Wyrok z 3 lutego 2026, sygn. XII K 47/22

Formularz UK 1

Sygnatura akt

XII K 47/22

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.

Z. E.

1. w dniu 29 października 1999 r. w m. G.pow. (...) na trasie nr (...), działając wspólnie i w porozumieniu
z ustalonymi i nieustalonymi osobami dokonali rozboju na osobie F. B. w ten sposób, że podając się za funkcjonariuszy Policji i posługując się akcesoriami policyjnymi, w tym samochodu M. (...) przerobionego na radiowóz policyjny, pod pozorem przeprowadzenia kontroli drogowej zatrzymali kierowany przez F. B. ciągnik siodłowy marki A. (...) o nr rej. (...) z naczepą o nr rej. (...), a następnie posługując się pistoletem maszynowym N. i używając przemocy w postaci wepchnięcia do samochodu M. (...), przytrzymywania za głowę, po związaniu rąk taśmą samoprzylepną wywieźli go
z miejsca dokonania rozboju i pozostawili przywiązanego do drzewa w lesie w okolicy miejscowości K., P., a następnie zabrali w celu przywłaszczenia ciągnik siodłowy marki A. (...) o nr rej. (...) z naczepą o nr rej. (...) z zawartością kawy o wartości 130.445 zł na szkodę N. X. (...),
tj. o czyn z art. 280 § 2 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Prowadzenie postępowania przez Prokuraturę Krajową (...) Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji
w W. – sygn. (...).

Przeprowadzenie w tym postępowaniu dowodu
z wyjaśnień X. B. (1) w trybie art. 60 § 3 i 4 k.k.

Ujawnienie przez X. B. (1) popełnienia przez różne osoby ponad 200 przestępstw (kradzieże samochodów, włamania do domów jednorodzinnych, nielegalne posiadanie broni palnej i inne).

Odnalezienie w toku tego postępowania przygotowawczego szeregu dowodów rzeczowych na podstawie wyjaśnień X. B. (1) (broni palnej, amunicji, wyrobów jubilerskich, kamieni szlachetnych, złotych monet, a także umundurowania Policji i Straży Granicznej, skanerów do nasłuchu radiostacji policyjnych).

Potwierdzenie wyjaśnień X. B. (1) wyjaśnieniami innych podejrzanych, którym przedstawiono zarzuty w w/w postępowaniu.

Prowadzenie postępowania przygotowawczego PK V WZ Ds. 25.2017 przeciwko oskarżonemu Z. E.. Zarzuty oparte m.in. o wyjaśnienia X. B. (1). Akt oskarżenia skierowany przeciwko Z. E. do Sądu Okręgowego w Radomiu.

Wyrok skazujący wobec oskarżonego Z. E. za czyny z art. 280 § 2 k.k., art. 280 § 1 k.k., art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. (sygn. II K 59/18). Kara łączna 8 lat pozbawienia wolności. Wyrok obecnie prawomocny (Sąd Apelacyjny we Lublinie utrzymał ten wyrok w mocy; sygn. II AKa 79/20).

Kontynuowanie czynności w toku śledztwa PR V WZ 41.2016. Ujawnienie kolejnych przestępstw w oparciu
o wyjaśnienia X. B. (1).

Przedstawienie Z. E. trzech dodatkowych zarzutów o przestępstwa, które nie zostały objęte aktem oskarżenia skierowanym do Sądu Okręgowego w Radomiu.

Wyłączenie sprawy Z. E. do odrębnego prowadzenia w postępowaniu przygotowawczym. Zakończenie tego postępowania aktem oskarżenia
w sprawie niniejszej.

Odnośnie do zarzutu nr 1.

Porozumienie X. B. (1), A. F.
i Z. E. w celu dokonania napadu rabunkowego i kradzieży TIR-a na trasie (...) (jadącego od granicy z towarem) metodą „na policjanta”.

Wejście przez w/w współsprawców w posiadanie umundurowania policji oraz pistoletu maszynowego N..

Ustalenie planu dokonania napadu rabunkowego.

Transport kawy w dniu 29 października 1999 r. przez F. B. pojazdem A. (...), nr rej. (...)z naczepą (i ładunkiem) z B.. Transport realizowany na rzecz firmy (...).

Przejazd tzw. trasą (...) przez miejscowość G.. Użycie przez X. B. (1), A. F. i Z. E. pojazdu M. (...) z oznaczeniami policyjnymi. Zmuszenie F. B. do zatrzymania (poprzez wyprzedzenie TIR-a i pokazanie sygnału zatrzymania).

Po zatrzymaniu – polecenie F. B., aby przeszedł do „radiowozu”.

Wepchnięcie F. B. do „radiowozu”. Zaklejenie pokrzywdzonemu oczu taśmą klejącą i związanie rąk. Podsłuchiwanie przez współsprawców komunikatów policji za pomocą skanerów częstotliwości wykorzystywanych do komunikacji radiowej przez policję.

Zjechanie przez współsprawców w drogę polną
w nieustalonym miejscu. Przywiązanie F. B. do drzewa taśmą samoprzylepną.

- protokół przesłuchania F. B.

594-595, 844-845,

(...)-(...)

- tablica poglądowa

847, 924

- protokół przesłuchania X. B. (1)

84-89,

90-98,

137-142,

198-205,

(...)-1040

- protokół okazania wizerunku

245-250

- protokół eksperymentu procesowego

109-120,

121-128

- protokół przesłuchania X. Ł. (1)

512-519,

587-593

- protokół przesłuchania X. A.

927-930

- kopia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16.12.2010 r., IX Ka 410/10

938-940

- kopia wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 28.04.2009 r., IV K 120/08

941-954

- kopia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12.04.2013 r., XVIII K 190/08

960-976

- kopia wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30.01.2015 r., II AKa 238/14

977-981

- kopia wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 19.03.2012 r., II K 551/10

983

- kopia wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23.07.2020 r., II AKa 79/20 z uzasadnieniem

985,

986-992

- kopia wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 27.09.2019 r., II K 59/18 z uzasadnieniem

1020-1024

1025-1030

- kopia wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 15.06.2004 r., II K 123/02

872-911

- protokół oględzin rzeczy (akt Sądu Okręgowego w Płocku, II K 44/07)

372-399

- kopia postanowienia Prokuratury Okręgowej Warszawa Praga w Warszawie z dnia 28.06.2017 r., PO I Ds. 146.2017

855-868

- informacja z KRK

1001-(...)

(...)-(...)

- obliczenie kary

959

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

2.

Z. E.

2. w dniu 8 października 2003 r. na ul. (...)
w W. na trasie w kierunku K., działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, dokonali rozboju na osobie N. R. (1) w ten sposób, że po uderzeniu kamieniem w jadący pojazd (...)o nr rej. (...) i dawaniu sygnałów świetlnych doprowadzili kierującego N. R. (1) do zatrzymania, a następnie po opuszczeniu przez w/w pojazdu używając wobec niego przemocy w postaci przewrócenia na ziemię i przyciśnięcia do podłoża podczas wyciągnięcia kluczyków z jego kieszeni zabrali w celu przywłaszczenia samochód (...)o nr rej. (...)
o wartości 160.000 zł i komputer m-ki L. o wartości 10.000 zł na szkodę (...) SA oraz dokumenty w postaci paszportu (...), prawa jazdy (...), prawa jazdy (...), pozwolenia na pracę, karty stałego pobytu, tymczasowego dowodu osobistego, dowodu osobistego (...) na szkodę N. R. (1), tj. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Prowadzenie przez N. R. (1) pojazdu (...), nr rej. (...), w dniu 8 października 2003 r. na trasie W..

Przejazd ulicą (...) M. P., A. F. i Z. E. pojazdem G. (...).

Obserwacja kierujących i pojazdów, pod kątem wytypowania do kradzieży metodą na tzw. kamień.

Zwrócenie uwagi przez współsprawców na pojazd U. kierowany przez N. (1).

Zbliżenie się pojazdu G. (...) do pojazdu U.. Rzucenie w pojazd U. kamieniem przez jednego ze współsprawców.

Nadawanie sygnałów świetlnych przez G. (...)
w stosunku do poprzedzającego U.. Wzbudzenie
w kierującym pojazdem U. przekonania, że doszło do awarii.

Zatrzymanie pojazdu U. przez N. (1). Obserwacja kół i ogumienia pojazdu.

Fizyczny atak trzech współsprawców na N. R. (1). Dociśnięcie do ziemi. Przeszukanie odzieży pokrzywdzonego w celu ujawnienia kluczyków. Po wyrwaniu kluczyka z ręki pokrzywdzonego – zabór pojazdu. Oddalenie się współsprawców z miejsca zdarzenia pojazdami G. (...) i skradzionym U..

Zabór wraz z pojazdem U. dokumentów wyszczególnionych w zarzucie.

- protokół przesłuchania
N. R. (1)

613-618

- protokół okazania wizerunku

655-656

- protokół przesłuchania świadka D. U.

619-620

- informacje o utraconej rzeczy

623-630

- protokół oględzin miejsca

642-643

- protokół przesłuchania X. B. (1)

129-136

- opinia z zakresu badań daktyloskopijnych

693-694

- protokół przesłuchania
A. F.

657-659

- protokół przesłuchania Z. F.

664-665

- wydruk z bazy (...)

621

- pismo z (...) Bank

645, 647

- kopia dokumentów N. R. (1)

667-672

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

3.

Z. E.

3. w dniu 30 maja 2003 r. na ul. (...) w P., działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, po otwarciu przy użyciu uprzednio skradzionych kluczyków samochodu Ł. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) dokonali włamania do wymienionego pojazdu, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia samochód Ł. (...) (1) o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 170.000 zł na szkodę (...) Sp. jawna, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Prowadzenie przez E. D. (1) pojazdu Ł. (...) (1), nr rej. (...) w miejscowości N. w dniu 7 maja 2003 r.

Przejazd trasą z W. w stronę miejscowości N. X. B. (1), A. F.
i Z. E. pojazdem H. (...).

Obserwacja kierujących i pojazdów, pod kątem wytypowania do kradzieży metodą na tzw. kamień.

Zwrócenie uwagi przez współsprawców na pojazd Ł. (...) (1) kierowany przez E. D. (1).

Zbliżenie się pojazdu H. (...) do pojazdu Ł. (...) (1). Rzucenie w pojazd Ł. kamieniem przez jednego ze współsprawców.

Zatrzymanie pojazdu Ł. przez E. D. (1).

Zatrzymanie pojazdu H. (...) przez współsprawców jak wyżej. Nawiązanie rozmowy z E. D. (1) przez A. F. na temat awarii pojazdu Ł.. Fizyczny atak na pokrzywdzonego przez pozostałych współsprawców. Wyciągnięcie kluczyków do pojazdu Ł. (...) (1) przez współsprawców
w wyniku zastosowanej przemocy fizycznej.

Oddalenie się przez współsprawców pojazdami H. (...) i Ł. (...) (1) z miejsca zdarzenia.

Wstawienie skradzionego pojazdu Ł. (...) (1) do wynajętego (na fałszywe dokumenty) garażu w U. (bez ustalenia bliższej lokalizacji).

Ujawnienie i odebranie skradzionego pojazdu (...)
z garażu przez nieustalone osoby.

Ujawnienie przez współsprawców, że pojazd (...) zabrany z garażu w U. jest parkowany na parkingu przynależnym do salonu samochodowego prowadzonego przez E. D. (1).

Pojawienie się A. F.. X. B. (1)
i Z. E. na terenie salonu jak wyżej w dniu 30 maja 2003 r.

Kradzież pojazdu Ł. (...) (1) za pomocą skradzionego
w dniu 7 maja 2003 r. klucza do tego pojazdu.

Oddalenie się przez współsprawców z miejsca kradzieży z pojazdem (...).

Demontaż przez A. F. ujawnionego
w pojeździe Ł. urządzenia lo-jack (ukrytego
w bagażniku).

- protokół eksperymentu procesowego wraz
z dokumentacją fotograficzną

147-197

- protokół przesłuchania X. B. (1)

263-264

- kopia akt (...)

709-795

- protokół przesłuchania świadka E. D. (3)

710-713,

745-746,

798-802

- protokół oględzin miejsca

717-718,

724-725,

821-822

- opis czynności wykonanych przez biegłego

726

- materiał poglądowy

728-731,

791-795,

840

- protokół oględzin pojazdu

734-735

- opis czynności wykonanych przez biegłego

736

- protokół przesłuchania świadka Z. F.

664-665

- protokół przesłuchania świadka R. B. + umowa najmu garażu

761-767,

919-922

- protokół przesłuchania świadka X. T.

780-781

- protokół przesłuchania świadka X. Z.

809-811, 816-818

- kopia akt 4 Ds. 728/03/VI

812-843

- protokół oględzin miejsca

812-813,

821-822

- sprawozdanie
z dyżuru

819-820

- protokół przesłuchania świadka C. L. (3)

824-825

- protokół przesłuchania świadka L. F.

826-827

- protokół przesłuchania świadka Ł. J.

828-829

- protokół przesłuchania świadka X. B. (2)

832-833

- protokół przesłuchania świadka A. D.

835-836

- opinia z zakresu badań daktyloskopijnych

1016-1018

- zgłoszenie rejestracji pojazdu;

714, 815

- potwierdzenie odbioru pojazdu

738

- odwołanie rejestracji pojazdu

739

- sprawdzenie pojazdu

740

- kopia karty pojazdu

814

- informacja
o dochodach

955-957

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Brak

OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Kluczowym dowodem w przedmiotowej sprawie były zeznania świadka X. B. (1). Świadek (podejrzany w sprawie (...)) zdecydował się ujawnić czyny popełnione
z Z. E. i A. F.. Zadeklarował gotowość złożenia oficjalnych wyjaśnień na ten temat (k. 58-65). Choć powyższe rozpytanie nie stanowiło oficjalnego przesłuchania to pokazało, że świadek zadeklarował z własnej inicjatywy złożenie oficjalnych zeznań lub wyjaśnień na okoliczność wielu przestępstw popełnionych w różnych konfiguracjach osobowych. Przy czym wskazał też na Z. E..

Brak nawet minimalnego uprawdopodobnienia, aby późniejsze wyjaśnienia X. B. (1) były wynikiem popełnienia przestępstwa tworzenia fałszywych dowodów przez nieustalone osoby bądź policjantów, którzy jako pierwsi uzyskali od X. B. (1) informacje
o popełnionych przez niego przestępstwach.

Informacje dotyczące przestępstw objętych niniejszym postępowaniem, X. B. (1) przekazał w trakcie kolejnych przesłuchań (k. 80-98, 99-128, 129-142, 147-156, 198-205, 236-244, 245-250, 251-256, 263-264, 303-308, 358, (...)-1040).

Przy ocenie tych wyjaśnień należało wziąć pod uwagę podanie przez świadka (w niniejszej sprawie) szeregu szczegółów, które podlegały drobiazgowej weryfikacji w toku dalszego śledztwa.

Jednocześnie treść wyjaśnień wyklucza hipotezę, aby polegały one na przedstawianiu wyuczonej wersji zdarzeń. Treść wyjaśnień jednoznacznie wskazuje, że świadek relacjonował fakty przez siebie zaobserwowane i zapamiętane. Szczerze przyznał, że pewnych szczegółów tych zdarzeń nie pamięta. Brak elementów w tych depozycjach procesowych, które wskazywałyby na uzupełnianie luk pamięciowych jakimiś wymysłami bądź zastępowanie własnych spostrzeżeń spekulacjami na temat możliwego przebiegu zdarzeń.

Świadek od początku wskazywał, że motywem złożenia wyjaśnień obciążających inne osoby jest chęć skorzystania z dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary (k. 80). Nie może to być zatem argument na rzecz dyskwalifikacji jego wyjaśnień. Nadzwyczajne złagodzenie kary jest bowiem wpisane w istotę instytucji z art. 60 § 3 i 4 k.k.

Przy ocenie wyjaśnień X. B. (1) należy pamiętać, że świadek składał obszerne depozycje dotyczące bardzo dużej liczby przestępstw popełnionych przez różne osoby,
w różnych konfiguracjach na przestrzeni lat 1999-2005. Jest zatem zrozumiałe, że w relacjach procesowych świadka mogły się pojawić pewne rozbieżności, które nie umniejszają znaczenia tych wyjaśnień. Wręcz przeciwnie, są argumentem na rzecz spontanicznych i szczerych procesowych wyjaśnień, a nie wyuczonych czy zaindukowanych przez kogoś wersji zdarzeń.

Świadek na bieżąco prostował niektóre informacje przekazane w czasie wcześniejszych przesłuchań. Szczerze przyznał, że pomylił niektóre szczegóły dotyczące relacjonowanych zdarzeń (k. 87). Jest to zrozumiałe, że składając tak obszerne wyjaśnienia i dokonując na kolejnych przesłuchaniach rekonstrukcji zapamiętanych zdarzeń - świadek przypominał sobie niektóre fakty bądź szczegóły opisywanych wcześniej zdarzeń.

Należy też dodać, że obszerne depozycje świadka zostały pozytywnie zweryfikowane w innych postępowaniach zakończonych wyrokami skazującymi (w tym dotyczących oskarżonego Z. E.). Były to postępowania o znacznie szerszym zakresie przedmiotowym niż sprawa niniejsza. Należy jednak zastrzec, że ocena wyjaśnień X. B. (1) (i innych dowodów) nie jest wiążąca dla Sądu w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.k. - Sąd dokonuje samodzielnie ustaleń faktycznych (zasada samodzielności jurysdykcyjnej). Nie jest związany oceną dowodów dokonaną w innym postępowaniu.

Świadek w toku kolejnych przesłuchań przedstawił szczegółowo szereg okoliczności, które nie tylko dotyczyły zdarzeń objętych zarzutami w niniejszej sprawie, ale także obejmowały zdarzenia bezpośrednio z tym związane, tj.:

• wejście w posiadanie broni palnej, w tym glauberytu, który był wykorzystany do rozboju
w miejscowości G.(zarzut nr 1); świadek precyzyjnie opisał okoliczności nabycia broni, ceny nabycia, podał z imienia i nazwiska dostawców, opisał właściwości pozyskanej broni palnej (k. 85 i n);

• geneza rozbojów dokonywanych z użyciem broni palnej oraz umundurowania funkcjonariuszy policji - wspólnie i w porozumieniu z oskarżonym oraz A. F.. Dotyczy to również opracowania modus operandi, w tym obserwacji innych osób popełniających podobne przestępstwa, zdobycie kontaktów, które umożliwiły pozyskanie informacji na temat przemieszczania się od granicy tirów z towarem (k. 91 i n). Należy jednak podkreślić, że obszerne depozycje świadka dotyczyły wielu zdarzeń wykraczających poza granice przedmiotowe niniejszego postępowania. Przy czym świadek podał wiele szczegółów, w tym personalia osób, które były zaangażowane w przygotowania do popełnienia rozbojów (np. osoby, od których pozyskano umundurowanie).

W zakresie zarzutu nr 1 należy dodatkowo uwzględnić to, że świadek opisywał zdarzenie po wielu latach (niemal po 17 latach na dzień przesłuchania na ten temat przez funkcjonariusza CBŚ; vide k. 95). W trakcie tych przesłuchań świadek opisywał wiele podobnych napadów. Tym trudniej oczekiwać od świadka, aby na temat każdego napadu relacjonował szczegółowo wszystkie okoliczności. Świadek podał jednak fakty, które korespondują chociażby
z zeznaniami F. B. (kierowcy Tir-a), jak użycie wobec niego fizycznej przemocy, wepchnięcie do pojazdu, ucieczka z miejsca zdarzenia. Świadek pamiętał, że były blokady policyjne w związku z napadem. Szczerze przyznał, że nie potrafił jednak przypomnieć sobie wszystkich szczegółów zdarzenia (np. to, czy kierowca został przywiązany do drzewa, czy został potem wypuszczony).

Na potrzeby niniejszego postępowania Sąd zważył, że świadek X. B. (1) prezentował konsekwentną postawę w toku śledztwa i na etapie postępowania sądowego - również jeśli chodzi o bardzo dużą liczbę innych przestępstw, które były przedmiotem innych spraw. Swoje obszerne wyjaśnienia weryfikował także w trakcie eksperymentów procesowych (wizji lokalnych; np. jeśli chodzi o kradzieże z włamaniami; vide k. 99 i n.). Dotyczy to również szeregu napadów na tiry w województwie (...) (k. 110 i n). Jest to nieprawdopodobne, aby przedstawił organom ścigania okoliczności, które nie polegały na prawdzie bądź były wynikiem wymysłów bądź fantazjowania świadka w celu poprawy swojej sytuacji procesowej.

Wyjaśnienia X. B. (1) były także weryfikowane przez szereg czynności okazania tablic poglądowych. W większości przypadków świadek rozpoznał osoby, z którymi dokonywał przestępstw. Dotyczy to również oskarżonego Z. E. (protokół okazania k. 245-250).

Pewna wątpliwość wyjaśniana w toku śledztwa polegała natomiast na tym, czy w napadzie „pod K.” brały udział także inne osoby (vide wyjaśnienia k. 203). Jest to jednak okoliczność zbędna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Świadek X. B. był konsekwentny w toku całego postępowania jeśli chodzi o udział oskarżonego Z. E.. W tym zakresie brak jest podstaw do kwestionowania jego depozycji. Bez znaczenia pozostaje natomiast udział jeszcze innej osoby ze względu na granice podmiotowe niniejszego postępowania. Brak pewności świadka w tym zakresie jest dodatkowym argumentem na rzecz wiarygodności jego wyjaśnień. Ze względu na bardzo dużą liczbę podobnych napadów na tiry w różnych konfiguracjach osobowych wątpliwości świadka dotyczące udziału innej osoby są w pełni zrozumiałe. Są przy tym argumentem przeciwko hipotezie o ewentualnym prezentowaniu wyuczonej, wymyślonej wersji wydarzeń.

Świadek przy tym szczerze przyznał (k. 204-205), że osoby o ps. (...) nie widział od
15 lat i może mieć problem z jej rozpoznaniem. Tym bardziej zrozumiałe jest to, że świadek mógł mieć również problemy z rekonstrukcją dokładnych składów osobowych przy poszczególnych napadach na tiry. Nie miał tych wątpliwości w odniesieniu do oskarżonego Z. E., który był niejako stałym członkiem składu dokonującego przestępstw
z udziałem X. B. (1). Dotyczy to również ewentualnego udziału w zdarzeniu D. Ł., który nie przyznał się do popełnienia tego czynu (w odrębnym postępowaniu
(...)), w którym przedstawiono mu wówczas zarzut współdziałania „co najmniej
z dwoma nieustalonymi mężczyznami” k. 475 i n.). Ze względu na ramy podmiotowe niniejszej sprawy Sąd nie podjął ustaleń w kierunku dokładnego określenia kręgu współsprawców (nie jest przy tym związany ustaleniami i oceną dowodów w innej sprawie). Brak przy tym wątpliwości, że w napadzie tym brał udział co najmniej oskarżony Z. E. oraz A. F. i X. B. (1). Należy jednak dodać, że bezpośrednio po dokonanym napadzie policja dokonała zatrzymania D. Ł. w skradzionym ciągniku siodłowym A. (k. 361), przy czym nie potrafił on wyjaśnić w jaki sposób wszedł w posiadanie tego pojazdu (na dalszym etapie postępowania odmówił składania wyjaśnień). Powyższe prowadzi do wniosku, że dokładne ustalenie kręgu współsprawców było możliwe dopiero, gdy X. B. (1) zdecydował się na współpracę z organami ścigania. Choć w świetle dyrektyw z art. 7 k.p.k. (biorąc pod uwagę przede wszystkim upływ czasu i liczbę przestępstw) nie można od świadka wymagać, aby po tylu latach dokładnie relacjonował te okoliczności.

Przytoczone powyżej okoliczności jedynie utwierdziły Sąd co do wiarygodności zeznań X. B. (1). Depozycje świadka, którymi obciążył sam siebie, znacząco wykraczyły poza przestępstwa objęte zarzutami w przedmiotowej sprawie. Przy czym warto zwrócić uwagę, iż świadek X. B. nie umniejszał swojej roli czy też swojego udziału w popełnionych przestępstwach, które sam dobrowolnie ujawnił.

Odmiennie natomiast Sąd ocenił wyjaśnienia D. Ł., który przesłuchany w toku postępowania (...) nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił dalszych wyjaśnień (k. 462-465). Wobec czego, jego depozycje okazały się całkowicie nieprzydatne do dokonania ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu.

Dokonując oceny obszernych wyjaśnień złożonych w postępowaniu (...) przez X. Ł. (2) ps. (...) (k. 512-519, 520-537, 587-593), Sąd miał pewne zastrzeżenia. Podejrzany ten (na dalszym etapie świadek koronny) również opisywał kradzież tira „pod K.”. Brak jednak podstaw do kategorycznego ustalenia, że opisywane zdarzenie dotyczyło napadu objętego zarzutem nr 1 w niniejszej sprawie (podejrzany ten wskazał jedynie na D. Ł., który miał być zatrzymany przez policję). Wskazywał też na osoby
o nieustalonej tożsamości ( „(...) ”), którzy mieli brać udział w tym zdarzeniu. Ze względu na zakres podmiotowy niniejszej sprawy Sąd pominął jednak ocenę dowodową
w tym zakresie, tj. czy osoby te wchodziły w skład osobowy współsprawców napadu objętego zarzutem nr 1. Bez znaczenia są przy tym dywagacje, dlaczego świadek na tamtym etapie
(w sprawie (...)) nie podał bliższych danych osób, które miały uczestniczyć w tym zdarzeniu.

Wątpliwości obejmują również wyjaśnienia X. A., który, pomimo prawomocnego skazania ( wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 15 czerwca 2004 r., sygn. akt II K 123/02), konsekwentnie kwestionował swój współudział w przedmiotowym napadzie (k. 927-930, 1376-1377). Nie potrafił przy tym rozpoznać pozostałych współsprawców,
tj. oskarżonego Z. E., X. B. (1) i A. F. na okazanych tablicach poglądowych. Zeznania świadka należało uznać za niewiarygodne, jako sprzeczne
z obszernymi i szczegółowymi wyjaśnieniami (zeznaniami) X. B. (1). Zeznania świadka A. ewidentnie wynikały z kontynuacji linii obrony nastawionej na zaprzeczanie własnemu współudziałowi w tym zdarzeniu.

Wyjaśnienia X. B. (1) (w zakresie zarzutu nr 1) zostały także zweryfikowane materiałem poglądowym dotyczącym miejsca zdarzenia (k. 423 i n.).

W odniesieniu do zarzutów nr 2 i 3 należy podkreślić, że świadek precyzyjnie relacjonował okoliczności dotyczące rozlicznych kradzieży pojazdów. Dotyczy to również kradzieży metodą na tzw. kamień, którą to oskarżony wraz ze współsprawcami posłużyli się przy kradzieży pojazdów Ł. (...) (2) i (...), wskazanych w zarzutach.

Świadek zrelacjonował także okoliczności dotyczące pozyskania urządzeń radiowych służących do skanowania częstotliwości wykorzystywanych przez policję. Urządzenie takie było również wykorzystywane w trakcie napadu rabunkowego w miejscowości G. (co potwierdziły także zeznania F. B.).

Świadek obszernie zrelacjonował kradzież pojazdu Ł. (...) (1) (zarzut nr 2), w tym: użycie metody „na kamień”, rozmowa z pokrzywdzonym (którym okazał się E. D. (1)), zabór pojazdu, którym odjechał oskarżony Z. E.. Co do zasady, przebieg zdarzenia opisany przez świadka został potwierdzony zeznaniami E. D. (1). Drobna rozbieżność dotycząca użycia przemocy wobec świadka wynikała ewidentnie z upływu czasu od zdarzenia do chwili przesłuchania X. B. (1). Należy dodać, że jest to jedna
z kilkudziesięciu kradzieży realizowanych przez współsprawców w różnych konfiguracjach,
o których wyjaśniał X. B. (1).

Na potrzeby niniejszej sprawy należy szczególnie podkreślić depozycje świadka, które dotyczyły niejako wtórnej kradzieży pojazdu Ł. (...) (1) – po tym, jak nieznane osoby odzyskały ten pojazd na rzecz właściciela. Świadek z oskarżonym i A. F. ujawnili bowiem (na podstawie dokumentów znalezionych w aucie), że użytkownik pojazdu posiadał salon samochodowy w P.. Świadek opisał tę część zdarzenia, która jest objęta zarzutem
w niniejszej sprawie, tj. zabór pojazdu po uprzednim przełamaniu zabezpieczeń za pomocą posiadanego (skradzionego wcześniej) klucza i wyjechanie tym pojazdem z parkingu pod salonem.

Składając te wyjaśnienia, świadek miał świadomość, że przekazuje informacje, które mogą być łatwo zweryfikowane przez organy ścigania. Jest to zatem dodatkowy argument na rzecz uznania tych depozycji za wiarygodne.

Świadek zrelacjonował także przebieg kradzieży pojazdu (...) pod K. W tym wypadku podał charakterystyczne szczegóły, które utkwiły mu w pamięci (np. maskowanie wyglądu przez A. F., w tym doklejona broda, wąsy, a także kominiarki założone przez oskarżonego Z. E. i świadka; vide k. 132). Wyjaśnienia w tej części korespondują z zeznaniami N. R. (1) oraz D. U.
(k. 619). Brak podstaw do przyjęcia hipotezy, aby świadek złożył wyjaśnienia obciążające oskarżonego w wyniku zaindukowania mu przebiegu zdarzenia przez inne osoby.

Reasumując, Sąd nadał walor wiarygodności zeznaniom X. B. (1), nie tylko ze względu na ilość opisanych przestępstw, ilość podanych szczegółów, uwzględniając przy tym okoliczność obciążenia samego siebie, ale przede wszystkim ze względu na zgodność
z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Dokonując oceny zeznań pokrzywdzonych w przedmiotowej sprawie, Sąd również przyznał im walor wiarygodności. Świadek F. B., przesłuchany bezpośrednio po zdarzeniu, tj. 30.10.1999 r. (k. 844-845, (...)-(...)) szczegółowo przedstawił pełną wersję przebiegu wydarzeń, zgodną z zarzutem nr 1 postawionym oskarżonemu Z. E.
w akcie oskarżenia. Jego zeznania w pełni korespondują z depozycjami X. B. (1)
(k. 84-89, 90-98, 137-142, 198-205, 1039-1040) oraz X. Ł. (1) (k. 512-519, 587-593). Przesłuchany na dalszym etapie postępowania – 16.04.2021 r. (k. 594-595), świadek złożył dość pobieżne zeznania, co należało usprawiedliwić znacznym upływem czasu od momentu zdarzenia (22 lata). Niemniej jednak, nawet te mniej szczegółowe depozycje potwierdziły prawidłowo ustalony przez Sąd przebieg wydarzeń i korespondują z pozostałym materiałem dowodowym.

Podobnie jest w przypadku pokrzywdzonego N. (1), który składając zeznania w dniu inkryminowanego zdarzenia szczegółowo opisał dokonanie przez m.in. oskarżonego
Z. E. kradzieży samochodu, którym pokrzywdzony się wówczas poruszał, tj. (...), metodą na tzw. kamień. Z uwagi na okoliczność, iż korespondują one z zeznaniami nie tylko X. B. (1) (k. 129-136), ale także świadka D. U. (k. 619-620), który był naocznym świadkiem zdarzenia, Sąd uznał je za w pełni wiarygodne. Przyczyniły się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie zarzutu nr 2 wobec oskarżonego Z. E..

Pierwsze zeznania pokrzywdzonego E. D. (2) dotyczyły „pierwotnej” kradzieży samochodu Ł. (...) (2) dokonanej metodą na tzw. kamień. Jednak z uwagi na treść zarzutu nr 3, obejmującego niejako wtórną kradzież ww. pojazdu, zeznania świadka stanowiły co najwyżej potwierdzenie wiarygodności zeznań X. B. (1) w zakresie tego czynu
(k. 710-713, 745-746). Dopiero w depozycjach z 2019 r. (k. 798-802) potwierdził wtórną kradzież tego samego pojazdu z placu firmowego (stacja napraw w P. przy
ul. (...)), przy użyciu oryginalnego kluczyka. Dodatkowo świadek wskazał, że po
2 latach od kradzieży firma otrzymała odszkodowanie od firmy ubezpieczeniowej (...). Jego zeznania korespondują z zeznaniami X. B. (1). Należało uznać je za wiarygodne.

Należy podkreślić, że ww. pokrzywdzeni świadkowie nie mieli podstaw ani celu, żeby bezpodstawnie pomówić oskarżonego i działających z nim współsprawców czynów, co tym bardziej przemawia za wiarygodnością ich zeznań.

Wyjaśnienia D. Ł. ze sprawy (...), dalej II K 123/02 Sądu Okręgowego w Płocku, jak już wyżej wspomniano, nic nie wnoszą do przedmiotowego postępowania. D. Ł. nie przyznał się do stawianych mu zarzutów i odmówił składania wyjaśnień. Jest to dowód nie mający znaczenia dla ustalenia faktów.

Podobnie oceniono depozycje X. Ł. (1) ps. (...) (oskarżony w sprawie (...)) dot. okoliczności napadu metodą na policjanta zastosowaną w czynie obejmującym zarzut nr 1. Jednak z uwagi na brak pewności, jak wyżej ustalono, co do współsprawców czynu (X. Ł. (1) nie rozpoznaje oskarżonego Z. E., wskazuje na „(...)”), zeznania świadka należało uznać za nie mające większego znaczenia w sprawie. Potwierdzają jedynie modus operandi działania metody na policjanta.

Wyjaśnienia X. A. Sąd uznał za nieprzydatne. Świadek, pomimo skazania go za przestępstwo obejmujące zarzut nr 1 (tj. napad na tira) twierdzi, że nie brał w tym udziału (wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 15.06.2004 r., sygn. akt II K 123/02).

Świadek D. U. – pracownik banku (...) S.A., w którym wiceprezesem był pokrzywdzony N. R. (1) – był naocznym świadkiem zdarzenia. Z uwagi na podobne doświadczenie (gdyż wcześniej świadkowi również skradziono samochód metodą na stłuczkę) świadek zwrócił szczególną uwagę na inkryminowane zdarzenie. W tym dniu zaobserwował nietypowe zachowanie na drodze z udziałem samochodu jego szefa i samochodu G. (...) (nowy model z kierunkami w lusterkach), które jechały za sobą i kierowca G. dawał sygnały świetlne kierowcy U.. Mając na względzie swoje doświadczenie oraz fakt, że N. R. (1) (kierowca U.) jest obcokrajowcem i nie posługuje się biegle językiem polskim, pojechał
w jego kierunku. Po dotarciu na miejsce oba samochody (U. i G.) odjechały pozostawiając pokrzywdzonego bez samochodu. Okoliczności te w pełni potwierdzają przebieg zdarzenia zgodny z zarzutem nr 2 i korespondują z zeznaniami pokrzywdzonego N. R. (1) oraz zeznaniami X. B. (1). Dowód uznano zatem za w pełni wiarygodny.

Zeznana świadków: Ł. D. (1), Z. F., C. N., R. B., X. T., A. D., nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia faktów w przedmiotowej sprawie.

Pozostali świadkowie, tj. pracownicy firmy (...) Sp. jawna: X. Z., C. L. (2), L. F., Ł. J. i X. B. (2) składający depozycje dot. wtórnej kradzieży samochodu marki Ł. (...) (1) z placu salonu, potwierdzają swoją obecność w pracy w dniu zdarzenia. Ponadto świadek Z. potwierdza, że taki pojazd znajdował się na placu – był zamknięty na zamek, dodatkowo zabezpieczony urządzeniem lo-jack ukrytym w bagażniku. L. F. wskazuje natomiast, że do wyjazdu z terenu firmy niezbędna była karta otwierająca szlaban, dlatego w jej ocenie, pojazdem musiał wyjechać ktoś z pracowników. Okoliczności te potwierdza X. B. (2).

Pozostały dowód osoby w postaci wyjaśnień oskarżonego Z. E. - który nie przyznał się do postawionych mu zarzutów i odmówił składania wyjaśnień - okazał się z tych względów nieprzydatny do ustalenia faktów w przedmiotowej sprawie.

Pozostałe dowody nieosobowe zgromadzone w aktach sprawy a ujawnione w toku postępowania, w tym przede wszystkim: protokoły okazania wizerunków, protokoły eksperymentów procesowych, tablice poglądowe, kopie wyroków czy oględziny akt - należało uznać za wiarygodne. Zostały sporządzone przez właściwe organy, urzędy, osoby, potwierdzone za zgodność, zachowały wymogi formalne dokumentów. Przede wszystkim nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Wobec czego mogły posłużyć Sądowi za w pełni wiarygodny materiał dowodowy.

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Jak w sekcji 2.1.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

1.3.  ☒Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

I., II., III.

Z. E.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Ad. 1

W pierwszym punkcie wyroku przypisano oskarżonemu popełnienie czynu z art. 280 § 2 k.k. Zgodnie z treścią tego przepisu ten typ kwalifikowanego rozboju ma miejsce wówczas, gdy sprawca dokonujący kradzieży posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem.

Poza znamionami „podstawowej kradzieży” z art. 278 § 1 k.k. tj. wejściem we władanie w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, przestępstwo rozboju charakteryzuje się dodatkowymi czynnościami towarzyszącymi kradzieży. Dla bytu tego przestępstwa niezbędne jest zastosowanie przemocy prowadzące czy też ułatwiające zabór cudzego mienia.
W przypadku § 2 - posłużenie się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym. Przemoc ukierunkowana jest na narażenie osoby pokrzywdzonej na niebezpieczeństwo życia i zdrowia. § 2 przewiduje dodatkowo inne działania bezpośrednio zagrażające życiu lub działanie wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem.

Oba typy rozboju mają charakter powszechny – może je popełnić każdy. Jest to przestępstwo dwuaktowe - jedna czynność oddziałuje na osobę, druga na mienie. Przy czym pojęcie kradzieży w przypadku art. 280 § 1 i 2 k.k. ma nieco szersze znaczenie w stosunku do zaboru zawartego w art. 278 k.k. Przyjmuje się, że zwrot „kradnie” oznacza zarówno zabór cudzej rzeczy dokonany własnoręcznie przez samego sprawcę rozboju, jak i wydanie mu takiej rzeczy przez pokrzywdzonego, jeżeli następuje to natychmiast po zastosowaniu wobec niego środków, o których mowa w art. 280 § 1 i 2 k.k., tj. przemocy lub groźby, albo doprowadzenia go do stanu nieprzytomności lub bezbronności bądź posłużenia się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym. Oznacza to, że dla realizacji rozboju nie jest niezbędne, aby sprawca własnoręcznie wykonał czynność „zabierania”, gdyż określenie „kradnie” odnosi się także do sytuacji, w której pokrzywdzony pod wpływem zastosowanych wobec niego „rozbójniczych” metod sam natychmiast wydaje sprawcy żądaną rzecz.

Owe czynności rozbójnicze mogą przybierać postać:

1) użycia przemocy wobec osoby,

2) grożenia natychmiastowym jej użyciem,

3) doprowadzenia człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,

4) w przypadku typu kwalifikowanego z § 2 - posłużenia się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym.

Ustawowy wymóg, aby przemoc była skierowana „wobec osoby”, oznacza, że obiektem przemocy musi być człowiek, zatem przemoc nie może być skierowana wyłącznie na rzecz. Nie oznacza to natomiast, że obiektem przemocy musi być osoba uprawniona do dysponowania rzeczą (właściciel, posiadacz), choć w praktyce to on właśnie jest najczęściej tym obiektem. Może nim być jednak także inna osoba, niekoniecznie nawet z kręgu osób najbliższych.

Jeżeli chodzi o stronę podmiotową, rozbój (w obu typach) może być popełniony wyłącznie umyślnie i wyłącznie w formie zamiaru bezpośredniego. W świadomości sprawcy rozboju musi znaleźć odzwierciedlenie fakt zmierzania do zaboru rzeczy w celu przywłaszczenia oraz fakt zmierzania do tego celu przy wykorzystaniu określonych „rozbójniczych” metod działania. Oba te elementy muszą być też objęte wolą sprawcy w postaci chęci uzyskania zarówno finalnego rezultatu w postaci zaboru rzeczy, jak i środków do niego prowadzących.

W realiach niniejszej sprawy znamiona czynu z art. 280 § 2 k.k. zostały zrealizowane przez oskarżonego. Działanie wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi sprawcami, nie wykluczyło ich spełnienia przez oskarżonego E.. Oskarżony wraz z pozostałymi sprawcami dokonał zaboru ciągnika siodłowego marki A. (...) o nr rej. (...)z naczepą o nr rej. (...)(z zawartością kawy) w celu przywłaszczenia, co wypełnia znamię kradzieży. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 18 § 1 k.k. współsprawcą jest nie tylko ten, kto własnoręcznie wykonuje czyn zabroniony, ale także ten, kto działa wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, a więc popełnia przestępstwo jako element wspólnego planu. W przypadku rozboju nie jest zatem wymagane, aby współsprawca własnoręcznie stosował przemoc, groźbę użycia przemocy bądź posługiwał się bronią. W praktyce sądowej wskazuje się, że współsprawstwo ma miejsce wtedy, gdy oskarżony realizuje wspólny plan popełnienia przestępstwa i ma nad tym realną kontrolę. Są to kluczowe elementy, które pozwalają odróżnić współsprawstwo od zjawiskowej formy pomocnictwa (według tzw. teorii materialno – obiektywnej, gdzie nie liczy się własnoręczne wykonanie czynności sprawczej, lecz rzeczywisty wkład oskarżonego w popełnione przestępstwo). W praktyce przyjmuje się, że nawet osoba, która asekuruje innych współsprawców (stojąc na tzw. czatach) jest również współsprawcą, a nie pomocnikiem. Zatem nawet jeśli skradzionym tirem odjechał współsprawca inny niż oskarżony E., nie wyklucza to jego udziału w kradzieży, ani też nie niweluje jego sprawstwa. W wyniku wcześniej ustalonego podziału ról, oskarżonemu powierzono inne zadania, z których się wywiązał i które tę kradzież umożliwiły. Jest to ogólnie przyjęta praktyka działania przez współsprawców czynu. Oskarżony jako jeden z nich nie musiał dokonać każdorazowo wszystkich czynności składających się na komplet znamion czynu zabronionego, wystarczy, że zrobiły to osoby z którymi działał wspólnie i w porozumieniu.

Jak wyżej wykazano, rozbój jest przestępstwem dwuaktowym, w którym obok kradzieży występuje znamię przemocy – które również należało uznać za zrealizowane. Oskarżony Z. E., działając w ramach współpracy, podawał się za funkcjonariusza Policji, posługiwał się akcesoriami policyjnymi – razem ze współsprawcami czynu posiadali mundury policyjne. Poruszali się M. (...) przerobionym na radiowóz policyjny (zmiana tablic rejestracyjnych). W ten sposób, pod pozorem przeprowadzenia kontroli drogowej zatrzymali kierowcę ww. pojazdu. W czasie „upozorowanego” zatrzymania sprawcy posługiwali się pistoletem maszynowym N. – który to X. B. (1) kupił wspólnie z oskarżonym E.. N. spełnia nie tylko cechy broni palnej, wymienionej w przepisie § 2
w pierwszej kolejności, ale także cechy niebezpiecznego przedmiotu, środka obezwładniającego, bezpośrednio zagrażającego życiu. Wynika to w sposób niebudzący wątpliwości z wyjaśnień (zeznań) X. B. (1). Okoliczność ta obliguje Sąd do przyjęcia typu kwalifikowanego rozboju, zgodnie z zarzutem aktu oskarżenia. Ponadto wystąpiło znamię przemocy (nie tylko w postaci posłużenia się bronią palną). Sprawcy bowiem wepchnęli przy użyciu siły kierowcę napadniętego pojazdu F. B. do „policyjnego” M. (...). Wewnątrz pojazdu przytrzymywali go za głowę, trzymając ją przy podłodze. Zakleili pokrzywdzonemu oczy taśmą klejącą i związali mu ręce – doprowadzając go do stanu bezbronności, co jest kolejnym elementem rozboju. Wraz z powzięciem informacji o zatrzymaniu skradzionego TIR-a przez Policję, sprawcy zostawili pokrzywdzonego F. B. w lesie, przywiązując go do drzewa (w okolicy miejscowości F., B.). Pozostawienie go w ten sposób stwarzało realne zagrożenie jego życia, co cechuje kwalifikowany typ rozboju.

Wobec powyższych okoliczności wskazać należy na realizację przez oskarżonego wszystkich znamion rozboju – co do tego czynu w typie kwalifikowanym z użyciem broni palnej. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że oskarżony nie przyznaje się do popełnienia tego czynu. Za jego winą i sprawstwem przemawiają przede wszystkim zeznania X. B. (1)
i F. B., uznane przez Sąd za wiarygodne. Przyjęty przez oskarżonego (działającego wspólnie i w porozumieniu) niejako model działania potwierdzają wyjaśnienia X. Ł. (2), ps. (...). Działał on w tożsamy sposób m.in. z C. B. ps. rowerek. Był to wspólny znajomy z X. B. (1). To od niego B. „podpatrzył” metodę kradzieży na tzw. policjanta, to z nim się skontaktował celem uzyskania informacji i „wkręcenia się do roboty”. Zgromadzony materiał dowodowy w ocenie Sądu potwierdza nie tylko przebieg zdarzeń, zgodnie z opisem czynu w akcie oskarżenia, ale również udział oskarżonego Z. E. w przedmiotowym rozboju.

Ad. 2

W kolejnym punkcie wyroku przypisano oskarżonemu dwa czyny będące w zbiegu przestępstw (art. 11 § 2 k.k.). Rozbój z art. 280 § 1 k.k. (w typie podstawowym), tj. kradzież przy użyciu przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności, oraz kradzież dokumentów stwierdzających tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe (art. 275 § 1 k.k.).

Przestępstwo rozboju zostało już wyżej omówione. Natomiast w art. 275 k.k. stypizowano przestępstwo zamachu na dokumenty. W przepisie tym określono sześć rodzajów czynności sprawczych podejmowanych względem dokumentu stwierdzającego tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe, w tym kradzież. Kradzież oznacza zabranie cudzego dokumentu
w celu jego przywłaszczenia. Wskazaną czynność sprawczą rozumie się tak jak na gruncie art. 278 § 1 k.k. Dla realizacji tej czynności sprawczej nie jest istotne, w jakiej szczególnej formie nastąpił zabór dokumentu, przez kradzież, kradzież z włamaniem, kradzież rozbójniczą, rozbój czy też wymuszenie rozbójnicze. Musi ona być jednak bezprawnym zaborem cudzego dokumentu dokonanym w celu jego przywłaszczenia. Kradzież cudzego dokumentu następuje z chwilą zawładnięcia przez sprawcę cudzym dokumentem, tzn. z chwilą objęcia go w jego faktyczne władanie.

Co do zasady jest to przestępstwo formalne (bezskutkowe), jednak w przypadku kradzieży niezbędny jest skutek (jest materialne) w postaci wyjęcia przez sprawcę cudzego dokumentu
z władztwa osoby uprawnionej (właściciela dokumentu). Jest to przestępstwo powszechne. Kradzież dokumentów można popełnić tylko umyślnie, z zamiarem bezpośrednim w postaci „celu sprawcy przywłaszczenia sobie cudzego dokumentu”. Jeżeli sprawca jednocześnie kradnie dokument tożsamości oraz dopuszcza się rozboju, czyn taki należy kwalifikować kumulatywnie. Przywłaszczając sobie bowiem pozostawione we wnętrzu samochodu rzeczy
w postaci laptopa i dokumentów stwierdzających tożsamość pokrzywdzonego zasadne jest przyjęcie kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynów. W takim przypadku kumulatywnego zbiegu czynów polegających na kradzieży samochodów (w wyniku rozboju) i kradzieży dokumentów – przyjąć należy, że sprawcy obejmowali swoim zamiarem nie tylko kradzież samego pojazdu, ale również znajdujących się w nim przedmiotów, w tym dokumentów.
O zamiarze tym świadczy fakt, że nie zwrócono pokrzywdzonemu znajdujących się wewnątrz samochodu rzeczy ani dokumentów.

Oskarżony Z. E., działając wspólnie i w porozumieniu z X. B. (1)
i A. F., dokonał rozboju na osobie N. (1). Stosując tzw. metodę na kamień sprawcy doprowadzili do zatrzymania pojazdu marki (...) o nr rej. (...). Po opuszczeniu przez pokrzywdzonego kierowanego pojazdu, przy użyciu przemocy sprawcy powalili go na ziemię i zabrali kluczyki do ww. pojazdu. Tzn. B. założył pokrzywdzonemu tzw. krawat a E. w tym czasie wyrwał mu kluczyki z ręki. W ten sposób wyczerpane zostały znamiona zastosowania przemocy wobec osoby N. (1)
i doprowadzenia go do stanu bezbronności – czym narazili go na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Po uruchomieniu samochodu przez Z. E., sprawcy odjechali skradzionym samochodem, pozostawiając pokrzywdzonego leżącego na ulicy. Znamię kradzieży zostało zrealizowane. Ponadto, w aucie znajdował się komputer marki L. oraz dokumenty pokrzywdzonego, tj. paszport (...), prawo jazdy (...) prawo jazdy (...), pozwolenie na pracę, karta stałego pobytu, tymczasowy dowód osobisty i dowód osobisty (...). Kradzież ww. dokumentów wypełnia znamiona czynu z art. 275 § 1 k.k. Wobec wyczerpania przez oskarżonego znamion obu ww. czynów, Sąd na mocy art. 11 § 2 k.k. zastosował zbieg przestępstw i skazał oskarżonego za jedno przestępstwo, tj. rozbój z art. 280 § 1 k.k. w zbiegu z powołanym przepisem.

Oskarżony nie przyznał się do popełnienia również tego czynu, jednak za uznaniem jego winy i sprawstwa przemawia przede wszystkim osobowy materiał dowodowy w postaci zeznań X. B. (1) i pokrzywdzonego N. (1).

Ad. 3

W trzecim punkcie wyroku, za ostatni czyn przypisano oskarżonemu kradzież z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.). Przyjmuje się, z uwagi na tożsamy zakres ochrony, że przestępstwo to stanowi szczególną postać, a nawet typ kwalifikowany kradzieży zwykłej (z art. 278 § 1 k.k.). Podobnie do rozboju ma dwuaktowy charakter, na który składają się dwie odrębne, aczkolwiek powiązane ze sobą czynności sprawcze - włamanie i kradzież. Pojęcie kradzieży, tj. zaboru cudzego mienia należy rozumieć tak samo jak na gruncie art. 278 § 1 k.k. Przy czym sposób działania sprawcy nie ma większego znaczenia, istotne jest natomiast to, aby zachowanie sprawcy doprowadziło do usunięcia przeszkody w dostępie do mienia. Może się to zatem wiązać z użyciem siły fizycznej, ale także np. z użyciem odpowiednich narzędzi. Istniejąca zaś przeszkoda nie musi zostać zniszczona ani nawet uszkodzona, gdyż istotny jest tylko rezultat
w postaci uzyskania przez sprawcę nieuprawnionego dostępu do mienia.

Przeszkodą taką jest m.in. zamek w samochodzie, stanowiący wyraźny przejaw woli dysponenta mienia, który w ten sposób chce chronić auto przed dostępem osób nieuprawnionych. Okoliczności przełamania/pokonania zabezpieczenia pojazdu przed jego użyciem przez osobę nieupoważnioną odpowiadają pojęciu włamania.

Czyn z art. 279 § 1 k.k. jest przestępstwem skutkowym, zatem niezbędne jest wystąpienie pozbawienia właściciela władztwa nad daną rzeczą przez sprawcę. Zaborowi rzeczy towarzyszy włamanie. Z reguły czynności te występują bezpośrednio po sobie, niemniej mogą też być przedzielone pewnym odstępem czasu. Jednak z uwagi na dwuaktowy charakter omawianego przestępstwa wymagane jest ścisłe powiązanie zamiaru usunięcia przeszkody (przełamania zabezpieczenia mienia), czyli włamania, oraz zamiaru dokonania zaboru rzeczy w celu przywłaszczenia, czyli kradzieży. Podobnie też jak zwykła kradzież, także kradzież
z włamaniem ma charakter kierunkowy, co oznacza, że jej umyślną stronę podmiotową konkretyzuje ten sam cel co w przypadku zwykłej kradzieży. Jest to cel przywłaszczenia realizowany przez sprawcę. Zamiar ten może wyrazić się w każdym działaniu polegającym na zabraniu przez sprawcę cudzej rzeczy w celu zapewnienia sobie możliwości rozporządzania nią tak, jak gdyby była ona jego własnością. Natomiast włamanie winno być przejawem zamiaru dokonania zaboru rzeczy.

W przypadku pojazdu marki Ł. (...) (2) o nr rej. (...) należy zwrócić uwagę, iż Sąd przypisał oskarżonemu zgodnie z zarzutem aktu oskarżenia wyłącznie kradzież z parkingu. Mimo że Sąd dokonał ustaleń faktycznych na okoliczność obu kradzieży, w wyroku przypisał oskarżonemu niejako wtórną kradzież pojazdu. Ww. pojazd został skradziony przez X. B. (1), Z. E. i A. F. przy użyciu uprzednio skradzionych kluczyków. Sprawcy namierzyli samochód na terenie placu serwisowego stacji napraw
w B. należącej do właściciela skradzionego pojazdu. W chwili kradzieży samochód był zamknięty na zamki fabryczne i posiadał aktywne urządzenie lo-jack. Mimo to, sprawcy otworzyli go za pomocą posiadanych kluczyków i zabrali w celu przywłaszczenia. Autem
z posesji odjechał F., który następnie wyjął z bagażnika urządzenie lo-jack.

Analizując realizację znamion przestępstwa z art. 279 § 1 k.k., należy wskazać, iż włamanie polega na przełamaniu zabezpieczeń, chroniących przedmiot czynności wykonawczej przed kradzieżą. Jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że włamanie może polegać na wybiciu szyby, wyłamaniu zamka albo jego otwarciu dopasowanym kluczem lub nawet oryginalnym kluczem, który sprawca wcześniej ukradł (zob. postanowienie SN z dnia 6 grudnia 2006 r., III KK 358/06; wyrok SN z dnia 8 lipca 1983 r., IV KR 132/83, OSNPG 1984, nr 1, poz. 2 oraz wyrok z dnia 11 czerwca 1985 r., III KR 185/85, OSNPG 1986, nr 4, poz. 51).

Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż określenie „włamanie" jest pojęciem prawnym, którego treść jest ustalana autonomicznie w obszarze prawa karnego, zgodnie z przyjmowanymi regułami wykładni i może odbiegać od jego potocznego rozumienia. Zabór w celu przywłaszczenia samochodu znajdującego się na otwartej przestrzeni, po uprzednim usunięciu zabezpieczenia uniemożliwiającego przedostanie się do jego wnętrza (otwarciu drzwi za pomocą tzw. pasującego klucza) wyczerpuje znamiona kradzieży z włamaniem w rozumieniu art. 279 § 1 k.k. (postanowienie SN III KK 358/06, OSNKW 2007/2/17, Prok.i Pr.-wkł. 2007/5/14, Biul.SN 2007/2/21).

Powyższe nie pozostawia wątpliwości, iż oskarżony Z. E. wypełnił znamiona również tego czynu.

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Z. E.

I., II., III., IV.

I., II., III., IV.

Sąd wymierzył oskarżonemu Z. E.:

- w punkcie I. wyroku, na podstawie art. 280 § 2 k.k. i art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w chwili popełnienia czynu), karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny
w wymiarze 80 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł;

- w punkcie II. wyroku, na podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w chwili popełnienia czynu), karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł;

- w punkcie III. wyroku, na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
(w brzmieniu obowiązującym w chwili popełnienia czynu), karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny
w wymiarze 80 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.

W punkcie IV. wyroku Sąd połączył, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k.
(w brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego w pkt. I-III kary i orzekł jedną karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy oraz jedną karę łączną grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.

Wymierzając kary jednostkowe jak i karę łączną, Sąd brał pod uwagę:

- ilość popełnionych przez oskarżonego przestępstw,

- ich wysoki stopień społecznej szkodliwości,

- stopień winy oskarżonego,

- zakres i sposób jego działania,

- stosowanie przemocy,

- dopuszczenie się czynu z użyciem broni palnej (zarzut nr 1),

- popełnienie przestępstw nie tylko przeciwko mieniu, ale także na osobie,

- znaczną wartość skradzionych pojazdów (na moment kradzieży),

- zuchwały sposób działania,

- działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

- warunki osobiste oskarżonego,

- uprzednią karalność oskarżonego.

Odnosząc te wskazania do niniejszej sprawy, Sąd uwzględnił szereg okoliczności obciążających. Należy podkreślić znaczny stopień winy w przypadku wszystkich trzech czynów. Zostały one dobrze zaplanowane. Poprzedziły je czynności przygotowawcze o dużej specjalizacji przestępczej (wejście w posiadanie broni palnej – zarzut nr 1, wejście w posiadanie umundurowania, urządzenia nasłuchującego fale radiowe, obserwacja pojazdów, wytypowanie pojazdu do kradzieży z ładunkiem o stosunkowo dużej wartości). W przypadku tak czynu nr 1, jak i 2 należało podkreślić znaczny stopień natężenia przemocy. Opisany w części ustalającej modus operandi oskarżonego i pozostałych współsprawców jawi się jako szczególnie brutalny, wręcz traumatyczny dla pokrzywdzonych. Okoliczności te musiały być uwzględnione przy zaostrzeniu kar cząstkowych wymierzonych Z. E..

W przypadku czynu nr 3 należało ograniczyć rozważania na temat kary do „wtórnej” kradzieży pojazdu dokonanego przez oskarżonego i pozostałych współsprawców ze względu na ramy przedmiotowe aktu oskarżenia wynikające z zasady skargowości. Na niekorzyść oskarżonego przemawia jednak (podobnie jak w przypadku pozostałych czynów) znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości. W pierwszym przypadku należy podkreślić szczególny upór w dążeniu do kradzieży pojazdu i poczucie bezkarności, które manifestowało się ponownym zaborem pojazdu z parkingu – po podjęciu przez pokrzywdzonego działań w celu jego odzyskania. W przypadku wszystkich trzech czynów należało podkreślić to, że zamiar oskarżonego był ukierunkowany na zdobycie mienia o wysokiej wartości (zwłaszcza po uwzględnieniu ówczesnych realiów ekonomicznych).

Na wymiar kary istotny wpływ miał też znaczny upływ czasu od momentu ich popełnienia, bowiem na dzień wyroku upłynęło ponad 26 lat w przypadku 1 czynu
i ponad 22 lata w przypadku czynu 2 i 3, co Sąd potraktował jako okoliczność łagodzącą. Należy bowiem przyjąć, że tak znaczny upływ czasu redukuje negatywne konsekwencje popełnionych czynów nie tylko dla samych pokrzywdzonych, ale też w świadomości społecznej.

Przy wymierzaniu kary łącznej Sąd miał możliwość orzeczenia kary
w przedziale od najwyższej z kar jednostokowych, tj. 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności do ich sumy, tj. 7 lat
i 9 miesięcy pozbawienia wolności oraz od 80 do 240 stawek grzywny. Sąd zastosował zasadę asperacji. Odstąpił od zasady kumulacji, która byłby zbyt surowa, jak też od zasady absorpcji, która z kolei byłaby zbyt łagodna.

Przy wymiarze kar zarówno jednostkowych jak i kary łącznej, Sąd miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k. Dolegliwość kary ocenił tak, aby nie przekraczała ona stopnia winy. Sąd uwzględnił również wypunktowane wyżej okoliczności, jak również wziął pod uwagę cele prewencji ogólnej i szczególnej, w tym cele wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego.

Wymierzając oskarżonemu karę grzywny Sąd wziął pod uwagę sytuację majątkową oskarżonego i uzyskiwane przez niego dochody, a zwłaszcza realne możliwości zarobkowania, uznając, że będzie w stanie uiścić grzywnę w orzeczonym wymiarze.

W ocenie Sądu wymierzona kara będzie sprawiedliwa, mimo iż w niewielkim stopniu wykorzystuje zakres sankcji karnej przewidzianej dla wyroku łącznego (Sąd mógł orzec nawet karę 7 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności, łącząc poszczególne kary jednostkowe). Jednakże za łagodniejszym potraktowaniem oskarżonego także w tym wypadku przemawia znaczny upływ czasu od popełnienia przypisanych przestępstw. Sąd uznał, że tak wymierzona oskarżonemu kara – 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności - jest adekwatna, zarówno do stopnia jego zawinienia jak i społecznej szkodliwości czynów, którą Sąd ocenił jako wysoką.

Nie bez znaczenia dla wymiaru kary łącznej był fakt związany z uprzednią karalnością oskarżonego.

Obok kary pozbawienia wolności, Sąd orzekł także wobec oskarżonego karę łączną grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych, która ma spełnić cel kary
w postaci przekonania oskarżonego
o nieopłacalności przestępstw zmierzających do wzbogacenia się cudzym kosztem.

Sąd uznał, że orzeczona kara grzywny jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przestępstw, których dopuścił się oskarżony i stopnia jego zawinienia, społecznej szkodliwości czynów oraz wysokości osiągniętej nienależnej korzyści majątkowej z tych przestępstw.

Zgodnie z powyższym, Sąd doszedł do przekonania, że wymierzona sprawcy kara pozbawienia wolności z jednoczesnym orzeczeniem przez Sąd kary grzywny jest elementem wychowania i wdrażania do przestrzegania porządku prawnego oraz będzie zgodna z wymogami prewencji ogólnej i szczególnej.

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Sąd nie orzekał o obowiązku naprawienia szkody z art. 46 § 1 k.k. Przede wszystkim nie wykazano materialnej przesłanki orzeczenia środka kompensacyjnego – tj. samej szkody.

W zakresie pierwszego czynu, odzyskano skradziony pojazd wraz z zawartością (brak szkody). Kierujący pojazdem współoskarżony został zatrzymany przez policję. Pokrzywdzony nie zgłosił żadnych roszczeń w toku niniejszego postępowania. Dotyczy to również ewentualnych konsekwencji użycia przemocy doprowadzającej do stanu bezbronności kierującego pojazdem F. B.. Nie zgłoszono żadnych roszczeń z tego tytułu.

W zakresie drugiego czynu, nie wykazano kto i w jakiej wysokości poniósł szkodę, ani czy została ona naprawiona w części lub w całości. Pokrzywdzony czy też zakład ubezpieczeń nie zgłosili żadnych roszczeń.

Natomiast w zakresie trzeciego czynu, z zeznań świadka E. D. (2) wynika, że firma ubezpieczeniowa (...) wypłaciła pokrzywdzonemu odszkodowanie (k. 798-802). Doszło zatem do naprawienia szkody. Pokrzywdzony nie wystąpił z żadnym roszczeniem w ramach niniejszego postępowania.

Należy również zwrócić uwagę, iż w toku przewodu sądowego nie zgłoszono żadnych wniosków dowodowych, które miałyby zmierzać do wykazania ewentualnej szkody (w całości lub w części) wynikającej z popełnienia czynów przypisanych oskarżonemu (co ma istotne znaczenie także po uwzględnieniu ram podmiotowych niniejszego postępowania).

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

V.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia
14 maja 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 763) tj. z dnia 18 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 87), opłaty za obronę przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją wynoszą 1200 zł (§ 17 ust. 2 pkt 5). W sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20 % (§ 20). Adw. X. X. jako obrońca z urzędu oskarżonego Z. E. była obecna na 9 terminach rozpraw (12.10.2023 r., 08.02.2024 r., 10.04.2024 r., 11.06.2024 r., 10.09.2024 r., 20.02.2025 r., 03.09.2025 r., 25.11.2025 r., 03.02.2026 r.).

VI.

Zgodnie z art. 626 § 1 k.p.k. Sąd orzekł o kosztach postępowania obciążając nimi oskarżonego.

1Podpis

SSO Sebastian Ładoś