Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. I AGa 70/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Kamil Grzesik

Sędziowie: SSA Regina Kurek

SSO del. Monika Świerad

Protokolant: Edyta Sieja

po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. w U.

przeciwko K. K., Ś. K., Z. W. (2), Z. W. (1)

o zapłatę

na skutek apelacji strony powodowej

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 listopada 2022 r..

sygn. akt IX GC 638/21

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 11 250 zł (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I Aga 70/23

UZASADNIENIE

Wyroku z dnia 24 lutego 2026 r.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej w U. przeciwko K. K., Ś. K., Z. W. (2) i Z. W. (1) oraz zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanych kwotę 15.068 zł (piętnaście tysięcy sześćdziesiąt osiem złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 2 stycznia 2014 r. powódka zawarła z (...) sp. z o.o. umowę o współpracy nr (...). Umowa określała ogólne zasady współpracy pomiędzy sprzedającym (powódką), a kupującym ((...) sp. z o.o.) w zakresie sprzedaży towarów wyprodukowanych przez sprzedającego. Strony postanowiły, że szczegółowe warunki współpracy na dany rok są określane w kontraktach rocznych stanowiących dokument wykonawczy w stosunku do umowy o współpracy (§ 1 ust. 2). Towarami były wyprodukowane i oferowane przez sprzedającego kable i przewody. Kupujący zobowiązał się do: zamawiania i zakupu towarów objętych ofertą sprzedającego w okresach i ilościach określanych każdorazowo kontraktem rocznym, aktywnej dystrybucji towarów i rzetelnego informowania potencjalnych nabywców o ich właściwościach, dodatkowych uzgodnień handlowych w przypadku podjęcia przez kupującego zamiaru eksportu towarów, wymiany ze sprzedającym informacji na temat rynku kablowego w obszarze swojego działania, terminowej spłaty zobowiązań wobec sprzedającego. Integralną część umowy stanowił kontrakt roczny będący dokumentem wykonawczym w stosunku do umowy i regulującym szczegółowe warunki współpracy na dany rok (§ 4). Kontrakt roczny określał szczegółowe warunki handlowe, m.in. ceny towarów, warunki rabatów, ceny opakowań, terminy płatności. Rozliczenia stron wynikające z umowy o współpracy miały odbywać się na podstawie wystawionych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi oraz przy uwzględnieniu postanowień umownych faktur VAT. Szczegółowe zasady rozliczeń między stronami miały zostać określone w kontrakcie rocznym. Umowa została zawarta na czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem, że jej integralną częścią jest kontrakt roczny (§ 18 ust. 3). Zgodnie z § 23 pkt 1 umowa została zawarta na czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem pkt 2. W pkt 2 wskazano, że „integralną częścią umowy o współpracy jest kontrakt roczny. W chwili wygaśnięcia kontraktu rocznego i niepodpisania kontraktu rocznego na okres następny, umowa wygasa z upływem sześciomiesięcznego terminu liczonego od daty wygaśnięcia kontraktu rocznego”. Zgodnie z pkt 4, w przypadku wypowiedzenia umowy o współpracy, z dniem rozwiązania tej umowy rozwiązaniu ulegać miał również kontrakt roczny, zawarty na dany rok kalendarzowy. W § 24 pkt 1 zapisano, że sprzedający ma prawo wstrzymać wykonanie umowy jeżeli: opóźnienie w zapłacie przez kupującego przekroczy 30 dni, przekroczony zostanie określony w kontrakcie rocznym górny limit należności, kupujący nie ustanowi zabezpieczenia ustalonego w kontrakcie rocznym w terminie do 14 dni od podpisania kontraktu rocznego, wystąpi inne ryzyko handlowe uzasadniające wstrzymanie dostaw – do dnia ustąpienia powyższych zdarzeń, bez ponoszenia jakichkolwiek skutków prawnych lub finansowych.

W dniu 15 czerwca 2016 roku powódka zawarła z (...) sp. z o.o. aneks do umowy o współpracy nr (...). Wg brzmienia umowy ustalonego aneksem, szczegółowe warunki współpracy na dany rok określone były w kontrakcie rocznym stanowiącym dokument wykonawczy w stosunku do umowy o współpracy (§ 1 ust. 2 umowy). Kupujący zobowiązał się m.in. do terminowej spłaty zobowiązań wobec sprzedającego (§ 3 ust. 5). Integralną część umowy o współpracy stanowił kontrakt roczny będący dokumentem wykonawczym w stosunku do niniejszej umowy i regulującym szczegółowe warunki współpracy na dany rok (§ 4). Tytułem zabezpieczenia należności pieniężnych sprzedającego, wynikających z umowy oraz zawartych na jej podstawie kontraktów rocznych i wszelkich realizowanych na jej podstawie pozostałych transakcji handlowych a także innych umów, zleceń i dostaw realizowanych między stronami, kupujący ustanowił zabezpieczenia dla sprzedającego w formie:



hipoteki w wysokości 700.000 zł ustanowionej na nieruchomości położonej V.,



hipoteki w wysokości 2.000.000 zł ustanowionej na nieruchomości położonej w C. – W..

Kupujący zobowiązał się także do ustanowienia zabezpieczenia dla sprzedającego w formie weksla in blanco.

Strony ustaliły, że każde tak ustanowione zabezpieczenie winno być ważne co najmniej 6 miesięcy dłużej niż termin obowiązywania niniejszej umowy o współpracy. W § 2 ust. 8 strony postanowiły, że w przypadku przekroczenia określonej w kontrakcie rocznym kwoty dopuszczalnego zadłużenia kupującego, sprzedający będzie miał prawo, pod rygorem wstrzymania się z wykonaniem umowy, do żądania od kupującego ustanowienia w wyznaczonym przez sprzedającego terminie dodatkowego zabezpieczenia zobowiązań pieniężnych kupującego do wysokości określonej przez sprzedającego w treści żądania w ustalonej między stronami formie. Umowa została zawarta na czas nieoznaczony (§ 12 ust. 1) z zastrzeżeniem, że integralną jej częścią jest kontrakt roczny. Strony postanowiły, że w chwili wygaśnięcia kontraktu rocznego i niezawarcia przez strony kontraktu rocznego na okres następny, umowa wygasała z upływem dwunastomiesięcznego terminu, liczonego od daty wygaśnięcia kontraktu rocznego. W przypadku zawarcia przez strony kolejnego kontraktu rocznego lub analogicznej umowy dotyczącej nabywania towarów sprzedającego po upływie dwunastomiesięcznego terminu, w przypadku wątpliwości strony uznawały, iż wszelkie zabezpieczenia ustanowione na podstawie niniejszej umowy i wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie niniejszej umowy będą obowiązywały również wobec transakcji zawieranych na podstawie tego nowego kontraktu rocznego lub nowej analogicznej umowy, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń woli (zawarcie nowego kontraktu rocznego będzie równoznaczne z tym, że zabezpieczenia z poprzednich kontraktów rocznych będą ważne dla nowych kontraktów, chyba że strony wyraźnie uzgodnią inaczej). Strony postanowiły również, że w okresie pomiędzy wygaśnięciem ostatniego zawartego między stronami kontraktu rocznego, a wskazanym w zdaniu drugim § 2 okresem wygaśnięcia umowy, wszelkie transakcje handlowe dokonywane będą w ramach niniejszej umowy na zasadach kontraktu rocznego, który został zawarty pomiędzy stronami jako ostatni lub w oparciu o indywidualnie uzgadniane warunki handlowe, przy czym treść indywidualnie uzgadnianych kontraktów handlowych miała mieć, w przypadku wątpliwości, znaczenie rozstrzygające (§ 12 ust. 2). Sprzedający miał prawo do wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym, jeżeli opóźnienie w zapłacie po stronie kupującego przekroczy 30 dni (§ 12 ust. 4). W przypadku wypowiedzenia umowy na skutek oświadczenia woli jednej ze stron (ust. 3 i 4), z dniem rozwiązania umowy rozwiązaniu ulegał kontrakt roczny zawarty na dany rok kalendarzowy. (ust. 5). W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia niniejszej umowy – niezależnie od podstawy tego rozwiązania lub wygaśnięcia – do czasu całościowego rozliczenia między stronami w mocy pozostawały wszelkie zabezpieczenia ustanowione na podstawie niniejszej umowy i wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie niniejszej umowy (§ 12 ust. 6). Sprzedający miał prawo wstrzymać wykonanie umowy m.in. wtedy, gdy przekroczona zostanie ustalona w kontrakcie rocznym kwota dopuszczalnego zadłużenia kupującego – do dnia ustąpienia powyższego zdarzenia bez ponoszenia jakichkolwiek skutków prawnych lub finansowych (§ 13 ust. 1).

W dniu 23 grudnia 2016 r. (...) (...), (...) sp. j. złożyła oświadczenie o ustanowieniu hipoteki. Oświadczyła m.in., że integralną częścią umów o współpracy nr (...) oraz (...) są kontrakty roczne będące dokumentami wykonawczymi w stosunku do umów o współpracy i regulujące szczegółowe warunki współpracy na dany rok, w tym. m.in. kontrakt roczny na 2015 rok nr (...) z dnia 30 grudnia 2014 r. zmieniony następnie Aneksem nr (...) z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz kontrakt roczny na 2016 r., nr (...)-(...) z dnia 24 czerwca 2016 r., a także kontrakt roczny na 2015 r. nr (...)-(...) z dnia 30 grudnia 2014 r., kontrakt roczny na 2016 r. nr (...)-(...) z dnia 15 czerwca 2016 r. W celu zabezpieczenia należności pieniężnych sprzedającego, o których mowa w wymienionych umowach o współpracy, spółka zobowiązała się zabezpieczyć te należności między innymi w formie hipoteki na nieruchomości. Ustanowienie hipoteki na nieruchomości położonej w O. miało na celu zabezpieczenie wierzytelności pieniężnych (...) S.A. wobec (...) sp. z o.o. wynikających z: umowy o współpracy nr (...) z dnia 2 stycznia 2014 r. oraz kontraktu rocznego nr (...) na 2014 r. z dnia 2 stycznia 2014 r.

W wiadomości e – mail z dnia 6 lipca 2017 r. przedstawicielka powódki przesłała do C. C. i Z. W. (2) projekt umowy poręczenia z wprowadzonym zapisem umożliwiającym podpisanie porozumienia w późniejszym terminie. Poprosiła o podpisanie umowy w przesłanym kształcie. We wcześniejszej wiadomości przedstawiciel powódki M. W. poinformował C. C., że powódka, z uwagi na upływ czasu, akceptuje tylko wersję finalną m.in. umowy poręczenia ze swoimi komentarzami i nie akceptuje już wprowadzania żadnych innych zmian.

W dniu 11 lipca 2017 roku powódka (wierzyciel) zawarła z (...) sp. z o.o. (dłużnik), (...) K., (...) sp.j., Ś. K., K. K., Z. W. (2), Z. W. (1) Porozumienie nr (...). Wierzyciel i dłużnik potwierdzili zawarcie następujących umów:



umowy o współpracy z dnia 31 sierpnia 2015 r. nr (...) (aneks nr (...)), zmieniona aneksami z 23 maja 2016 (aneks nr(...)), 12 stycznia 2017 r. (aneks nr (...)), 13 stycznia 2017 r. (aneks nr (...)),



kontrakt roczny z dnia 31 sierpnia 2015 r.,



kontrakt roczny z dnia 24 czerwca 2016 r.,



kontrakt roczny z dnia 15 maja 2017 r.,



umowa o współpracy z dnia 2 stycznia 2014 r (nr (...)), zmieniona aneksem nr (...) z dnia 15 czerwca 2016 r.,



kontrakt roczny z dnia 30 grudnia 2014 r. (nr (...)-(...)) na rok 2015,



kontrakt roczny z dnia 15 czerwca 2016 r. (nr (...)-(...)) na rok 2016.

Dłużnik oświadczył, że na podstawie umów wymienionych w § 1 ust. 1 przysługują wierzycielowi względem dłużnika wymagalne wierzytelności pieniężne w wysokości (co do wierzytelności głównej) 5.230.801,38 zł. (§ 1 ust. 2). W celu zabezpieczenia wierzytelności wierzyciela wobec dłużnika, w szczególności wszelkich wierzytelności wynikających z umów, o których mowa w § 1 ust. 1, w tym wierzytelności określonych w § 1 ust. 2, dłużnik zobowiązał się, że:



(...) K., (...) sp.j. złoży oświadczenie o ustanowieniu na rzecz wierzyciela hipoteki na nieruchomości położonej w O. (KW (...)) w wysokości 2.000.000 zł (na pierwszym miejscu),



(...) K., (...) sp.j. złoży oświadczenie o ustanowieniu na rzecz wierzyciela hipoteki na kolejnej nieruchomości położonej w O. (KW (...)) w wysokości 100.000 zł (na pierwszym miejscu),



(...) K., (...) sp.j. złoży oświadczenie o ustanowieniu na rzecz wierzyciela hipoteki na nieruchomości położonej w O. (KW (...)) w wysokości 1.070.000 zł (na drugim miejscu),



(...) K., (...) sp.j. złoży oświadczenie o ustanowieniu na rzecz wierzyciela hipoteki na nieruchomości położonej w T. (KW (...)) w wysokości 700.000 zł (na pierwszym miejscu).

Ś. K., K. K., Z. W. (2) i Z. W. (1) zobowiązali się, do czasu prawomocnego wpisania powyższych hipotek, solidarnie wykonać na rzecz wierzyciela każdoczesne zobowiązanie pieniężne dłużnika wobec wierzyciela, będące przedmiotem umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia, w razie gdyby dłużnik tego zobowiązania nie wykonał w terminie, z zastrzeżeniem odpowiedzialności w/w osób do kwoty 5.230.801,38 zł, określonej w § 1 ust. 2 Porozumienia. Natomiast, na czas do dnia 20 czerwca 2021 roku Ś. K., K. K., Z. W. (2) i Z. W. (1) zobowiązali się solidarnie wykonać na rzecz wierzyciela każdoczesne zobowiązanie pieniężne dłużnika wobec wierzyciela, będące przedmiotem umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia, w razie gdyby dłużnik tego zobowiązania nie wykonał w terminie, z zastrzeżeniem odpowiedzialności w/w osób do kwoty 3.230.000 zł (§ 3 ust. 1 lit. a. – e.).

W razie zapłacenia przez dłużnika zobowiązań określonych w § 2 ust. 2 (tj. dotrzymania określonych w § 2 ust. 2 terminów spłaty zobowiązań określonych w § 1 ust. 2), wierzyciel i dłużnik zobowiązali się w terminie do 10 grudnia 2017 r. zawrzeć kolejne porozumienie w przedmiocie wzajemnych zobowiązań wierzyciela i dłużnika, będących przedmiotem w szczególności umów , o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia (§ 4 ust. 1).

Nadto, strony ustaliły, że dalsze wykonywanie umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia, w których przewidziano przedłużony termin zapłaty ceny, będzie zrealizowane przy spełnieniu dwóch warunków, a pierwszym z nich była wysokość zadłużenia dłużnika wobec wierzyciela niższa niż 5.230.801,38 zł (§ 4 ust. 14 lit. a). Wykaz niespłaconych przez (...) sp. z o.o. należności stanowił załącznik nr (...) do porozumienia.

Powódka (Wierzyciel) zawarła z pozwanymi (Poręczycielami), przy udziale (...) sp. z o.o. (Dłużnika) w dniu 25 lipca 2017 r. umowę poręczenia nr (...). W preambule strony wskazały na zawarte między wierzycielem a dłużnikiem następujące umowy:



umowę o współpracy nr (...) z dnia 31 sierpnia 2015 r. zmienioną aneksami nr (...);



kontrakt roczny z dnia 31 sierpnia 2015 r. nr (...) do umowy nr (...);



kontrakt roczny z dnia 24 czerwca 2016 r. nr (...) do umowy nr (...);



kontrakt roczny z dnia 15 maja 2017 r. nr (...)-(...) do umowy nr (...);



umowę o współpracy nr (...) z dnia 2 stycznia 2014 r. zmienioną aneksem nr (...);



kontrakt roczny z dnia 30 grudnia 2014 r. nr (...)-(...) do umowy nr (...);



kontrakt roczny z dnia 15 czerwca 2016 r. nr (...)-(...) do umowy nr (...)

– wszystkie powyższe zwane dalej Umowami (lit. A).

Następnie strony stwierdziły, że dłużnik jest zobowiązany do zapłaty na rzecz wierzyciela wierzytelności wynikających z Umów, dalej zwanych Zobowiązaniem (lit. B). Umowa poręczenia przewidywała, że Poręczyciele poręczą spłatę Zobowiązania (lit. C).

Strony wskazały, że w dniu 11 lipca 2017 roku pomiędzy Wierzycielem, Dłużnikiem oraz spółką (...), (...) spółka jawna, Ś. K., K. K., Z. W. (2) i Z. W. (1) zostało zawarte porozumienie o numerze (...), na mocy którego Dłużnik zobowiązał się a Poręczyciele wyrazili zgodę, że poręczą spłatę Zobowiązania, w tym wymagalne wierzytelności w wysokości 5.230.801,38 zł. (lit. D.) Zgodnie z punktem 1. Umowy, Poręczyciele nieodwołalnie, bezwarunkowo i solidarnie zobowiązali się wobec Wierzyciela, w trybie art. 876 k.c., wykonać na rzecz Wierzyciela każdoczesne Zobowiązanie będące przedmiotem Umów, wraz z należnościami ubocznymi oraz kosztami postępowań, w razie gdyby Dłużnik nie wykonał tego Zobowiązania w terminie. Odpowiedzialność poręczycieli wobec Wierzyciela została ograniczona do kwoty określonej lit. D Umowy. Po prawomocnym wpisaniu hipotek, o których mowa w § 3 ust. 1 Porozumienia, odpowiedzialność poręczycieli miała ulec ograniczeniu do kwoty 3.230.000 zł. Wierzyciel przyjął poręczenie (punkt 1.1). Poręczyciele winni dokonać solidarnej zapłaty na rzecz Wierzyciela niezwłocznie po otrzymaniu Wezwania do Zapłaty, na rachunek bankowy wierzyciela w terminie 7 dni od otrzymania Wezwania do Zapłaty (punkt 1.3). Poręczyciele mogli podnieść przeciwko Wierzycielowi wszelkie zarzuty, które przysługują Dłużnikowi wobec Wierzyciela, a w szczególności Poręczyciele mogli potrącić Wierzytelność przysługującą Dłużnikowi względem Wierzyciela (punkt 1.5.). Umowa została zawarta na czas określony do dnia 20 czerwca 2021 roku (punkt 1.6.). Poręczenie wynikające z Umowy było poręczeniem terminowym, udzielonym na okres do dnia 20 czerwca 2021 r., a tym samym Poręczyciele nie byli uprawnieni do jego odwołania w zakresie poręczenia za dług przyszły wynikający z Umów na podstawie art. 878 § 2 k.c. Strony postanowiły, że poręczenie wygasa w dniu 20 czerwca 2021 r. lub z chwilą, gdy Zobowiązanie zostanie nieodwołalnie, bezwarunkowo oraz w całości zaspokojone, w zależności od tego, która z tych dat nastąpi wcześniej (punkt 3.1 i 3.2).

W dniu 23 lutego 2018 roku powódka zawarła ze stronami Porozumienia z dnia 11 lipca 2017 r. Aneks nr (...). Strony zgodnie potwierdziły ciągłość i nieprzerwalność obowiązywania umów, w tym umowy o współpracy o nr (...) z dnia 2 stycznia 2014 r., a także umowy nr (...) z dn. 2 stycznia 2006 r. wraz Aneksem nr (...) oraz aneksami i kontraktami rocznymi do powyższych umów (§ 1 ust. 1). Dłużnik oświadczył, że na podstawie umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia nr (...) wierzycielowi na dzień 23.02.2018 r. przysługują wobec dłużnika wierzytelności pieniężne w łącznej wysokości (co do wierzytelności głównej) 7.889.339,09 zł (§ 1 ust. 2). Dłużnik uznał w/w wierzytelności i zrzekł się w stosunku do nich zarzutu przedawnienia (§ 1 ust. 3). Strony oświadczyły, że tracą moc zapisy § 1 ust. 5 i 6 Aneksu nr (...) z dnia 20 grudnia 2017 r. do Porozumienia nr (...). Strony oświadczyły, że wszelkie bieżące i przyszłe wierzytelności wierzyciela wobec dłużnika wynikające z umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Porozumienia nr (...) z dnia 11 lipca 2017 r., w tym wierzytelności określonych w § 1 ust. 1 niniejszego Aneksu są zabezpieczone zgodnie z § 3 ust. 1 Porozumienia nr (...) z dnia 11 lipca 2017 r. oraz § 2 Aneksem nr (...) z dnia 20 grudnia 2017 r. do tegoż porozumienia, tj. m.in. hipotekami, o których mowa w Porozumieniu nr (...) oraz poręczeniem pozwanych do kwoty 3.230.000 zł do 20 czerwca 2021 r.

W dniu 19 lutego 2019 r. (...) sp. z o.o. zawarła ze spółką (...) S.A. umowę dostawy wielokrotnej nr (...). Przedmiotem umowy była dostawa kabli i przewodów. W ogólnych warunkach umowy, k. (...) zapisano uprawnienie odbiory do naliczenia kary umownej w wysokości 10% wartości netto umowy w przypadku odstąpienia od umowy dostawy z przyczyn leżących po stronie dostawcy.

W dniu 11 lipca 2017 r. (...), (...) sp.j. ustanowili na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O., KW nr (...) na miejscu pierwszym hipotekę umowną do sumy 1.070.000,00 zł na rzecz powódki, celem zabezpieczenia wszelkich wierzytelności już istniejących i mogących powstać w przyszłości, a wynikających ze wskazanych umów, zawartych:



dnia 31 sierpnia 2015 r. umowy o współpracy nr (...) zmienionej aneksem nr (...) z dnia 29 maja 2016 roku i aneksem (...) z dnia 12 stycznia 2017 roku oraz



dnia 31 sierpnia 2015 r. kontraktu rocznego o nr. (...) oraz



dnia 24 czerwca 2016 r. kontraktu rocznego nr (...) oraz



dnia 15 maja 2017 r. kontraktu rocznego nr (...) oraz



dnia 2 stycznia 2014 r. umowy o współpracy nr (...) zmienionej aneksem nr (...) z dnia 15 czerwca 2016 r. oraz



dnia 30 grudnia 2014 r. kontraktu rocznego nr (...) oraz



dnia 15 czerwca 2016 r. kontraktu rocznego nr (...).

Opisane w powyższy sposób wierzytelności zostały także zabezpieczone poprzez ustanowienie na prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w O., KW nr (...), na miejscu pierwszym hipoteki umownej do sumy 2.000.000 zł na rzecz powódki, a także poprzez ustanowienie na prawie użytkowania wieczystego gruntu objętego (...) nr (...), na pierwszym miejscu, hipoteki umownej do sumy 100.000 zł.

W dniu 13 kwietnia 2018 roku powódka zawarła z (...) sp. z o.o. kontrakt roczny na rok 2018, stanowiący dokument wykonawczy do umowy o współpracy nr (...). W kontrakcie tym ustalono m.in. cenę za świadczenie usługi przechowywania towaru przez sprzedającego w trakcie jednego roku kalendarzowego (§ 8 ust. 9). Miała ono wynosić łącznie:



3.000 zł netto za przechowanie towaru trwające od 1 do 30 dni włącznie w danym roku kalendarzowym,



20.000 zł netto za przechowanie przez okres od 31 do 90 dni,



50.000 zł netto za przechowanie przez okres powyżej 90 dni.

Strony ustaliły górny limit dopuszczalnego zadłużenia brutto kupującego u sprzedającego dla wszystkich transakcji handlowych pomiędzy kupującym a sprzedającym ogółem na 2.800.000 zł. W przypadku wystąpienia po stronie kupującego przesłanek wskazujących na pogorszenie się jego sytuacji finansowej, wymieniony w zdaniu pierwszym limit dopuszczalnego zadłużenia brutto mógł zostać zmieniony przez sprzedającego poprzez przesłanie kupującemu listem, faksem lub drogą elektroniczną (w formacie .pdf) pisma informującego o zmianie limitu dopuszczalnego zadłużenia i terminie zmiany (§ 11 ust. 6). W zakresie nieuregulowanym niniejszym kontraktem rocznym miała do niego zastosowanie umowa o współpracy nr (...) oraz przepisy obowiązującego prawa (§ 16). Kontrakt został zawarty na czas określony do dnia 31 grudnia 2018 r., przy czym strony potwierdziły, że współpracują na zasadach określonych w nim od dnia 1 stycznia 2018 roku, w związku z czym kontrakt wszedł w życie ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2018 roku. W przypadku braku zapłaty w terminie za towar wszelkie uprawnienia sprzedającego związane z zabezpieczeniem, do naliczania odsetek oraz inne prawa służące zabezpieczeniu roszczeń o zapłatę miały pozostawać w mocy do czasu całkowitego rozliczenia zobowiązań pieniężnych kupującego (§ 19).

W dniu 23 lipca 2019 roku powódka zawarła z (...) sp. z o.o. kontrakt roczny na rok 2019, stanowiący dokument wykonawczy do umowy o współpracy nr (...). Ustalono w nim m.in., że sprzedaż towaru będzie dokonywana w oparciu o składane przez kupującego zamówienia z zastrzeżeniem § 4 kontraktu rocznego (§ 3 ust. 1). Zapłata za poszczególne partie towaru wyszczególnione w wystawianych fakturach VAT miała następować wpłatą na wskazany w fakturze rachunek bankowy sprzedającego, w terminie 90 dni od wystawienia faktury VAT. Datą zapłaty była data uznania rachunku sprzedającego. Strony ustaliły górny limit dopuszczalnego zadłużenia brutto kupującego u sprzedającego dla wszystkich transakcji handlowych pomiędzy kupującym a sprzedającym ogółem na 1.000.000 zł. W przypadku wystąpienia po stronie kupującego przesłanek wskazujących na pogorszenie się jego sytuacji finansowej, wymieniony w zdaniu pierwszym limit dopuszczalnego zadłużenia brutto mógł zostać zmieniony przez sprzedającego poprzez przesłanie kupującemu listem, faksem lub drogą elektroniczną (w formacie .pdf) pisma informującego o zmianie limitu dopuszczalnego zadłużenia i terminie zmiany (§ 11 ust. 4 i 6). W zakresie nieuregulowanym niniejszym kontraktem rocznym miała do niego zastosowanie umowa o współpracy nr (...) oraz przepisy obowiązującego prawa (§ 16). Kontrakt został zawarty na czas określony do dnia 31 grudnia 2019 r., przy czym strony potwierdziły, że współpracują na zasadach określonych w nim od dnia 1 stycznia 2019 roku, w związku z czym kontrakt wszedł w życie ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2019 roku. W przypadku braku zapłaty w terminie za towar wszelkie uprawnienia sprzedającego związane z zabezpieczeniem, do naliczania odsetek oraz inne prawa służące zabezpieczeniu roszczeń o zapłatę miały pozostawać w mocy do czasu całkowitego rozliczenia zobowiązań pieniężnych kupującego (§ 19).

W oparciu o w/w umowę oraz kontrakty roczne z 2018 i 2019 r. (...) sp. z o.o. zamawiała u powódki towary. Były one dostarczane i w oparciu o przedmiotowe zamówienia składane w okresie 7/11/18 – 25/07/19 powódka wystawiała faktury VAT wskazane w wykazie, k. 25 na łączną kwotę 3.241.309,30 zł (z czego od pozwanych dochodzona była kwota 3.230.000 zł). Współpracę obrazują dokumenty jak na k. 156 – 327.

W dniu 31 sierpnia 2015 r. powódka (sprzedający) zawarła z (...) sp. z o.o. oraz m.in. (...) sp. z o.o. (kupujący) Aneks nr (...) do umowy o współpracy nr (...) zawartej w dniu 2 stycznia 2006 r. Zgodnie z Aneksem, umowa o współpracy określała ogólne zasady współpracy pomiędzy sprzedającym, (...) i kupującymi w zakresie sprzedaży towarów wyprodukowanych przez sprzedającego. Szczegółowe warunki handlowe określające m.in. ceny towarów, wartość rabatów, ceny opakowań, terminy płatności miały zostać określone w kontrakcie rocznym (§ 17 ust. 1). Umowa została zawarta na czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem ust. 2 (§ 23 ust. 1). Integralną częścią umowy był kontrakt roczny. W chwili wygaśnięcia kontraktu rocznego i nie podpisania kontraktu rocznego przez (...) oraz co najmniej jednego z kupujących, umowa wygasała z upływem sześciomiesięcznego terminu liczonego od daty wygaśnięcia kontraktu rocznego. W przypadku zawarcia kolejnego kontraktu rocznego lub analogicznej umowy dotyczącej nabywania towarów sprzedającego po upływie sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, w przypadku wątpliwości uznawało się, iż wszelkie zabezpieczenia ustanowione na podstawie niniejszej umowy i wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie niniejszej umowy nadal pozostają w mocy również do transakcji zawieranych na podstawie tego nowego kontraktu rocznego lub nowej analogicznej umowy, chyba że strony wyraźnie uzgodnią inaczej (§ 23 ust. 2).

W wiadomości e – mail z dnia 5 czerwca 2019 roku przedstawicielka powódki poinformowała m.in. Z. W. (1), Z. W. (2) i Ś. K. o konieczności uzupełnienia i zmian m.in. w poręczeniu osób fizycznych (rep: (...)): aktualizację zapisu o bieżących (na rok 2018 i 2019) i przyszłych Kontraktach Rocznych i Aneksach do obowiązujących umów, nieuwzględnionych w obecnych wpisach w KW.

W dniu 5 lipca 2019 roku adwokat L. B., reprezentujący powoda, powołując się na odbytą rozmowę, przedstawił w wiadomości e – mail skierowanej do U. B. warunki, jakie powinny spełniać zabezpieczenia wierzytelności powódki wobec (...) sp. z o.o. Między innymi:



wierzytelności te mają zostać zabezpieczone hipotekami ustanowionymi na prawie własności lub prawie użytkowania wieczystego przysługującym (...) sp. z o.o. bądź (...) K., (...) sp. j. i oznaczone w następujący sposób: „wymagalne wierzytelności pieniężne przysługujące (...) S.A. od (...) sp. z o.o., istniejące i przyszłe, wynikające z wszystkich umów, które są oraz zostaną zawarte w przyszłości pomiędzy (...) S.A. a (...) sp. z o.o., w szczególności umowy o współpracę o numerze (...) z dnia 31 sierpnia 2015 r. i wszystkich aneksów do tej umowy, w tym wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie tej umowy i wszystkich aneksów do tych kontraktów, oraz umowy o współpracę o numerze (...) z dnia 2 stycznia 2014 r. i wszystkich aneksów do tej umowy, w tym wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie tej umowy i wszystkich aneksów do tych kontraktów”;



winna zostać zawarta umowa poręczenia, której przedmiotem będą wymagalne wierzytelności pieniężne przysługujące (...) S.A. od (...) sp. z o.o., istniejące i przyszłe, wynikające z wszystkich umów, które są oraz zostaną zawarte w przyszłości pomiędzy (...) S.A. a (...) sp. z o.o., w szczególności umowy o współpracę o numerze (...) z dnia 31 sierpnia 2015 r. i wszystkich aneksów do tej umowy, w tym wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie tej umowy i wszystkich aneksów do tych kontraktów, oraz umowy o współpracę o numerze (...) z dnia 2 stycznia 2014 r. i wszystkich aneksów do tej umowy, w tym wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie tej umowy i wszystkich aneksów do tych kontraktów”. Pozostałe warunki wskazanej umowy poręczenia winny być tożsame z warunkami dotychczasowej umowy poręczenia.

L. B. poprosił również o doręczenie projektu umowy poręczenia.

W odpowiedzi, w dniu 10 lipca 2019 r. radca prawny U. B. (używając adresu e – mail kancelarii) poinformował L. B., że w dniu 10 lipca 2019 r. odbyło się spotkanie w tej sprawie, podczas którego powstała wątpliwość co do konieczności aktualizacji zabezpieczeń z uwagi na charakter wierzytelności, które zostały nimi objęte. Zmiana treści tychże zabezpieczeń powoduje konieczność poniesienia znacznych kosztów przez mocodawcę, podczas gdy w ocenie U. B. i jego klientów bieżąca treść oświadczenia o poddaniu się egzekucji, hipotek oraz umowy poręczenia stanowi wystarczające zabezpieczenie ewentualnych roszczeń klienta adresata. Zdaniem U. B., stanowią one zabezpieczenie wierzytelności już istniejących i mogących powstać w przyszłości, a wynikające z realizacji umów o współpracę nr (...) i nr (...). Do przedmiotowych umów zawierane są regularne kontrakty roczne, a zatem kontrakty wynikające z realizacji tych umów. Tym samym wierzytelności wynikające z kontraktów, które dopiero mają zostać zawarte mieszczą się pojęciu wierzytelności mogących powstać w przyszłości, a wynikających z realizacji umów nr (...) i nr (...). Każdorazowo kontrakty w swojej treści odwołują się do umowy nr (...) albo umowy nr (...). Dopiero zawarcie całkowicie odrębnej umowy byłoby poza zakresem zabezpieczeń obowiązujących w dotychczasowej treści. Z uwagi na powyższe, U. B. poprosił o ponowną analizę stanowiska L. B. i jego mocodawców w przedmiotowej sprawie.

W dniu 11 lipca 2019 roku powódka (działająca przez X. H.) wysłała zapytanie do Z. W. (1), co do rozbieżności stanowisk między D. a reprezentującymi D. prawnikami, wyrażając nadzieję, że prawnicy działali bez instrukcji (...) według własnej wiedzy. Ze stanowiska prawników D. wynikało bowiem, że spółka ta nie wyraża zgody na ustanowienie zabezpieczeń zgodnie z żądaniem powódki.

W odpowiedzi Z. W. (1) stwierdził: „traktuję to jako normalną wymianę uwag pomiędzy kancelariami. Nie zmienia to mojej decyzji i akceptacji zaproponowanych zmian. Do zakończenia procedury brakuje nam jeszcze projektu umowy poręczenia, o który prosiła nasza kancelaria”. W konsekwencji prawnik powódki L. B. poprosił w dniu 12 lipca 2019 r. pełnomocnika (...) o doręczenie projektów aktów notarialnych oraz umowy poręczenia, o których mowa w jego wiadomości do prawnika D. z dnia 5 lipca 2019 r. W dniu 17 lipca 2019 r. przedstawicielka powódki przesłała projekt umowy poręczenia Z. W. (1). W projekcie tym zawarte zostało stwierdzenie, że pomiędzy wierzycielem (powódka), a dłużnikiem ((...) sp. z o.o.) została zawarta umowa o współpracy o numerze (...), a na jej podstawie zostały zawarte kontrakty roczne (bez wymienienia poszczególnych kontraktów rocznych), podobnie jak w przypadku zawartej umowy o współpracy z dnia 31 sierpnia 2015 r. o numerze (...) (§ 1 ust. 1 projektu). Wg projektu, poręczyciele (pozwani) mieli zobowiązać się solidarnie wykonać na rzecz wierzyciela każdoczesne zobowiązanie pieniężne dłużnika wobec wierzyciela, będące przedmiotem umowy, która jest oraz zostanie zawarta w przyszłości pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, w szczególności umów, o których mowa w § 1 ust. 1 umowy, w tym aneksów do tych umów, w razie gdyby dłużnik nie wykonał tego zobowiązania w terminie.

Żądanie aktualizacji zabezpieczeń wynikało z przeterminowanych płatności (...) zadłużenie wzrastało w stosunku do 2018 r.; po aktualizacji zabezpieczenia hipotecznego ostatecznie nie została zawarta nowa umowa poręczenia.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2019 r. Sąd Rejonowy (...) w K. zabezpieczył majątek dłużnika (...) sp. z o.o. poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sadowego.

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 roku Sąd Rejonowy (...) w K. otworzył postępowanie sanacyjne dłużnika (...) sp. z o.o. w O.. W spisie wierzytelności widniała wierzytelność powódki w kwocie 10.922.795,08 zł. Na uzasadnienie wskazano, że wierzytelność znajduje się w księgach dłużnika. Odnotowano uznanie należności.

(...) S.A. w 2019 r. składała zamówienia na towary w oparciu o zawartą umowę dostawy wielokrotnej, częściowo zmówienia były realizowane.

W piśmie z dnia 12 lutego 2020 r. (...) S.A. złożyła (...) sp. z o.o. oświadczenie o odstąpieniu od umowy wraz z obciążeniem karą umowną oraz z wezwaniem do zapłaty. Odstąpienie miało związek z niewykonaniem w terminie dostaw towarów objętych zamówieniami okresowymi wymienionymi w wezwaniu. Wysokość kary umownej została określona przez (...) S.A. na kwotę 1.924.903,71 zł, a termin zapłaty na dzień 4 marca 2020 r. Do wezwania została załączona stosowna nota księgowa.

Powódka z powodu wysokiego zadłużenia na jesieni 2019 r. (ok. 9 mln zł) częściowo wstrzymała dostawy towaru zamówionego przez (...) sp. z o.o. (co obejmowało zamówienie nr (...), (...), (...)) i ostatecznie nie zostały one wznowione. Po wstrzymaniu dostaw strona powodowa dokonywała bezpośrednich dostaw towarów na rzecz spółki (...) S.A.

W styczniu 2020 r., przy udziale tymczasowego zarządcy (...) sp. z o.o. w postępowaniu restrukturyzacyjnym – U. C., odbyło się spotkanie pomiędzy powodem, reprezentowanym przez członka zarządu M. W., a Z. W. (1), reprezentującym (...) sp. z o.o. i działającym również we własnym imieniu. Podczas spotkania prowadzone były rozmowy dotyczące wznowienia dostaw na potrzeby kontynuowania współpracy z (...). Omawiane było ustanowienie dodatkowych zabezpieczeń na rzecz powoda jako warunku wznowienia dostaw – hipoteki oraz poręczenia zobowiązań (...) przez Z. W. (1) i innych członków zarządu w zakresie wymagalnych na ówczesny czas zobowiązań.

Pomimo ustanowienia hipoteki, o której mowa była na spotkaniu w styczniu 2020 r. (nieruchomość przy ul(...) w C.), nie zostały wznowione dostawy przez powoda. Postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone, w/w hipoteka w późniejszym czasie została wykreślona.

Pismem z dnia 9 lipca 2020 r. (...)Agencja(...) S.A. wypowiedziała (...) sp. z o.o. umowę pożyczki, z uwagi na naruszenie jej postanowień.

Pismami z dnia 23 września 2020 roku powódka zawiadomiła każdego z pozwanych, że (...) sp. z o.o. nie zaspokoiła wymienionych w wezwaniu roszczeń majątkowych powódki. Na wypadek niewykonania, solidarnie z pozostałymi pozwanymi, zobowiązania z tytułu umowy poręczenia z 25 lipca 2017 roku, powódka wezwała pozwanych do zapłaty w terminie 10 dni od otrzymania wezwania kwoty 3.230.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od ósmego dnia od dnia doręczenia niniejszego wezwania do dnia zapłaty lub do zawarcia z powódką ugody o treści wskazanej w wezwaniu. Wezwania zostały odebrane w dniu 25 września 2020 roku.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pozwana C. W. wskazała, że nie jest zobowiązana do zapłaty należności wskazanych w tymże piśmie, gdyż w umowie poręczenia nie wskazano, że poręcza za zobowiązania z kontraktów rocznych, które nie były zawarte w danym momencie. Pozwana wskazała, że nie godziła się na takie poręczenie, a w umowie poręczenia wskazano, że objęte nim są ściśle określone kontrakty roczne. Pozwana powołała się w piśmie na wypowiedzi przedstawicieli powódki, którzy wskazywali na konieczność aktualizacji w poręczeniach zapisu o kontraktach rocznych za rok 2018 i 2019. Wskazywali na konieczność objęcia poręczeniem wszystkich przyszłych kontraktów rocznych wynikających z umów o współpracy. Zdaniem pozwanej świadczy to o tym, że przedstawiciele powódki byli świadomi, że poręczenie nie obejmuje kontraktów rocznych wymienionych w umowie. Wskazując na propozycję brzmienia nowej umowy poręczenia wysuniętą przez powódkę pozwana podniosła, że celem tejże umowy miało być rozszerzenie poręczenia na obecnie obowiązujące i przyszłe kontrakty roczne. Ostatecznie ustalono, że poręczenia nie zostaną rozszerzone na kontrakty roczne dotyczące 2018 i 2019 roku, lecz (...) sp. z o.o. w celu zabezpieczenia roszczeń powódki ustanowi hipotekę na nieruchomości położonej w Ł.. Pozwana powołała się, że również adwokat reprezentujący powódkę wskazywał na spotkaniu w dniu 29 czerwca 2020 roku, że warunkiem prowadzenia przez powódkę pertraktacji ugodowych z (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji jest poręczenie przez zarząd (...) za aktualne zobowiązania (...) wobec powódki, a więc za zobowiązania, o których mowa w piśmie z 23 września 2020 roku. Zachowanie przedstawicieli powódki potwierdza zatem, że strony jednolicie rozumiały zapisy umowy poręczenia i nie miały zamiaru objąć umową poręczenia kontraktów rocznych za 2018 i 2019 rok, które nie były zawarte w 2017 roku.

Analogiczne pismo przesłał pozwany Z. W. (1).

Pismem z dnia 11 marca 2021 r. (...) sp. z o.o. wezwała powódkę do zapłaty kwoty 2.905.675,08 zł w terminie dwóch dni od otrzymania pisma wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Powódka odebrała pismo w dniu 15 marca 2021 r.

Pismem z dnia 19 marca 2020 r. (...) sp. z o.o. złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności odszkodowawczej w kwocie 2.905.675,08 zł. z należnością powódki z tytułu FV nr (...), (...), (...), (...), (...),(...), (...), (...),(...),(...),(...),(...),(...) w kwocie 3.230.000,00 zł. Na wierzytelność (...) sp. z o.o. składały się:



kwota 1.924.903,71 zł z tytułu kary umownej naliczonej spółce z winy powódki przez (...) S.A.,



kwota 668.570,07 zł stanowiąca utracone korzyści w związku z odstąpieniem od umowy przez (...) S.A. z winy powódki – zamówienia złożone i niewykonane przez powódkę,



kwota 312.201,30 zł stanowiąca utracone korzyści w związku z odstąpieniem od umowy przez (...) S.A. z winy powódki – zamówienia, które zostałyby złożone na dalszym etapie umowy zawartej z (...) S.A.

Powódka odebrała pismo w dniu 23 marca 2021 r.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona powodowa zaskarżając je w całości apelacją.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 § 1 k.p.c., polegające na nieustaleniu przez Sąd I instancji faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest, że w § 2 aktu notarialnego, sporządzonego w dniu 11 lipca 2017 r. przed notariuszem B. U., wpisanego do rep. A nr (...), (...) K., (...) sp. j. złożyła oświadczenie o treści „celem zabezpieczenia wierzytelności wynikających ze wskazanych powyżej umów o współpracy handlowej mają być ustanowione na miejscu pierwszym hipoteki”, podczas gdy ustalenie przez Sąd I instancji powyższego faktu było konieczne dla dokonania przez tenże Sąd prawidłowej wykładni treści oświadczeń woli, które zostały złożone przez Powoda oraz Pozwanych w umowie poręczenia z dnia 25 lipca 2017 r., bowiem treść powyższego oświadczenia (...) K., (...) sp. j. wprost ujawnia zgodny zamiar Powoda i Pozwanych oraz cel powyższej umowy poręczenia,

2. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 65 § 2 k.c., polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że przedmiot zobowiązania Pozwanych, określonego w umowie poręczenia z dnia 25 lipca 2017 r., stanowią wierzytelności Powoda od (...) sp. z o.o., wynikające z umowy o współpracy o numerze (...), powstałe w wykonaniu wyłącznie kontraktów rocznych o numerach (...) oraz (...)-(...), podczas gdy przedmiot zobowiązania Pozwanych, określonego w tej umowie poręczenia, stanowią wierzytelności Powoda od (...) sp. z o.o., wynikające z umowy o współpracy o numerze (...), powstałe w wykonaniu wszystkich kontraktów rocznych zawartych na podstawie tej umowy o współpracy, w tym kontraktów rocznych o numerach (...) oraz (...).

Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna, a Sąd Okręgowy niezwykle wnikliwie dokonał ustaleń faktycznych ale przeprowadził również trafną analizę zagadnień prawnych pojawiających się w niniejszej sprawie.

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie wskazać należy, że z uwagi na potrzebę wskazania podstawy rozstrzygnięcia (art. 382 k.p.c.), stwierdzić należy, że ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny Sąd Apelacyjny przyjął za własny bowiem wyprowadzony on został z dowodów, których ocena odpowiada wszelkim wskazaniom z art. 233 § 1 k.p.c.

Dodać też należy również, że zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c. wskazanie podstawy rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie oparte zostało na kluczowym ustaleniu, a mianowicie stwierdzeniu, że poręczenie udzielone przez pozwanych nie obejmowało kontraktów rocznych za lata 2018 i 2019. W ocenie sądu odwoławczego konstatacja ta jest trafna, a zarzuty apelacji nie zdołały jej podważyć.

Za trafnością wykładni umowy poręczenia 25 lipca 2017 r. przemawia szereg argumentów szczegółowo przedstawionych w uzasadnieniu Sądu Okręgowego, a z którymi w całości zgadza się Sąd Apelacyjny. Oceny tej nie zmieniają argumenty apelacji, które po pierwsze opierają się na twierdzeniu o niekompletności ustaleń sądu i tym samym naruszeniu obowiązku wszechstronnego rozważania materiału dowodowego, co wynika z art. 233 § 1 k.p.c. Na potrzeby dalszych rozważań Sąd Apelacyjny poszerza ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie o bezsporny fakt, że w § 2 aktu notarialnego, sporządzonego w dniu 11 lipca 2017 r. przed notariuszem B. U., wpisanego do rep. A nr (...), (...) K., (...) sp. j. złożyła oświadczenie o treści „celem zabezpieczenia wierzytelności wynikających ze wskazanych powyżej umów o współpracy handlowej mają być ustanowione na miejscu pieszym hipoteki”. Okoliczność ta nie może jednak prowadzić do podważenia argumentów przedstawionych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji. Po pierwsze należy bowiem wziąć pod uwagę pełną treść aktu notarialnego z dnia 11 lipca 2017 r., a zwłaszcza jego § 2 gdzie wymienione zostały umowa ramowa i kontrakty roczne (bez 2018 i 2019 r.). Wspomniane w apelacji zdanie informuje jedynie o celu umowy i jest pewnego rodzaju skrótem myślowym. Należy zestawić je z treścią § 3, w którym ustanawiano hipotekę, a który wprost stwierdza, że strony ustanawiają ją „celem zabezpieczenia wszelkich wierzytelności już istniejących i mogących powstać w przyszłości a wynikających z umów :

-z dnia 31 sierpnia 2015 r. umowy o współpracy nr (...) zmienionej aneksem nr (...) z dnia 29 maja 2016 roku i aneksem (...) z dnia 12 stycznia 2017 roku oraz

-z dnia 31 sierpnia 2015 r. kontraktu rocznego o nr. (...)-(...) oraz

- z dnia 24 czerwca 2016 r. kontraktu rocznego nr (...)-(...) oraz

- z dnia 15 maja 2017 r. kontraktu rocznego nr (...)-(...) oraz

-z dnia 2 stycznia 2014 r. umowy o współpracy nr (...) zmienionej aneksem nr (...) z dnia 15 czerwca 2016 r. oraz

-z dnia 30 grudnia 2014 r. kontraktu rocznego nr (...) oraz

- z dnia 15 czerwca 2016 r. kontraktu rocznego nr (...)-(...).

Powyższe w ocenie Sądu Apelacyjnego jednoznacznie przesądza o tym, że zamiarem stron było ograniczenie odpowiedzialności do wierzytelności powstałych lub mogących powstać z umów szczegółowo wymienionych. To jest kontraktów rocznych, które wynikała z umów ramowych, a nie z przyszłych kontraktów rocznych zawieranych na ich podstawie. Gdyby było tak jak chce tego powódka strony, korzystające z pomocy profesjonalnych pełnomocników wyraźnie wskazałyby, że hipoteka czy co najważniejsze umowa poręczenia dotyczy przyszłych umów wykonawczych zawieranych na podstawie umowy ramowej o współpracy. Tak się jednak nie stało. Dodatkowo wskazać należy, że nie było możliwości, żeby wierzytelności powstawały jedynie z umów o współpracy bez kontraktów rocznych. Strony w hipotece z 2016 r. (akt notarialny Repertorium A nr (...) z 23 grudnia 2016 r - aktach sprawy) założyły, że zabezpieczone będą wszystkie kontrakty roczne zawarte na podstawie umów o współpracy - natomiast w hipotece z 2017 r., a także umowie poręczenia z 2017 r, konkretne wymienione kontrakty roczne, które mają zostać zabezpieczone. Wymienienie kontraktów rocznych precyzuje więc zakres zabezpieczenia oraz ogranicza zabezpieczenie do wskazanych kontraktów rocznych. Powódka nie wyjaśniła też dlaczego kontrakty roczne zostały wymienione w umowie o ustanowienie hipoteki, a także umowie poręczenia jeśli zakres zabezpieczenia nie miał być ograniczony do kontraktów rocznych konkretnie wymienionych w umowie o ustanowienie hipoteki oraz umowie poręczenia.

Umowy o współpracy zostały w ocenie sądu wymienione wyłącznie dlatego, że z kontraktami rocznymi stanowiły one niejako całość i przesądzały o zakresie wierzytelności. Kontrakty roczne były ich uszczegółowieniem.

W kontekście rozważań w niniejszej sprawie nie sposób jest też nie zauważyć, że autorem umów byłą powódka, która byłą też stroną silniejszą gospodarczo i z uwagi na zadłużenie kontrahenta miała też znacznie silniejszą pozycje negocjacyjną w prowadzonych rozmowach. W korespondencji mailowej z 6 lipca 2017 r. przedstawiciele powódki wskazywali wprost na brak możliwości wprowadzania zmian w proponowanej przez powódkę wersji umowy poręczenia. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem w takim przypadku treść umowy zawartej przez strony podlega wykładni przy zastosowaniu reguł z art. 65 k.c. z uwzględnieniem, że ewentualne niejednoznaczności postanowień umowy, których autorem był sam tworzący umowę, należy interpretować na korzyść drugiej strony. Ponadto wątpliwości interpretacyjne, które nie dają się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli, powinny być rozstrzygnięte na niekorzyść strony, która zredagowała tekst je wywołujący (in dubio contra proferentent). Ryzyko nie dających się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli niejasności tekstu umowy powinna ponieść ta strona, która tekst zredagowała (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt I CSK 225/17) tj. Powódka. Na narzucanie zapisów umownych przez Powódkę wskazuje Z. W. (2), która w swoich zeznaniach (00:51:42) wskazała: „(...) proponowała zapisy umowy poręczenia, nie było możliwości negocjacji. Natomiast Z. W. (1) zeznał: W 2017 r. nie było negocjacji co do poręczenia, był przesłany projekt.

Przeciwko wersji interpretacji spornej umowy, która została przedstawiona w apelacji przemawiają takie okoliczności jak to, że umowa o współpracy z 2014 r., zmieniona od 1 stycznia 2016 r. ma charakter umowy ramowej o wyższym stopniu ogólności niż umowy roczne ramowe, uszczegóławiające sposób wykonania umowy na dany rok, w treści umowy o współpracy wskazano, że kontrakty roczne stanowią dokument wykonawczy w stosunku do umowy współpracy; umowy o współpracy stanowiły integralną część umowy – § 4 umowy o współpracy, w § 3 umowy o współpracy (...) zobowiązał się do terminowej spłaty zobowiązań wobec powoda, zgodnie z § 23, umowa o współpracy zawarta została na czas nieoznaczony, ale w razie wygaśnięcia kontraktu rocznego i niepodpisania nowego kontraktu rocznego, umowa o współpracy wygasała – obowiązywanie umowy o współpracy było uzależnione od podpisania kontraktów rocznych, § 12 umowy o współpracy (w aneksowanej wersji, k. 104) wskazywał na zasadę kontynuacji zabezpieczeń ustanowionych na podstawie umowy o współpracy i kontraktów rocznych, mimo zawarcia nowego kontraktu rocznego po upływie 12 mies. od wygaśnięcia poprzedniego kontraktu rocznego, co a fortiori wskazuje, że zabezpieczenia z poprzednich kontraktów rocznych będą ważne dla nowych kontraktów w przypadku ich zawarcia przed upływem 12 mies., o ile strony nie postanowią inaczej, jednakże dotyczyło to jedynie zabezpieczeń ustanowionych w oparciu o umowę współpracy i kontrakty roczne, a zatem zasada kontynuacji nie odnosiła się do umowy poręczenia, jako zawartej z innymi podmiotami, których nie wiązały zapisy umów o współpracy. Jak prawidłowo wskazał to Sąd Okręgowy, zgodnie z literalną treścią umowy poręczenia, będącej podstawą żądania pozwu, poręczenie dotyczyło zobowiązań z umów – współpracy i kontraktów rocznych na 2015 i 2016 r., skoro zaś kontrakty roczne uszczegóławiały kontrakt roczny, oznacza to, że odwołanie się do kontraktów rocznych oznacza uszczegółowienie zobowiązania do tych zobowiązań, które powstały w oparciu o te trzy i tylko te trzy kontrakty, tj. umowy o współpracy w połączeniu z kontraktem na 2015 i umowy o współpracy w połączeniu z kontraktem na rok 2016 – tylko te bowiem zobowiązania wynikają „z umów”, o czym mowa w pkt B preambuły i pkt 1.1 porozumienia; powołanie się na te tylko umowy zostało również powtórzone w aneksie do umowy poręczenia, w § 1 ust. 2 (w aneksie, k. 428, nie doszło w żaden sposób do rozszerzenia zakresu poręczenia, na ten dzień nie został też jeszcze zawarty kontrakt roczny na rok 2018). Sąd apelacyjny podziela też argument, że poręczenie dotyczy każdoczesnego zobowiązania będącego przedmiotem „umów”, traktowanych łącznie – skoro umowa współpracy z kontraktami rocznymi stanowiła integralną całość, to zobowiązanie powstałe „z umów” należy odczytywać jako powstałe w oparciu – łącznie – o wszystkie wymienione w preambule umowy, a tam gdzie poszczególne umowy tworzą integralną całość – zobowiązanie musi być przedmiotem obu tych umów, a w konsekwencji, zgodnie z literalną treścią należy uznać, że zobowiązania „będące przedmiotem umów”, o których mowa w umowie poręczenia (pkt1.1) i porozumieniu (§ 1 ust. 2, § 3 ust. 1 lit. e), to te zobowiązania, które były przedmiotem łącznie (tam gdzie umowy stanowiły integralną całość) umów wymienionych w preambule.

Wskazaną interpretację potwierdzają wypowiedzi przedstawicieli powódki z korespondencji mailowej oraz prowadzonych rozmów. Przedstawiciele Powódki wskazywali na konieczność rozszerzenia poręczeń na kontrakty roczne za 2018 i 2019 r (bieżące zadłużenia - należność dochodzona w przedmiotowe sprawie przez Powódkę). Wskazano też na konieczność objęcia poręczeniem wszystkich przyszłych kontraktów rocznych wynikających z umów o współpracy. Z powyższego wynika więc, że przedstawiciele Powódki byli świadomi, że zabezpieczenie nie obejmuje kontraktów rocznych niewymienionych składanych oświadczeniach. Takie stanowisko w prowadzonej korespondencji mailowej przedstawiali przykładowo przedstawiciele min. E. W.. W korespondencji mailowej brali udział też inni przedstawiciela Powódki tj. X. H. oraz U. A.. W korespondencji mailowej z 25 czerwca 2019 r. (po ustanowieniu poręczenia, którego dotyczy przedmiotowa sprawa) E. W. wskazała:

„Uzupełnienia i zmian wymagają w poniższych dokumentach: Poręczenia osób fizycznych (rep: (...)-(...)) : „Aktualizacja zapisu o bieżących (na rok 2018 i 2019) i przyszłych kontraktach rocznych i aneksach do obowiązujących umów, nieuwzględnionych w obecnych wpisach w KW. "

E. W. żądała więc rozszerzenia umowy poręczenia, której dotyczy niniejsze postępowanie na kontrakty roczne dotyczące lat 2018 i 2019 r. Przedstawiciele Powódki i (...) Sp. z o.o. także w toku dalszej korespondencji (korespondencja mailowa z 10,11 i 12 lipca 2019 r.) wskazywali na konieczność rozszerzenia zabezpieczeń na kontrakty roczne dotyczące lat 2018 i 2019 r. Takie rozszerzenie nie zostało jednak dokonane. Co oczywiste w przypadku, gdyby umowa poręczenia z 2017 r. miałaby obejmować przyszłe kontrakty roczne przedstawiciele Powódki nie żądaliby rozszerzenia zabezpieczeń. Zwrócić należy również uwagę, że w propozycji nowego poręczenia proponowane zapisy różniły się od zapisów z umowy poręczenia, której dotyczy niniejszej postępowanie. Przede wszystkim wskazywały, że „Poręczyciele zobowiązują się solidarnie wykonać na rzecz Wierzyciela każdoczesne zobowiązanie pieniężne Dłużnika wobec Wierzyciela, będące przedmiotem umowy, która jest oraz zostanie zawarta w przyszłości pomiędzy Wierzycielem a Dłużnikiem, w szczególności umów, o których mowa w § 1 ust. 1 Umowy, w tym aneksów do tych umów, w razie gdyby Dłużnik nie wykonał tego zobowiązania w terminie”. W umowie poręczenia, której dotyczy niniejsze postępowania nie wskazano, że poręczenie obejmuje wszelkie kontrakty roczne wynikające z umów o współpracy lecz konkretnie wymieniono kontrakty roczne objęte poręczeniem. Z powyższego wynika więc, że celem nowo zawartej umowy poręczenia miało być rozszerzenie poręczeń także na obecnie obowiązujące i przyszłe kontrakty roczne( w tym kontrakty roczne dotyczące lat 2018 i 2019). W przypadku, gdyby wcześniejsze poręczenie obejmowało także obecne i przyszłe kontrakty nie byłoby sensu proponowania przez (...) S.A. wyżej wymienionych zapisów.

Co istotne powódka w apelacji nie podważała zeznań strony pozwanej, a sama ich nie złożyła co należy ocenić przez pryzmat art. 233 § 2 k.p.c. Na prawidłowość wykładni dokonanej przez sąd pierwszej instancji wskazuje również różnica pomiędzy treścią hipoteki z 2016 r. ustanowionej na rzecz Powódki na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym (...) Spółka Jawna (akt notarialny Repertorium A nr (...) z 23 grudnia 2016 r - w aktach), a poręczeniem z 2017 r. oraz hipoteką ustanowioną w 2017 r.

W pierwszym wariancie hipoteki miały zabezpieczać należności wynikające z umów o współpracy oraz wszelkich kontraktów rocznych, nie precyzowano jakich kontraktów rocznych dotyczy hipoteka. Natomiast w drugim wariancie (hipoteka z 2017 r. oraz poręczenie z 2017 r.) szczegółowo wskazano należności z jakich kontraktów rocznych (wraz ze wskazaniem umów o współpracy - podstawy zawarcia kontraktu rocznego) miałyby być objęte zabezpieczeniem. Powódka nie wyjaśniła różnic pomiędzy tymi zabezpieczeniami. Nie sposób jest natomiast uznać, że zakres zabezpieczenia mógł być taki sam jak wcześniej w sytuacji, gdy strony w 2017 r. zmieniły treść umów o ustanowienie hipoteki oraz umowy poręczenia w stosunku do zapisów z 2016 r.

Sąd Apelacyjny podziela też argumentację, że skoro kontrakty roczne uszczegóławiały umowę o współpracy to oznacza to, że odwołanie się w umowie poręczenia do kontraktów rocznych jest równoznaczne z uszczegółowieniem zakresu zabezpieczeń do tych zobowiązań, które powstały w oparci u o wymienione kontrakty roczne. Zgodnie z literalną treścią umowy poręczenia sformułowanie „będące przedmiotem umów” oznacza te zobowiązania, które były przedmiotem wymienionych umów łączenie tj . umów o współpracy oraz wymienionych kontraktów rocznych. Gdyby intencją stron było objęcie poręczeniem wszystkich zobowiązań powstałych w oparciu o umowy współpracy, nie miałoby sensu wpisywanie dodatkowo kontraktów rocznych i powoływanie się na nie przy określaniu zakresu odpowiedzialności dłużnika z umowy poręczenia.

Mając na względzie powyższe apelację należało oddalić na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono z uwzględnieniem, że stroną wygrywającą na tym etapie sporu jest strona powodowa, w związku z tym - zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu z art. 98 § 1 KPC - należał się jej, od pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej w 11 250 zł, wynikającej z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za adwokatów. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).