Wyrok z 19 lutego 2026, sygn. I C 614/24
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Sygn. akt: I C 614/24 upr.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
19 lutego 2026 r.
Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
Sędzia Sądu Rejonowego Remigiusz Drzewiecki |
|
Protokolant: |
sekretarz sądowy E. T. |
po rozpoznaniu 27 stycznia 2026 r. na rozprawie w Nysie
sprawy z powództwa Z. F.
przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w Ł.
o zapłatę
I. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w Ł. na rzecz powoda Z. F. 7100 zł (siedem tysięcy sto złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 18 września 2022 r. do dnia zapłaty,
II. w pozostałym zakresie powództwo oddala,
III. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w Ł. na rzecz powoda Z. F. 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów opłaty sądowej, 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 900 zł (dziewięćset złotych tytułem zwrotu kosztów zaliczki na koszt wynagrodzenia biegłego, 34 zł (trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw, wszystkie te koszty wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od prawomocności niniejszego wyroku do dnia zapłaty,
IV. nakazuje ściągnąć od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w Ł. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nysie 1130,23 zł (tysiąc sto trzydzieści złotych dwadzieścia trzy grosze) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego.
UZASADNIENIE
Powód Z. F. reprezentowany przez radcę prawnego, pozwem wniesionym do Sądu Rejonowego w Nysie 15 lipca 2024 roku wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w Ł. 1090 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia, liczonymi od kwoty 500 zł od 18 września 2022 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 590 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem częściowego odszkodowania za szkodę na pojeździe H. (...) o nr rej. (...) z 18 sierpnia 2022 roku oraz tytułem kosztów sporządzenia wyceny przez rzeczoznawcę samochodowego. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia, zgodnie z art. 98 § 1 in. 1 k.p.c. oraz 98 § 1 in. 2 k.p.c. Jako datę wymagalności roszczenia wskazano 17 września 2022 roku.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że poszkodowany J. Ł. jest właścicielem pojazdu H. (...) o nr rej. (...), który 18 sierpnia 2022 roku uległ zdarzeniu szkodowemu, a pojazd sprawcy posiadał zawartą ze stroną pozwaną umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Towarzystwo (...) S.A. w Ł. przyjęło odpowiedzialność za zdarzenie i przyznało poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 2500 zł, ustalone metodą tzw. szkody całkowitej, gdyż strona pozwana ustaliła wartość pojazdu przed szkodą na 11 300 zł, a w stanie po szkodzie na 8800 zł, natomiast koszt naprawy pojazdu wyliczono na 12500 zł. Poszkodowany naprawił uszkodzony pojazd, następnie 18 lutego 2023 roku pojazd zbył za kwotę 12 500 zł po przeprowadzonej wcześniej kompleksowej naprawie, a na podstawie umowy przelewu wierzytelności z 13 listopada 2023 roku, poszkodowany J. Ł. przeniósł na Z. F. wierzytelność pieniężną w związku z likwidacją szkody nr (...)-01. Zdaniem powoda ustalone przez ubezpieczyciela odszkodowanie na poziomie 2500 zł nie czyniło zadość kodeksowej pełnej kompensacji szkody, wobec czego powód zlecił sporządzenie wyceny niezależnemu rzeczoznawcy samochodowemu, który ocenił wartość pojazdu w stanie sprzed szkody na 11 100 zł, a wartość po szkodzie na 3000 zł, z kolei koszt naprawy na 12 500,03 zł. Powód zatem, domaga się dalszego odszkodowania w wysokości 500 zł z zastrzeżeniem, że roszczenie ma charakter częściowy, a na dochodzoną pozwem należność, składa się także koszt sporządzenia wyceny przez niezależnego rzeczoznawcę w wysokości 590 zł, stanowiący stratę w majątku powoda pozostającą w związku przyczynowym z działaniem sprawcy szkody i zaniechaniem zakładu ubezpieczeń, polegającym na wypłacie odszkodowania tylko w części rekompensującej wyrządzoną krzywdę. Powód podniósł, że pozwana błędnie ustaliła wartość pojazdu w stanie uszkodzonym. Roszczenie odsetkowe oparto na art. 481 k.c. oraz na tym, że pozwany został zawiadomiony o szkodzie 18 sierpnia 2022 roku, a więc 18 września sierpnia upłynął trzydziestodniowy termin od dnia zgłoszenia szkody.
W odpowiedzi na pozew wniesionej 2 września 2024 roku (k. 46-50) strona pozwana Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w Ł. , zastępowana przez adwokata, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wraz z odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazano, że sporna pomiędzy stronami pozostaje wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym oraz uszkodzonym, a w konsekwencji także wysokość odszkodowania należnego z tytułu szkody całkowitej. Wskazano, że wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym wynosi 11 300 zł brutto, a wartość pojazdu w stanie uszkodzonym 8800 zł brutto. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda o zapłatę kwoty 590 zł z tytułu kosztów opinii prywatnej. Zdaniem pozwanego opinia taka nie jest konieczna do dochodzenia roszczeń przed sądem i wskazano, że powód zajmuje się skupem wierzytelności oraz profesjonalną oceną ryzyka, a zatem brak jest podstaw do refundacji tych kosztów. Zarzucono, że powód nie udowodnił, iż rzeczywiście zapłacił za sporządzenie prywatnej opinii. Wskazano, że kwota za wykonanie opinii winna być dochodzona w wartości netto albowiem powód ma możliwość odliczenia VAT.
W piśmie z 16 stycznia 2025 r. (k. 57-60) powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko i zaprzeczył twierdzeniom pozwanego, iż wypłacone przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowanie w kwocie 2500 zł brutto czyni zadość kodeksowej zasadzie pełnej kompensacji szkody, że wartość rynkowa pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...) w stanie po szkodzie powinna zostać ustalona w oparciu o wyniki aukcji internetowej przeprowadzonej przez pozwanego, że pomiędzy zleceniem sporządzenia prywatnej ekspertyzy a szkodą z dnia 18 sierpnia 2022 r. nie występuje adekwatny związek przyczynowy.
Pismem z 14 listopada 2025 roku (k. 130) powód wniósł o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym i zmienił powództwo w ten sposób, że zamiast dochodzonej pozwem pierwotnie kwoty wniósł o zasądzenie od strony pozwanej kwoty 7690 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienia liczonymi od kwoty 7100 zł od 18 września 2022 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 590 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem kosztów sporządzenia wyceny przez rzeczoznawcę samochodowego.
Pismem z 4 grudnia 2025 roku (k. 124-125) strona pozwana ustosunkowała się do rozszerzenia powództwa i wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona pozwana zarzuciła, że powód dopiero w piśmie rozszerzającym powództwo złożył wniosek o przeprowadzenie sprawy z pominięciem przepisów dot. postępowania uproszczonego, w związku z tym wniosek o pominięcie postępowania uproszczonego jest niedopuszczalny, a zmiana powództwa jest niemożliwa. Pozwany podtrzymał stanowisko, iż określony koszt naprawy przez biegłego przekracza ustaloną wartość rynkową pojazdu zatem mamy do czynienia ze szkodą całkowitą.
Na rozprawie 16 grudnia 2025 r. (k. 138) Sąd postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
18 sierpnia 2022 roku w A., doszło do kolizji drogowej w wyniku której doszło do uszkodzenia pojazdu H. (...) o nr rej. (...), rok produkcji 2009, VIN: (...), należącego do J. Ł.. Poszkodowany jechał drogą. Sprawca włączał się do ruchu z lewej strony, wymusił pierwszeństwo i uderzył swoim prawym bokiem pojazdu w lewy bok auta poszkodowanego. Pojazd sprawcy w chwili zdarzenia objęty był polisą OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nr (...) w Towarzystwie (...) S.A. w Ł.. Uczestnicy zdarzenia sporządzili wspólne oświadczenie o jego przebiegu. Wśród szkód na pojeździe poszkodowanego wskazano: duże wgniecenie drzwi przednich lewych wraz z zarysowaniem oraz duże wgniecenie drzwi przednich prawych wraz z zarysowaniem, połamanie błotnika tylnego lewego, zarysowanie felgi tylnej lewej.
N. została zgłoszona jeszcze 18 sierpnia 2022 roku i tego samego dnia ubezpieczyciel potwierdził przyjęcie zgłoszenia wskazując, że postępowanie likwidacyjne prowadzone jest za nr (...)-01.
Dowody: akta szkody znajdujące na elektronicznym nośniku danych k. 45, w szczególności: zgłoszenie szkody, potwierdzenie zgłoszenia szkody, wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym, dokumentacja fotograficzna, dowód rejestracyjny samochodu J. Ł. k.12-13.
Zgodnie z wyceną naprawy pojazdu do nr (...) z 18.08.2022 r. wartość naprawy brutto pojazdu H. (...) o nr rej. (...) wyniosła 12 500, 03 zł – w tym części i materiały eksploatacyjne 7304,02 zł netto, robocizna 1155 zł netto, lakierowanie 1703 zł netto, wartość naprawy 10 162,63 zł netto i VAT 23 % tj. 2337,40 zł.
Kalkulacja szkody sporządzona w oparciu o dostępne na rynku części porównywalnej jakości - „O", (...), (...), zawiera części zamienne z indywidualnym doborem ich jakości, zapewniających przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody.
Zgodnie z wyceną nr (...) z 26.08.2022 r. sporządzoną przez S. S. z (...) S.A., wartość rynkowa brutto pojazdu H. (...) o nr rej. (...), w stanie jak przed szkodą, określona na dzień wykonania opinii wynosi: 11 300 PLN w tym VAT (23 %) 2113,01 PLN. Wartość brutto pojazdu w stanie uszkodzonym przyjęta na podstawie oferty z systemu aukcyjnego wynosi: 8800 PLN.
Przy ustalaniu wartości pojazdu w stanie uszkodzonym uwzględniono uszkodzenia następujących elementów: drzwi prz. l, drzwi t l, wkładka ścian bocz. L., kpl. kleju szyby b, kołpak koła t. l., wnęka koła t. z l. elementy wymagające lakierowania: drzwi prz. l, drzwi t. .l, wkładka ściany bocz. L., błotnik prz. L., belka prog. l, pokrywa wlewu paliwa. Powyższa specyfikacja może zawierać również części i materiały nie uszkodzone, których zastosowanie wynika z technologii naprawy sugerowanej przez producenta pojazdu. Wartości określono na podstawie:- notowań wartości rynkowych z bazy pojazdów (...) na VIII 2022 zaakceptowanych przez wykonawcę opinii,- korekt mających wpływ na wartość pojazdu,- analizy zbywalności pojazdu uszkodzonego. Korekty zastosowane przez wyceniającego wynikają z Instrukcji Stowarzyszenia (...) z dnia 17.05.2016 r. wraz z uaktualnieniami i aneksami do niniejszej Instrukcji. Powołana Instrukcja jest ogólnie akceptowanym na polskim rynku źródłem wiedzy o metodologii ustalania wartości pojazdów.
Wysokość szkody w pojeździe (Wr-Ł.) (brutto) to 2500 zł.
dowód: akta szkody znajdujące na elektronicznym nośniku danych k. 45, wycena szkody k. 18-20, kalkulacja naprawy k. 21-26.
(...) S.A. 30 sierpnia 2022 roku skierowała do J. Ł. pismo informujące, że koszt naprawy pojazdu przekracza jego wartość w dniu szkody, a w takich wypadkach nie są zwracane koszy naprawy pojazdu, natomiast szkoda rozliczana jest jako całkowita. Wskazano, że uszkodzony pojazd pozostaje nadal własnością J. Ł. dlatego zaproponowano pomoc w jego sprzedaży. Towarzystwo ubezpieczeń wskazało, że współpracuje z firmą (...) sp. z.o.o., która może odebrać uszkodzony samochód i zająć się jego sprzedażą w imieniu poszkodowanego. Dodatkowo partner bezpłatnie odbierze pojazd, zajmie się wszystkimi formalnościami związanymi ze sprzedażą i zgłosi sprzedaż pojazdu w Wydziale Komunikacji. Dalej wskazano, że jeśli J. Ł. zdecyduje się na zlecenie sprzedaży pojazdu partnerowi, to zostanie mu wypłacona kwota równowartości pojazdu w dniu szkody, tj. 11 300 zł. W piśmie wskazano dane kontaktowe odnośnie oferty oraz załączono wzór oświadczenia o skorzystaniu z takiej formy pomocy.
(...) S.A. 31 sierpnia 2022 roku, w powołaniu na nr szkody (...)-01, skierowała do J. Ł. decyzję o przyznaniu odszkodowania w wysokości 2500 zł. W decyzji wskazano, że koszt naprawy pojazdu przekracza jego wartość w dniu szkody, a w takich przypadkach zgodnie z prawem (art. 361, art. 363, art. 824 k.c.) ubezpieczyciel nie zwraca kosztów naprawy pojazdu, tylko rozlicza szkodę jako całkowitą. Wskazano, że wartość pojazdu przed szkodą to 11 300 zł, a wartość pojazdu uszkodzonego 8800 zł. Odszkodowanie z kolei zostało wyliczone jako różnica pomiędzy wartością pojazdu przed szkodą a wartością pojazdu uszkodzonego.
dowód: pismo (...) S.A. w Ł. z 30 sierpnia 2022 roku k. 16-17, decyzja z 31 sierpnia 2022 roku k. 15.
Zgodnie z wyceną nr (...) sporządzoną 28 października 2023 r. przez inż. E. P. na zlecenie powoda, wartość rynkowa pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...) w stanie jak przed szkodą, określona na 18 sierpnia 2022 roku wyniosła w zaokrągleniu 11 100 zł brutto. Kolejno wskazano, że:
- wartość pojazdu uszkodzonego określono na 3000 zł (po zaokrągleniu),
- różnica wartości pojazdu przed i po szkodzie wynosi 8100 zł.
Za oszacowanie szkody w pojeździe H. (...) o nr rej. (...) dot. szkody z dnia 18.08.2022 r., dnia 22.12.2023 r. wystawiono powodowi fakturę (...) opiewającą na kwotę 590 zł z terminem płatności do 24.12.2023 r.
dowód: wycena inż. E. P. nr (...) z 28 października 2023 roku wraz k. 27-34, faktura (...) z 22.12.2023 r k. 35.
J. Ł. sprzedał pojazd marki H. (...) o nr rej. (...) w dniu 18.02.2023 r. za cenę 12 500 zł.
dowód: umowa sprzedaży samochodu k. 14
Pomiędzy J. Ł. jako klientem, a Z. F. jako cesjonariuszem, 13 listopada 2022 roku doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności, której przedmiotem były prawa do odszkodowania jakie przysługiwały J. Ł. od Towarzystwa (...) S.A. w Ł. w związku ze szkodą z 18 sierpnia 2022 roku na pojeździe marki H. (...) o nr rej. (...), ponad już wypłaconą w procesie likwidacji szkody kwotę w wysokości 2500 zł. Za przelanie praw do odszkodowania cesjonariusz zobowiązał się do zapłaty umówionej ceny 1000 zł, gotówką do rąk klienta. W § 6 umowy przelewu wierzytelności klient zapewnił cesjonariusza, że samochód marki H. (...) o nr rej. (...) był w chwili powstania szkody jego wyłączną własnością i nie był przedmiotem kredytu, leasingu, zastawu lub przewłaszczenia, a w stosunku do tego samochodu nie toczyło się i nie toczy żadne postępowanie, które mogłoby mieć wpływ na przysługujące klientowi prawo własności.
dowód: umowa przelewu wierzytelności - pokwitowanie z 13 listopada 2022 roku k. 10-11.
Ustalone przez Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w Ł. odszkodowanie, na podstawie kalkulacji naprawy wykonanej w systemie (...) pod numerem (...) z 26 sierpnia 2022 roku w kwocie 12 500,03 zł brutto za uszkodzenia pojazdu po szkodzie komunikacyjnej jest zaniżone i nie uwzględnia całkowitych, a także uzasadnionych kosztów naprawy samochodu, zgodnych z technologią producenta. W kalkulacji zaniżono stawki robocizny blacharsko – mechanicznej i lakierniczej do poziomu 70 zł netto za roboczogodzinę, zastosowano alternatywne części zamienne. Dodatkowo w kosztorysie strony pozwanej zastosowany 60 % współczynnik odchylenia wartości na materiał lakierniczy i 20 % rabat na części zamienne.
Koszt naprawy samochodu marki H. (...) o nr rej. (...) po szkodzie z 18 sierpnia 2022 r. w nieautoryzowanym warsztacie z zastosowaniem części oryginalnych sygnowanych logo producenta „(...)” wynosi 17 897,29 zł brutto
Stawki za 1 rbg przyjęto:
- naprawy blacharsko-mechaniczne -1 rbg - 120 zł (netto)
- lakierowanie - 1 rbg - 120 zł (netto)
W programie przyjęto normy czasowe trwania napraw lakierniczych uszkodzonych elementów według (...)/(...) z baz danych systemu D. Polska;
W programie przyjęto normy i ceny zużycia materiałów lakierniczych niezbędnych do wykonania prac lakierniczych na uszkodzonych elementach wg (...) /(...) z baz danych systemu D. Polska;
W programie przyjęto normy czasowe trwania napraw wymienianych elementów (części) z baz danych systemu D. Polska;
Ceny części zamiennych oryginalnych przyjęto takie jakie obowiązywały w sieci dealerskiej firmy (...) na terenie kraju na dzień szkody tj. 18.08.2022.
Wartość pojazdu przed szkoda wynosiła: 12 800 zł brutto
Wartość pojazdu po szkodzie wynosiła wyliczona metodą stopnia uszkodzenia: 3200 zł brutto.
Różnica wartości pojazdu przed i po szkodzie wyliczona z uwzględnieni metody stopnia uszkodzenia wyniosła: 9600 zł brutto.
Wartość pojazdu po szkodzie wynosiła wyliczona z uwzględnianiem aukcji: 8800 zł brutto.
Różnica wartości pojazdu przed i po szkodzie wyliczona z uwzględnieniem aukcji wyniosła: 4000 zł brutto.
Warunkowo przedstawiono wyliczenia wartości pojazdu z pominięciem korekty:
Wartość pojazdu przed szkodą (Wariant II – bez korekty za przebieg): 11 900 zł brutto
Koszt naprawy 17,897,29 zł brutto
Wartość szkody w wariancie II wynosi:
Wartość przed szkodą: 11 900 zł
Wartość pozostałości (metoda analityczna): 3015 zł
Wysokość szkody (różnica): 8 885 zł
Dla porównania, przy uwzględnieniu kwoty z aukcji (której biegły nie rekomenduje):
Wartość przed szkodą: 11 900 zł
Wartość z aukcji (niezrealizowanej): 8800 zł
Różnica: 3100 zł brutto
dowód: opinia biegłego sądowego mgr. inż. E. M. z 16 sierpnia 2025 roku k. 81-94, opinia uzupełniająca biegłego sądowego mgr. inż. E. M. z 7 grudnia 2025 roku k. 116-122.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zdecydowanej części tj. co do kwoty 7100 zł tytułem uzupełnienia odszkodowania za uszkodzony pojazd. Należało je oddalić w zakresie należności za prywatną ekspertyzę 590 zł.
Bezsporne pomiędzy stronami procesu było: uszkodzenie w wyniku zdarzenia drogowego z 18 sierpnia 2022 roku samochodu osobowego marki H. (...) o nr rej. (...) będącego własnością J. Ł.; to, że sprawca szkody był ubezpieczony u strony pozwanej w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, że (...) S.A. w Ł. w ramach przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego uznała swoją odpowiedzialność i przyznała odszkodowanie w wysokości 2500 zł; że pozwana ustaliła koszty naprawy pojazdu na kwotę 12 500 zł oraz wartość pojazdu w stanie uszkodzonym w kwocie 8800 zł, a nieuszkodzonym w kwocie 11 300 zł, że doszło do szkody całkowitej na przedmiotowym pojeździe. Z kolei sporne pomiędzy stronami pozostało: wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym i uszkodzonym, a w konsekwencji wysokość odszkodowania należnego z tytułu szkody całkowitej i czy dopłata z tego tytułu jest zasadna także w zakresie zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy.
Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na zasadzie wynikającej z art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a także, że zgodnie z art. 3 k.p.c., to na stronach spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie o których mowa w art. 227 k.p.c., spoczywa właśnie na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie okoliczności faktycznych, które wpłynęły na rozstrzygnięcie. Sąd, mając na względzie art. 233 § 1 k.p.c., dokonał także swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Rekonstruując stan faktyczny, Sąd oparł się na dowodach przedłożonych przez obie strony postępowania, w szczególności na dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania likwidacyjnego. Nadto, Sąd zasięgnął wiedzy specjalistycznej biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej E. M., którego opinia była spójna, przejrzysta, rzeczowa i odzwierciedlała pozostały zgromadzony materiał dowodowy.
Podstawę prawną odpowiedzialności strony pozwanej za skutki szkody z 18 sierpnia 2022 roku stanowi art. 822 k.c., który określa przedmiot i treść umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, i tak zgodnie z tym przepisem, ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Przepis art. 361 § 1 k.c. stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a § 2, że w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Jednocześnie, zgodnie z art. 363 § 1 k.c. zdanie pierwsze, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Natomiast § 2 statuuje, że jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania, co do zasady, powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania.
Z kolei wedle przepisu art. 13 ust. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej, odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 powołanej ustawy, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego. Ponadto, stosownie do art. 34 ust. 1 tej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Z kolei art. 14 ust 1 nakłada na ubezpieczyciela obowiązek wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Wedle ustępu 2 wyżej wskazanego artykułu, w przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1 okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie chyba, że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego.
Uzasadnienia prawnego kompensacji szkody całkowitej należy doszukiwać się w art. 363 § 1 k.c. Przepis ten wskazuje na szczególny przypadek, gdy przywrócenie stanu poprzedniego poprzez naprawienie szkody jest niemożliwe, bądź też pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty. W sytuacji szkody całkowitej ubezpieczyciel nie musi zatem finansować kosztów naprawy. W przypadku szkody całkowitej, odszkodowanie wypłacane w ramach ubezpieczenia OC ustalane jest za pomocą metody dyferencyjnej. Polega ona na tym, że wylicza się wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym (na dzień szkody) i wartość pozostałości pojazdu, a następnie oblicza się różnicę między tymi wielkościami. Otrzymana kwota stanowi wysokość należnego odszkodowania. W zakresie ustalania wysokości odszkodowania w przypadku szkody całkowitej wypowiedział się także Sąd Najwyższy w wyroku z 8 grudnia 2022 roku w sprawie II (...) 726/22 wskazując, że odejściem od wyboru poszkodowanego w zakresie naprawienia szkody jest wystąpienie szkody całkowitej. Przy szkodzie częściowej zasadniczo poszkodowany może dokonać wyboru naprawienia szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego czyli restytucję naturalną albo przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, czyli rekompensatę pieniężną z art. 361 § 1 k.c. Jak jednak wskazano w uzasadnieniu powołanego wyroku: ograniczenie roszczenia odszkodowawczego do rekompensaty pieniężnej, obliczanej metodą dyferencyjną, zachodzi natomiast w razie wystąpienia tzw. szkody całkowitej, tzn. w razie nieopłacalności naprawy uzasadnianej tym, że koszty restytucji przekraczałyby wartość pojazdu sprzed wystąpienia zdarzenia szkodzącego. W takim bowiem przypadku trzeba uznać, że przywrócenie stanu poprzedniego pociągałoby za sobą dla zobowiązanego nadmierne koszty w myśl art. 363 § 1 zd. 2 k.c.
Z racji braku wypracowania wspólnego stanowiska stron w spornych kwestiach, Sąd zasięgnął opinii biegłego sądowego, który wskazał, że skoro wartość rynkowa nieuszkodzonego pojazdu marki H. (...) o nr rej. (...) na dzień 18 sierpnia 2022 roku wynosiła 12 800 zł brutto, a wartość rynkowa tego pojazdu w stanie uszkodzonym wynosiła 3200 zł brutto, to wartość szkody obliczona metodą różnicującą obie te wartości wyniosła 9600 zł brutto.
Przy czym w toku postępowania likwidacyjnego decyzją strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w Ł., z tytułu szkody na pojeździe należącym do J. Ł., wypłacone zostało już odszkodowanie w wysokości 2500 zł, a co za tym idzie wartość odszkodowania należnego do dopłaty wynosi 7100 zł.
Biegły w opinii podstawowej oraz uzupełniającej szczegółowo odniósł się do zarzutów stron, wskazując, że ustalenie wartości pojazdu w stanie uszkodzonym wyłącznie na podstawie ofert z aukcji internetowej nie daje podstaw do przyjęcia rzeczywistej wartości rynkowej pozostałości, albowiem oferty takie mają charakter hipotetyczny i nie muszą odpowiadać rzeczywistej cenie transakcyjnej.
Biegły wskazał, że przy ustalaniu wartości pojazdu przed szkodą należy brać pod uwagę średnie notowania rynkowe, z uwzględnieniem stanu technicznego, przebiegu oraz wyposażenia pojazdu, a przy ustalaniu wartości pozostałości należy stosować metodę analityczną opartą na rzeczywistym stopniu uszkodzenia pojazdu, a nie wyłącznie na wynikach aukcji.
Sąd w pełni podzielił powyższe stanowisko, uznając za bardziej racjonalne ustalenie wartości pojazdu na podstawie średnich notowań rynkowych oraz metody stopnia uszkodzenia, gdyż przy uwzględnianiu ceny bazowej istotne jest, aby brać pod uwagę cały przedział notowań cen pojazdów o zbliżonych parametrach, a nie tylko pojedyncze, wybrane wartości, w szczególności wynikające z aukcji organizowanej przez ubezpieczyciela.
Na uwzględnienie zasługiwało roszczenie powoda w zakresie odsetek. Skoro strona pozwana już 18 sierpnia 2022 roku została zawiadomiona o szkodzie i dysponowała wszelkimi danymi niezbędnymi do ustalenia wysokości należnego odszkodowania, to mając na względzie trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakład ubezpieczeń miał ustawowy czas na spełnienie świadczenia do dnia 17 września 2022 roku. Oznacza to, że od dnia następnego, tj. od 18 września 2022 roku, strona pozwana pozostawała w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia pieniężnego, a w myśl art. 481 § 1 k.c., T. dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi
Sąd nie uznał za zasadne domaganie się przez powoda zasądzenia od strony pozwanej 590 zł, stanowiących koszt poniesiony za sporządzenie prywatnej opinii dotyczącej wysokości szkody, choć co do zasady, poddanie pojazdu wycenie przeprowadzonej przez eksperta, inny niż powołany przez ubezpieczyciela, aby w ten sposób potwierdzić albo rozwiać swe wątpliwości i przygotować się do ewentualnego postępowania sądowego na wypadek gdyby rzeczoznawca potwierdził przypuszczenia co do zaniżenia wysokości odszkodowania, jest zasadne, szczególnie w przypadku osoby fizycznej, która nie trudni się z reguły wyceną takich szkód. Opinia prywatna, sporządzona została przez niezależnego rzeczoznawcę 28 października 2023, natomiast faktura za tę opinię, wystawiona została 22 grudnia 2023 roku, a więc po upływie prawie dwóch miesięcy od jej sporządzenia i również po zawarciu umowy przelewu wierzytelności. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 września 2019 roku w sprawie o sygn. akt: III CZP 99/18, zgodnie z którym poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że jeżeli sporządzenie ekspertyzy zostało zlecone przez poszkodowanego, który pokrył związane z tym koszty przed dokonaniem cesji, żądanie zwrotu tych kosztów zostaje przeniesione na cesjonariusza jako integralna część roszczenia o naprawienie szkody. W takiej sytuacji nabywca wierzytelności (roszczenia) poszkodowanego wobec ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wstępuje w pozycję prawną cedenta (poszkodowanego), Jednakże dalej: w razie zlecenia ekspertyzy przez cesjonariusza wierzytelności odszkodowawczej okoliczności miarodajne do ustalenia istnienia związku przyczynowego odnoszą się do cesjonariusza. Roszczenie o zwrot kosztów ekspertyzy stanowi własne roszczenie, które ma oparcie w nabytym roszczeniu i w jego dynamice. Podobnie jak w odniesieniu do poszkodowanego, który zlecił opinię, wymagane jest uwzględnienie z punktu widzenia konieczności i racjonalności poniesionych wydatków, a w szczególności to, czy cesjonariusz prowadzi działalność gospodarczą obejmującą nabywanie i dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Zwrot kosztów będzie uzasadniony wówczas, gdy opinia służy bezpośrednio dochodzeniu roszczenia o odszkodowanie wcześniej przez poszkodowanego, a następnie przez cesjonariusza, nie jest zaś powiązana wyłącznie z umową cesji, np. w celu oceny ryzyka, jakie wiąże się z nabywaną wierzytelnością (…) nie mogą wejść w zakres odszkodowania ubezpieczeniowego wydatki na ekspertyzy zlecone przez cesjonariusza osobie trzeciej, które służą ocenie opłacalności cesji, nawet gdyby były poniesione już po nabyciu wierzytelności od poszkodowanego. Dalej, wskazać należy, że o ile z treści zawartej umowy przelewu wierzytelności wynika, że objęto nią odszkodowanie z tytułu istniejącego w majątku poszkodowanego uszczerbku poniesionego na skutek zdarzenia drogowego z 18 sierpnia 2022 roku, to jednak nie wskazano, aby wynikała z niej wierzytelność przyszła w postaci kosztu sporządzenia prywatnej ekspertyzy. Koszt opinii prywatnego rzeczoznawcy, został poniesiony przez powoda już po zawarciu umowy cesji z poszkodowanym, a w związku z tym nie wchodził w zakres szkody poniesionej przez poszkodowanego. W związku z powyższym powództwo w tym zakresie oddalono.
W zakresie dowodu z prywatnej opinii i zarzutu strony pozwanej w postaci mocy dowodowej prywatnej opinii, jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lipca 2016 roku w sprawie III CSK 317/15 - również opinia wykonana na zlecenie prywatne nie jest pozbawiona cech dowodu, ponieważ stanowi dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. W tym samym orzeczeniu wskazano także, że: operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego ma charakter szczególny. Jest wprawdzie niewątpliwie rodzajem opinii, jednak o bardzo sformalizowanym, szczegółowo uregulowanym prawnie charakterze, wyznaczonym przez obowiązek sporządzenia go przez licencjonowany podmiot, z zachowaniem ściśle określonych reguł formalnych i merytorycznych oraz z ustawowo określonym systemem kontroli jego poprawności.
Koszty procesu zostały zasądzone na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. , z którego to wynika, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W niniejszej sprawie powód uległ tylko co do nieznacznej części swojego żądania, powództwo uwzględniono w 92 %. W związku z powyższym na rzecz powoda zasądzono cale poniesione przez niego koszty. Na koszty procesu poniesione przez powoda w łącznej wysokości 1704 zł złożyło się: 500 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw, 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych zgodnie z § 2 pkt 2 w zw. § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (z uwagi na rozszerzenie powództwa w toku sprawy nie można zasądzić stawki wynagrodzenia od wyższej kwoty roszczenia), a także 900 zł zaliczki na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego. Wobec powyższego zasądzono od pozwanego jako strony przegrywającej proces na rzecz powoda kwotę 1704 zł. Zasądzone koszty zostały powiększone o należne odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, uregulowane w art. 98 § 1 in. 1 k.p.c. Stosownie do art. 98 § 1 in. 1 zdanie trzecie k.p.c. o obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.
Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie od pozwanego 1130,23 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenie biegłego sądowego. W niniejszej sprawie biegły sądowy E. M. sporządził opinię, za którą przyznano mu wynagrodzenie w wysokości 2126,62 zł oraz opinię uzupełniającą, za którą wynagrodzenie wyniosło 803,61 zł, a więc łącznie 2930,23 zł. Z zaliczek uiszczonych przez strony, koszty te zostały pokryte do wysokości 1800 zł, a więc Skarb Państwa wyłożył tymczasowo 1130,23 zł. Zatem, biorąc pod uwagę wynik sprawy, pozwany winien zostać obciążony kosztami w wysokości 1130,23 zł. Podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie jest art. 100 zd. 2 k.p.c. oraz art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym - kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.