – sprawcą młodocianym, a więc takim, który w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego nie ukończył 21, zaś w chwili wyrokowania nie ukończył 24 lat. Należy zaznaczyć, że na gruncie niniejszej sprawy przesłanka ta ma charakter kwalifikowany, gdyż oskarżony - urodzony w sierpniu 2005 r. - zarzucanych mu przestępstw dopuścił się jeszcze przed ukończeniem 18 roku życia, a więc zaraz po osiągnięciu wieku, który w podstawowym zakresie warunkuje możliwość pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej, zaś wyrok zapadł zaledwie 4 miesiące po osiągnięciu przez P. R. pełnoletniości. W sytuacji sprawcy młodocianego art. 60 § 1 k.k. wprost odsyła do zastosowania przy wymiarze kary dyrektywy zawartej w art. 54 § 1 k.k. zgodnie z którą sąd przy wymiarze kary sprawcy młodocianemu winien kierować się przede wszystkim tym, aby go wychować. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że oskarżony jest osobą uprzednio niekaraną, cieszącą się w szkole dobrą opinią, pochodzącą z dobrej rodziny i prowadzącą ustabilizowany tryb życia, a w dodatku dopuścił się przestępstwa bez użycia przemocy (aczkolwiek z użyciem groźby), brak podstaw, aby przyjąć, że jest on sprawcą zdemoralizowanym, który wymaga długo, czy nawet średnioterminowej izolacji w zakładzie karnym. W jego przypadku nawet kilkumiesięczny pobyt w zakładzie karnym winien spełnić wystarczającą funkcję odstraszającą, zaś dalsza jego resocjalizacja winna odbywać się w drodze środków oddziaływania wychowawczego których zastosowanie gwarantuje postawa rodziców oskarżonego, dodatkowo popartych terapią i terapią uzależnień, która powinna pozwolić oskarżonemu na wyjście z uzależnienia od środków psychoaktywnych, które w jego przypadku było głównym czynnikiem kryminogennym.

Ustalając wymiar kary w następstwie zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia sąd nie stracił również z pola widzenia wniosków opinii sądowo-psychiatrycznej. Aczkolwiek stwierdzone u oskarżonego niewielki deficyt intelektualny w skali bezsłownej przy możliwości występowania organicznych uszkodzeń (...), osobowość nieprawidłowa z cechami osobowości(...) oraz (...), a także uzależnienie od środków psychoaktywnych nie wystąpiły w łącznym nasileniu przekraczającym próg przewidziany w art. 31 § 2 k.k. (co potencjalnie mogłoby stanowić trzecią, samoistną przesłankę nadzwyczajnego złagodzenia kary), to jednak opisane cechy osobowości oskarżonego niewątpliwie zmniejszają stopień jego zawinienia, co również przemawia za priorytetem zastosowania wobec niego środków wychowawczych nad funkcją odstraszającą kary.

W świetle powyższego Sąd uznał karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu, która to kara w ocenie Sądu należycie zrealizuje swoje cele zarówno w zakresie jej indywidualnego oddziaływania, jak i w zakresie prewencji generalnej.

Na mocy art. 33 § 2 i § 3 k.k., biorąc pod uwagę, że P. R. dopuścił się przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i korzyść taką osiągnął, Sąd wymierzył oskarżonemu, obok kary pozbawienia wolności, również karę 100 stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych. Ustalając ilość stawek dziennych Sąd miał na względzie stopień społecznej szkodliwości czynu, w tym zwłaszcza wysokość szkody materialnej wyrządzonej przestępstwem, zaś ustalając wysokość stawki dziennej - sytuację materialną oskarżonego, który jest uczniem szkoły średniej nie posiadającym źródeł dochodu, pozostającym na utrzymaniu rodziców.

Ad. pkt. II sentencji wyroku

Wyrzeczenia zawarte w pkt. II i III sentencji wyroku maja związek ze stwierdzonym w opinii biegłych psychiatrów uzależnieniem oskarżonego od substancji psychoaktywnych i celowością orzeczenia wobec niego terapii i terapii uzależnień.

Na mocy art. 62 k.k. Sąd orzekł wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w punkcie I wyroku w systemie terapeutycznym, w związku z uzależnieniem oskarżonego od środków psychoaktywnych. Skoro biegli we wnioskach opinii zalecili zastosowanie wobec oskarżonego terapii i terapii uzależnień, to właściwe jest, aby leczenie go podjąć już w okresie, kiedy będzie on odbywał pozostałą (po zaliczeniu tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności) część kary pobawienia wolności, a nie dopiero na wolności, po zakończeniu jej odbywania.

Ad. pkt. III sentencji wyroku

W związku wnioskami opinii biegłych Sąd, na mocy art. 93a § 1 pkt 2 i 3 k.k., art. 93 b § 1, § 3 i § 4 k.k. i art. 93 c pkt 5 k.k., orzekł wobec oskarżonego P. R. środki zabezpieczające w postaci terapii i terapii uzależnień. Jest to niezbędne wobec faktu, że przestępcze zachowanie oskarżonego było warunkowanie jego uzależnieniem od środków psychoaktywnych, zaś skuteczne przeprowadzenie terapii znacząco zmniejszy prawdopodobieństwo powrotu przez niego na drogę przestępczą. W ocenie Sądu wnioskowane przez biegłych środki zabezpieczające (których łączenie jest dopuszczalne w świetle art. 93 b § 4 k.k.) są odpowiednie do stopnia społecznej szkodliwości czynu, którego dopuścił się P. R..

Ad. pkt. V sentencji wyroku

Na mocy art. 63 § 1 k.k. Sąd, na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w punkcie I wyroku. zaliczył oskarżonemu P. R. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, to jest zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 29 maja 2023 roku godz. 22:25 do dnia 18 grudnia 2023 roku, przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

-----

Ad. pkt V sentencji wyroku

Na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 Ustawy o opłatach w sprawach karnych Sąd w całości zwolnił oskarżonego, który jako uczeń nie ma stałego źródła dochodu, od uiszczania kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa.

Z:

1)  proszę odnotować uzasadnienie,

2)  odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć:

- adw. A. W.,

- Prok. Rej. w W.,

3)  kalendarz 14 dni

SSO Dariusz Mazur

27.12.2023 r.