Wyrok z 5 grudnia 2025, sygn. II Ka 329/25
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
Sygn. akt II Ka 329/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 grudnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Janusz Szarek
Protokolant: Monika Winnicka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie - Gabrieli Wenc
po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 roku w B.
sprawy B. P. syna X. i M. urodzonego (...) w B.
oraz
U. X. (1) (X.) syna M. i W. urodzonego (...) w M.
B. P. oskarżonego z art. 158§1 k.k.
U. X. (1) oskarżonego z art. 158§1 k.k. i art. 226 § 1 kk i art. 224 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 28 sierpnia 2025 roku, sygn. akt II K 442/25
I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie V co do oskarżonego B. P. w ten sposób, że w miejsce obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz pokrzywdzonego B. L. orzeka nawiązkę od oskarżonego B. P. w kwocie 5 000 zł /pięć tysięcy złotych/, a za podstawę orzeczenia nawiązki przyjmuje przepis art. 46 § 2 kk,
II. uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego U. X. (1) i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie,
III. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
IV. zasądza od oskarżonego B. P. na rzecz oskarżyciela posiłkowego B. L. kwotę 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu odwoławczym,
V. zasądza od oskarżonego B. P. na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł /dwadzieścia złotych/, a nadto odpłatę za II instancję w kwocie 180 zł /sto osiemdziesiąt złotych/.
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II Ka 329/25 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
2 |
||
|
CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn akt II K 442/25 |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||
|
☐co do kary |
||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||
|
1.1.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||
|
☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||
|
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||
|
☐brak zarzutów |
||||
|
1.4. Wnioski |
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|
Ustalenie faktów w związku z dowodami |
|
1.5. Ustalenie faktów |
|
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.1.1. |
||||
|
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.2.1. |
||||
|
1.6. Ocena dowodów |
|
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
1.1.6.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
3.1. |
Obrońca oskarżonego U. X. (1) zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.: a) art. 374 § 1 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do wzięcia udziału w rozprawie na skutek braku prawidłowego zawiadomienia go przez Sąd I instancji o tej czynności; b) art. 6 k.p.k. poprzez naruszenie prawa oskarżonego do obrony w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym i otwarcie przewodu sądowego bez dysponowania przez Sąd I instancji właściwym dowodem potwierdzającym, że oskarżony został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. |
☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut jest w pełni uzasadniony. Jak wynika z akt sprawy, po wpłynięciu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Krośnie, Sąd ten wyznaczył termin rozprawy na dzień 28 sierpnia 2025 r. i zarządził wezwanie oskarżonych U. X. (1) i B. P. na rozprawę w tym dniu. Na skutek błędu w danych osobowych odbiorcy korespondencji, korespondencja skierowana do miejsca zamieszkania oskarżonego U. X. (1) nadana została na dane osobowe U. X. (1). Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencja ta nie została przez oskarżonego odebrana, do czego miał on prawo, skoro nadana ona został do U. X. (1), a nie U. X. (1). Sąd Orzekający nie wychwycił uchybienia w przedmiocie błędnych danych osobowych i uznał iż oskarżony U. X. (2) został prawidłowo wezwany, lecz nie podjął korespondencji, nie zamierzając tym samym realizować prawa do obrony w formie osobistego stawiennictwa na rozprawie. Powyższe ustalenie jest błędne, albowiem oskarżony U. X. (2) nie został prawidłowo wezwany na termin rozprawy, wobec czego Sąd Orzekający uznając jego obecność za obowiązkową winien był odroczyć rozprawę i ponowić wezwanie oskarżonego na kolejny termin, tym razem nadając korespondencję sądową na prawidłowe dane osobowe oskarżonego, tj. U. X. (1), a nie U. X. (1). Zamiast tego, Sąd Orzekający prowadził rozprawę w dniu 28 sierpnia 2025 r., po czym wydał wyrok w sprawie. Pozbawił tym samym oskarżonego U. X. (1) prawa do wzięcia udziału w rozprawie, naruszając prawo oskarżonego do obrony. Co więcej, Sąd Orzekający, nawet w sytuacji uznania, iż oskarżony U. X. (2) zostałby prawidłowo wezwany na rozprawę, lecz pomimo tego na rozprawę się nie stawił, prowadził postępowanie sądowe naruszając przepisy postępowania karnego. Po złożeniu bowiem wyjaśnień przez oskarżonego B. P. Sąd ten, wobec nieobecności oskarżonego U. X. (1), winien był odczytać wyjaśnienia tego oskarżonego złożone w postępowaniu przygotowawczym, czego jednak nie uczynił naruszając art. 389 § 1 k.p.k. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli oskarżony nie stawił się na rozprawę, odmawia wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno na rozprawie odczytywać tylko w odpowiednim zakresie protokoły jego wyjaśnień złożonych poprzednio w charakterze oskarżonego w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. W toku postępowania Sąd Orzekający przesłuchał pokrzywdzonego oraz funkcjonariuszy Policji, którzy interweniowali w sprawie. Sąd postanowił jednak zaniechać przesłuchania pozostałych świadków zdarzenia w sprawie i poprzestać na ujawnieniu zeznań tych świadków bez odczytywania uznając, iż przesłuchanie świadków nie jest niezbędne, zwłaszcza wobec przyznawania się oskarżonych do sprawstwa, a także zapisu monitoringu potwierdzającego ich sprawstwo. Tymczasem, w sytuacji nieobecności oskarżonego U. X. (1) na rozprawie przed Sądem, Sąd ten nie mógł zaniechać wezwania świadków zdarzenia i ich przesłuchania w sprawie, tym bardziej że oskarżony U. X. (2) w złożonych w postępowaniu przygotowawczym wyjaśnieniach jedynie częściowo przyznał się do zarzutów, zaprzeczając by to on miał kopnąć pokrzywdzonego. Pomimo tego, Sąd uznał oskarżonego U. X. (1) za winnego przypisanych mu przestępstw z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. oraz z art. 226 § 1 k.k. i art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 57a§ 1 k.k. i skazał go na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności oraz orzekł wobec niego obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. Wydany wyrok i orzeczona kara w sytuacji braku obecności oskarżonego U. X. (1) na rozprawie, który nie został prawidłowo wezwany na termin rozprawy, w istocie narusza jego prawo do obrony w niniejszej sprawie. |
||
|
3.2. |
Obrońca oskarżonego U. X. (1) zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy |
☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut jest uzasadniony. Słusznie bowiem obrońca oskarżonego U. X. (1) podnosi, iż Sąd Orzekający błędnie przyjął, że oskarżony ten został prawidłowo wezwany na termin rozprawy na dzień 28 sierpnia 2025 r., a jego niestawiennictwo wynikało z rezygnacji realizowania prawa do obrony w formie uczestnictwa na rozprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, po wpłynięciu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Krośnie, Sąd ten wyznaczył termin rozprawy na dzień 28 sierpnia 2025 r. i zarządził wezwanie oskarżonych U. X. (1) i B. P. na rozprawę w tym dniu. Na skutek błędu w danych osobowych odbiorcy korespondencji, korespondencja skierowana do miejsca zamieszkania oskarżonego U. X. (1) nadana została na dane osobowe U. X. (1). Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencja ta nie została przez oskarżonego odebrana, do czego miał on prawo, skoro nadana ona został do U. X. (1), a nie U. X. (1). Sąd Orzekający nie wychwycił uchybienia w przedmiocie błędnych danych osobowych i uznał iż oskarżony U. X. (2) został prawidłowo wezwany, lecz nie podjął korespondencji, nie zamierzając tym samym realizować prawa do obrony w formie osobistego stawiennictwa na rozprawie. Powyższe ustalenie jest jednak błędne, albowiem oskarżony nieprawidłowo został wezwany na termin rozprawy. |
||
|
Wniosek |
||
|
Obrońca oskarżonego U. X. (1) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. |
☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Wniosek jest w pełni uzasadniony. W konsekwencji bowiem stwierdzenia, iż sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, a zatem zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., koniecznym jest uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonego U. X. (1) i przekazanie sprawy w powyższym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. |
||
|
3.3. |
Obrońca oskarżonego B. P. zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie: a) art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu katem oskarżenia czynu, a kwalifikowanego z art. 158 § 1 k.k. w warunkach chuligańskich, w sytuacji gdy to pokrzywdzony swoim wulgarnym i wyzywającym zachowaniem doprowadził do konfrontacji z oskarżonym, a której to okoliczności Sąd I instancji w żaden sposób nie uwzględnił ferując zaskarżony wyrok ; b) art. 5 § 2 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez nierozważenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i wydanie wyroku skazującego bez istnienia jednoznacznych dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, a w szczególności popełnienia tego czynu w warunkach chuligańskich. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut jest oczywiście nieuzasadniony. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż apelacja obrońcy oskarżonego B. P., w zakresie w jakim obrońca usiłuje podważyć zasadność przypisanego oskarżonemu przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., zupełnie rozmija się z wyjaśnieniami tego oskarżonego, który przyznał się do postawionego mu zarzutu. Nie jest również wiadome, na podstawie jakiego dowodu obrońca oskarżonego zarzuca pokrzywdzonemu B. L., iż swoim wulgarnym i wyzywającym zachowaniem miał doprowadzić do konfrontacji z oskarżonym, skoro w powyższym zakresie brak jest jakiegokolwiek dowodu. Wręcz przeciwnie, z wyjaśnień oskarżonych, jak i zeznań pokrzywdzonego i świadków zdarzenia wynika bowiem, iż zachowanie oskarżonych nie było w żaden sposób sprowokowane przez pokrzywdzonego lub któregokolwiek ze świadków. To ze strony oskarżonych miały paść w stosunku do pokrzywdzonego słowa „łysy, chuju, co się łysa kurwo patrzysz”, po czym został on przez nich zaatakowany. Stawianie zatem takiej tezy przez obrońcę, wbrew wyjaśnieniom oskarżonych i zeznaniom świadków, stanowi wyłącznie bezzasadną hipotezę, jednoznacznie osłabiającą rzetelność i wiarygodność apelacji tego obrońcy. Wbrew stanowisku obrońcy B. P. przeprowadzona w sprawie ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Orzekający, w zakresie sprawstwa ww. oskarżonego, nie wykracza poza zakreślone przepisem art. 7 k.p.k. granice swobodnej sędziowskiej oceny, a także nie zawiera istotnych błędów logicznych lub faktycznych oraz nie jest sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego, a tym samym musi korzystać z ochrony zagwarantowanej jego treścią. Orzekając o sprawstwie oskarżonego B. P. Sąd Rejonowy oparł się na dowodach, którym w sposób uprawniony przyznał walor wiarygodności. Właśnie takie dowody, uzupełnione zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, uznane za wiarygodne, legły u podstaw ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, co jest oczywiste i w pełni odpowiada treści art. 410 k.p.k. i w żaden sposób nie narusza zasady obiektywizmu z art. 4 k.p.k. Sąd Orzekający dokonał prawidłowej oceny zeznań pokrzywdzonego, zeznań funkcjonariuszy Policji interweniujących w zdarzeniu, wyjaśnień oskarżonego B. P., który przyznał się do zarzucanego mu przestępstwa, jak i zapisu monitoringu dokumentującego pobicie pokrzywdzonego. Prawidłowo także Sąd Orzekający uzupełnił kwalifikację prawną zarzucanego oskarżonemu B. P. przestępstwa z art. 158 § k.k. o działanie w warunkach chuligańskich z art. 57a § 1 k.k. Zgodnie z art. 115 § 21 k.k. występkiem o charakterze chuligańskim jest występek polegający na umyślnym zamachu na zdrowie, na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny, albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego. O chuligańskim charakterze występku decyduje łączne wystąpienie następujących przesłanek wskazanych w ustawie: 1) umyślność zachowania realizującego znamiona występku; 2) zamach na choćby jedno z dóbr wymienionych w przepisie; 3) działanie publiczne; 4) brak powodu lub oczywista błahość powodu; 5) okazanie przez sprawcę rażącego lekceważenia porządku prawnego. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż zachowanie oskarżonego B. P. miało charakter chuligański. Oskarżony dokonał bowiem pobicia pokrzywdzonego, które z natury rzeczy ma charakter umyślny, dopuścił się zamachu na zdrowiu i nietykalności cielesnej pokrzywdzonego, jego działanie miało charakter publiczny, albowiem pomimo iż miało miejsce w późnej porze, albowiem ok godz. 22 00, to jednak dokonane zostało na parkingu galerii handlowej, a więc w miejscu publicznym, dostępnym dla nieokreślonej liczby osób, w tym także tych które mogły o tej porze wychodzić z kina i kierować się na parking, oskarżony nie miał żadnego powodu do pobicia pokrzywdzonego, w tym nie był przez pokrzywdzonego w żaden sposób sprowokowany, wbrew oczywiście nieprawdziwej hipotezie obrońcy, a dokonując pobicia w takich okolicznościach oskarżony okazał rażące lekceważenie porządku prawnego. Zupełnym nieporozumieniem jest zarzut obrońcy oskarżonego obrazy art. 5 § 2 k.p.k. określającego zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego ( in dubio pro reo) i art. 410 k.p.k., zgodnie z którym podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Przede wszystkim zauważyć należy, iż utrwalony jest już pogląd w orzecznictwie, iż brak jest podstaw do stawiania zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. w oparciu o podnoszone przez stronę wątpliwości co do ustaleń faktycznych lub interpretacji prawa. Dla skutecznego sformułowania zarzutu obrazy ww. przepisu nie mają znaczenia podnoszone przez stronę wątpliwości, lecz jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych w sprawie lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, ewentualnie to, czy w świetle konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W sytuacji zatem, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania lub odmówienia wiary dowodom z zeznań lub wyjaśnień, brak jest podstaw do formułowania zarzutu in dubio pro reo. W realiach niniejszej sprawy Sąd Orzekający nie powziął jakichkolwiek wątpliwości, których nie był w stanie usunąć i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Podobnie, gołosłowny – w stosunku do oskarżonego B. P. – jawi się zarzut naruszenia przez Sąd dyspozycji nakładającej obowiązek przyjęcia za podstawę wyroku całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy. Sąd Orzekający poczynił tego typu ustalenia właśnie w oparciu o całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, także w zakresie koniecznego uzupełnienia kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu B. P. czynu o działanie w warunkach chuligańskich. |
||
|
3.4. |
Obrońca oskarżonego B. P. zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: a) art. 46 § 1 k.k. poprzez orzeczenie wobec oskarżonego środka kompensacyjnego w postaci częściowego obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia poprzez zapłatę kwoty 5.000 zł na rzecz pokrzywdzonego B. L., w sytuacji gdy w rzeczywistości brak było podstaw do orzeczenia wobec oskarżonego środka w postaci obowiązku naprawienia szkody, a to z uwagi na brak ustalenia przez Sąd I instancji, jakoby po stronie pokrzywdzonego doszło do powstania szkody majątkowej, co w takiej sytuacji mogłoby uzasadniać orzeczenie takiego środka kompensacyjnego; b) art. 115 § 21 k.k. poprzez przyjęcie, ze oskarżony popełnił zarzucany mu czyn w warunkach chuligańskich, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał jakichkolwiek podstaw uzasadniających poczynienie tego rodzaju ustalenia. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut obrońcy oskarżonego, w zakresie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 46 § 1 k.k., jawi się jako uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem, w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się. Sąd Orzekający w pkt V zaskarżonego wyroku na podstawie ww. przepisu orzekł wobec każdego oskarżonego środek kompensacyjny w postaci częściowego obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia poprzez zapłaty kwoty 5.000 zł na rzecz pokrzywdzonego. Tak orzeczony środek kompensacyjny sprzeczny jest jednak z dyspozycja art. 46 § 1 k.k., który to przepis wymaga orzeczenia albo obowiązku naprawienia szkody albo zadośćuczynienia. Nie przewiduje on możliwości orzeczenia łącznie tytułem naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia sumy pieniężnej, co błędnie uczynił Sąd I instancji. W tym też zakresie zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. jawi się jako uzasadniony, co nie oznacza konieczności zmiany orzeczonej sumy, zgodnie z wnioskiem obrońcy oskarżonego. Nieuzasadniony natomiast jest zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 115 § 21 k.k., poprzez przyjęcie popełnienia przez oskarżonego przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w warunkach czynu chuligańskiego. Stosownie do art. 115 § 21 k.k. występkiem o charakterze chuligańskim jest występek polegający na umyślnym zamachu na zdrowie, na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny, albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego. Ponownie wymaga podnieść, iż o chuligańskim charakterze występku decyduje łączne wystąpienie następujących przesłanek wskazanych w ustawie: 1) umyślność zachowania realizującego znamiona występku; 2) zamach na choćby jedno z dóbr wymienionych w przepisie; 3) działanie publiczne; 4) brak powodu lub oczywista błahość powodu; 5) okazanie przez sprawcę rażącego lekceważenia porządku prawnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż zachowanie oskarżonego B. P. miało charakter chuligański. Oskarżony dokonał bowiem pobicia pokrzywdzonego, które z natury rzeczy ma charakter umyślny, dopuścił się zamachu na zdrowiu i nietykalności cielesnej pokrzywdzonego, jego działanie miało charakter publiczny, albowiem pomimo iż miało miejsce w późnej porze, albowiem ok godz. 22 00, to jednak dokonane zostało na parkingu galerii handlowej, a więc w miejscu publicznym, dostępnym dla nieokreślonej liczby osób, w tym także tych które mogły o tej porze wychodzić z kina i kierować się na parking, oskarżony nie miał żadnego powodu do pobicia pokrzywdzonego, w tym nie był przez pokrzywdzonego w żaden sposób sprowokowany, wbrew oczywiście nieprawdziwej hipotezie obrońcy, a dokonując pobicia w takich okolicznościach oskarżony okazał rażące lekceważenie porządku prawnego. |
||
|
3.5. |
Obrońca oskarżonego B. P. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony popełnił zarzucany mu aktem oskarżenia czyn, a stanowiący przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w warunkach chuligańskich, w sytuacji gdy materiał dowodowy zebrany w toku postępowania nie dawał jakichkolwiek podstaw uzasadniających poczynienie tego rodzaju ustalenia. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut jest oczywiście bezzasadny, w istocie stanowi on polemikę z prawidłowymi ustaleniami w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym oskarżonego B. P.. Uzupełniając rozważania dotyczące chuligańskiego charakteru czynu, jaki miał miejsce w realiach niniejszej sprawy, i nie powielając dotychczasowej argumentacji wymaga wyjaśnienia, iż w rozumieniu art. 115 § 21 k.k. działa publicznie zarówno ten, kto działa „przed publicznością” (na oczach publiczności, przy świadkach), ten, kto działa „w miejscu ogólnie dostępnym w danej chwili” (w miejscu publicznym), jak i ten, kto działa w sposób jawny, dostrzegalny dla bliżej nieokreślonej liczby nieoznaczonych z góry osób. Zwrot „działa publicznie” jest dość pojemny i obejmuje wszystkie sytuacje, w których bądź ze względu na miejsce działania, bądź ze względu na okoliczności i sposób działania sprawcy jego zachowanie się jest lub może być dostępne (dostrzegalne) dla nieokreślonej liczby osób (tak: J. Majewski, Komentarz do art. 115 Kodeksu karnego, SIP LEX, stan prawny na dzień 1 sierpnia 2016 r., teza 10 i cytowana tam literatura oraz orzecznictwo). Podzielić należy stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 20 września 1973 r., sygn. akt VI KZP 26/73, publik. w OSNKW 1973 Nr 11, poz. 132, Legalis Numer 17347, iż działanie „publicznie” w rozumieniu art. 120 § 14 Kodeksu karnego z 1969 r. – jego odpowiednik stanowi obecnie art. 115 § 21 k.k. – zachodzi wówczas, gdy bądź ze względu na miejsce działania, bądź ze względu na okoliczności i sposób działania sprawcy jego zachowanie się jest lub może być dostępne (dostrzegalne) dla nieokreślonej liczby osób, przy czym sprawca mając świadomość tej możliwości, co najmniej na to się godzi (OSNKW 1973 Nr 11, poz. 132, Legalis Numer 17347). Przedstawiciele doktryny zgodnie stoją na stanowisku, iż znamię „publicznie” wskazuje nie tyle na miejsce, ile na sytuację, której nie należy traktować in abstracto, lecz in concreto. Publiczność działania, tak jak wszystkie inne okoliczności przestępstwa umyślnego, powinna być objęta świadomością sprawcy. Za takim ujęciem opowiada się również Sąd Najwyższy, podkreślając, że: „Praktyka sądowa, ustalając znamiona publiczności działania, rozróżnia zarówno działanie publiczne pod względem przedmiotowym, gdy ze względu na miejsce i sposób działania może ono dojść do wiadomości nieokreślonej liczby ludzi, jak i działanie publiczne pod względem podmiotowym, polegające na świadomości sprawcy, że jego działanie dojdzie lub może dojść do wiadomości nieokreślonej liczby ludzi, a sprawca chce tego lub możliwość taką przewiduje i na nią się godzi” (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 maja 1972 r., sygn. akt Rw 439/72). Niewątpliwie zatem miejscem o charakterze publicznym w rozumieniu art. 115 § 21 k.k. jest także parking przed galerią handlową, nawet o godz. 22 00, skoro co najmniej do tej godziny czynne jest kino w ww. budynku, a korzystający z niego widzowie mogli o tej porze wychodzić z kina i kierować się na parking. |
||
|
Wniosek |
||
|
Obrońca oskarżonego B. P. wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez wyeliminowanie z opisu czynu stwierdzenia, że oskarżony B. P. dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu w warunkach chuligańskich, a ponadto zmianę tego wyroku w zakresie pkt III i V poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary łagodniejszego rodzaju oraz orzeczenie wobec niego środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia w kwocie 1.500 zł na rzecz pokrzywdzonego B. L.; ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Wniosek obrońcy B. P. jest bezzasadny. Brak jest bowiem podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie chuligańskiego charakteru czynu popełnionego przez oskarżonego P., w sytuacji gdy przeprowadzona kontrola instancyjna potwierdziła prawidłowość uzupełnienia przez Sąd Orzekający kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. o przepis art. 57a § 1 k.k., a więc o chuligański charakter czynu. Brak jest także podstaw do orzeczenia wobec oskarżonego P., w miejsce orzeczonej kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 2, kary łagodniejszego rodzaju, skoro dotychczas orzeczona kara nie jest karą niewspółmiernie rażąco surową. Także w zakresie orzeczonego środka kompensacyjnego w wysokości 5.000 zł brak jest podstaw do ograniczenia jego wysokości do 1.500 zł tytułem zadośćuczynienia, albowiem orzeczony środek wysokości 5.000 zł, przy zmianie jego podstawy prawnej na nawiązkę, jest prawidłowy. Wreszcie, również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi i instancji do ponownego rozpoznania, jest bezzasadny. Dotychczas bowiem przeprowadzone postępowanie przez Sąd Orzekający, w zakresie dotyczącym oskarżonego P., nie wymaga uzupełnienia, a dokonana ocena dowodów nie wymaga korekty. |
||
|
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
4.1. |
|
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Sąd Odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, z wyjątkiem rozstrzygnięcia w pkt V tego wyroku odnośnie orzeczonego wobec oskarżonego B. P. środka kompensacyjnego, które to orzeczenie zmienił w zakresie podstawy prawnej, jak również z wyjątkiem rozstrzygnięcia dotyczącego oskarżonego U. X. (1), które uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie. |
|
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
Sąd Odwoławczy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, w szczególności co do sprawstwa i winy oskarżonego B. P. i przypisanej mu kwalifikacji prawno-karnej popełnionego przestępstwa. Rozstrzygnięcia w powyższym zakresie są prawidłowe i nie wymagają uzupełnienia, a ich kwestionowanie przez obrońcę oskarżonego P. jest nieuzasadnione. |
|
|
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie V co do oskarżonego B. P. w ten sposób, że w miejsce obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz pokrzywdzonego B. L. orzekł nawiązkę od oskarżonego B. P. w kwocie 5 000 zł, a za podstawę orzeczenia nawiązki przyjął przepis art. 46 § 2 k.k. |
|
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
Wobec nieprawidłowego zastosowania przez Sąd Orzekający przepisu art. 46 § 1 k.k. poprzez orzeczenie łącznej kwoty 5.000 zł tytułem częściowego naprawienia szkody i zadośćuczynienia, w sytuacji gdy dyspozycja tego przepisu nie przewiduje orzeczenia jednej kwoty z tytułu zarówno częściowego naprawienia szkody, jak i zadośćuczynienia, koniecznym była zmiana rozstrzygnięcia w punkcie V zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 46 § 2 k.k. jeżeli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego. Sąd uznał, iż kwota pieniężna w wysokości 5.000 zł jest w pełni adekwatna dla okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania, natomiast podstawą prawną jej zasądzenia jest nawiązka. Orzeczenie w miejsce częściowego odszkodowania i zadośćuczynienia nawiązki nie stanowi orzeczenia na niekorzyść oskarżonego, albowiem zmianie uległa wyłącznie podstawa prawna tego orzeczenia. |
|
|
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
5.3.1.1.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
Sąd Odwoławczy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II K 442/25 co do oskarżonego U. X. (1) i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie, albowiem w stosunku do tego oskarżonego zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa. Sąd Orzekający uznał obecność oskarżonego U. X. (1) za obowiązkową na rozprawie, albowiem wezwał go na wyznaczony na dzień 28 sierpnia 2025 r. termin rozprawy. Pomimo jego niestawiennictwa Sąd ten poprowadził rozprawę, a następnie wydał wyrok uznają, iż wezwanie oskarżonego było prawidłowe, a jego niestawiennictwo na rozprawie wynikało z rezygnacji realizowania prawa do obrony w formie uczestnictwa na rozprawie. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, na skutek błędu w danych osobowych odbiorcy korespondencji, korespondencja skierowana do miejsca zamieszkania oskarżonego U. X. (1) nadana została na dane osobowe U. X. (1). Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencja ta nie została przez oskarżonego odebrana, do czego miał on prawo, skoro nadana ona został do U. X. (1), a nie U. X. (1). Sąd Orzekający nie wychwycił uchybienia w przedmiocie błędnych danych osobowych i uznał iż oskarżony U. X. (2) został prawidłowo wezwany, lecz nie podjął korespondencji, nie zamierzając tym samym realizować prawa do obrony w formie osobistego stawiennictwa na rozprawie. Powyższe ustalenie jest jednak błędne, albowiem oskarżony nieprawidłowo został wezwany na termin rozprawy. W tej sytuacji Sąd Rejonowy w Krośnie prowadząc sprawę i wydając wyrok, pomimo nieobecności oskarżonego U. X. (1) i nieprawidłowego jego wezwania na termin rozprawy, Sąd ten dopuścił się obrazy art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w zakresie dotyczącym tego oskarżonego. |
|||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
5.3.1.4.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
Koszty Procesu |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
IV |
Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz. U z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonego B. P. na rzecz oskarżyciela posiłkowego B. L. kwotę 840,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. |
|
V |
Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. i art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t. jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonego B. P. na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł, a nadto opłatę za II instancję w kwocie 180 zł. |
|
PODPIS |