Wyrok z 12 sierpnia 2024, sygn. I C 2237/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 sierpnia 2024 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Chmielarz

po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2024 r. w Krakowie

na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 326 ¹ k.p.c.

sprawy z powództwa Szpitala (...) im. dra T. C. w Z. z siedzibą w Z.

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia (...) Oddziałowi Wojewódzkiemu w K. z siedzibą w K.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od strony powodowej Szpitala (...) im. dra T. C. w Z. z siedzibą w Z. na rzecz strony pozwanej Narodowego Funduszu Zdrowia (...) Oddziału Wojewódzkiego w K. z siedzibą w K. kwotę 10 817 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu (w tym kwotę 10 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Anna Chmielarz

Sygn. akt I C 2237/22

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie I Wydział Cywilny

z dnia 12 sierpnia 2024 r.

Powód Szpital (...) im. dra T. C. w Z. w złożonym 28 lipca 2022 r. (data nadania k. 90) pozwie (k. 3), skierowanym przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia (...) Oddziałowi Wojewódzkiemu w K., wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1 212 187,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz z kosztami procesu wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, iż na podstawie art. 471 k.c. (w zw. z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) dochodzi od pozwanego odszkodowania za niewykonanie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe wynika z faktu, iż w ocenie powoda pozwany nieprawidłowo, tj. niezgodnie z przepisami odpowiedniego rozporządzenia Ministra Zdrowia, obliczył wartość przysługującego szpitalowi ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej za lata 2020-2021, nie uwzględniając odpowiedniego współczynnika korygującego zgodnie z oceną uzyskaną w procesie certyfikacji usług medycznych zakończonej przyznaniem certyfikatu akredytacyjnego. Fundusz zastosował bowiem współczynnik jakościowy 1,025 zamiast 1,01, co miało wymierny wpływ na rozliczenie świadczeń. Brak zwiększenia ryczałtu uzasadnił niedotrzymaniem przez szpital terminu przekazania certyfikatu akredytacyjnego. Podobnie nieprawidłowo pozwany rozliczyć miał świadczenia finansowane odrębnie. Dochodzona pozwem kwota stanowi zatem różnicę pomiędzy wysokością ryczałtów (i wartością wykonania świadczeń odrębnych) w prawidłowej wg powoda wysokości, a wysokością ryczałtów (i wartością świadczeń odrębnych) przyznaną przez pozwanego. Powód stoi na stanowisku, iż spełnia przesłanki do zwiększenia wysokości ryczałtu oraz wynagrodzenia dla zakresów wyodrębnionych w ramach (...) przy zastosowaniu współczynnika korygującego związanego z jakością udzielania świadczeń. Wskazał, iż certyfikat akredytacyjny przekazał pozwanemu we właściwym czasie. Powód podejmował próby pozasądowego rozwiązania sporu, kierując do pozwanego wnioski o zwiększenie ryczałtu oraz wynagrodzenia za świadczenia finansowane odrębnie. Fundusz odmówił, stąd konieczność wystąpienia z przedmiotowym powództwem.

Pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia w W. – (...) Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w K. złożył dnia 10 listopada 2022 r. (data nadania k. 615) odpowiedź na pozew (k. 99), wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż – zgodnie ze znowelizowanym we wrześniu
2020 r. art. 136 c ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – wysokość ryczałtu sytemu zabezpieczenia ustala się za okres rozliczeniowy określony w umowie, tj. w przedmiotowej sprawie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. (po jego przedłużeniu). Sposób ustalania ryczałtu określa natomiast odpowiednie rozporządzenie Ministra Zdrowia. Wskazuje ono także na okres planowania, tj. okres rozliczeniowy, dla którego ustala się kwotę ryczałtu oraz zawiera wzory pozwalające na obliczenie wartości ryczałtu na okres planowania z uwzględnieniem współczynników korygujących, z których jeden związany jest z jakością procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W celu zastosowania do obliczania ryczałtu tegoż właśnie współczynnika powód zobowiązany był spełnić w terminie do 28 lutego 2020 r. wymogi określone w odpowiednich rozporządzeniach Ministra Zdrowia. Wymogów tych nie spełnił w terminie bowiem nie posiadał i nie przedłożył certyfikatu akredytacyjnego ważnego przynajmniej przez jeden dzień w okresie planowania oraz nie złożył oświadczenia kierownika podmiotu leczniczego o złożeniu wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego i niezakończeniu procedury oceniającej. Podobnie odnośnie wynagrodzenia za świadczenia opieki zdrowotnej objęte odrębnym sposobem finansowania powód nie posiadał certyfikatu akredytacyjnego ważnego w dniu rozpoczęcia okresu rozliczeniowego, tj. ważnego w dniu 1 stycznia 2020 r. Pozwany podniósł, iż nie mógł ustalić wynagrodzenia powoda bez podstawy prawnej bowiem stanowiłoby to naruszenie przez Fundusz ustawy o finansach publicznych. Podkreślił, że powód w zawartych aneksach każdorazowo zgodził się na ustaloną kwotę wynagrodzenia zarówno odnośnie ryczałtu, jak i ceny jednostki rozliczeniowej.

W złożonej dnia 14 marca 2023 r. (data nadania k. 868) replice na odpowiedź na pozew (k. 638) powód podtrzymał w całości swoje roszczenie oraz ustosunkował się do zarzutów pozwanego, wskazując, iż są one nietrafne. W ocenie powoda pozwany niesłusznie utożsamił okres „planowania” z okresem „rozliczeniowym”, a okres planowania, do którego należy odnieść współczynniki korygujące wynosił zawsze jeden rok kalendarzowy. Powód podniósł, iż pozwany bezpodstawnie stwierdził, że nie został dotrzymany termin złożenia wniosku o odnowienie akredytacji i termin przekazania certyfikatu akredytacyjnego do NFZ. Szpital złożył bowiem ww. wniosek na 9 miesięcy i 12 dni przed upływem ważności starego certyfikatu, zaś Dyrektor jednostki przekazał certyfikat pozwanemu pismem z dnia 18 grudnia 2019 r., a więc przed końcem drugiego miesiąca okresu planowania, rozpoczynającego się z dniem 1 stycznia 2020 r. W kwestii dobrowolności aneksów powód podkreślił, iż ich treść jest narzucana przez pozwanego, co wynika z jego monopolu na kontraktowanie usług zdrowotnych. Zdaniem powoda spełnił on warunki do przyznania mu współczynnika za akredytację nawet jeśliby przyjąć, że okres rozliczeniowy został wydłużony na dwa lata. Podkreślił, że w istocie w sposób ciągły spełniał wymagania co do jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych. Postępowanie pozwanego stanowi wg powoda nadużycie prawa podmiotowego w związku z przysługującym mu monopolem na kontraktowanie usług zdrowotnych.

W piśmie z dnia 14 kwietnia 2023 r. (k. 869, data nadania k. 965) pozwany podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez powoda w replice na odpowiedź na pozew.

W piśmie z dnia 24 października 2023 r. (k. 972, data nadania k. 974) powód podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez pozwanego w odpowiedzi na replikę powoda na odpowiedź na pozew.

Na rozprawie dnia 27 maja 2024 r. (k. 981) strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd poinformował, że rozprawa zostanie zamknięta na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 224 § 3 k.p.c. Sąd wezwał strony do złożenia ostatecznych stanowisk w sprawie w terminie trzech tygodni, pod rygorem uznania braku pism za podtrzymanie stanowisk dotychczas zgłoszonych. Sąd poinformował strony, że wyrok zostanie wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie ar. (...) k.p.c.

W wyrażonym w piśmie z dnia 14 czerwca 2024 r. ostatecznym stanowisku w sprawie (k.983) pozwany w całości podtrzymał wszystkie swoje dotychczasowe twierdzenia, zarzuty i wnioski, w tym te podniesione podczas rozprawy w dniu 27 maja 2024 r. Podniósł, iż roszczenia powoda są bezpodstawne, ponieważ nie spełnił on warunków pozwalających na ustalenie wynagrodzenia umownego z zastosowaniem podwyższonych wskaźników korygujących określonych w odpowiednich przepisach, dotyczących świadczeniodawców z którymi Fundusz jest związany umowami o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych.

W wyrażonym w piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r. ostatecznym stanowisku w sprawie (k. 989) powód podtrzymał swoje twierdzenia i wnioski. Podniósł, iż zostały spełnione ustawowe warunki do podwyższenia wynagrodzenia, zatem pozwany mógł i powinien był podwyższyć ryczałt zarówno za rok 2020, jak i za rok 2021.

Z pismem z dnia 21 czerwca 2024 r. (k.993) powód przedłożył dowód złożenia do Ministra Zdrowia wniosku o akredytację, który wpłynął do Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) dnia 12 września 2018 r., co potwierdza prezentata tej jednostki.

I.  Ustalenia faktyczne

Powodowy Szpital (...) im. dra T. C. (2) w Z. z siedzibą przy ul. (...) w Z. jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, wpisanym do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej pod numerem KRS (...), utworzonym i nadzorowanym przez Radę Powiatu (...). Kierownikiem jednostki jest R. T., sprawująca funkcję jej Dyrektora.

Podstawowym celem zakładu jest udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie stacjonarnej, doraźnej i ambulatoryjnej specjalistycznej opieki zdrowotnej - finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie odrębnych przepisów, nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością.

Dowód: informacja z KRS z 22.07.2022 r. (k. 13-16), weryfikacja aktualności - wyszukiwarka KRS (ms.gov.pl) .

Powodowy Szpital zawarł dnia 29 września 2017 r. z Narodowym Funduszem Zdrowia z siedzibą w W. umowę, której przedmiotem było udzielanie przez świadczeniodawcę (powoda) gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w profilach i zakresach określonych w planie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy (§ 1 ust. 1). Powód został zobowiązany do wykonywania umowy zgodnie z warunkami udzielania świadczeń określonymi w ustawie i odpowiednich rozporządzeniach oraz zgodnie z warunkami określonymi w zarządzeniach Prezesa NFZ (§ 1 ust. 2).

Strony ustaliły, że kwota zobowiązania Oddziału Funduszu wobec świadczeniodawcy z tytułu realizacji umowy w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 31 grudnia
2017 r. wynosi maksymalnie 14 630 647,90 zł (§ 4 ust. 1), a kwota ta w zakresie ryczałtu (...) jest wyliczana na kolejne okresy rozliczeniowe zgodnie z postanowieniami § 5 zarządzenia [Prezesa NFZ] (§ 4 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 2). Liczbę i cenę jednostek rozliczeniowych oraz kwotę zobowiązania w poszczególnych zakresach świadczeń objętych umową w okresach rozliczeniowych określał „plan rzeczowo-finansowy”, stanowiący załącznik nr 1 do umowy (§ 4 ust. 6). Należność za bieżący okres sprawozdawczy, określona w rachunku ustalana była zgodnie z zasadami określonymi w ogólnych warunkach umów (§ 4 ust. 10).

Umowa została zawarta na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. (§ 6 ust. 1). Strony ustaliły, iż dla rozpoznawania spraw między nimi spornych będą sądy powszechne właściwe dla Oddziału Funduszu (§ 7). Załączniki do umowy stanowiły jej integralną część (§ 8). Jednym z załączników był plan rzeczowo-finansowy (wykaz załączników).

Powodowy Szpital zawarł dnia 11 lutego 2021 r. z Narodowym Funduszem Zdrowia z siedzibą w W. aneks do umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Strony zmieniły brzmienie Załącznika nr 1 do umowy oraz zmieniły wskazany w nim numer umowy. Ustaliły, iż kwota zobowiązania Funduszu wobec Świadczeniodawcy z tytułu realizacji umowy w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynosi maksymalnie 64 735 274,42 zł. Integralną część aneksu stanowił załącznik – „Zasady rozliczenia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej realizowanej w 2020 roku”. Aneks nie zmieniał postanowień planu rzeczowo-finansowego w zakresie kwot zobowiązań na okresy sprawozdawcze przypadające od dnia 1 stycznia 2021 r. Strony ustaliły, iż aneks obowiązuje od dnia 1 stycznia 2020 r.

Powodowy Szpital zawarł dnia 10 lutego 2022 r. z Narodowym Funduszem Zdrowia z siedzibą w W. aneks do umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Strony zmieniły brzmienie Załącznika nr 1 do umowy oraz zmieniły wskazany w nim numer umowy. Integralną część aneksu stanowił załącznik – „Zasady rozliczenia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej realizowanej w 2021 roku”. Strony ustaliły, iż aneks obowiązuje od dnia 1 stycznia 2021 r.

Strony wielokrotnie aneksowały umowę z uwagi na wprowadzane zmian w jej integralnych załącznikach, w tym przede wszystkim w planie rzeczowo-finansowym jednostki. Wysokość ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń na dany okres rozliczeniowy wyliczał pozwany, po czym informował powoda o wysokości ryczałtu w formie oświadczeń o wysokości ryczałtu w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń. W następstwie wprowadzenia do umowy wartości ryczałtu zmianie ulegała maksymalna kwota zobowiązania pozwanego wobec powoda, co znajdowało odzwierciedlenie w planie rzeczowo-finansowym.

Zgodnie z planem rzeczowo-finansowym dla świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego (wersja 35) wartość ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w okresie rozliczeniowym od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynosiła 36 822 936 zł. Powód oszacował, iż wartość ww. ryczałtu winna wynosić 37 369 811 zł, przy czym dla wyliczenia wartości ryczałtu przyjął jako sumę współczynników jakościowych wartość 1,025 zamiast zastosowanej przez pozwanego wartości 1,01. Różnica pomiędzy wartością ryczałtu przyjętą przez pozwanego, a oszacowaną przez powoda wynosi 546 875 zł.

Zgodnie z planem rzeczowo-finansowym dla świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego (wersja 50) wartość ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w okresie rozliczeniowym od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. wynosiła 30 777 682 zł. Powód oszacował, iż wartość ww. ryczałtu winna wynosić 31 234 776 zł, przy czym dla wyliczenia wartości ryczałtu przyjął jako sumę współczynników jakościowych wartość 1,025 zamiast zastosowanej przez pozwanego wartości 1,01. Różnica pomiędzy wartością ryczałtu przyjętą przez pozwanego, a oszacowaną przez powoda wynosi 457 094 zł.

Wynagrodzenie za świadczenia finansowane odrębnie, tj. poza ryczałtem, zostało ustalone przez pozwanego w kwocie 14 020 042,76 zł. Powód oszacował, iż wartość wykonania świadczeń odrębnych przy współczynniku 1,025 za rok 2021 winna wynosić
14 228 261,24 zł. Różnica pomiędzy wartością przyjętą przez pozwanego, a oszacowaną przez powoda wynosi 208 218,46 zł.

Pozwany wypłacił powodowi kwoty 36 822 936 zł oraz 30 777 682 zł tytułem ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej za okresy rozliczeniowe 01.01.2020-31.12.2020 oraz 01.01.2021-31.12.2021. Wypłacił też 14 020 042,76 zł tytułem wynagrodzenia za świadczenia finansowane odrębnie.

Dowód: aneks z 11.02.2021 r. do umowy nr (...) o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej z załącznikami (k. 50-56), aneks z 10.02.2022 r. do umowy nr (...) o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej z załącznikami (k. 57-77), kalkulacje powoda dot. ryczałtu za lata 2020 i 2021 (k. 78, 78a), kalkulacje powoda dot. wartości wykonania świadczeń odrębnych za rok 2021 (k. 79 ), wyciąg z Raportu (...) Monitoring wykonania kontraktu (k. 82), umowa nr (...) z 29.09.2017 r. o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (k. 83-85, 120-122) z załącznikiem – planem rzeczowo-finansowym w wersji 1 (k. 123-127), aneksy do umowy z 24.01.2020 r., 07.02.2020 r., 30.03.2020 r., 24.04.2020 r., 15.05.2020 r., 03.06.2020 r., 27.07.2020 r., 05.08.2020 r., 06.11.2020 r., 18.01.2021 r., 11.02.2021 r., 03.02.2021 r., 04.03.2021 r., 18.03.2021 r., 07.05.2021 r., 17.05.2021 r., 07.06.2021 r., 24.06.2021 r., 23.07.2021 r., 30.07.2021 r., 24.08.2021 r., 23.09.2021 r., 08.11.2021 r., 19.11.2021 r., 03.12.2021 r., 04.01.2022 r., 25.01.2022 r., 10.02.2022 r., 09.12.2021 r., 21.01.2022 r. z załącznikami – nowymi planami rzeczowo-finansowymi (k. 128-264, 288-299, 322-376, 400-420, 448-510, 537-557, 584-614), załączniki nr 2 do umowy – harmonogramy zasobów (k. 265-282, 300-317, 377-394, 421-441, 511-531, 558-578), załącznik nr 3 do umowy – wykazy podwykonawców (k. 283-287, 318-321, 395-399, 442-446, 532-536, 579-583), załącznik nr 4 do umowy – wykazy współrealizatorów (k. 447), oświadczenia pozwanego o wysokości ryczałtu w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń z załącznikami (k. 643-867, 872-964).

Powód dnia 24 czerwca 2016 r. otrzymał od Ministra Zdrowia certyfikat akredytacyjny nr (...), potwierdzający spełnienie w zakresie działalności szpitala standardów akredytacyjnych dla lecznictwa szpitalnego. Certyfikat ważny był 3 lata od daty wystawienia, a więc wygasał z upływem 23 czerwca 2019 r.

Powód dnia 23 czerwca 2020 r. otrzymał od Ministra Zdrowia certyfikat akredytacyjny nr (...), potwierdzający spełnienie w zakresie działalności szpitala standardów akredytacyjnych dla lecznictwa szpitalnego. Certyfikat ważny był 3 lata od daty wystawienia, a więc wygasał z upływem 23 czerwca 2023 r.

W okresie od 24 czerwca 2019 r. do 22 czerwca 2020 r. powód nie legitymował się ważnym certyfikatem akredytacyjnym.

Powód dnia 8 grudnia 2020 r. otrzymał od (...) Ośrodka (...) w Diagnostyce Mikrobiologicznej świadectwo, potwierdzające, że pracownia mikrobiologii Szpitala uzyskała pozytywne wyniki w Ogólnopolskim Sprawdzianie Wiarygodności (...) Mikrobiologicznych (...) 2020.

Powód dnia 10 grudnia 2020 r. otrzymał od (...) Ośrodka (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej w Ł. świadectwo, potwierdzające, iż laboratorium Szpitala uzyskało zgodnie z przyjętymi kryteriami jakościowymi pozytywne oceny roczne dla wytypowanych analitów chemicznych spośród wszystkich ocenianych w programie za 2020 rok.

Dowód: certyfikat nr (...) z 24.06.2016 r. (k. 26), świadectwo z 10.12.2020 r. wydane przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej (k. 41), świadectwo z 08.12.2020 r. wydane przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Mikrobiologicznej (k. 42), certyfikat nr (...) z 23.06.2016 r. (k. 43).

Dnia 11 września 2018 r. powód skierował do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) z siedzibą w K. wniosek o udzielenie akredytacji dla szpitala oraz o przeprowadzenie przeglądu akredytacyjnego. Wniosek został dnia 11 września 2018 r. autoryzowany przez kierownika zakładu leczniczego (który występował także jako „osoba zatwierdzająca wniosek”) oraz osobę odpowiedzialną za przygotowanie jednostki do procedury akredytacji. Wniosek (dotyczy wniosku z 2018 r.) wpłynął do Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) dnia 12 września 2018 r., co potwierdza prezentata tej jednostki.

Pismem z dnia 13 września 2018 r. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) poinformowało powoda, iż Szpital znajduje się na liście szpitali oczekujących na wizytę akredytacyjną, o której terminie zostanie powiadomiony.

Pismem z dnia 18 września 2019 r. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) poinformowało powoda, iż Szpital zgłosił gotowość do ponownego poddania się ocenie podczas przeglądu akredytacyjnego, poprzez złożenie wniosku o udzielenie akredytacji w dniu 12 września 2018 r., celem odnowy ważności certyfikatu, którego okres obowiązywania upłynął z dniem 23 czerwca 2019 r. Powód znajdował się na liście podmiotów oczekujących na wizytę akredytacyjną.

Pismem z dnia 9 października 2019 r. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) zaproponowało termin wizyty akredytacyjnej w dniach od 5 lutego do 7 lutego
2020 r., prosząc o pisemne potwierdzenie akceptacji terminu.

Dnia 18 grudnia 2019 r. powód przesłał do Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. dokumenty potwierdzające jakość przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej oraz certyfikat akredytacyjny, o którym mowa w przepisanych wydanych na podstawie art. 5 ustawy o akredytacji w ochronie zdrowia (certyfikat nr (...) z dnia 24 czerwca 2016 r.).

Powód skierował do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) z siedzibą w K. wypełniony dnia 31 grudnia 2019 r. kolejny wniosek o udzielenie akredytacji dla szpitala oraz o przeprowadzenie przeglądu akredytacyjnego.

Dnia 18 lutego 2020 r. powód otrzymał od Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) raport z wizyty akredytacyjnej przeprowadzonej w Szpitalu w dniach od 5 do 7 lutego 2020 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia zastrzeżeń. Zgodnie z raportem poziom spełnienia standardów akredytacyjnych przez powoda wyniósł 79%.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2020 r. powód poinformował Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K., że pozytywnie przeszedł wizytę akredytacyjną, a od wymienionej w raporcie punktacji złożył odwołanie i czeka na decyzję. Poprosił o ponowne naliczenie ryczałtu z uwzględnieniem akredytacji zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.

Pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) poinformowało powoda, iż Minister Zdrowia udzielił mu akredytacji, a w wyniku dokonanej oceny punktowej Szpital uzyskał 80% możliwej do uzyskania liczby punktów.

Dnia 25 czerwca 2020 r. powód przekazał Dyrektorowi (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. certyfikat akredytacyjny nr (...), wskazując, iż Szpital spełnia 80% standardów akredytacyjnych. Ponowił prośbę o ponowne naliczenie ryczałtu z uwzględnieniem akredytacji.

W odpowiedzi na powyższe pozwany, pismem z 10 lipca 2020 r., poinformował powoda, iż nie istnieją przesłanki do dodania mu współczynnika korygującego za otrzymany certyfikat akredytacyjny z uwagi na jego przekazanie w dniu 25 czerwca 2020 r. tj. po terminie określonym przez Ministra Zdrowia w Rozporządzeniu z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.

Pismem z dnia 14 lipca 2020 r. powód zwrócił się do pozwanego z prośbą o ponowne rozważenia naliczenia współczynnika korygującego ryczałt (...) w związku z otrzymaniem przez Szpital certyfikatu akredytacyjnego. Argumentował, iż ze względu na ogłoszenie na obszarze RP stanu epidemii, zasady finansowania świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ, zatem i jego plan finansowy podlegają zmianie.

W odpowiedzi na powyższe pozwany, pismem z 23 lipca 2020 r., poinformował powoda, iż sposób ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej nie zmienił się w związku z ogłoszeniem na terytorium RP stanu epidemii. Pozwany podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 10 lipca 2020 r., wskazując iż zwiększenie współczynników korygujących z tytułu przekazania certyfikatu akredytacyjnego nastąpi podczas procesu wyliczania ryczałtu na kolejny okres rozliczeniowy.

W załączeniu do pisma z dnia 14 grudnia 2020 r. powód przekazał pozwanemu świadectwo wydane przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej, świadectwo wydane przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Mikrobiologicznej, certyfikat akredytacyjny o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy o akredytacji w ochronie zdrowia.

W nawiązaniu do ww. pisma, pismem z dnia 8 lutego 2021 r. powód zwrócił się do pozwanego z prośbą o ponowne przeliczenie wartości ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. z uwzględnieniem wskaźnika korygującego. Wyjaśnił, iż nieprzekazanie certyfikatu w wymaganym czasie spowodowane było „chęcią przekazania informacji o tym, że Szpital uzyskał już nowy certyfikat na kolejne 3 lata, co byłoby potwierdzeniem dalszego spełniania wymogów jakościowych świadczonych usług medycznych”.

Powód ponowił prośbę o ponowne przeliczenie wartości ryczałtu w skierowanym do pozwanego piśmie z dnia 27 września 2021 r.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 18 października 2021 r., pozwany poinformował powoda, iż brak jest możliwości uwzględnienia uzyskanego przez niego certyfikatu. Wyjaśnił, iż certyfikat akredytacyjny powinien zostać przekazany przez Szpital do (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) najpóźniej do dnia 28 lutego 2020 r., zaś certyfikat obejmujący okres 2020-2023 został przez powoda przesłany w dniu 25 czerwca 2020 r. Poprzednia akredytacja wygasła z kolei w czerwcu 2019 r. W momencie ustalania współczynników korygujących uwzględnione zostały natomiast certyfikaty w zakresie diagnostyki laboratoryjnej oraz mikrobiologicznej.

Dowód: wniosek o udzielenie akredytacji dla szpitala z 31.12.2019 r. (k. 17-21), pismo (...) z 13.09.2018 r. (k. 22), pismo (...) z 18.09.2019 r. (k. 23), pismo (...) z 09.10.2019 r. (k. 24), pismo powoda z 18.12.2019 r. (k. 25), pismo (...) z 18.02.2020 r. (k. 27), raport z wizyty akredytacyjnej z lutego 2020 r. (k. 28-33), pismo powoda z 29.04.2020 r. (k. 34), pismo powoda z 25.06.2020 r. (k. 35), pismo (...) z 24.06.2020 r. (k. 36), pismo pozwanego z 10.07.2020 r. (k. 37), pismo powoda z 14.07.2020 r. (k. 38), pismo pozwanego z 23.07.2020 r. (k. 39), pismo powoda z 14.12.2020 r. (k. 40), pismo powoda z 08.02.2021 r. (k. 44-45), pismo powoda z 27.09.2021 r. (k. 46-47), pismo pozwanego z 18.10.2021 r. (k. 48-49), e-mail z (...) z 20.06.2024 r. (k. 995), pismo (...) z 19.06.2024 r. (k. 996), wniosek o udzielenie akredytacji dla szpitala z prezentatą (...) z 12.09.2018 r. (k. 997-1001).

Narodowy Fundusz Zdrowia od dnia 6 października 2020 r. przyjmował wnioski o przedłużenie okresu rozliczeniowego w umowach na udzielanie świadczeń medycznych. Wnioski mogli składać świadczeniodawcy, którzy w okresie obowiązywania obostrzeń związanych z (...)19 nie mogli w pełni zrealizować świadczeń objętych umową. Okres rozliczeniowy miał być przedłużony do dnia 30 czerwca 2021 r.

Powód złożył dnia 22 października 2020 r. wniosek o przedłużenie okresu rozliczeniowego. Został on rozpatrzony pozytywnie decyzją z dnia 22 października 2020 r., w której uzasadnieniu stwierdzono, iż świadczeniodawca spełnia warunki do przedłużenia okresu rozliczeniowego określone w § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ww. decyzja obowiązywała do dnia 30 czerwca
2021 r.

Do końca grudnia 2021 r. placówki medyczne mogły rozliczyć umowy za 2020 rok. Do dnia 30 czerwca 2021 r. oddziały wojewódzkie (...) przyjmowały wnioski o przedłużenie okresu rozliczeniowego.

Powód złożył dnia 28 maja 2021 r. wniosek o przedłużenie okresu rozliczeniowego. Został on rozpatrzony pozytywnie decyzją z dnia 28 maja 2021 r., w której uzasadnieniu stwierdzono, iż świadczeniodawca spełnia warunki do przedłużenia okresu rozliczeniowego określone w § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ww. decyzja obowiązywała do dnia 31 grudnia 2021 r.

Dowód: wydruk z portalu Centrali NFZ/Aktualności z 02.10.2020 r. (k. 108-112a), wydruk z portalu Centrali NFZ/Aktualności z 10.06.2021 r. (k. 113-118), wydruk z systemów informatycznych pozwanego (k. 119, 119a).

II.  Ocena dowodów

Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie ogółu zgromadzonych i przytoczonych powyżej dowodów z dokumentów, których autentyczność ani rzetelność nie budziły wątpliwości, a które nie były kwestionowane przez strony. Zgodnie z art. 243 ² k.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. W odniesieniu do dokumentów strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia. Podobnie i Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń.

Zgodnie z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Sąd uznał za wiarygodne przedłożone do akt dokumenty prywatne. Strony także ich nie kwestionowały.

Przedłożone do akt wydruki odpowiadające odpisom z KRS były wiarygodne. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 979) Centralna Informacja wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udziela informacji z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej. Jak wskazuje ust. 4 aa ww. artykułu, pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3.

Sąd uznał za wiarygodne przedłożone przez pozwanego wydruki zrzutów ekranu z jego systemów informatycznych oraz z portalu NFZ. Zgodnie z art. 308 k.p.c. dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243, w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. Zrzut z ekranu i zapisana strona internetowa są dowodami w procesie cywilnym w rozumieniu art. 308 k.p.c. jako dowód z obrazu lub dźwięku. Również wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym. Mimo, że dowód mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 308 k.p.c., lecz niespełniający cech dokumentu prywatnego, o których mowa w art. 245 k.p.c., nie korzysta z domniemania prawdziwości i pochodzenia, jednakże posiada walor dowodowy, stanowi bowiem odzwierciedlenie oświadczeń składanych w postaci elektronicznej, przez zapis cyfrowy i w taki też sposób dokumentowanych (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16.11.2021 r. V AGa 411/20, LEX nr 3334654).

Jedynie jako uzupełnienie argumentacji powoda (brak wniosków dowodowych w tym zakresie) Sąd potraktował załączone do pozwu: wydruk z (...) (k. 86-87) oraz zarządzenie nr (...) Prezesa NFZ z dnia 27 stycznia 2021 r., zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.

Sąd uwzględnił zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c.

Bezsporne między stronami było, iż:



Początek okresu rozliczeniowego przypadał na dzień 1 stycznia 2020 r. ( vide pozew k. 6v. i odpowiedź na pozew k. 99v.);



Powód złożył 22 października 2020 r. oraz 28 maja 2021 r. wnioski o przedłużenie okresu rozliczeniowego;



Pozwany wypłacił powodowi kwoty 36 822 936 zł oraz 30 777 682 zł tytułem ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej za okresy rozliczeniowe 1.01.2020-31.12.2020 oraz 1.01.2021-31.12.2021;



Pozwany wypłacił powodowi 14 020 042,76 zł tytułem wynagrodzenia za świadczenia finansowane odrębnie;



Powód nie przekazał pozwanemu w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. (przy czym nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania) oświadczenia kierownika podmiotu leczniczego o złożeniu wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego i niezakończeniu procedury oceniającej (przyznane w piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r., k.989), gdyż uznał, iż przesłanie pozwanemu certyfikatu akredytacyjnego „samo przez się” znaczy, że wystąpił o reakredytację;



Certyfikat akredytacyjny nr (...) z dnia 23 czerwca 2020 r. został przez pozwanego uwzględniony podczas ustalania ryczałtu na okres rozliczeniowy rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2022 r.

Z uwagi na przedmiot postępowania o kierunku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy – ze względu rodzaj i charakter żądania oraz jego faktyczne i prawne uzasadnienie – decydowała analiza kwestii spełnienia przez powoda przesłanek do zwiększenia wobec niego wysokości ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz zwiększenia wynagrodzenia za świadczenia odrębne przez zastosowanie współczynnika korygującego związanego z jakością udzielania świadczeń.

III.  Ocena prawna

Powództwo, jako niezasadne, podlegało oddaleniu w całości.

Słusznie podnosił pozwany, iż roszczenia powoda są bezpodstawne, ponieważ nie spełnił on warunków pozwalających na ustalenie wynagrodzenia umownego z zastosowaniem podwyższonych wskaźników korygujących określonych w odpowiednich przepisach, dotyczących świadczeniodawców z którymi Fundusz jest związany umowami o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych.

Powołując się na art. 155 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146, 858) zgodnie z którym do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, powód wskazał jako podstawę prawną powództwa art. 471 k.c. podnosząc, iż dochodzi odszkodowania za niewykonanie umowy. Zgodnie z przywołanym przepisem dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Powód jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej, a pozwany – Oddziałem NFZ, tj. państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych), zarządzającej środkami finansowymi, o których mowa w art. 116 (art. 97 ust. 1). Do zakresu działania Funduszu należy również w szczególności monitorowanie oraz ocena jakości i dostępności, a także analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 97 ust. 3 pkt 1). Ponieważ status stron umowy jest szczególny, zatem i regulacja ich stosunków wymagała przepisów szczególnych, z którymi łącząca strony umowa pozostaje w ścisłym związku funkcjonalnym.

W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę przede wszystkim na przywołaną już wyżej ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa ta określa m.in. warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady i tryb finansowania tych świadczeń, zasady funkcjonowania, organizację i zadania Narodowego Funduszu Zdrowia, zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją świadczeń (tak: wybrane punkty art. 1 ww. ustawy).

Ustawa ma doniosłe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania świadczeniodawców, w tym powoda, a to wobec realizacji przez Szpital podstawowego celu, jakim jest udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie stacjonarnej, doraźnej i ambulatoryjnej specjalistycznej opieki zdrowotnej - finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń. Zgodnie z art. 95 l) ust. 1 ww. ustawy system podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej zapewnia świadczeniobiorcom dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: leczenia szpitalnego, świadczeń wysokospecjalistycznych, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej realizowanej w poradniach przyszpitalnych, rehabilitacji leczniczej, programów lekowych, leków stosowanych w chemioterapii oraz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ciągłości i kompleksowości udzielanych świadczeń oraz stabilności ich finansowania.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c ustawy. Strony łączy umowa nr (...) z dnia 29 września 2017 r. o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa w szczególności: rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, warunki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, sposób realizacji instrumentów dzielenia ryzyka, o których mowa w art. 11 ust. 5 ustawy o refundacji, dotyczących danego leku albo środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego – w przypadku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 15 i 16, wykaz podwykonawców oraz wymagania dla nich inne niż techniczne i sanitarne, określone w odrębnych przepisach, zasady rozliczeń pomiędzy Funduszem a świadczeniodawcami, kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy, zasady rozpatrywania kwestii spornych, postanowienie o rozwiązaniu umowy, które może nastąpić za uprzednim nie krótszym niż 3 miesiące okresem wypowiedzenia, chyba że strony postanowią inaczej, postanowienie o karze umownej w przypadku niezastosowania terminu i trybu określonych w pkt 7 (art. 136 ust. 1 pkt 1-8). Łącząca strony umowa zawiera ww. elementy, przy czym zauważyć należy, że - zgodnie z art. 159 ust. 1 pkt 1 ustawy - przepisów art. 136 ust. 1 pkt 5 nie stosuje się do zawierania umów m.in. ze świadczeniodawcami udzielającymi świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, z wyjątkiem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Powyższe oznacza, że umowa nie musi w takim przypadku określać kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy. W przypadkach, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 i 2, zawiera się umowę ze świadczeniodawcą spełniającym warunki do zawarcia umowy określone przez Prezesa Funduszu (art. 159 ust. 2). Umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, z wyjątkiem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, zawiera się na czas nieoznaczony (art. 159 ust. 2a). Umowy o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, z wyjątkiem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, zawierają dodatkowe środki przeznaczone na zapewnienie: koordynacji opieki nad świadczeniobiorcą z uwzględnieniem innych zakresów świadczeń, o których mowa w art. 15 ust. 2, oraz osoby, o której mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (budżet powierzony), profilaktycznej opieki zdrowotnej (opłata zadaniowa), oczekiwanego efektu zdrowotnego i jakości opieki (dodatek motywacyjny) (art. 159 ust. 2b pkt 1-3), przy czym w zakresie środków, o których mowa w art. 159 ust. 2b pkt 1, stosuje się przepis art. 136 ust. 1 pkt 5, dotyczący określenia kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy. Prezes Funduszu zamieszcza na stronie internetowej Funduszu informacje o warunkach zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 159 ust. 2 i 2d (art. 159 ust. 3). Do zmiany umowy nie stosuje się przepisów o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 157).

Zgodnie z art. 159a ustawy na wniosek Prezesa Funduszu, kierowany do świadczeniodawcy wymienionego w wykazie, o którym mowa w art. 95n ust. 1 (wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów systemu zabezpieczenia), zawierana jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach profili systemu zabezpieczenia, zakresów lub rodzajów świadczeń wskazanych w tym wykazie dla tego świadczeniodawcy, na okres kwalifikacji do danego poziomu systemu zabezpieczenia. Przepisów dotyczących zawierania umów w trybie konkursu ofert i rokowań nie stosuje się. W dacie zawarcia umowy przez strony przepis powyższy zakładał składanie wniosku przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, a nie Prezesa Funduszu.

Zgodnie z art. 136 c ust. 1 ustawy świadczenia opieki zdrowotnej udzielane na podstawie umowy, o której mowa w art. 159a, są finansowane w formie ryczałtu systemu zabezpieczenia, z zastrzeżeniem art. 136 ust. 2, który stanowi, że wysokość ryczałtu systemu zabezpieczenia ustala się za okres rozliczeniowy określony w umowie. Przepis ten otrzymał obecne brzmienie z dniem 1 września 2020 r. Wcześniej stanowił bowiem, iż wysokość ryczałtu systemu zabezpieczenia ustala się za okres rozliczeniowy określony w umowie, nie dłuższy niż rok kalendarzowy. Ustawodawca usunął z niego zwrot „nie dłuższy niż rok kalendarzowy”, a zmiana została dokonana ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią (...)‑19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) – vide art. 4 pkt 61 tej ustawy.

Jak - niezmiennie od daty zawarcia umowy przez strony - stanowi art. 136c ust. 3 ustawy, przy ustalaniu wysokości ryczałtu dla danego świadczeniodawcy uwzględnia się:

1)  wysokość środków finansowych zaplanowanych na finansowanie świadczeń w formie ryczałtu systemu zabezpieczenia, określoną w planie zakupu świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 131b ust. 1;

2)  dane dotyczące świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych i sprawozdanych za poprzedni okres rozliczeniowy finansowanych w formie ryczałtu systemu zabezpieczenia w zakresie:

a)  liczby i rodzaju udzielonych świadczeń,

b)  cen udzielonych świadczeń,

c)  parametrów jakościowych związanych z procesem udzielania tych świadczeń;

3)  parametry dotyczące relacji liczby świadczeń opieki zdrowotnej wykonanych i sprawozdanych przez świadczeniodawcę w poprzednich okresach rozliczeniowych, odpowiadające wzrostowi lub spadkowi liczby tych świadczeń.

Przy ustalaniu wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia w sytuacjach związanych z przerwą w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej przez świadczeniodawcę, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2, albo w innych uzasadnionych sytuacjach związanych ze zmianą zakresu działalności leczniczej świadczeniodawcy, która będzie mieć albo miała wpływ na dane określone w ust. 3 pkt 2, jest możliwe dokonanie odpowiedniej korekty wysokości ryczałtu (art. 136c ust. 4). Obecnie art. 136c ustawy zawiera też dodatkowe przepisy ust. 4a i 4b, dotyczące kwestii rozliczenia świadczeń w przypadku rozwiązania umowy.

Szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawieranych w ramach systemu zabezpieczenia określa Prezes Funduszu (art. 136c ust. 5). Minister właściwy do spraw zdrowia określa z kolei, w drodze rozporządzenia: sposób ustalania ryczałtu systemu zabezpieczenia oraz wykaz świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania, o których mowa w art. 136 ust. 2 pkt 2 - mając na względzie konieczność zabezpieczenia odpowiedniego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz zapewnienia stabilności finansowania systemu zabezpieczenia (art. 136c ust. 6).

Obecnie obowiązującymi aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 136c ust. 6 ustawy są: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 70) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2017 r. w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2731). Oba ww. rozporządzenia weszły w życie na krótko przed zawarciem umowy przez strony i obowiązywały w wersjach Dz. U. poz. 1783 - rozporządzenie z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu oraz Dz. U. poz. 1225 - rozporządzenie z dnia 19 czerwca 2017 r. w sprawie określenia wykazu świadczeń.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1783) określało sposób ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 95l ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (§ 1 ust. 1). W załączniku do rozporządzenia zostały zaś określone wartości współczynników korygujących, o których mowa w jego § 2 pkt 13 i 32. Były to następujące współczynniki:

13)  al, bl - współczynniki korygujące, obliczane dla świadczeniodawcy l, na podstawie tabeli nr 1 określonej w załączniku do rozporządzenia;

32)  ql,j - jeden ze współczynników korygujących związany z jakością procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wyznaczany dla świadczeniodawcy l, na okres planowania, zgodnie z tabelą nr 2 określoną w załączniku do rozporządzenia, gdzie j oznacza j-ty wskaźnik q (j=1, ...,7).

To właśnie współczynnik korygujący, o którym mowa w § 2 pkt 32 jest głównym przedmiotem „zainteresowania” powoda bowiem istotnie wpływa na wysokość ustalonego ryczałtu. Współczynniki zostały opisane w „słowniczku” rozporządzenia, zawartym w jego § 2. Tamże zdefiniowane zostało również pojęcie „okresu planowania (i+1)”. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia jest to okres rozliczeniowy, dla którego ustala się kwotę ryczałtu systemu zabezpieczenia, w danym oddziale wojewódzkim Funduszu. W świetle powyższego, w zakresie wykładni pojęcia okresu planowania Sąd podzielił stanowisko pozwanego, uznając za trafną także jego dodatkową argumentację w tym przedmiocie zawartą w pismach procesowych.

Wartość ryczałtu dla świadczeniodawcy „l” na okres planowania, ustalano na podstawie wysublimowanych wzorów określonych w § 3 rozporządzenia. Zgodnie z § 2 pkt 25 rozporządzenia „l” oznaczało l-tego świadczeniodawcę w danym oddziale wojewódzkim Funduszu (l=1, ..., n), gdzie n jest liczbą świadczeniodawców w danym oddziale wojewódzkim Funduszu.

Wartości współczynników korygujących ql,j określała tabela nr 2 załącznika do Rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1783):

j	Charakterystyka współczynnika q l,j	Wartość współczynnika korygującego q l,j
1	Przekazanie dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu, nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania, certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), dotyczącego profili systemu zabezpieczenia, ważnego przynajmniej przez jeden dzień w okresie planowania, w tym:
	- uzyskanego z wynikiem co najmniej 90% możliwej do uzyskania liczby punktów albo	0,02
	- uzyskanego z wynikiem co najmniej 80% i poniżej 90% możliwej do uzyskania liczby punktów, albo	0,015
	- uzyskanego z wynikiem co najmniej 75% i poniżej 80% możliwej do uzyskania liczby punktów	0,01
W odniesieniu do pkt 2 i 3 przekazanie, w okresie obliczeniowym, dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu dokumentu, ważnego w okresie obejmującym okres planowania:
2	świadectwa wydanego przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Mikrobiologicznej medycznemu laboratorium diagnostycznemu lub mikrobiologicznemu, będącemu jednostką organizacyjną świadczeniodawcy zapewniającą realizację w lokalizacji udzielania świadczeń czynności laboratoryjnej diagnostyki mikrobiologicznej	0,005
3	świadectwa wydanego przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej w zakresie chemii klinicznej medycznemu laboratorium diagnostycznemu, będącemu jednostką organizacyjną świadczeniodawcy zapewniającą realizację w lokalizacji udzielania świadczeń czynności diagnostyki laboratoryjnej	0,005
W odniesieniu do pkt 4-7 zmiana parametrów świadczeń opieki zdrowotnej sprawozdawanych w ryczałcie w okresie obliczeniowym, w porównaniu do okresu porównawczego, obliczona na podstawie dokumentów rozliczeniowych 1):
4 2)	wzrost liczby jednostek sprawozdawczych świadczeń ambulatoryjnych o co najmniej 10%	0,01
5 2)	spadek liczby jednostek sprawozdawczych świadczeń ambulatoryjnych o ponad 5%	-0,01
6 2)	w przypadku poziomów szpitali (...) stopnia i ogólnopolskiego: wzrost średniej wartości hospitalizacji, w jednostkach sprawozdawczych, o ponad 3%	0,015
7 2)	w przypadku poziomów szpitali (...) stopnia i ogólnopolskiego: spadek średniej wartości hospitalizacji, w jednostkach sprawozdawczych, o ponad 3%	-0,01

Pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) poinformowało powoda, iż Minister Zdrowia udzielił mu akredytacji, a w wyniku dokonanej oceny punktowej Szpital uzyskał 80% możliwej do uzyskania liczby punktów. Wartość ewentualnie zastosowanego współczynnika korygującego, związanego z jakością procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez powoda wynosiłaby zatem zgodnie z tabelą 0,015. Warunkiem zastosowania przy obliczaniu ryczałtu dla powoda współczynnika korygującego ql,j było jednak także przekazanie dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu, nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania, certyfikatu akredytacyjnego, o którym była mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), dotyczącego profili systemu zabezpieczenia, ważnego przynajmniej przez jeden dzień w okresie planowania. Art. 3 ust. 3 przywołanej ustawy stanowił, iż akredytacji udziela minister właściwy do spraw zdrowia, na podstawie rekomendacji Rady (chodzi o Radę Akredytacyjną z ustawy), w formie certyfikatu akredytacyjnego, po przeprowadzeniu procedury oceniającej podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 5 ww. ustawy minister właściwy do spraw zdrowia określał w drodze rozporządzenia szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania procedury oceniającej, szczegółowy sposób dokonywania oceny punktowej spełnienia standardów akredytacyjnych oraz wzór certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w art. 3 ust. 3 - uwzględniając konieczność zapewnienia bezstronności i rzetelności przeprowadzenia procedury oceniającej. Akredytacji udzielano na okres 3 lat (art. 3 ust. 12). Z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135) straciła moc, o czym stanowi w art. 66 w zw. z art. 67 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz. U. poz. 1692). W aktualnym stanie prawnym minister właściwy do spraw zdrowia udziela akredytacji w formie certyfikatu akredytacyjnego na okres 4 lat (art. 21 ust. 2).

Dnia 21 sierpnia 2018 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1587). Na podstawie art. 136c ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 ze zm.) Minister Zdrowia zarządził, iż w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., w przypadku przekazania dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania, certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), dotyczącego profili systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, którego ważność wygasła nie wcześniej niż 12 miesięcy przed rozpoczęciem okresu planowania, wraz z oświadczeniem kierownika podmiotu leczniczego o złożeniu wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego i niezakończeniu procedury oceniającej, wartość współczynników korygujących ql,j, o których mowa w § 2 pkt 32 rozporządzenia zmienianego w § 1, wynosi w przypadku certyfikatu akredytacyjnego uzyskanego z wynikiem co najmniej 80% i poniżej 90% możliwej do uzyskania liczby punktów (jak w przypadku powoda): 0,015 (§ 2 pkt 2). Rozporządzenie wygasło z końcem dnia 30 czerwca 2020 r.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmują przedmiot umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i warunki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, sposób finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, tryb ustalania kwoty zobowiązania, w przypadku umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych na okres dłuższy niż rok, zakres i warunki odpowiedzialności świadczeniodawcy z tytułu nieprawidłowego wykonania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przesłanki, sposób ustalania wysokości oraz tryb nakładania kar umownych, przesłanki i tryb rozwiązania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz warunki jej wygaśnięcia. Jak stanowił art. 137 ust. 2 ustawy Minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kierując się interesem świadczeniobiorców oraz koniecznością zapewnienia właściwego wykonania umów. Na podstawie tego przepisu wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1548 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1-3 tegoż rozporządzenia:

1.  Na wniosek świadczeniodawcy, okres rozliczeniowy określony w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kończący się w 2020 r. może zostać przedłużony, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2021 r., w sposób określony przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Przepisu § 1 pkt 5 załącznika do rozporządzenia zmienianego w § 1 nie stosuje się.

2.  W przypadku gdy okres rozliczeniowy został przedłużony na podstawie ust. 1, na wniosek świadczeniodawcy okres ten może zostać przedłużony po raz kolejny, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2021 r., w sposób określony przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

3.  Wniosek, o którym mowa w ust. 2, świadczeniodawca składa w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r.

Bezspornym między stronami było, iż początek okresu rozliczeniowego przypadał na dzień 1 stycznia 2020 r. ( vide pozew k. 6v. i odpowiedź na pozew k. 99v.). Co do zasady powinien być to okres roczny, jednak – jak już wskazano – zmiany ustawowe oraz akty wykonawcze do ustaw umożliwiły jego przedłużenie.

Narodowy Fundusz Zdrowia od dnia 6 października 2020 r. przyjmował wnioski o przedłużenie okresu rozliczeniowego w umowach na udzielanie świadczeń medycznych, a okres rozliczeniowy miał być przedłużony do dnia 30 czerwca 2021 r. Powód złożył dnia 22 października 2020 r. wniosek o przedłużenie okresu rozliczeniowego, rozpatrzony pozytywnie decyzją z tego samego dnia. Decyzja obowiązywała do dnia 30 czerwca 2021 r. i dlatego do tego dnia oddziały wojewódzkie (...) przyjmowały wnioski o kolejne przedłużenie okresu rozliczeniowego. Powód złożył takowy dnia 28 maja 2021 r. Został on rozpatrzony pozytywnie decyzją z tego samego dnia, obowiązującą do dnia 31 grudnia 2021 r. Powyższe nie było sporne i potwierdza to także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

W ocenie Sądu treść aktów wykonawczych do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, oficjalnych komunikatów NFZ, wniosków powoda oraz wpisów w systemie informatycznym NFZ oraz okoliczności w jakich wszystkie powyższe powstały (kwestia (...)‑19) potwierdzają postawioną przez pozwanego w odpowiedzi na pozew tezę (k. 99v.), iż okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. to jeden i ten sam okres planowania, tj. jeden okres rozliczeniowy. Tym samym należało przyjąć, że strony dokonały przewidzianego w przywołanych przepisach przedłużenia okresu rozliczeniowego – najpierw do dnia 31 czerwca 2021 r., a następnie do dnia 31 grudnia
2021 r.

Powód dnia 24 czerwca 2016 r. otrzymał od Ministra Zdrowia certyfikat akredytacyjny nr (...), potwierdzający spełnienie w zakresie działalności szpitala standardów akredytacyjnych dla lecznictwa szpitalnego. Certyfikat ważny był 3 lata od daty wystawienia, a więc wygasał z upływem 23 czerwca 2019 r. W ww. okresie planowania był więc już nieważny. Kolejny certyfikat (nr (...)) powód otrzymał dopiero dnia 23 czerwca 2020 r. W okresie od 24 czerwca 2019 r. do 22 czerwca 2020 r. powód nie legitymował się więc ważnym certyfikatem akredytacyjnym.

Z uwagi na powyższe dnia 11 września 2018 r. powód skierował do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) (dalej: (...)) z siedzibą w K. wniosek o udzielenie akredytacji dla szpitala, a wniosek ten wpłynął do Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie (...) dnia 12 września 2018 r., co potwierdza prezentata tej jednostki na kopii wniosku złożonej do akt przez powoda wraz z pismem z dnia 21 czerwca 2024 r. ( k. 997). Wniosek dotyczył roku 2018 r. Pismem z dnia 13 września 2018 r. (...) poinformowało powoda, iż Szpital znajduje się na liście szpitali oczekujących na wizytę akredytacyjną, a pismem z dnia 18 września 2019 r. potwierdziło, iż Szpital zgłosił gotowość do ponownego poddania się ocenie podczas przeglądu akredytacyjnego, poprzez złożenie wniosku o udzielenie akredytacji w dniu 12 września 2018 r., celem odnowy ważności certyfikatu, którego okres obowiązywania upłynął z dniem 23 czerwca 2019 r. Pismo (...) wskazuje więc na tożsamą datę złożenia wniosku jak prezentata jednostki na jego przedłożonej do akt kopii. Daje się także zauważyć logiczna chronologia zdarzeń. Pismem z dnia 9 października 2019 r. (...) zaproponowało termin wizyty akredytacyjnej w dniach od 5 lutego do 7 lutego 2020 r.

Dnia 18 grudnia 2019 r. powód przesłał do Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. dokumenty potwierdzające jakość przez (...) Ośrodek (...) w Diagnostyce Laboratoryjnej oraz certyfikat akredytacyjny, przy czym był to certyfikat nr (...) z dnia 24 czerwca 2016 r., którego ważność wygasła dnia 23 czerwca 2019 r. Kolejny certyfikat (nr (...)) powód otrzymał przecież dopiero dnia 23 czerwca
2020 r.

W okresie planowania od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. powód do końca drugiego miesiąca tegoż okresu w ogóle nie dysponował certyfikatem akredytacyjnym, ważnym przynajmniej przez jeden dzień w okresie planowania, zatem nie mógł go przedłożyć zgodnie ze standardowymi wymogami omówionych wcześniej przepisów, zgodnie z którymi celem zastosowania wyższego współczynnika jakościowego dla obliczenia ryczałtu, powód powinien – co do zasady – przekazać dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu, nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania, certyfikat akredytacyjny, ważny przynajmniej przez jeden dzień w okresie planowania.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2018 r. umożliwiło natomiast przekazanie w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. (przy czym nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania) także certyfikatu, którego ważność wygasła nie wcześniej niż 12 miesięcy przed rozpoczęciem okresu planowania, wraz z oświadczeniem kierownika podmiotu leczniczego o złożeniu wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego i niezakończeniu procedury oceniającej.

Jak już wyżej wskazano, dnia 18 grudnia 2019 r. (a więc nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania) powód przesłał do Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. certyfikat akredytacyjny nr (...) z dnia 24 czerwca 2016 r., którego ważność wygasła dnia 23 czerwca 2019 r., a więc nie wcześniej niż 12 miesięcy przed rozpoczęciem okresu planowania (skoro okres planowania rozpoczynał się dnia 1 stycznia 2020 r.).

Powód nie przekazał pozwanemu w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. (przy czym nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania) oświadczenia kierownika podmiotu leczniczego o złożeniu wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego i niezakończeniu procedury oceniającej, co – jak słusznie podnosił pozwany – skutkuje to niespełnieniem wymogów określonych w § 2 rozporządzenia zmieniającego.

Wg powyższego skoro ważność certyfikatu nr (...) z dnia 24 czerwca 2016 r. wygasła dnia 23 czerwca 2019 r. to wniosek o udzielenie akredytacji na kolejny okres powinien zostać złożony do 23 grudnia 2018 r. (6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu). Powód złożył go dnia 12 września 2018 r., a więc w terminie. W ostatecznym stanowisku w sprawie pozwany wskazywał, iż powód nie przedstawił dowodów z których wprost wynikałoby, że wniosek został złożony wcześniej niż po dniu 31 grudnia 2019 r. Taki dowód powód przedłożył jednak później – bo z pismem z dnia 21 czerwca 2024 r. (...) na wniosku potwierdza, iż wpłynął on do tej jednostki dnia 12 września 2018 r. Okazało się zatem, iż pozwany nie miał racji odnośnie kwestii złożenia wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres we właściwym terminie (co dotyczy oczywiście wniosku z dnia 12 września 2018 r., a nie późniejszego z dnia 31 grudnia 2019 r.).

Przebieg procedury oceniającej był taki, że pismem z dnia 13 września 2018 r. (...) poinformowało powoda, iż Szpital znajduje się na liście szpitali oczekujących na wizytę akredytacyjną, zaś pismem z dnia 9 października 2019 r. zaproponowało termin wizyty akredytacyjnej w dniach od 5 lutego do 7 lutego 2020 r. Wizyta ta odbyła się, a następnie dnia 18 lutego 2020 r. powód otrzymał od (...) sporządzony z niej raport. Wreszcie pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. (...) poinformowało powoda, iż Minister Zdrowia udzielił mu akredytacji, a w wyniku dokonanej oceny punktowej Szpital uzyskał 80% możliwej do uzyskania liczby punktów. Dopiero wówczas zakończona została procedura oceniająca.

Kierownik podmiotu leczniczego (w przedmiotowej sprawie Dyrektor Szpitala) poza przekazaniem certyfikatu winien był w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. (przy czym nie później niż do końca drugiego miesiąca okresu planowania, tj. do końca lutego 2020 r.) przekazać pozwanemu także oświadczenie o złożeniu wniosku z dnia 12 września 2018 r. o udzielenie akredytacji na kolejny okres oraz o niezakończeniu procedury oceniającej. Pismem z dnia 29 kwietnia 2020 r. (k. 34) jedynie poinformował pozwanego, że Szpital pozytywnie przeszedł wizytę akredytacyjną, a od wymienionej w raporcie punktacji złożył odwołanie i czeka na decyzję. Dnia 25 czerwca 2020 r. przekazał natomiast „nowszy” certyfikat akredytacyjny nr (...), wskazując, iż Szpital spełnia 80% standardów akredytacyjnych oraz poprosił o ponowne naliczenie ryczałtu z uwzględnieniem akredytacji. Nie konwalidowało to jednak wcześniejszego niedopatrzenia, tj. braku przekazania oświadczenia, o którym mowa w rozporządzeniu zmieniającym.

W odpowiedzi na powyższe pozwany, pismem z 10 lipca 2020 r., poinformował powoda, iż nie istnieją przesłanki do dodania mu współczynnika korygującego za otrzymany certyfikat akredytacyjny z uwagi na jego przekazanie w dniu 25 czerwca 2020 r. tj. po terminie określonym przez Ministra Zdrowia w Rozporządzeniu z dnia 22 września 2017 r. Jak już jednak wskazywano rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2018 r. umożliwiło przekazanie w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. także certyfikatu, którego ważność wygasła nie wcześniej niż 12 miesięcy przed rozpoczęciem okresu planowania, wraz z oświadczeniem kierownika o którym była już mowa wyżej. Pozwany zatem niezasadnie wziął wówczas pod uwagę certyfikat nr (...) zamiast certyfikatu nr (...).

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że do końca lutego 2020 r. Dyrektor Szpitala nie przekazał pozwanemu oświadczenia o złożeniu wniosku z dnia 12 września 2018 r. o udzielenie akredytacji na kolejny okres oraz o niezakończeniu procedury oceniającej, która w lutym 2020 r. była przecież dopiero na etapie wizyty (5-7.02.2020 r.) i jej raportowania (18.02.2020 r.). W toku postępowania powód wielokrotnie (w tym w ostatecznym stanowisku w sprawie z dnia 17 czerwca 2024 r.) przyznał, iż takowe oświadczenie nie zostało złożone. Powód uznał bowiem, iż przesłanie pozwanemu nieważnego certyfikatu akredytacyjnego „samo przez się” znaczy, że wystąpił o reakredytację. W ocenie Sądu żadne z pism kierowanych przez powoda do pozwanego nie odpowiada treścią wymogom oświadczenia, o którym mowa w rozporządzeniu zmieniającym. Rację miał zatem pozwany podnosząc, iż powód nie przedłożył Funduszowi oświadczenia kierownika podmiotu leczniczego, wymaganego przepisami. Potwierdziło tę okoliczność postępowanie dowodowe w sprawie (choć właściwie nie była ona nawet sporna między stronami). Zgodzić należało się także z postawioną przez pozwanego tezą, iż samo nieprzedłożenie wymaganego oświadczenia skutkuje niespełnieniem wymogów określonych w § 2 rozporządzenia zmieniającego. Należy podkreślić, iż w sprawach, gdzie w grę wchodzi gospodarowanie środkami publicznymi nie może być miejsca na swego rodzaju samodzielne „usprawnianie” przez powoda procedury przewidzianej przepisami. Nie mają przy tym znaczenia przesłanki, jakimi powód się kierował, decydując się na stwierdzone w sprawie zaniechanie (jak np. „chęć przekazania informacji, że Szpital uzyskał nowy certyfikat”). Słusznie podnosił pozwany, iż jako jednostka sektora finansów publicznych jest zobowiązany do ścisłego przestrzegania prawa w zakresie wydatków publicznych, a tym samym ustalenie wynagrodzenia powoda zgodnie z żądaniem powoda, ale bez podstawy prawnej, stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zwłaszcza, że wymagałoby to istotnej nadinterpretacji przepisów rozporządzenia.

Jak już ustalono okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. to jeden i ten sam okres planowania, tj. jeden okres rozliczeniowy zatem Sąd nie podzielił stanowiska powoda, iż „za rok 2021 współczynnik korygujący powinien był zostać zastosowany wprost na podstawie przepisów pierwotnego rozporządzenia, jako że w tym przypadku termin na przedłożenie certyfikatu został dotrzymany”.

Odnośnie wynagrodzenia za świadczenia opieki zdrowotnej objęte odrębnym sposobem finansowania, wskazać należy, iż zgodnie z art. 136 ust. pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych -w przypadku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawieranej w ramach systemu zabezpieczenia, w kwocie zobowiązania, o której mowa w ust. 1 pkt 5, obejmuje się ryczałt systemu zabezpieczenia oraz wyodrębnione środki na sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, które ze względu na konieczność zapewnienia świadczeniobiorcom odpowiedniego dostępu do tych świadczeń wymagają ustalenia odrębnego sposobu finansowania, z zastrzeżeniem art. 132 ust. 5.

W umowie z dnia 29 września 2017 r. powód zobowiązał się do jej wykonywania nie tylko zgodnie z warunkami udzielania świadczeń określonymi w ustawie i odpowiednich rozporządzeniach, ale także zgodnie z warunkami określonymi w zarządzeniach Prezesa NFZ (§ 1 ust. 2).

Na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25, art. 136c ust. 5 w związku z art. 159a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał dnia 27 stycznia 2021 r. zarządzenie Nr (...) zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (NFZ z 2021 r. poz. 20). Przepisy zarządzenia stosowano do rozliczania i sprawozdawania świadczeń udzielanych od dnia 1 stycznia 2021 r. (§ 2).

Zgodnie z § 1 ww. zarządzenia w zarządzeniu Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lutego 2020 r., zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 marca 2020 r., zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r., zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 maja 2020 r., zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 czerwca 2020 r., zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 września 2020 r. oraz zarządzeniem Nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 stycznia 2021 r., wprowadzono m.in. zmianę polegającą na dodaniu w § 15 (dotyczącym ustalania współczynnika korygującego dla świadczeniodawców zakwalifikowanych w ramach (...) do poziomu szpitali) po ustępie 1 m.in. ustępu 1a w brzmieniu: „ 1a. Dla zakresów wyodrębnionych w ramach (...) rozliczanych ceną jednostki rozliczeniowej określa się następujące współczynniki korygujące - w odniesieniu do świadczeniodawców, którzy spełniają warunki w danym okresie rozliczeniowym w zakresie: (pkt 1) posiadania certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), dotyczącego profili systemu zabezpieczenia, ważnego w dniu rozpoczęcia okresu rozliczeniowego, w tym m.in. (lit. b) uzyskanego z wynikiem co najmniej 80% i poniżej 90% możliwej do uzyskania liczby punktów - ustala się współczynnik korygujący o wartości 1,015”.

Jak ustalono – w okresie od 24 czerwca 2019 r. do 22 czerwca 2020 r. powód nie legitymował się ważnym certyfikatem akredytacyjnym, zatem nie posiadał certyfikatu ważnego w dniu rozpoczęcia okresu rozliczeniowego, tj. 1 stycznia 2020 r. (przedłużonego potem także na okres po 1 stycznia 2021 r., który obejmowały przepisy zarządzenia).

Z uwagi na powyższe, powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku.

IV.  Koszty postępowania, wyrok na posiedzeniu niejawnym

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie art. 98 § 1 i § 3 w zw. z art. 99 k.p.c. Powód przegrał sprawę w całości, zatem obciążał go obowiązek zwrotu kosztów procesu poniesionych przez pozwanego. Ich wysokość to kwota 10 817 zł, na którą to sumę złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w osobie radcy prawnego w wysokości 10 800 zł. Zostało ono ustalone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Ponadto stosownie do art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 326 ¹ k.p.c. w zw. z art. z art. 224 § 3 k.p.c. Zgodnie z art. 326 ¹ k.p.c. jeżeli do zamknięcia rozprawy doszło na posiedzeniu niejawnym, sąd wydaje wyrok na tym samym posiedzeniu. Zgodnie z art. 224 § 3 k.p.c. jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozpoznania sprawy, a wyznaczanie kolejnych posiedzeń jest zbędne, sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym. Strony należy uprzedzić o możliwości zamknięcia rozprawy i umożliwić im zabranie głosu w piśmie procesowym, w terminie nie krótszym niż 7 dni. Sąd zamyka rozprawę w terminie miesiąca od dnia, w którym upłynął termin do zabrania głosu przez strony. Postanowienie może być wydane jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy. Na rozprawie dnia 27 maja 2024 r. Sąd poinformował strony, że rozprawa zostanie zamknięta na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 224 § 3 k.p.c. oraz wezwał strony do złożenia ostatecznych stanowisk w sprawie w terminie trzech tygodni, pod rygorem uznania braku pism za podtrzymanie stanowisk dotychczas zgłoszonych. Sąd poinformował strony, że wyrok zostanie wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie ar. (...) k.p.c.

Sędzia Anna Chmielarz

Sekretariat, proszę:

1. Odnotować uzasadnienie i zaznaczyć, że projekt został przygotowany przez asystenta sędziego Pana S. K.;

2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć – zgodnie z wnioskiem:

a) pełn. powoda

b) pełn. pozwanego;

3. kal. 2 tyg.

K., 27 sierpnia 2024 r. Sędzia Anna Chmielarz