Wyrok z 29 maja 2026, sygn. VII U 2207/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

29 maja 2026 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie

VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) Magdalena Pytel

Protokolant: sekr. sądowy Maria Nalewczyńska

po rozpoznaniu 8 maja 2026 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy R. I. (1) i N. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w J.

z udziałem płatników J. P. i B. I. prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J.

oraz zainteresowanej B. P.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

na skutek odwołania R. I. (1) i N. M.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń (...) Oddział w J.

z 20 grudnia 2021 r., znak (...) i (...)

oraz z 17 lutego 2022 r., znak (...) i (...)

1)  zmienia zaskarżone decyzje (...) i (...), stwierdzając, że R. I. (2) podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia

a)  od 2 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. u płatnika składek J. P. i B. P. prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J.,

b)  od 1 stycznia do 31 sierpnia 2021 r. u płatnika składek J. P. i B. I. prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J.,

2)  zmienia zaskarżone decyzje (...) i (...), stwierdzając, że N. M. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia

a)  od 2 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. u płatnika składek J. P. i B. P. prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J.,

b)  od 1 stycznia do 31 lipca 2021 r. u płatnika składek J. P. i B. I. prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J.,

3)  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w J. na rzecz R. I. (1) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 675 zł (sześćset siedemdziesiąt pięć złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,

4)  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w J. na rzecz N. M. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 300 zł (trzysta złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

VII U 2207/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 20 grudnia 2021 r. organ rentowy stwierdził, że R. I. (2) jako zleceniobiorca płatników składek B. P. i J. P. - wspólników spółki (...) w J. nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 2 grudnia 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. (akta rentowe).

Decyzją z 17 lutego 2022 r. zmieniono powyższą decyzję oznaczając płatników składek jako: J. P. i B. I. - wspólników spółki (...) w J. oraz określając czas kwestionowanego przez organ rentowy podlegania przez ubezpieczonego R. I. ubezpieczeniom społecznym na okres od 2 grudnia 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. (akta rentowe).

R. I. (2) wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w J. z 20 grudnia 2021 r. i z 17 lutego 2022 r., domagając się jej zmiany poprzez stwierdzenie, że jako zleceniobiorca płatników składek J. P. i (...) I. - wspólników spółki (...) w J. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 2 grudnia 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. (k. 2 - 4v.).

Decyzją z 20 grudnia 2021 r. organ rentowy stwierdził, że N. M. jako zleceniobiorca płatników składek B. P. i J. P. - wspólników spółki cywilnej (...) w J. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 2 grudnia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. (akta rentowe).

Decyzją z 17 lutego 2022 r. zmieniono powyższą decyzję oznaczając płatników składek jako: J. P. i B. I. wspólników spółki cywilnej (...) w J. oraz określając czas kwestionowanego przez organ rentowy podlegania przez ubezpieczoną N. M. ubezpieczeniom społecznym na okres od 2 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2021 r. (akta rentowe).

Odwołanie od decyzji z 20 grudnia 2021 r. i z 17 lutego 2022 r. w/w oddziału ZUS wniosła N. M., domagając się jej zmiany poprzez stwierdzenie, że jako zleceniobiorca płatników składek J. P. i B. I. - wspólników spółki cywilnej (...) w J. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 2 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2021 r. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą VII U 237/22 (k. 2 - 4v. akt sprawy VII U 237/22).

Zarządzeniem z 13 kwietnia 2022 r. w/w sprawy połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 28 akt VII U 237/22) i prowadzono je dalej pod sygn. akt VII U 236/22.

W odpowiedziach na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w J. wniósł o ich oddalenie (k. 7, k. 7 akt sprawy VII U 237/22).

Wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 ^{( 14)} § 2 ^{( 1)} KPC uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawy R. I. (1) i N. M. do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, a zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w J. na rzecz odwołujących po 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (k. 29).

W wyniku złożonej przez organ rentowy apelacji, Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 4 lipca 2024 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu Warszawa - G. w Warszawie VII Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania oraz pozostawił temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego (k. 78, 92 - 101).

Sąd Najwyższy postanowieniem z 8 października 2025 r. oddalił zażalenie odwołujących się na ww. wyrok Sądu Apelacyjnego (k. 126 - 134).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Umowa spółki cywilnej pod (...) w J. została zawarta przez B. I. i J. P. 21 września 2009 r.. Celem spółki była sprzedaż detaliczna, pieczywa, ciast, wyrobów ciastkarskich i cukierniczych (k. 21).

Spółce nadano REGON (k. 141), a 1 października 2009 r. J. P. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, jako stałe miejsce jej wykonywania wskazując lokal przy ul. (...) w J. (k. 142).

Sklepy spółki mieściły się w G. przy ulicy (...) (k. 142).

2 maja 2016 r. do spółki jako wspólnik przystąpiła B. P., a ze spółki wystąpił B. I. (k. 26 - umowa wspólników).

J. P. w 2018 r. przeszedł transplantację nerki, w związku z czym w czasie pandemii (...) 19 musiał ograniczyć kontakty z innymi ludźmi. Lekarz orzecznik ZUS orzekł 5 listopada 2019 r., że J. P. jest całkowicie niezdolny do pracy do 30 listopada 2021 r.

W spółce powstała potrzeba zatrudnienia osób do pomocy przy prowadzonej działalności. Dlatego 2 grudnia 2019 r. N. M. i R. I. (2) zawarli ze wspólnikami spółki cywilnej (...) umowy zlecenia (akta rentowe tom I k. 12, 19, 40).

R. I. (2) (ur. w (...) r.) był synem wspólnika B. I.. Przedmiotem umów zlecenia R. I. (1) było wykonywanie prac jako pomoc sprzedawcy za wynagrodzeniem 20 zł za godzinę. Wykonywał podstawowe czynności takie jak sprzątanie oraz wykładanie towaru w siedzibach spółki przy ulicy (...) w wymiarze od 10 do 15 godzin miesięcznie, za co otrzymywał wynagrodzenie w gotówce na podstawie rachunków.

N. M. od 2006 r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą (...), jako biuro rachunkowe świadczyła spółce usługi z zakresu obsługi księgowej (k. 191).

Przedmiotem umów zlecenia z 2019 r. N. M. było tworzenie grafiku dla pracowników oraz wyliczanie urlopów pracownikom za wynagrodzeniem 20 zł za godzinę. Odwołująca wykonywała prace zdalnie, bądź w siedzibie przy ulicy (...) w wymiarze od 10 do 15 godzin miesięcznie, za co otrzymywała wynagrodzenie na podstawie rachunków.

N. M. miała dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w związku z zawartymi umowami w styczniu 2020 r., ale nie miała na to czasu. Skonsultowała się telefonicznie z infolinią ZUS i dowiedziała się, że jeśli pracownik wykonuje pracę, pracodawca może go zgłosić w dowolnym terminie (zeznania odwołującej). Zgłoszenie na druku ZUS P ZUA wpłynęło do organu rentowego dopiero 21 maja 2020 r. (akta rentowe tom II k. 17).

Z dniem 1 stycznia 2021 r. do spółki jako wspólnik przystąpił B. I. (k. 24), a od 2 stycznia 2021 r. ze spółki wystąpiła B. P. (k. 23).

Pismami z 22 października 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w J. zawiadomił (...) S.C., R. I. (1) oraz N. M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawidłowości zgłoszenia R. I. (1) i N. M. do ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, a pismami z 8 grudnia 2021 r. ZUS zawiadomił ich o zakończeniu postępowania (akta rentowe).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wymienione dokumenty zgromadzone w aktach rentowych i w aktach sprawy oraz na podstawie zeznań odwołujących N. M. (k. 195, 199) i R. I. (1) (k. 196, 199), płatników J. P. (k. 196, 200) i B. I. (k. 196, 200), a także świadków U. W. (2) (k. 197), S. I. (k. 198) i B. F. (k. 198).

Sąd dał wiarę zeznaniom odwołujących N. M. i R. I. (1) i zeznaniom świadków, ponieważ w sposób przekonujący i spójny przedstawili oni okoliczności dotyczące zawarcia umów zlecenia oraz wykonywania przez N. M. oraz R. I. (1) obowiązków wynikających z tej umowy. Sąd uznał za wiarygodne zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków, którzy potwierdzili, że N. M. i R. I. (2) wykonywali faktycznie działania w spółce i pracowali w niej wykonując obowiązki w zastępstwie J. P., który stał się całkowicie niezdolny do pracy na skutek przebytej choroby. Zeznania ww. świadków są spójne, konsekwentne oraz korespondują z tym co zeznali odwołujący, oraz ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym z dokumentów.

Sąd ocenił jako wiarygodne również zeznania odwołujących się N. M., i R. I. (1), którzy wyjaśnił okoliczności nawiązania współpracy w spółce (...) s.c., a także N. M. w zakresie jakim przedstawiła powody opóźnienia w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.

Dokumenty przedłożone do akt postępowania zostały ocenione jako wiarygodne, tym bardziej że ich treść koresponduje z tym na co wskazują osobowe środki dowodowe. Wobec tego sąd nie znalazł z urzędu podstaw do zakwestionowania wiarygodności tych dokumentów.

Sąd pominął dowód z przesłuchania ubezpieczonych i wspólników w charakterze świadków, uznając że osoby te winny być przesłuchane w charakterze strony (k. 197).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołania N. M. i R. I. (1) były uzasadnione.

Sporne w rozpatrywanej sprawie było to czy N. M. i R. I. (2) podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy zlecenia u płatników składek kolejno prowadzących działalność jako spółka cywilna (...).

Czynności realizowane na podstawie umowy zlecenia stanowią jeden z tytułów do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym, rentowymi i wypadkowym - zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 199 - dalej jako ustawa systemowa lub u.s.u.s.) ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązkowo podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, jako podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie. Z przepisu art. 11 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego jest zależne od złożenia przez te osoby stosownego wniosku.

Wniosek o objęcie N. M. i R. I. (1) został złożony z opóźnieniem, co było spowodowane niedopilnowaniem tych czynności przez płatnika składek J. P., który zlecił wykonanie tych czynności N. M. obsługującej jego działalność. W konsekwencji zgłoszenie N. M. i R. I. (1) jako zleceniobiorców do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego od 2 grudnia 2019 r. wpłynęło do ZUS dopiero 21 maja 2020 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zgłoszenia dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Organ rentowy wskazywał przy tym na znaczne przekroczenie terminu. Zdaniem Sądu, o ile fakt przekroczenia ustawowego terminu jest bezsporny, o tyle dyskusyjne jest, czy przekroczenie to należy kwalifikować jako nadmierne i kluczowe, biorąc pod uwagę fakt, że - jak wynika z materiału dowodowego - umowa była faktycznie realizowana.

W rozpatrywanej sprawie - bez względu na wskazane naruszenia przepisów ze strony pracodawcy - istotne jest to, że strony przystąpiły do realizacji umowy, a więc spóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń, nie miało znaczenia decydującego. W stosunkach pracy może to być oceniane w aspekcie przestrzegania przez pracodawcę przepisów, ale jeśli umowa o pracę faktycznie była realizowana, nie skutkują one uznaniem, iż doszło do jej nieważności. Sam fakt świadczenia pracy przez pracownika, w przypadku którego nie dopełniono opisywanych formalności, nie może prowadzić do tak daleko idącego skutku, chyba że umowa nie byłaby realizowana. Tylko wówczas takie okoliczności, jakie zaistniały w przedmiotowej sprawie, mogłyby potwierdzać pozorność umowy, a tym samym jej nieważność. Powód tych opóźnień był związany ze stanem zdrowia J. P. i zleceniem wykonania tej czynności N. M., która z niewiedzy zgłosiła siebie oraz R. I. (1) do ubezpieczenia z opóźnieniem. W rozpatrywanej sprawie - bez względu na wskazane naruszenia przepisów ze strony płatnika składek - najistotniejsze jest to, że strony przystąpiły do realizacji umów zlecenia, a więc spóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń, nie miało znaczenia decydującego. W stosunkach cywilnoprawnych może to być oceniane w aspekcie przestrzegania przez zleceniodawcę przepisów, ale jeśli umowa faktycznie była realizowana, nie skutkuje to uznaniem, że doszło do jej nieważności. Sam fakt wykonywania uzgodnionych czynności przez zleceniodawcę, w przypadku którego nie dopełniono opisywanych formalności, nie może prowadzić do tak daleko idącego skutku, chyba że umowa nie była realizowana. Tylko wówczas takie okoliczności, mogłyby potwierdzać pozorność umowy, a tym samym jej nieważność.

Sąd uznał, że zawarte przez odwołujących się i u płatników składek kolejno prowadzących działalność jako spółka (...). pisemne umowy zlecenia z 2 grudnia 2019 r. były realizowane, na co wskazują zeznania świadków oraz zgromadzone w toku postępowania dokumenty.

Sąd zważył, że zgodnie z treścią art. 734 § 1 KC poprzez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jakkolwiek treść przepisu wyraźnie wskazuje czynności prawne, to doktryna i orzecznictwo zgodnie wskazują, że umowa zlecenia może obejmować również zlecenie na wykonywanie czynności faktycznych. Zlecenie jest umową konsensualną, a jej essentialia negotii obejmują jedynie określenie czynności, którą przyjmujący zlecenie ma wykonać. Umowa zlecenia należy do kategorii umów o świadczenie usług, a więc do wykonywania czynności mieszczących się w zakresie określonym wolą stron. Strony zawierające umowę zlecenia, stosownie do treści art. 353 ¹ KC, mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wedle woli stron umowy zlecenie może dotyczyć tak pojedynczego wykonania konkretnej czynności, jak i wykonywania wielokrotnego, powtarzalnego, rozciągniętego w czasie. Odpowiedzialność osoby przyjmującego zlecenie jest rozpatrywana w zakresie jej starannego działania przy wykonywaniu przedmiotu zlecenia, co oznacza, że czynnikiem decydującym przy ocenie pracy tej osoby jest kryterium wykonywania przez nią czynności na określonym, ustalonym przez strony stosunku prawnego, poziomie. Oświadczenia woli zawarte w umowie zlecenia należy, zgodnie z treścią art. 65 § 1 KC, tłumaczyć tak, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostały złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Należy mieć również na uwadze przepis art. 65 § 2 KC, z którego wynika, że przy umowach, a więc i w przypadku zlecenia, należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Istotne jest wreszcie i to, że dla umowy zlecenia nie została przewidziana forma szczególna. Zlecenie może zostać udzielone w dowolnej formie (art. 60 KC), w tym także w sposób dorozumiany.

Zgodnie z art. 83 § 1 KC, na który powołał się organ rentowy, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej należy odróżnić od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy czy sprzecznej z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 KC). Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcia obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Czynność prawna może być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, tom 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, tom I, 2008, s. 327).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przy ocenie istnienia tytułu do ubezpieczenia społecznego nacisk kładzie się na ustalenie faktycznego wykonywania umowy czy działalności (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2013 r., I UK 472/12, z 24 sierpnia 2010 r. I UK 74/10, z 13 listopada 2008 r., II UK 94/08, postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 2011 r., III UK 43/11). Nie wystarczy zatem zawarcie samej umowy, lecz konieczne jest rozpoczęcie jej wykonywania. Umowa taka powinna mieć, przynajmniej w zamiarze, realne znaczenie gospodarcze, w innym bowiem przypadku można by mówić jedynie o relacji grzecznościowej, a nie stosunku prawnym. Sąd podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który w uzasadnieniu wyroku z 30 kwietnia 2015 r. podkreślił, że „jakkolwiek orzecznictwo Sądu Najwyższego z reguły dotyczy umowy o pracę lub działalności gospodarczej, to powyższe stwierdzenie ma walor ogólniejszy, gdyż obowiązek ubezpieczenia jest co do zasady powiązany z działalnością zapewniającą środki utrzymania. Celem ubezpieczenia jest ochrona przed skutkami zdarzeń losowych powodujących z reguły niezdolność do pracy, czyli ochrona dochodu uzyskiwanego z danego rodzaju działalności” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 kwietnia 2014 r., III AUa 1630/14).

W ocenie Sądu N. M. jak i R. I. (2) przystąpili do realizowania umów zlecenia, N. M. z tego tytułu tworzyła grafiki dla pracowników i wyliczała pracownikom urlopy, natomiast R. I. (2) wykonywał podstawowe czynności takie jak sprzątanie oraz wykładanie towaru, odwołujący byli widywani przez świadków podczas wykonywania tych czynności. Wobec powyższego czynności te nie były pozorne. Uwzględniając do tego jeszcze okoliczność, że stosunek prawny wynikający z umowy zlecenia stanowi zobowiązanie starannego działania, do oceny umowy zlecenia łączącej strony, w kontekście jej potencjalnej pozorności, możliwe jest stosowanie kryteriów zbliżonych do kryteriów stosowanych przy ocenie pozorności umowy o pracę.

W związku z powyższym przedmiotem rozważań sądu w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy w związku z zawarciem umów zlecenia z płatnikiem składek, N. M. i R. I. (2) faktycznie wykonywali odpłatnie czynności na jego rzecz, jak również jaki był realny cel przyświecający stronom przy zawiązywaniu tego stosunku cywilnoprawnego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie dało podstawy do stwierdzenia, że pozorność stosunku prawnego łączącego ubezpieczonych i płatnika składek, na którą organ rentowy powoływał się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na odwołanie, nie została dowiedziona. Zdaniem sądu, materiał dowodowy zgromadzony przez organ rentowy w toku postępowania wyjaśniającego, uzupełniony w postępowaniu prowadzonym przez sąd, dowodzi, że odwołujący się wykazali, że przy zawieraniu umów zlecenia towarzyszył im cel ich rzeczywistego realizowania. Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń wiązało się to z rzeczywistymi potrzebami zleceniodawcy, ponieważ z uwagi na chorobę J. P., pogarszający się stan zdrowia oraz ostatecznie niezdolność do pracy potrzebne były osoby do pomocy w prowadzeniu spółki oraz wykonywaniu podstawowych czynności. Zatrudnienie odwołujących w oparciu o umowę zlecenia pomogło przy zachowaniu ciągłości prowadzonej działalności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy - poza tym, że wskazuje na okoliczności zatrudnienia ubezpieczonych oraz na faktyczne zapotrzebowanie na ich usługi - potwierdza również fakt rzeczywistego wykonywania umowy. Świadczą o tym w szczególności zeznania świadków S. I., U. W. (1) i B. F. oraz płatnika J. P. i B. I..

Należy wskazać, że za opóźnienie w zgłoszeniu płatników do ZUS odpowiadała odwołująca się N. M., co wynika wprost z jej zeznań. N. M. zajmowała się sprawami kadrowymi spółki i miała dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych pracowników na polecenie J. P.. Jak wynika z zeznań N. M. do opóźnienia w zgłoszeniu pracowników do ubezpieczenia doszło na skutek błędnej informacji udzielonej jej przez pracownika ZUS, gdy ta zadzwoniła infolinie. N. M. nie jest osobą zajmująca się na co dzień takimi rzeczami nie była świadoma, że dokonała zgłoszenia po terminie. Była ona przekonana, że zgłoszenia zleceniobiorcy do ubezpieczenia może dokonać w każdym czasie, a decydujące znaczenie ma faktyczne wykonywanie pracy przez zleceniobiorcę u płatnika. Co skutkowało zgłoszeniem odwołujących się do ubezpieczeń po terminie.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy - poza tym, że wskazuje na okoliczności zatrudnienia ubezpieczonych oraz na faktyczne zapotrzebowanie na ich pracę - potwierdza również fakt rzeczywistego wykonywania pracy. Świadczą o tym w szczególności zeznania świadków, którzy współpracowali z odwołującymi. W tej sytuacji nie sposób uznać, że prowadzący działalność jako spółka cywilna (...) zgłosili N. M. i R. I. (1) do ubezpieczeń w celu otrzymania pomocy w ramach programu wsparcia z Polskiego Funduszu (...).

W tych okolicznościach sąd zważył, że spornym umowom zlecenia między N. M. i R. I. (2) a wspólnikami spółki cywilnej nie sposób przypisać cech pozorności. Materiał dowodowy potwierdza faktyczne, odpłatne wykonywanie prac zleconych przez płatnika składek. Skoro zatem umowy zlecenia były przez strony rzeczywiście wykonywane, to nie zachodzą przesłanki do uznania jej za pozorną, a przez to nieważną na podstawie art. 83 § 1 KC i w konsekwencji - do wyłączenia N. M. i R. I. (1) z ubezpieczeń: emerytalnego, rentowego, wypadkowego, związanych z umowami zlecenia zawartymi 2 grudnia 2019 r.

Z opisanych przyczyn sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 KPC zmienił zaskarżone decyzje stwierdzając, że R. I. (2) podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia od 2 grudnia 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. u płatników składek kolejno prowadzących działalność gospodarczą jako (...) spółka cywilna w J., a N. M. podlegała tym ubezpieczeniom od 2 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2021 r.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 KPC mając na uwadze, że strona odwołująca wygrała sprawę. Stąd też, opłatami za wszystkie instancje w minimalnej wysokości określonymi na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych kosztami zastępstwa procesowego obciążono organ rentowy.

SSR (del.) Magdalena Pytel