sygn. I CSK 976/14 23 lipca 2015 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 23 lipca 2015, sygn. I CSK 976/14

Data orzeczenia 23 lipca 2015
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt I CSK 976/14
POSTANOWIENIE
Dnia 23 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa M. R.
przeciwko Miastu Stołecznemu Warszawie
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 lipca 2015 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 27 czerwca 2014 r.,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
i nie obciąża powódki obowiązkiem zwrotu pozwanemu Miastu
Stołeczemu Warszawie kosztów postępowania kasacyjnego.
2
UZASADNIENIE
Powódka M. R. wniosła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa -
Wojewody Mazowieckiego i Miasta Stołecznego Warszawy solidarnie kwoty
3.500.000 zł z ustawowymi odsetkami od alternatywnie wskazanych zdarzeń
tytułem odszkodowania za szkodę rzeczywistą jaką poniosła na skutek zwłoki
w rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 16 czerwca 1948 r. na podstawie art. 7
dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na
obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr. 50, poz. 279). Wniosek ten został
rozpoznany dopiero w odmownej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia
28 grudnia 2012 r.
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo
stwierdzając sprekludowanie i przedawnienie roszczeń powódki kierowanych do
pozwanego Skarbu Państwa oraz brak adekwatnego związku przyczynowego
pomiędzy zwłoką w rozpatrzeniu wniosku przez pozwane m. st. Warszawę a
szkodą w postaci powstania przyczyn, które spowodowały wydanie decyzji
negatywnej dla powódki.
Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację w
stosunku do miasta stołecznego Warszawy i nie obciążył powódki obowiązkiem
zwrotu kosztów procesu za drugą instancję na rzecz tego pozwanego; uchylił
natomiast zaskarżony wyrok w stosunku do Skarbu Państwa-Wojewody
Mazowieckiego i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach
postępowanie za drugą instancję.
Uzasadniając orzeczenie odnoszące się do pozwanego m. st. Warszawy
wskazał, że m.st. Warszawa nie jest następcą prawnym gminy, która wskutek
wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. stała się właścicielem
nieruchomości objętej postępowaniem w sprawie i do której skierowany był
wniosek złożony na podstawie art. 7 dekretu. Jego właściwość do rozpoznania
wniosku powódki datuje się od dnia 27 maja 1990 r. i wynika ze zmian ustrojowych,
w tym wejścia w życie ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań
3
i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy
a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34,
poz. 198). Niewątpliwie pozwane Miasto rozpoznało wniosek ze zwłoką, jednak nie
spowodowała ona już żadnych szkód powódce, ponieważ zdarzenia, które
uniemożliwiły uwzględnienie wniosku powódki, to znaczy wzniesienie na tej
nieruchomości budynku wielomieszkaniowego i ustanowienie w nim odrębnej
własności lokali na rzecz osób trzecich miało miejsce przed majem 1990 r., a więc
przed powstaniem tej pozwanej. Sąd Apelacyjny wskazał, że nawet gdyby m.st.
Warszawa rozpoznało wniosek w najwcześniejszym możliwym terminie, to i tak
decyzja musiałaby być odmowna wobec wcześniej dokonanych czynności.
W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie art. 361 § 1 k.c. w zw.
z art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 441 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości
wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny
środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny
sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego
badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art.
3989
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi
do rozpoznania.
Powódka oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na przesłance z art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Powódka wskazała na potrzebę wyjaśnienia, „czy wzniesienie przed dniem
27 maja 1990 r., na nieruchomości warszawskiej budynku, co stanowi wyłączną
przyczynę odmowy przez Prezydenta m. st. Warszawa działającego w imieniu
miasta stołecznego Warszawa ustanowienia prawa wieczystego użytkowania
4
w wyniku rozpoznania wniosku dawnego właściciela złożonego na podstawie art.
7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów
na obszarze m.st. Warszawy powoduje, iż nie istnieje adekwatny związek
przyczynowy pomiędzy bezprawnym zaniechaniem rozpoznania tego wniosku
przez m.st. Warszawa po dniu 27 maja 1990 r. a uszczerbkiem w majątku
dawnego właściciela, pomimo, iż dopiero rozpoznanie tego wniosku przez
Prezydenta m.st. Warszawa działającego w imieniu miasta stołecznego Warszawa
skutkuje powstaniem przesłanek odpowiedzialności za zaniechanie na podstawie
art. 417 § 1 k.c.?”
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest
problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego
zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli
prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej
sprawy, ale także przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Zagadnienie to musi
przy tym rzeczywiście występować w sprawie i mieścić się w zakresie problematyki,
która podlega badaniu w postępowaniu kasacyjnym.
Skarżący powinien dostrzegane zagadnienie sformułować oraz przedstawić
argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen
prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie
powstało. Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje
w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii
wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności
uzasadniające zmianę tego poglądu. Tych wymagań nie wypełnia zagadnienie
przedstawione przez pozwana, które nie ma charakteru abstrakcyjnego, bowiem
stanowi w istocie pytanie o kwalifikacje prawną okoliczności faktycznych niniejszej
sprawy, przy tym określonych nieadekwatnie do przyczyn rozstrzygnięcia,
ponieważ Sąd Apelacyjny za doniosłe prawnie uznał nie tyle wzniesienie budynku
ile rozdysponowanie znajdujących się w nim lokali na rzecz osób trzecich.
Tak sformułowane zagadnienie nie wypełnia przesłanki z art. 3989
§ 1 pkt 1
k.p.c. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych podstaw
5
przesądu (art. 3989
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało
odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania (art. 3989
§ 2 k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 102
k.p.c. w zw. z art. 39821
i art. 391 § 1 k.p.c. i uwzględnia – analogicznie jak
w postępowaniu apelacyjnym – niewątpliwe zaniedbania pozwanego m. st.
Warszawy w zakresie rozpoznania wniosku powódki i jej sytuację materialną.