sygn. VIII U 1055/25 16 marca 2026 Sąd Okręgowy w Łodzi

Uzasadnienie z 16 marca 2026, sygn. VIII U 1055/25

Data orzeczenia 16 marca 2026

Sąd Sąd Okręgowy w Łodzi

Wydział VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Przewodniczący Sędzia Agnieszka Olejniczak-Kosiara

Podstawa prawna

art. 6 kc art. 13 kp art. 18 kp art. 58 kc art. 78 kp art. 83 kc art. 98 kpc art. 300 kp

Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)

art. 353 kc art. 477 kpc art. 11 system ubezpieczen spolecznych art. 4 system ubezpieczen spolecznych art. 18 system ubezpieczen spolecznych art. 20 system ubezpieczen spolecznych art. 83 system ubezpieczen spolecznych

Sygn. akt VIII U 1055/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w O. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia X. M. (1) podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. wynosi:

okres	ubezpieczenia emerytalne i rentowe	ubezpieczenie chorobowe	ubezpieczenie wypadkowe	ubezpieczenie zdrowotne
(...)	(...)	(...)	(...)	(...)
(...)	(...)	(...)	(...)	(...)
(...)	(...)	(...)	(...)	(...)

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wyłączną przyczyną zmiany od
(...) r. etatu na pełen oraz podwyższenia wynagrodzenia X. M. (1) do kwoty (...) zł brutto miesięcznie była chęć uzyskania przez nią świadczeń z ubezpieczenia społecznego od podstaw wymiaru składek w wyższej wysokości. W ocenie organu rentowego zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że od (...) r. wymiar czasu pracy X. M. (1) wynosi 1/2, a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi kwota (...) zł brutto miesięcznie.

(decyzja k.178-182 verte załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Z powyższą decyzją nie zgodziła się zarówno X. M. (1), jak i płatnik składek (...) Sp. z o.o. Wnieśli oni odwołania i zarzucili pozwanemu:

1. błąd ustaleń faktycznych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym a jednocześnie brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o wyjaśnienia złożone zarówno przez płatnika składek, jak również przez ubezpieczoną ((...).), zinterpretowanie ich w sposób jednostronny i odbiegający od rzeczywistej treści dokumentów i nie uwzględnienie przebiegu zdarzeń i okoliczności wskazanych w materiale dowodowym;

2. błąd ustaleń faktycznych przez przyjęcie iż kondycja finansowa Spółki nie pozwalała na ustalenie X. M. (1) wynagrodzenia w kwocie (...) zł;

3. błąd ustaleń faktycznych i nieuzasadnione przyjęcie, iż zawarcie aneksu do umowy o pracę, zmiana stanowiska, etatu i wynagrodzenia ubezpieczonej świadczą o chęci uprawdopodobnienia okoliczności związanych ze znacznym wzrostem wynagrodzenia następstwem którego jest świadome osiągnięcie wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby kosztem innych uczestników sytemu ubezpieczeń społecznych co zdaniem organu stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego;

4. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 83 Kodeksu Cywilnego poprzez jego zastosowanie w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż podwyżka wynagrodzenia dla X. M. (1) na krótko przed powstaniem niezdolności do pracy miała charakter pozorny;

5. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 6 k.c. w związku z art. 58 k.c.
§ 2 w związku art. 300 k.p. - poprzez ich zastosowanie w sprawie i przyjęcie przez ZUS, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a co za tym idzie postanowienia dokumentu „aneks do umowy o pracę z 16.09.2024r." na podstawie art.58 KC w związku z art,300 Kodeksu pracy są nieważne;

6. samowolne i bezpodstawne uznanie, że dla X. M. (1) od (...) miesięczną podstawą składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia w wymiarze etatu stanowi kwota (...) zł, pomimo iż od (...) X. M. (1) została zatrudniona na pełny etat na stanowisku Dyrektora Generalnego, z szerokim zakresem obowiązków i wynagrodzeniem (...) zł miesięcznie.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonej od (...) podlegającej ubezpieczeniom u płatnika (...) Sp. z o.o. wynosi (...) zł miesięcznie, nadto o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

(odwołanie – k. 3-9, k. 3-9 w aktach o sygn. VIII U (...) załączonych do sprawy)

W odpowiedziach na oba odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

(odpowiedź na odwołanie – k. 91-92 verte, k. 11-12 verte w aktach o sygn. VIII U (...) załączonych do sprawy)

Postanowieniem z dnia 28.05.(...) r. sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

(postanowienie -k. 21 w aktach o sygn. VIII U (...) załączonych do sprawy)

Do końca procesu strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Sp. z o.o. została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu (...) r. Wspólnikami spółki są: X. M. (1) od(...)
(...) r. ((...)udziałów), będąca także członkiem jej zarządu od(...)r. z prawem do samodzielnego reprezentowana spółki i podpisywania dokumentów oraz G. X. (1), będący także prezesem zarządu spółki ((...) % udziałów, które kupił w(...) r. od M. E.). Głównym przedmiotem działalności spółki jest kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.

Ubezpieczona w(...)r. ukończyła studia magisterskie na kierunku administracja w specjalności administracja publiczna. Dodatkowo w (...) roku ukończyła kolejne studia na kierunku psychologia, uzyskując tytuł zawodowy magistra. Ubezpieczona ma 15 –letnie doświadczenie w zarządzaniu grupą pracowników.

(dyplom ukończenia studiów magisterskich w specjalności administracja publiczna Wyższej(...) w (...), dyplom ukończenia studiów magisterskich, specjalność: psychologia biznesu i coachingu (...) (...)z siedzibą w U.- k.22-23 załączonych do sprawy akt organu rentowego, umowa sprzedaży udziałów – k. 10-11, k. 13-15, uchwała nr 2/10/(...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki – k. 18-19, k. 22-23, lista obecności – k. 20, k. 24, umowa zbycia udziałów – k. 25-27, uchwała nr 1/10/(...) – k. 87-88, oryginał akt osobowych wnioskodawczyni w kopercie – k. 211, zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:05:09- 00:47:43 – płyta CD – k. 199, zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:56:39-01:06:20 i 01:17:21 – płyta CD – k. 199, zeznania świadka M. E. na rozprawie w dniu 22.10.2025 r. e-protokół 01:45:00-01:56:06 – płyta CD – k. 199 )

G. X. (1) jest współudziałowcem w łącznie 6-7 spółkach o profilu nieruchomościowym. Głównie zajmuje się sprzedażą nieruchomości. Jest kamienicznikiem (...). Wszystkie spółki, w których jest udziałowcem mają siedzibę w jednym miejscu, przy ul. (...) w O.. Pod tym adresem swoją siedzibę ma także spółka (...) Sp. z o.o.

(zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:56:39-01:06:20 i 01:17:21 – płyta CD – k. 199)

W(...) r. (...) Sp. z o.o. poszerzyła swoją działalność o budowę domów modułowych. Środki na ten cel wyłożyli G. X. (1) i M. E.. W (...) r. w H. spółka wynajęła halę produkcyjną, w której stawiane były szkielety domów.

Od(...)r. ubezpieczona zawarła z (...) Sp. z o.o. umowę o pracę na czas nieokreślony. Ubezpieczona została zatrudniona na stanowisku Dyrektora Sprzedaży w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem w kwocie (...) zł brutto miesięcznie. Odwołującej powierzono obowiązki w postaci: delegowania zadań, prowadzenia szkoleń wewnętrznych oraz rozwiązywania problemów pracowniczych, współpracy z wykonawcami zewnętrznymi, motywowanie do pracy, doradztwo i pomoc w rozwiązywaniu problemów, opracowywania koncepcji sprzedażowych – realizacja planów sprzedaży, monitorowania danych rynkowych – analizy trendów rynkowych, analizy konkurencji, realizacji powierzonych zadań, realizacji wyznaczonych celów firmy, działań marketingowych, nadzoru i kontroli pracowników.

(umowa o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Dyrektor Sprzedaży zawarta w dniu (...) r. – k. 8, k. 41, zakres obowiązków na stanowisku Dyrektor Sprzedaży z (...) r. – k. 9-10, k. 55-55 verte, kwestionariusz osobowy dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie – k. 37, karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku Dyrektor Sprzedaży, informacja o ryzyku zawodowym – k. 42-51, informacja o warunkach zatrudnienia w (...) SP. O.O. od dnia (...) r. – k. 52-54, karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp z(...) r. – k. 56-56 verte, , informacja o nietworzeniu funduszu świadczeń socjalnych w (...) SP. Z O.O. – k. 57, oświadczenie pracownika o zapoznaniu się z treścią przepisów o równym traktowaniu w zatrudnieniu – k. 58-59, skierowanie na badanie lekarskie wstępne z (...) r. – k. 76-77, orzeczenie lekarskie nr (...) z (...) r. o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku – k. 78, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego w dziedzinie bhp z(...) r. – k. 79, test bhp (...) r. – k. 80-80 verte załączonych do sprawy akt organu rentowego, ZUS P (...) – k. 76, oryginał akt osobowych wnioskodawczyni w kopercie – k. 211, zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:05:09- 00:47:43 – płyta CD – k. 199)

(...) Sp. z o.o. posiada działkę w gminie B.. Działka ta została wniesiona do spółki przez Prezesa Zarządu G. X. (1) na przełomie (...) roku.

Pomysł na zagospodarowanie działki w gminie B. pojawił się pod koniec (...) r.

(zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 01:17:21-01:40:56 – płyta CD – k. 199)

Inwestycja w miejscowości U. koło B. polegała na budowie 6 budynków rekreacji indywidulanej, wolnostojących, parterowych. Do zakresu inwestycji należała także budowa po terenie objętym wnioskiem przyłącza energetycznego, przyłącza wodociągowego z sieci wodociągowej, instalacji kanalizacji sanitarnej do szczelnych zbiorników na nieczystości ciekłe. Do zakresu inwestycji należał także budowa po terenie objętym wnioskiem utwardzonych dojść, dojazdów oraz miejsc postojowych. Pierwsze prace projektowe w tym zakresie zostały zlecone w pierwszym kwartale (...) r.

W związku z powyższym spółka (...) Sp. z o.o. złożyła wnioski o przyznanie pożyczek płynnościowych do (...) S.A. Spółka pożyczkę w kwocie (...) zł przeznaczyła na inwestycję w rozwój firmy w (...) r. ((...) r.) na zakup sprzętu potrzebnego do budowy domów tj. rusztowań, maszyn, a pożyczkę w kwocie (...) zł na inwestycję w rozwój firmy w (...)r. (maj - sierpień
(...) r.) na zakup materiałów niezbędnych do produkcji domów modułowych tj. m.in. listew, boazerii itp.

(rozliczenia – k. 136-137, zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:50:01-00:55:52– płyta CD – k. 199)

Ubezpieczona zajmowała się obsługą klienta i marketingiem (prowadzeniem strony internetowej, mediami społecznościowymi: L.), sprzedażą domów modułowych (poszukiwała klientów), która odbywała się bezpośrednio na hali. Kontaktowała się z biurem księgowym w sprawach kadrowych i płacowych. Ubezpieczona świadczyła pracę także w biurze spółki pod adresem ul. (...) w O., potem biuro zostało przeniesione na ul. (...) w O.. Produkcja domów modułowych rozpoczęła się w(...) r. Produkcja jednego domu modułowego trwa 3-4 miesiące. (...) Sp. z o.o. produkowała domy o pow. 20 m^{(

2)} i o powierzchni - 30 m^{(

2)}. Ubezpieczona kontaktowała się z klientami telefonicznie, mailowo. Pracę wykonywała przy użyciu laptopa. Miała do dyspozycji także samochód służbowy.

(zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:05:09- 00:47:43 – płyta CD – k. 199, zeznania świadka M. E. na rozprawie w dniu 22.10.(...) r. e-protokół 01:45:00-01:56:06 – płyta CD – k. 199, zeznania świadka G. K. na rozprawie w dniu 22.10.2025 r. e-protokół 02:01:33-02:17:27 – płyta CD – k. 199)

Pierwszy dom na inwestycję w B. powstał w połowie (...) r.

(zeznania świadka G. X. (2) na rozprawie w dniu 22.10.(...) r. e-protokół 02:34:06-02:42:39 – płyta CD – k. 199)

W(...) r. płatnik wyprodukował 9 domów modułowych, z czego 3 moduły były przeznaczone na zabudowę mieszkaniową, 6 modułów na zabudowę rekreacyjną. W(...) r. nie wyprodukowano modułów. W(...) r. spółka sprzedała 3 moduły – zabudowa mieszkaniowa, a w (...) r. 2 moduły rekreacyjne.

(informacja w kopercie – k. 237, zeznania świadka G. X. (2) na rozprawie w dniu 22.10.(...) r. e-protokół 02:34:06-02:42:39 – płyta CD – k. 199)

Od (...) r. ubezpieczona miała także zawartą umowę zlecenia z (...) w O., w którym pracowała jako psycholog kilka godzin dziennie. Umowa została rozwiązana z inicjatywy ubezpieczonej we wrześniu (...)r.

(umowa zlecenie – k. 214-216, zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:05:09- 00:47:43 – płyta CD – k. 199)

Prezes Zarządu przedmiotowej spółki G. X. (1) liczył na to, że domy uda się szybko sprzedać i pojawią się zyski. Tak się jednak nie stało, zaczęły piętrzyć się problemy natury projektowej i budowlanej. Projekt w B. okazał się być trudniejszy niż przypuszczał na początku G. X. (1). Z uwagi na inne zobowiązania, zaangażowanie w realizację projektów w innych spółkach, w których jest współudziałowcem, nie mógł w pełni zaangażować się w działalność spółki (...) Sp. z o.o.

(zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 01:06:20-01:17:21 – płyta CD – k. 199)

W dniu (...) r. ubezpieczona i płatnik zawarli aneks do w/w umowy o pracę, w którym z dniem (...) r. podwyższono wynagrodzenie X. M. (1) do kwoty (...) zł brutto miesięcznie. Jednocześnie określono, że począwszy od (...) r. X. M. (1) wykonuje obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Dyrektora Generalnego. Z dniem (...) r. zwiększono zakres obowiązków ubezpieczonej o następujące czynności: ustalanie celów, misji i wizji przedsiębiorstwa, wyznaczanie kierunku działania przedsiębiorstwa, wyznaczanie strategii marketingowej działalności, wyznaczanie strategii działalności przedsiębiorstwa, organizacja sprawnego i efektywnego funkcjonowania wszystkich działów oraz współpracy z wykonawcami zewnętrznymi, organizowanie sprawnego i efektywnego funkcjonowania pracowników, weryfikacja, kontrola i zarządzanie w obszarze uregulowań prawnych, kontrola i nadzór nad obszarami ekonomicznymi, kontrola aspektów finansowych działalności firmy, delegowanie zadań, nadzór i kontrola pracowników. Opracowywanie i wdrażanie planów strategicznych: koordynacja działań wszystkich działów, prowadzenie działań sprzedażowych, wyszukiwanie inwestycji dzięki którym przedsiębiorstwo będzie umacniać pozycję na rynku, analiza konkurencji, rekrutacja pracowników wraz z analizą zatrudnienia według potrzeby, koordynowanie współpracy B2B z firmami i wykonawcami zewnętrznymi, rekrutacja wykonawców zewnętrznych, podejmowanie decyzji o wprowadzeniu nowości/zmian w pracy/kierunków działalności, optymalizacja działań mająca na celu zwiększenie rentowności przedsiębiorstwa. Nadzór nad wynikami finansowymi: rozwój firmy zarówno w płaszczyźnie poziomej, jak i pionowej poprzez rozszerzenie działań, podnoszenie jakości świadczonych usług z uważnością na optymalizację kosztów, analizy wzrostów i spadków obrotu, przygotowywanie planów budżetowych, opracowywanie raportów, przygotowywanie strategii dotyczącej realizacji poszczególnych inwestycji budowlanych. Nadto, reprezentowanie firmy na konferencjach i spotkaniach biznesowych, pozyskiwanie nowych kontrahentów, współpraca z architektami i projektantami oraz organami administracji państwowej. Uruchamianie nowych inwestycji budowlanych firmy, kontrola inwestycji budowlanych w firmie, budowanie i utrzymywanie relacji z klientami, zapewnienie zgodności z przepisami prawa i regulacjami, uzyskiwanie pozwoleń na budowę oraz innych dokumentów niezbędnych do prowadzenia planowanych inwestycji, reprezentowanie firmy na różnych poziomach (prowadzenie negocjacji, zawieranie transakcji, podpisanie umów, kontrola finansowa i ekonomiczna).

(aneks z dnia (...) do umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia (...) r. (ze zmianą od dnia (...) warunków zatrudnienia, tj. wymiaru czasu pracy na pełen etat, wynagrodzenia(...) zł i stanowiska pracy na Dyrektor Generalny – k. 11, 61, zakres obowiązków na stanowisku Dyrektor Generalny z (...) r. – k. 12-14, k. 74-75, informacja o warunkach zatrudnienia w (...) SP. Z O.O. od dnia (...) r. – k. 62-64, karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku Dyrektor Generalny – k. 65-73, karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku Dyrektor Generalny z (...) r. – k. 81-81 verte załączonych do sprawy akt organu rentowego, oryginał akt osobowych wnioskodawczyni w kopercie – k. 211, zeznania X. M. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:06:16 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 00:05:09- 00:47:43 – płyta CD – k. 199, zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.2025 r. e-protokół 00:56:39-01:17:21 – płyta CD – k. 1990)

Według list obecności wnioskodawczyni pracowała:

- we wrześniu (...) r. w godzinach: (...);

- w październiku (...) r. w godzinach:(...);

- w listopadzie (...) r. w godzinach:(...).

(listy obecności - k.92-94 załączonych do sprawy akt organu rentowego, w kopercie – k. 237)

Ubezpieczona wynagrodzenie za pracę otrzymywała przelewem na rachunek bankowy.

(kartę wynagrodzenia X. M. (1) za okres od marca (...) r. do grudnia(...) r., potwierdzenie zbiorcze odprowadzenia podatku od wynagrodzeń (PIT-4) za okres od (...) r. – k. 102, k. 104-105 załączonych do sprawy akt organu rentowego, lista wypłat wynagrodzeń – k. 80-82 verte)

Do akt organu rentowego przedłożono następujące dokumenty:

- faktury (w ilości 37 szt.),

- scan paragonów fiskalnych z kwietnia (...) r. i maja (...) r.,

- opłaconą polisę ubezpieczeniową pojazdu służbowego firmy (...) SP. Z O.O. z (...) r.,

- projekt inwestycyjny w miejscowości B.,

- korespondencję mailową z (...)r. dot. nawiązywania współpracy z innym podmiotem - materiały dot. projektów, ulotek i reklam (...),

- załączniki dot. planowania, realizacji i kontroli działań marketingowych i wizerunkowych firmy (...) SP. z o.o.,

- wydruk plików i folderów za okres (...) r. obsługiwanych przez X. M. (1),

- zrzuty z korespondencji mailowej,

- korespondencję mailową z (...)r. dot. nawiązywania współpracy z wykonawcami,

- korespondencję mailową dot. oferty domków modułowych,

- podpisany przez X. M. (1) aneks do umowy o pracę dla pracownika (...) SP. z o.o.,

- wydruk korespondencji mailowej dot. bieżących spraw firmy (mail przychodzący z(...) r. i wychodzący z (...)r.).

(dokumenty – k. 107-172 załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Do akt sprawy przedłożono następujące dokumenty:

- korespondencję e-mailową ze skrzynki pocztowej ubezpieczonej z dat: 26.09.(...) r., 30.09.(...) r.;23.09.(...) r.; 28.10.(...) r.;23.09.(...) r.; 17.09.(...) r.; 4.11.(...) r.; 19.09.(...) r.,

- zrzuty ze skrzynki e-mailowej X. M. (1),

- symulację kosztów B.,

- wydruki analityki konta,

- wniosek o dofinansowanie projektu,

- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działek w gminie B. z podpisem G. X. (1),

- zaświadczenie o wykonaniu przyłącza z października (...) r.,

- umowę o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej z kwietnia (...) r.,

- decyzję o ustaleniu warunków zabudowy działek gmina B. z września
(...) r.,

- decyzję o zezwoleniu na lokalizację i wykonanie zjazdu zwykłego z drogi gminnej z lutego (...) r.,

- zgodę na włączenie do sieci wodociągowej sześciu projektowanych budynków rekreacji indywidualnej na działkach w miejscowości U.,

- projekt zagospodarowania działki z listopada (...) r.,

- opinię geotechniczną o wykonaniu prac terenowych we wrześniu (...) r. w miejscowości U.,

- umowę o współpracy z 21.10.(...) r. z podpisem X. M. (2) jako zleceniodawcy (...) Sp. z o.o.,

- umowę o współpracy z 1.04.(...) r. z podpisem X. M. (2) jako zleceniodawcy (...) Sp. z o.o.,

- umowę nr (...) z dnia(...) r. na realizację drogi dojazdowej z podpisem G. X. (1) jako zamawiającego,

- umowę podnajmu lokalu użytkowego w H. z dnia 5.11.(...) r. z podpisem X. M. (2) jako podnajemcy (...) Sp. z o.o.,

- zgłoszenie budowy z 29.09.(...) r. z podpisem G. X. (1),

- oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 29.09.(...) r. z podpisem G. X. (1),

- informację o zakończeniu przyłączenia,

- wniosek o wpisanie zmiany kodów PKD do KRS z 17.09.(...) r. z podpisem ubezpieczonej.

(korespondencja e-mailowa – k. 115-116, k. 121-125, zrzuty – k. 117-118, symulacja kosztów – k. 119, wydruki analityki konta – k. 126-135, umowa – k. 217-226, zgłoszenie budowy – k. 228-230, oświadczenie – k. 231, informacja – k. 232, wniosek – k. 233, korespondencja e-mailowa w kopercie, wniosek, oświadczenie, zaświadczenia, decyzje, projekt, opinia, umowy w kopercie – k. 237)

G. X. (1) w siedzibie spółki bywa 1-3 razy w tygodniu.

W dniu 9.07.(...) r. u ubezpieczonej wykonano badanie usg, w którym stwierdzono pęcherzyk ciążowy CRL 2,2 mm.

W kolejnym badaniu USG z dnia 26.07.(...) r. nie stwierdzono widocznej ciąży – stwierdzono poronienie biochemiczne.

Ze sporządzonej karty ciąży wynikało, że ubezpieczona ostatnią miesiączkę miała w dniu (...) r., a spodziewaną datę porodu określono na (...) r. W wykonanym u ubezpieczonej w dniu 2.11.(...) r. badaniu USG stwierdzono pęcherzyk ciążowy z echem zarodka o CRL 0,87 cm, co odpowiada 6 tyg. + 6 dniu ciąży.

W związku z ciążą ubezpieczona stała się niezdolna do pracy z dniem 15.11.(...) r. Do dnia porodu ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą.

((...) – k. 86, badanie USG – k. 103-104, k. 106, zaświadczenie lekarskie – k. 105, kserokopia karty ciąży – k. 107-110, dokumentacja medyczna – k. 158-160, w kopercie – k. 163, k. 168-181, k. 237, oryginał karty ciąży w kopercie – k. 211, wykaz niezdolności do pracy – k. 240)

W imiennych raportach rozliczeniowych o podstawach wymiaru składek płatnik wykazał za ubezpieczoną: za marzec (...) r. (...) zł., za kwiecień(...) zł., a od maja (...) r. do października (...) r. po (...) zł. W imiennym raporcie rozliczeniowym za listopad (...) r., w którym rozliczono składki za październik (...) r., płatnik wykazał podstawę wymiaru składek wys. (...) zł., w raporcie za grudzień (...) r., rozliczającym składki za listopad (...) r., wykazano podstawę(...) zł., w styczniu (...) r. jako podstawę wymiaru wykazano (...) zł.

W raportach o przerwach (...) płatnik składek wykazał: w raporcie za grudzień (...) r. - od 15.11.(...) r. do 30.11.(...) r. wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a od 18.12.(...) r. do 31.12.(...) r. zasiłek chorobowy. W raporcie za styczeń (...) r. - od 01.12.(...) r. do 17.12.(...) r. wypłatę wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz od(...) r. zasiłek chorobowy.

(okoliczności bezsporne)

W czasie nieobecności wnioskodawczyni w pracy, w dniu (...) r. płatnik składek zawarł z G. K. umowę o współpracy. G. K. nigdy nie była zatrudniona w przedmiotowej spółce. Pracowała w spółce (...), w której współudziałowcem jest G. X. (1). Praktyką było, że osoby zatrudnione w jednej spółce w której współudziałowcem był G. X. (1) były delegowane do wykonania czynności w innej, w której także był współudziałowcem. W ramach zawartej w/w umowy o współpracy G. K. miała nadzorować projekt utworzenia osady rekreacji w B., za co otrzymać miała wynagrodzenie w kwocie (...) złotych brutto miesięcznie. Jednak w dniu (...) r. G. K. wypowiedziała zawartą umowę o współpracy, wskazując jako powód zbyt niskie warunki finansowe w stosunku do ilości pracy jaką miała wykonać.

(umowa o współpracy – k. 77, wypowiedzenie – k. 78, zeznania prezesa zarządu G. X. (1) na rozprawie w dniu 26.01.2026 r. e-protokół 00:13:57 – płyta CD – k. 243 w związku z rozprawą z dnia 22.10.(...) r. e-protokół 01:17:21-01:40:56 – płyta CD – k. 199, zeznania świadka G. K. na rozprawie w dniu 22.10.2025 r. e-protokół 02:01:33-02:17:27 – płyta CD – k. 199)

Przedmiotowa spółka oprócz wnioskodawczyni zatrudniała także na podstawie umowę o pracę:

- G. X. (2) od 1.04.(...) r. na stanowisku kierownika produkcji w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem brutto w październiku (...) r. – (...) zł;

- M. X. od 19.03.(...) r. na stanowisku magazyniera w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem brutto w październiku (...) r. – (...) zł;

- X. B. od 1.04.(...) r. na stanowisku pracownika produkcji w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem brutto w październiku (...) r. – (...) zł.

(lista wypłat – k. 111, lista osób zatrudnionych – k. 113, w kopercie – k. 237)

(...) SP. z o.o. zaprzestała produkcji domów modułowych pod koniec
(...) r.

(zeznania świadka G. X. (2) na rozprawie w dniu 22.10.(...) r. e-protokół 02:34:06-02:42:39 – płyta CD – k. 199)

W sprawozdaniu finansowym za (...) r., za (...) r., za (...) r. spółka wykazała stratę z prowadzonej działalności. W roku (...) r. za okres od stycznia do marca (...) r. spółka wykazała dochód w wysokości (...) zł.

(sprawozdanie – k. 29-37, k. 42-45 verte, k. 65-74, bilans/rachunek zysków i strat – k. 38-39, k. 62-63, bilans – k. 40-41, k. 58-61, zestawienie przychodów i dochodów – k.212-213)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przywołanych dowodów.

Dokumenty stanowiące podstawę dokonanych ustaleń zostały ocenione w pełni jako wiarygodne, ponieważ ich autentyczność oraz treść nie budziły zastrzeżeń, nie były one również kwestionowane przez strony procesu.

Sąd jedynie w części uznał za wiarygodne dowody z zeznań ubezpieczonej i prezesa zarządu przedmiotowej spółki (...). Zeznania te stanowiły bowiem wiarygodny materiał dowodowy wyłącznie w zakresie, w którym nie pozostawały w sprzeczności wobec pozostałych zebranych w sprawie dowodów.

Nie zasługiwały na obdarzenie przymiotem wiarygodności te fragmenty zeznań ubezpieczonej i prezesa zarządu przedmiotowej spółki (...), w których wymienione osoby wskazywały na rzekome motywy zawarcia aneksu z dnia (...) roku oraz podkreślały, że wysokość ustalonego w jego treści wynagrodzenia była adekwatna do rodzaju, ilości i jakości świadczonej przez ubezpieczoną pracy.

W obliczu bowiem całokształtu ujawnionych w tej sprawie okoliczności oraz przeprowadzonych dowodów, wszystkie wymienione twierdzenia musiały być uznane za niewiarygodne i zaprezentowane wyłącznie w celu zrealizowania korzystnej zarówno dla ubezpieczonej, jak też dla płatnika, taktyki procesowej.

Zdaniem Sądu, do osiągnięcia takiego celu miały zmierzać właśnie między innymi przedstawiane przez ubezpieczoną twierdzenia, jakoby przyczyną podwyższenia jej wynagrodzenia aneksem z dnia (...) roku do poziomu (...) złotych brutto było zwiększenie jej obowiązków.

Sąd odmówił wiary zeznaniom wyżej wymienionych osób, odnośnie ich twierdzeń o konieczności scedowania na X. M. (1) znacznie większego zakresu obowiązków oraz okoliczności, że na podstawie aneksu z dnia (...) r. wykonywała ona znacznie większy zakres czynności w porównaniu do wykonywanych we wcześniejszym okresie, bowiem nie znajdują one poparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z treści odwołań wynika, że ubezpieczona od (...) r. miała wykonywać wszelkie czynności w związku z realizacją inwestycji w miejscowości U. w gminie B. (postawienia całego osiedla domów modułowych). Nadto obowiązki ubezpieczonej miały koncentrować się na realizacji projektów, które w najbliższej przyszłości miały zapewnić spółce (...) wymierne rezultaty finansowe. Prezes zarządu G. X. (1) podkreślał w swych zeznaniach, że ubezpieczona od (...) r. miała zajmować się rozwojem firmy, kształtowaniem jej wizji, śledzeniem trendów, współpracą z zewnętrznym biurem księgowym, nadto marketingiem (mediami społecznościowymi, stroną Internetową), działaniami sprzedażowymi w związku z inwestycją domów modułowych w B.. G. X. (1) wskazywał również, że ubezpieczona nadzorowała pracę trzech pracowników zatrudnionych w spółce (...). Niemniej jednak, wbrew twierdzeniom G. X. (1) ubezpieczona także przed październikiem (...) r. miała w zakresie obowiązków opracowywanie koncepcji sprzedażowych, analizę trendów rynkowych, konkurencji, działania marketingowe, nadzór i kontrole pracowników. Ubezpieczona twierdziła, że dzięki jej intensywnym działaniom, udało się pozyskać geodetę, który wydział działki i warunki geotechniczne w związku z inwestycją w B.. Ubezpieczona i świadek M. E. zgodnie zeznali, że X. M. (1) składała wnioski o warunki przyłącza energetycznego. Niemniej jednak wnioskodawcy nie przedstawili na przedmiotowe okoliczności żadnego dowodu, zaś z przedstawionych dokumentów w postaci: umowy o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej z kwietnia (...) r. oraz zaświadczenia o wykonaniu przyłącza z października (...) r. wynika jedynie, że takie przyłącze dla budynku rekreacyjnego w miejscowości U. koło B. zostało wykonane. Zaznaczyć przy tym także należy, że G. X. (1) najpierw twierdził, że to ubezpieczona faktycznie składała tego rodzaju wniosku o warunki przyłącza energetycznego, ale po chwili dodał: „nie pamięta kto i kiedy złożył takie wnioski”. Ubezpieczona wskazywała, że na działkach w B. elektryka została podłączona i wodociągi, realizowana jest droga. Odwołujący twierdzili, że dzięki pracy ubezpieczonej jako Dyrektora Generalnego od czerwca (...) r. w B. mogły rozpocząć się już prace stricte inwestycyjne. W sprawie nie przedstawiono jednak poza gołosłownymi twierdzeniami, jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tą okoliczność. W toku postępowania do akt sprawy została przedłożona obszerna dokumentacja związana z produkcją domów modułowych. Przedłożone dokumenty pochodzą z (...) r., jak i różnych okresów w (...) r. Sąd zważył, że zdecydowana większość przedstawionych przez odwołujących dokumentów dotyczy okresu sprzed zawarcia spornego aneksu z (...) r. Natomiast te dotyczące okresu od października (...) r., a które w ocenie odwołujących miały potwierdzać, że począwszy od (...) r. po stronie płatnika w związku z zatrudnieniem ubezpieczonej na stanowisku Dyrektora Generalnego wystąpiła konieczność określenia wysokości wynagrodzenia wnioskodawczyni na kwotę (...) zł brutto, przy jednoczesnym zwiększeniu obowiązującego ją etatu z 1/2 na pełen etat, tej okoliczności zdaniem sądu nie potwierdzają. Do akt przedłożono wydruki korespondencji e-mailowej ze skrzynki pocztowej ubezpieczonej z dat: 26.09.(...) r., 30.09.(...) r.;23.09.(...) r.; 28.10.(...) r.;23.09.(...) r.; 17.09.(...) r.; 4.11.(...) r.; 19.09.(...) r. Przy tym nie sposób zapominać, o czym szerzej Sąd wypowie się w dalszej części uzasadnienia, że ubezpieczona jest od października (...) r. wspólnikiem spółki (...), a od 18.10.(...) r. także członkiem jej zarządu z prawem do samodzielnego reprezentowana spółki i podpisywania dokumentów. Nie wykluczone jest zatem, a przy braku innych wiarygodnych dowodów, że wspomniane wiadomości e-mail mogła wysyłać działając jako wspólnik czy członek Zarządu spółki (...), a nie jako jej pracownik. Odnośnie pozostałych przedłożonych dokumentów Sąd zważył, że podpis ubezpieczonej widnieje na następujących dokumentach: umowie o współpracy z
21.10.(...) r.; umowie o współpracy z 1.04.(...) r.; umowie podnajmu lokalu użytkowego H. z dnia 5.11.(...) r. oraz wniosku o wpisanie zmiany kodów (...) do KRS z 17.09.(...) r. Z dokumentów tych nie wynika jednak, że ubezpieczona złożyła na nich swój podpis faktycznie jako Dyrektor Generalny. Prezes zarządu G. X. (1) twierdził, że to dzięki pracy ubezpieczonej – przygotowaniu przez nią założeń, wniosków co do mających zostać przeprowadzonych prac wdrożeniowych, udało się pozyskać wszelkie pozwolenia w związku z realizacją projektu w B.. Tymczasem dokumenty takie jak: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działek w gminie B., umowa na realizację drogi dojazdowej do działki w miejscowości U. z 15.09.(...) r., zgłoszenie budowy z 29.09.(...) r. zostały opatrzone podpisami wyłącznie prezesa zarządu G. X. (1).

Analizując zatem całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego sąd jest zdania, że tak naprawdę w aktach sprawy, brak jest choć jednego dowodu na to (z przedłożonych dowodów w żaden sposób nie wynikają okoliczności, na które powoływali się odwołujący), że ubezpieczona od (...) r. wykonała jakąkolwiek czynność w związku z inwestycją w B. w ramach funkcji Dyrektora Generalnego. X. M. (2) miała opracowywać wnioski, przygotowywać do realizacji wszelkie dokumenty związane z realizacją inwestycji w B., kontaktować się w sprawie inwestycji z klientami. Tymczasem w sprawie nie zostały zaoferowane choćby zeznania świadków – klientów spółki, którzy mogliby potwierdzić, że dotychczasowe obowiązki skarżącej wraz z podpisaniem spornego aneksu do umowy o pracę w istocie uległy zwiększeniu.

Dodać należy, że za takim potraktowaniem relacji wymienionych osób przemawiały również i inne ujawnione w sprawie okoliczności, a mianowicie porównanie wynagrodzenia innych osób wykonujących swe czynności u płatnika. Albowiem wynagrodzenie pracowników zatrudnianych przez płatnika w październiku (...) r. wynosiło od (...) zł do (...) zł, podczas gdy od (...) roku ubezpieczonej ustalono wynagrodzenie na poziomie 15 500 złotych brutto. Wskazać przy tym należy że zakres zadań ubezpieczonej w stosunku do zakresu obowiązków innych osób (płatnik zatrudniał osoby na stanowisku: kierownika produkcji, magazyniera pracownika produkcji), wprawdzie był odmienny. Okoliczność ta nie uzasadniała jednak ustalenia wynagrodzenia wnioskodawczyni na poziomie aż tak dalece odbiegającym od wynagrodzeń osób świadczących swe czynności w Spółce.

Ujawnione w tej sprawie okoliczności dawały więc w ocenie Sądu podstawę do odmówienia wiarygodności wymienionych zeznań ubezpieczonej i prezesa zarządu i sformułowania konstatacji, że faktycznym celem ukształtowania wysokości wynagrodzenia ubezpieczonej na poziomie (...) złotych brutto od (...) roku było zapewnienie jej możliwości uzyskania w przyszłości znacznej wysokości świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Jakkolwiek przy tym, w obliczu zgromadzonych materiałów dowodowych nie można stwierdzić, by już w czasie zawierania spornego aneksu ubezpieczona miała świadomość, że jest w ciąży, to jednak okoliczność ta nie może jeszcze podważać tezy o istniejącej po jej stronie w dniu (...) roku intencji ukształtowania jej wynagrodzenia na wysokim poziomie, jaką było zdaniem Sądu uzyskanie w przyszłości zawyżonych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Nie budzi bowiem wątpliwości, że dla stwierdzenia, iż taki właśnie w rzeczywistości cel przyświecał rzeczonym stronom, nie jest konieczne ustalenie, że już w czasie zawierania umowy zachodziły okoliczności, które w najbliższym czasie mogły pozwolić pracownikowi na wykorzystanie świadczeń oferowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Niewątpliwe jest, że chęć uzyskania jak najwyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych może być motywem uzasadniającym ustalenie przez strony umowy zawyżonego wynagrodzenia nawet w przypadku, gdy sposobność do uzyskania tych świadczeń w chwili zawierania umowy po stronie pracownika jeszcze nie zaktualizowała się, jednakże może pojawić się w niedalekiej przyszłości – jak w niniejszej sprawie. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczyła zwiększenia podstawy wymiaru składek wnioskodawczyni, a samo złożenie deklaracji w tym zakresie do ZUS i opłacenie składki za miesiąc październik (...) roku miało miejsce już zapewne po powzięciu informacji przez odwołującą o tym, że jest w ciąży.

Dodać również należy, że stanowisko o istniejących po stronie odwołujących się stron intencjach uzyskania przez ubezpieczoną znacznej wysokości świadczeń z ubezpieczenia społecznego umacnia także ujawniona w sprawie, wynikająca z przedłożonej dokumentacji finansowej okoliczność, że za (...) r., za (...) r., za (...) r. spółka wykazała stratę z prowadzonej działalności. Tym samym, (...) r. Spółka nie dysponowała w istocie dochodami na poziomie umożliwiającym opłacanie wynagrodzenia ubezpieczonej od października (...) r. w kwocie (...) złotych brutto. Dodatkowo w ocenie Sądu, wnioskodawczyni podpisując sporny aneks do umowy o pracę jako wspólnik przedmiotowej spółki z całą pewnością musiała wiedzieć o jej aktualnej kondycji finansowej.

Po uwzględnieniu zatem wszystkich wskazanych powyżej okoliczności, zeznaniom ubezpieczonej i prezesa zarządu G. X. (1) w wymienionym zakresie należało odmówić przymiotu wiarygodności.

Zeznania świadków: G. K., M. E. Sąd uwzględnił w zakresie, w jakim świadkowie wypowiedzieli się pozytywnie na temat zadań realizowanych przez odwołującą. Zeznania świadka G. X. (2) Sąd uznał za wiarygodne jako spójne i logiczne. Świadek ten nie miał jednak wiedzy na temat pracy ubezpieczonej po (...) r.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania nie są zasadne i podlegają oddaleniu.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2025.350) zwanej dalej ,,ustawą systemową”, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Natomiast na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy systemowej podlegają one również obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu, a na podstawie art. 12 ust. 1 ubezpieczeniu wypadkowemu.

W myśl przepisu art. 4 pkt 2 ustawy systemowej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne w stosunku do pracowników jest pracodawca.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1 i 2 ustawy systemowej w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Stosownie zaś do art. 81 ust.1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2025.1461), do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Kwestie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu regulują przepisy ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2025.1461). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast jak stanowi art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Według art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy systemowej, Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może kwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 roku, III UK 7/09, LEX nr 509047, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 roku, II UZP 2/05, OSNP 2005, Nr 21, poz. 338 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 roku, III UK 26/07, z dnia 19 września 2007 roku, III UK 30/07).

Oczywiście, stanowisko organu rentowego podlega kontroli sądowej w ramach postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

W tym miejscu stwierdzić należy, że ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu - art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 roku sygn. akt III UK 89/05, OSNP 2006/11-12/192, LEX nr 182780, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 roku, II UK 16/05, opubl. OSNP 2006/11-12/191, LEX nr 182776, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 roku, III UK 7/09, LEX nr 509047).

Kwestią sporną w sprawie pozostawało zatem, czy zachodziły przesłanki do ustalenia, że ubezpieczona powinna być objęta ubezpieczeniem społecznym z podstawą wymiaru składek od jakiej płatnik rozliczył składki, czy też jak chciał tego organ rentowy – podstawa wymiaru składek powinna zostać obniżona. Należało zatem ustalić, czy postanowienia dokumentu aneksu do umowy o pracę z (...) r. były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, tym samym czy były nieważne (art. 58 § 2 k.c.). Powyższe sprowadza się do rozstrzygnięcia podstawowej kwestii - czy wysokość wynagrodzenia ubezpieczonej za jej pracę była godziwa, to znaczy czy wynagrodzenie to stanowiło ekwiwalentne wynagrodzenie do rodzaju, ilości i jakości pracy oraz wymaganych kwalifikacji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w prawie pracy obowiązuje zasada swobodnego kształtowania postanowień umownych, lecz nie jest też sporne, że wolność kontraktowa realizuje się tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to obowiązujące prawo. Jakkolwiek z punktu widzenia art. 18 § 1 kodeksu pracy, umówienie się o wynagrodzenie wyższe od najniższego jest dopuszczalne, gdyż normy prawa pracy swobodę tę ograniczają tylko co do minimum świadczeń należnych pracownikowi w ramach stosunku pracy, to należy pamiętać, że autonomia stron umowy w kształtowaniu jej postanowień podlega ochronie jedynie w ramach wartości uznawanych i realizowanych przez system prawa, a strony obowiązuje nie tylko respektowanie własnego interesu jednostkowego, lecz także wzgląd na interes publiczny. Najdobitniej wyraża to reguła zawarta w przepisie art. 353 ¹ k.c., który ma odpowiednie zastosowanie do stosunku pracy, zarówno wobec braku uregulowania normowanej nim instytucji w prawie pracy, jak też niesprzeczności z zasadami prawa pracy (por. art. 300 k.p.) zawartego w nim wymagania, by treść stosunku pracy lub jego cel nie sprzeciwiał się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z kolei odpowiednie zastosowanie art. 58 k.c. pozwala na uściślenie, że postanowienia umowy o pracę sprzeczne z ustawą albo mające na celu jej obejście są nieważne, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, a sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - nieważne bezwzględnie.

Należy zwrócić uwagę, iż sprzeczny z zasadami współżycia społecznego może być także niegodziwy cel umowy o pracę, polegający na ustaleniu nadmiernej wysokości wynagrodzenia (rażąco wygórowanego), aby otrzymywać zawyżone świadczenia z ubezpieczeń społecznych kosztem innych ubezpieczonych. Co prawda w tezie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r. (II UK 320/04, OSNP 2006 nr 7-8, poz. 122) przyjęto, że „cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą (art. 58 § 1 k.c.)”, a w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005 r. (II UK 141/04, OSNP 2005 Nr 15, poz. 235) stwierdzono, iż „stronom umowy o pracę, na podstawie której rzeczywiście były wykonywane obowiązki i prawa płynące z tej umowy, nie można przypisać działania w celu obejścia ustawy (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.)”, to - pomijając, że rozstrzygnięcia te zapadły w odmiennych niż oceniany stanach faktycznych - trzeba zauważyć, że dotyczą one kwalifikowania opisanych zachowań w aspekcie ich zgodności z prawem, nie rozważając czy nie naruszają one zasad współżycia społecznego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 2 k.c. nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, wyrażająca się m.in. poprzez ustanowienie rażąco wygórowanego, a zatem niegodziwego wynagrodzenia. Tym samym, uzasadnionym jest twierdzenie, iż ustanowienie w umowie o pracę nadmiernie wysokich wynagrodzeń może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem fakt, że cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, nie może oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawieraniu umów o pracę na stosunkowo krótki okres przed zajściem zdarzenia generującego uprawnienie do świadczenia z ubezpieczenia społecznego lub ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania przez osobę ubezpieczoną naliczonych od takiej podstawy świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że co do zasady, z jednej strony wynagrodzenie za pracę ma stanowić wartość godziwą, z drugiej zaś, ma odpowiadać rodzajowi pracy, kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu i ma stanowić ekwiwalent za ilość i jakość świadczonej pracy.

Jednym z najistotniejszych kryterium godziwości (sprawiedliwości) wynagrodzenia za pracę, jest ekwiwalentność wynagrodzenia wobec pracy danego rodzaju, przy uwzględnieniu kwalifikacji wymaganych do jej wykonywania, jak też ilości i jakości świadczonej pracy (art. 78 k.p.). Mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść art. 13 k.p., należy stwierdzić, że przymiot „niegodziwości" będzie posiadała przede wszystkim płaca rażąco za niska. Nie oznacza to jednak tego, że znamię „niegodziwości” nie może również dotknąć płacy rażąco wysokiej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2001 r., I PKN 563/00, OSNP 2002 Nr 4, poz. 90). Tym samym brak jest przeciwwskazań do tego, by postanowienia umowy o pracę dotyczące wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą mogłyby być oceniane przez pryzmat zasad współżycia społecznego, jako nieważne w części przekraczającej granice godziwości, a zatem w sytuacji ich nadmiernej (rażąco nieproporcjonalnej) wysokości. W przywołanej uchwale Sąd Najwyższy podkreślał bowiem, że w sferze prawa ubezpieczeń społecznych godziwość wynagrodzenia - jedna z zasad prawa pracy - zyskuje dodatkowy walor aksjologiczny, albowiem w prawie ubezpieczeń społecznych istnieje znacznie mocniejsza niż w prawie pracy bariera działania w ramach prawa, oparta na wymagającym ochrony interesie publicznym i zasadzie solidarności ubezpieczonych.

Względność zasady godziwości wynagrodzenia, wyraża się koniecznością odniesienia się nie tylko do potrzeb pracownika, ale także świadomości społecznej oraz ogólnej sytuacji ekonomicznej i społecznej. Zatem mimo tego, iż postanowienia umowy o pracę, które nadmiernie uprzywilejowują płacowo danego pracownika, w prawie pracy mieściłoby się w ramach art. 353 ¹ k.c., to w prawie ubezpieczeń społecznych, w którym pierwiastek publiczny zaznacza się bardzo wyraźnie, możliwe jest - w okolicznościach każdego konkretnego wypadku - przypisanie zamiaru nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia. Jest to związane z alimentacyjnym charakterem tych świadczeń oraz z zasadą solidaryzmu, wymagającą tego, żeby płaca - stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki - nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej. Jest tak również dlatego, że choć przepisy prawa ubezpieczeń społecznych w swej warstwie literalnej odnoszą wysokość składek do wypłaconego wynagrodzenia, to w rzeczywistości odwołują się do takiego przełożenia pracy i uzyskanego za nią wynagrodzenia na składkę, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia, udzielanych z zasobów ogólnospołecznych (podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2012 roku, III AUa 420/12, LEX nr 1220514).

Podsumowując, podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi więc wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1999 roku, I PKN 465/99). Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Takie rozumienie godziwości wynagrodzenia odpowiada kryteriom ustalania wysokości wynagrodzenia z art. 78 § 1 k.p., który nakazuje ustalenie wynagrodzenia za pracę tak, aby odpowiadało ono w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że do oceny ekwiwalentności wynagrodzenia należy stosować wzorzec, który w najbardziej obiektywny sposób pozwoli ustalić poziom wynagrodzenia za pracę o zbliżonym lub takim samym charakterze, który będzie uwzględniał również warunki obrotu i życia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2014r. I UK 302/13). Stąd też zasadne jest wskazanie, że ustalenie wynagrodzenia powinno nastąpić nie w oderwaniu od zakresu obowiązków, lecz w powiązaniu z nim. Wynagrodzenie powinno być adekwatne do rodzaju, charakteru oraz intensywności pracy wykonywanej przez pracownika, jego kompetencji, jak również kondycji finansowej pracodawcy. Pamiętać jednak należy, że ingerencja Sądu w umówione przez strony stosunku pracy wynagrodzenie powinna mieć miejsce tylko w wypadku rażąco wysokiego pułapu wynagrodzenia za pracę w stosunku do okoliczności danego przypadku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09).

W niniejszej sprawie X. M. (1) zawarła aneks do umowy o pracę w dniu (...) r. z przedmiotową spółką, który stanowił stosowną podstawę do zastosowania w/w regulacji i przyjęcia, iż uzyskała ona prawo do świadczeń określonych w ustawie zasiłkowej. W rozpatrywanej sprawie powodem przeprowadzenia przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji, był fakt ciąży ubezpieczonej. Niezdolność do pracy z powodu choroby od dnia 15.11.(...) r. przypadała w okresie ciąży, od 18.12.(...) r. ubezpieczona wniosła o wypłatę zasiłku chorobowego z ZUS. Zatem podwyżka wynagrodzenia wraz ze zmianą etatu jak wskazywał organ rentowy nastąpiła na krótko przed powstaniem niezdolności do pracy.

W przedmiotowej sprawie ZUS twierdził, że zmiana warunków zatrudnienia i ustalenie X. M. (1) wynagrodzenia od października (...) r. w wysokości (...) zł. było dokonane jedynie w celu podwyższenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, którą zgodnie z art. 40 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2780 ze zm.), ustala się przy zmianie wymiaru czasu pracy od wynagrodzenia ustalonego dla nowego wymiaru. Tym samym ZUS twierdził, że postanowienia dokumentu w postaci aneksu – do umowy o pracę z dnia (...) r. na podstawie art. 58 § 2 k.c. są nieważne.

Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie całkowicie podziela stanowisko organu rentowego.

W orzecznictwie akcentuje się, że sam fakt podjęcia pracy przez kobietę w ciąży czy też zatrudnienie kobiety w takim stanie nie stanowi naruszenia prawa. Jednak ustalenie wysokości jej wynagrodzenia na znacznym, zawyżonym poziomie w celu uzyskania wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2006 r., III UK 156/05). Podkreśla się przy tym, że cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia i ustalenia wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę w części ustalającej wynagrodzenie wygórowane i nieusprawiedliwione rzeczywistymi warunkami świadczenia pracy jest nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2005 r., II UK 43/05; wyrok Sądu Najwyższego z 12 lutego 2009r., III UK 70/08).

W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy miesięczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonej z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z płatnikiem składek (...) Sp. z o.o., w której współudziałowcami jest X. M. (1) i G. X. (1) stanowi kwota zadeklarowana w aneksie z dnia (...) r. do umowy o pracę, czy też ustalenie wysokości wynagrodzenia ubezpieczonej było dokonane jedynie w celu znacznego podwyższenia podstawy wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Pojęcie godziwości wynagrodzenia za pracę w prawie ubezpieczeń społecznych winno być zatem interpretowane przy uwzględnieniu wymogu ochrony interesu publicznego oraz zasady solidarności ubezpieczonych, gdyż podstawę wymiaru składki ubezpieczonego, będącego pracownikiem, stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy.

Przeprowadzone w tym kierunku postępowanie dowodowe doprowadziło Sąd do przekonania, iż wysokość wynagrodzenia ubezpieczonej, określona w ww. aneksie nie spełnia powyższych kryteriów, stanowi kwotę rażąco niewspółmierną i taką, która ma na celu wyłącznie właśnie zwiększenie podstawy wymiaru składek, a co za tym idzie, tzw. “obejście” ustawy. W ocenie Sądu wyłączną przyczyną zwiększenia wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia wnioskodawczyni do kwoty (...)zł brutto był jej stan zdrowia, a zarazem chęć uzyskania wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W ocenie Sądu płatnik składek nie miał realnej potrzeby zwiększenia wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia ubezpieczonej, a wskazuje na to przede wszystkim zła kondycja finansowa płatnika, jak i ostatecznie brak zatrudnienia pracownika podczas jej długotrwałej nieobecności w pracy. Zdaniem sądu, kondycja finansowa płatnika nie pozwalała na zatrudnienie ubezpieczonej od października (...) r. z wynagrodzeniem w wysokości (...) zł brutto miesięcznie. Należy podkreślić przede wszystkim to, że wynik finansowy płatnika składek za (...) r. nie uzasadniał zgłaszanego przez niego optymizmu w ocenie finansów przedsiębiorstwa. Wręcz przeciwnie – strata za ten rok, wynosząca (...) zł netto, nawet przy założeniu że spółka nie pogłębiła straty w stosunku do (...) r., która wynosiła wówczas netto(...) zł, skłaniała do daleko posuniętej ostrożności w zakresie dalszego zwiększania zobowiązań. Nie sposób też pominąć, że we wrześniu (...) r., a więc w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym sporną podwyżkę wynagrodzenia dla ubezpieczonej spółka zanotowała faktycznie dodatni dochód z prowadzenia działalności. Niemniej jednak, bez znaczenia w ocenie Sądu jest to, a na co wskazywał w swych zeznaniach G. X. (1), że mając zyski z innych firm, w których jest udziałowcem pożyczał spółce (...) pieniądze, skoro obiektywnie wynik działalności spółki (...) w (...) r. był w ogólnym rozrachunku negatywny, a środki na wypłatę wynagrodzenia pracownikowi należało zapewniać na bieżąco, a nie dopiero z przyszłej i niepewnej sprzedaży. W tej sytuacji zważyć należy, że zatrudnienie ubezpieczonej z takim wynagrodzeniem i przy uwzględnieniu, że od
15.11.(...) r. stała się niezdolna do pracy z powodu choroby przypadającej w okresie ciąży nie było, z punktu widzenia potrzeb pracodawcy, racjonalne. Odnośnie zaś braku zatrudnienia pracownika podczas długotrwałej nieobecności w pracy ubezpieczonej wskazać należy, że co prawda początkowo płatnik składek w dniu 3.01.(...) r. zawarł z G. K. pracującą w spółce (...), w której współudziałowcem jest prezes zarządu (...) - G. X. (1), umowę o współpracy. Wskazana umowa została jednak już w dniu
20.01.(...) r. wypowiedziana przez G. K.. Tymczasem z ugruntowanego stanowiska judykatury wynika, że racjonalny pracodawca zatrudnia pracownika, dlatego że potrzebuje w swoim zakładzie pracy siły roboczej. U źródła każdej umowy, której przedmiotem jest świadczenie pracy za wynagrodzeniem, leży przyczyna w postaci uzasadnionej przesłankami ekonomiczno - organizacyjnymi konieczności pozyskania pracownika do wykonywania prac zakreślonych przedmiotem działalności gospodarczej pracodawcy. Pracodawca kieruje się własną potrzebą gospodarczą i przy prawidłowym, ważnym stosunku stanowiącym podstawę zatrudnienia, wyłącznie ta potrzeba jest sprawczym czynnikiem zatrudnienia.

Nadto wysokość wynagrodzenia ustalonego spornym aneksem do umowy o pracę jest dlatego wątpliwa, że nie sposób jest przy dokonywaniu oceny tak dużego wzrostu zarobków ubezpieczonej od dnia (...) r. abstrahować poziomu zarobków innych osób, które w badanym okresie były zatrudnione przez płatnika, a zarobki te w sposób znaczący odbiegały od przyznanego skarżącej od dnia 1.10.(...) r. wynagrodzenia, albowiem wynagrodzenia te oscylowały w granicach od (...) zł do (...) zł brutto miesięcznie.

Sąd nie dał wiary ubezpieczonej i prezesowi zarządu przedmiotowej spółki, że w spornym okresie zakres obowiązków odwołującej uzasadniał zwiększenie jej wynagrodzenia z kwoty (...) zł brutto do kwoty (...) zł brutto miesięcznie, czyli ponad sześciokrotnie, nawet przy uwzględnieniu zmiany wymiaru czasu z ½ na pełen etat. Ani ubezpieczona, ani występujący w sprawie prezes zarządu G. X. (1) w sposób logiczny i wiarygodny nie wskazali, dlaczego akurat w tym czasie doszło do podpisania spornego aneksu. Odpowiedzi na to pytanie nie znajduje również tutejszy sąd, tym bardziej gdy porówna się zakresy obowiązków ubezpieczonej przedłożone do sprawy. Co prawda, przy podpisywaniu spornego aneksu, ubezpieczona otrzymała kolejny poszerzony zakres obowiązków, jednak produkcja domów modułowych jak wynika z zeznań przesłuchiwanych w sprawie świadków oraz samej ubezpieczonej rozpoczęła się już znacznie wcześniej - w marcu (...) r., niż doszło do zawarcia spornego aneksu. Nadto, Sąd po przeanalizowaniu obowiązków wymienionych w zakresie obowiązków jaki ubezpieczona otrzymała po podpisaniu w dniu (...) r. aneksu do umowy o pracę jest zdania, że stanowiły one w zasadzie jedynie doprecyzowanie istniejących dotychczas obowiązków, a ich sformalizowanie miało na celu jedynie uwiarygodnienie zwiększenia wynagrodzenia.

Zdaniem Sądu Okręgowego, akceptując stanowisko ZUS, zmiana od (...) r. wynagrodzenia odwołującej na kwotę(...) zł zmierzała w przedmiotowej sprawie do obejścia prawa, a jej celem było zapewnienie wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu Okręgowego, przemawia za tym szereg argumentów: wystąpienie u ubezpieczonej niezdolności do pracy z powody choroby przypadającej w okresie ciąży w krótkim okresie od daty zmiany warunków zatrudnienia, fakt braku zatrudnienia pracownika podczas jej długotrwałej nieobecności w pracy.

Jednocześnie wskazać należało, że o możliwości uznania, iż ubezpieczona wykonywała dodatkowe czynności wraz z zawarciem spornego aneksu do umowy o pracę w oparciu o reżim pracowniczego podporządkowania, konieczne byłoby ustalenie, kto wykonywał w stosunku do niej nadzór pracodawcy. Tymczasem materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie istnienia żadnego z tych elementów. Co do rzekomych dodatkowych czynności, o których to, zarówno ubezpieczona, jak i prezes zarządu G. X. (1) mówili w toku swych zeznań, to ubezpieczona mogła wykonywać z samego faktu, że była udziałowcem spółki (...) Sp. z o.o. Nie sposób przyjąć, iż to G. X. (1) (drugi udziałowiec) decydował o tym czym ubezpieczona będzie się zajmować wraz z zawarciem spornego aneksu do umowy o pracę. Jest to natomiast minimalny wymóg do ustalenia istnienia pracowniczego podporządkowania.

Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, iż zawarcie spornego aneksu do umowy o pracę z wynagrodzeniem dla wnioskodawczyni (...) zł brutto miesięcznie było podyktowane wyłącznie chęcią uzyskania wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z ciążą, tj. uzyskaniem zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, których podstawą wymiaru miała być kwota określona w aneksie do umowy o pracę.

Zadeklarowana wysokość umówionego w/w wynagrodzenia za pracę pozostawała więc w opozycji z regułami uczciwości. Wynagrodzenie ubezpieczonej nie spełniało kryterium „godziwości”, a tym samym pozostawało w konflikcie z zasadami współżycia społecznego. Stosowne postanowienia umowne w tej materii należało zatem uznać za nieważne, jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, (art. 58 § 2 i 3 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Powołany przepis stanowi, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Zatem nieważna była ta umowa, nazwana aneksem.

W systemie ubezpieczeń społecznych obowiązuje bowiem zasada solidaryzmu. Solidaryzm oznacza urzeczywistnienie idei samopomocy społecznej poprzez udzielanie świadczeń osobom znajdującym się w potrzebie, z funduszu wypracowanego wspólnym wysiłkiem ubezpieczonych. Oznacza to, że płacą wszyscy, a korzystają tylko ci którzy zostali dotknięci ryzykiem socjalnym. (por. W. Muszalski Ubezpieczenie społeczne, Warszawa 2004)

Tymczasem działania ubezpieczonej i płatnika zmierzały do tego, aby osiągnąć niewspółmiernie wysokie świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych osób ubezpieczonych. Takie działania są w ocenie Sądu Okręgowego sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Należy zatem zaaprobować stanowisko organu rentowego, co do przyjętej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonej. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołania, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

Stosownie do wyników postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku, zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy zasądził od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. i X. M. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w O. kwoty po 3600 zł na podstawie w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z (...) r. poz. 1935), przy uwzględnieniu, że każda z połączonych spraw zachowała swoją odrębność, albowiem decyzja o ich łącznym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu miała jedynie charakter techniczny. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.