Wyrok z 27 maja 2026, sygn. II K 290/25

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 290/25

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1. USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.

P. K.

w dniu 28 czerwca 2025 roku w m. C., ul(...) o godz. 3:25 kierował na drodze publicznej, w ruchu lądowym, pojazdem mechanicznym marki A. (...) o nr rej. (...) nie stosując się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Świeciu sygn. akt II W 50/25 z dnia 24 marca 2025 roku, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych

- tj. czyn z art. 244 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 24 marca 2025 roku o sygnaturze II W 50/25 orzeczono wobec P. K. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat za wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.

- odpis wyroku SR T. sygn. akt II W 50/25

7

W dniu 28 czerwca 2025 r. około godziny 3:25 w miejscowości C., na ul. (...) P. K. został zatrzymany do kontroli drogowej, w toku której ujawniono, że po drodze publicznej kierował w ruchu lądowym pojazdem marki A. o nr rej. (...) wbrew zakazowi orzeczonemu na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu sygn. akt II W 50/25 z dnia 24 marca 2025 roku.

Ponadto P. K. znajdował się wówczas w stanie po użyciu alkoholu, w związku z czym zostało wszczęte odrębne postępowanie o czyn z art. 87 § 1 k.w.

- wyjaśnienia

oskarżonego,

- notatka urzędowa

12-13

2

P. K. ma 31 lat, ur. (...) w Ś., bez zawodu o wykształceniu podstawowym, przed osadzeniem pracował dorywczo z dochodem 2.000 zł, kawaler, bezdzietny, był wielokrotnie karany sądownie. Naruszał przepisy ruchu drogowego. Przebywał już wielokrotnie w zakładzie karnym.

- wyjaśnienia

oskarżonego

- karty karne

- zaświadczenia o naruszeniach wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi

12-13

17-24, 36-41,

9

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2. OCENA DOWODÓW

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

Wyjaśnienia oskarżonego

Oskarżony w postępowaniu przygotowawczym przyznał się do zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Wyjaśnił, że tamtego dnia chciał pomóc koledze i podwieźć go do dziewczyny.

Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, albowiem były one logiczne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym.

1.

- dokumenty (zaświadczenia, informacje urzędowe, odpisy wyroków,)

Itd.

- Dokumenty stanowiące podstawę ustaleń faktycznych nie budzą wątpliwości, co do rzetelności i autentyczności zgromadzonych w nich informacji. Nadto zostały sporządzone przez uprawnione do tego osoby, przy zachowaniu wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślić również należy, że żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania prawdziwości, ani wiarygodności żadnego z dokumentów ujawnionych w toku rozprawy.

2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia

dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt

1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Oskarżony

3.1. Podstawa prawna

skazania albo warunkowego

umorzenia postępowania

zgodna z zarzutem

I

P. K.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Sąd orzekł na podstawie niżej powołanych przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem 29 stycznia 2026 r. – po myśli art. 4 § 1 k.k.

Sąd wydając wyrok miał na uwadze, że w czasie orzekania obowiązywała ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, z uwagi na wejście w życie z dniem 29 stycznia 2026 r. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. z 2025 r., poz.1872 z dnia 2025.12.29). Zmuszony był zatem do dokonania analizy obecnie i uprzednio obowiązujących przepisów pod kątem ich względności dla sprawcy. Sąd doszedł do przekonania, że dla oskarżonego o czyn z art. 244 k.k. uprzednio obowiązująca ustawa jest względniejsza, ponieważ zgodnie z uprzednio obowiązującym brzmieniem art. 42 § 1a pkt 2 Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zakaz ten Sąd orzeka w granicach określonych w art. 43 § 1 k.k., czyli od 1 roku do 15 lat.

Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 42 § 3 k.k. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego wart. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Uprzednio obowiązująca ustawa była dla oskarżonego względniejsza również z uwagi na minimalną wysokość obligatoryjnego świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.

- uprzednio: 5.000 zł zgodnie z art. 43a § 2 k.k., gdzie przewidziano, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 244 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 złotych;

- obecnie: 10.000 zł zgodnie z art. 43a § 3 k.k., gdzie przewidziano, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 000 złotych.

Zgodnie z art. 244 k.k. kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu (…) prowadzenia pojazdów podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Przepis ten penalizuje zachowania polegające na niepodporządkowaniu się orzeczeniom wydanym przez sąd. Ma zatem za zadanie wymuszenie obowiązku respektowania orzeczeń sądowych, dlatego pełni ważną funkcję, zapewniając poszanowanie powagi samego sądu, jak i jego orzeczeń.

Występek z art. 244 k.k. można popełnić wyłącznie umyślnie, działając z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym (postanowienie SN z 5.02.2009 r., II KK 254/08, LEX nr 486550). Znamiona komentowanego przestępstwa są spełnione, jeśli zakaz, do którego sprawca się nie stosuje, został orzeczony przez sąd prawomocnie. Wymaga to w konsekwencji ustalenia świadomości sprawcy co do uprawomocnienia się orzeczonego zakazu (tak wyrok SN z 17.01.2003 r., WA 75/02, OSNKW 2003/5–6, poz. 44).

W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zakaz prowadzenia pojazdów został wobec oskarżonego orzeczony prawomocnie. Oskarżony wiedział o orzeczeniu zakazu w sprawie o sygn. akt: II W 50/25. W chwili więc gdy podjął decyzję o prowadzeniu pojazdu w dniu 28 czerwca 2025 r. działał w zamiarze bezpośrednim popełnienia przestępstwa.

3.2. Podstawa prawna

skazania albo warunkowego

umorzenia postępowania

niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.3. Warunkowe umorzenie
postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE
I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.

I

I

Wymierzając oskarżonemu karę za przypisany mu w wyroku czyn z art. 244 k.k. Sąd miał na uwadze wskazania z art. 53 k.k., zatem w pierwszej kolejności granice zagrożenia ustawowego powyższego występku tj. od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Sąd miał również na względzie znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów z art. 244 k.k. z uwagi na rodzaj naruszonego dobra, jakim jest dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd miał również na uwadze, aby wymierzona kara nie przekroczyła stopnia winy oskarżonego. Nadto Sąd miał na uwadze właściwości i warunki osobiste oskarżonego, zwłaszcza jego dotychczasowy sposób życia.

W sprawie nie było żadnych okoliczności łagodzących.

Natomiast okolicznością obciążającą w niniejszej sprawie był z pewnością fakt, że oskarżony był już jedenastokrotnie karany sądownie, wielokrotnie odbywał karę pozbawienia wolności, wcześniej nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem, wiedział więc doskonale, na co się decyduje, wchodząc ponownie w konflikt z prawem.

Przepis art. 244 k.k. przewiduje tylko karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Sąd uznał, że karą adekwatną do wagi popełnionego przez oskarżonego czynu i stopnia jego społecznej szkodliwości, jak również stopnia jego winy będzie kara 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie wobec oskarżonego kary łagodniejszego rodzaju (zgodnie z możliwością przewidzianą w art. 37a k.k.) byłoby w ocenie Sądu wyrazem nieuzasadnionego pobłażania dla oskarżonego i jego zachowania. Wymierzona wobec oskarżonego kara jest w przekonaniu Sądu karą sprawiedliwą i spełnia dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 k.k. Oskarżony dotąd nie zawsze był zainteresowany wykonywaniem orzeczonych wobec niego kar wolnościowych, a wymierzone mu kary ograniczenia wolności podlegały zamianie na zastępcze kary pozbawienia wolności w sprawach o sygn. akt: II K 1054/12 SR w Świeciu, II K 484/13 SR w Świeciu, II K 603/14 SR w Świeciu.

Analiza dotychczasowego sposobu życia P. K. prowadzi do wniosku, że jest on już osobą całkowicie zdemoralizowaną i jedynie kara o izolacyjnym charakterze jest w stanie odnieść wobec niego jakikolwiek skutek, zaś pozostawanie oskarżonego na wolności prowadzi jedynie do naruszania przez niego norm prawa karnego i dalszego prowadzenia pojazdu wbrew zakazowi. Wszak w dniu popełnienia zdarzenia oskarżony nie miał żadnego racjonalnego powodu, by nie zastosować się do zakazu (chciał pomóc koledze i podwoził go do dziewczyny, samemu będąc pod wpływem alkoholu). Oskarżony notorycznie wchodził w konflikt z prawem, mimo stosunkowo młodego wieku. Był już karany za przestępstwa przeciwko różnym dobrom. Stąd wymierzenie kary wobec oskarżonego sprowadza się do wyeliminowania go przynajmniej na jakiś czas ze społeczeństwa, w którym nie potrafi on prawidłowo funkcjonować. Poprzednie bowiem wyroki nie skłoniły go do wyciągnięcia jakichkolwiek pozytywnych wniosków odnośnie nieopłacalności popełniania przestępstw.

1.

II

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przedmiotowej sprawie z uwagi na treść art. 42 § 1a pkt 2 k.k. było obligatoryjne. Sąd uznał, że oskarżony ponieść musi konsekwencje swego zachowania przede wszystkim w zakresie pozbawienia go możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi, z uwagi zaś na omówione wyżej okoliczności obciążające zakaz ten winien być orzeczony na okres dłuższy od minimalnego. W konsekwencji Sąd orzekł na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.

Sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie określając ich rodzaju czy strefy ruchu, albowiem zakres przedmiotowy środka karnego określonego w przepisie art. 42 § 1a k.k. obejmuje tylko wszelkie pojazdy mechaniczne.

Wskazać tu należy, iż ustawodawca zróżnicował zakres przedmiotowy środków karnych orzekanych na podstawie art. 42 k.k. W obecnym stanie prawnym zakres przedmiotowy tego środka karnego obejmuje:

a)  wszelkie pojazdy – art. 42 § 2 k.k.,

b)  wszelkie pojazdy mechaniczne – art. 42 § 1a, § 3 i § 4 k.k.,

c)  pojazdy określonego rodzaju – art. 42 § 1 i § 2 k.k.

„Wyspecyfikowanie, iż chodzi o pojazdy określonego rodzaju (art. 42 § 1), wszelkie pojazdy lub pojazdy określonego rodzaju (art. 42 § 2) lub wszelkie pojazdy mechaniczne (art. 42 § 2-4 KK), miało na celu zmuszenie sądu do określenia zakresu przedmiotowego w każdym wypadku jego orzekania, a także ograniczenie możliwości jego dyferencjacji w stosunku do sprawców znajdujących się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo uciekających z miejsca przestępstwa.” (Kodeks karny. Komentarz, pod red. R. Stefańskiego, C.H. Beck 2018, wyd. 22).

„Najszerszy zakres ma orzeczenie zakazu prowadzenia "wszelkich pojazdów". Zakaz ten dotyczy więc wszelkich pojazdów poruszających się we wszystkich sferach ruchu, zarówno mechanicznych, jak i niemechanicznych. Termin "wszelkie pojazdy mechaniczne" oznacza każdy - bez względu na różnice - rodzaj pojazdów mechanicznych. Pojazdem mechanicznym jest pojazd wprawiany w ruch przez umieszczony w nim silnik (niezależnie od jego rodzaju: spalinowy, gazowy, elektryczny lub parowy).” (Kodeks karny. Komentarz, pod red. A. Grześkowiak i K. Wiaka, C.H. Beck 2019, wyd. 6).

Art. 42 § la kk przewiduje obligatoryjny terminowy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za czyn z art. 178b lub art. 180a albo za czyn z art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.03.2018 r„ II KK 63/18). Nie jest zatem możliwe orzeczenie na podstawie tego przepisu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju.

1.

III

Sąd na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000,- zł (pięć tysięcy złotych) – orzeczenie tego obligatoryjnego środka karnego w najniższej przewidzianej wysokości uwzględnia sytuację majątkową oskarżonego.

5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku
odnoszący się
do przypisanego
czynu

Przytoczyć okoliczności

6. INNE ZAGADNIENIA

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7. KOSZTY PROCESU

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Przytoczyć okoliczności

IV

Uznając, że sytuacja materialna oskarżonego nie jest zbyt dobra i że nie będzie on w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania (nie ma stałych dochodów ani majątku, a obecnie będzie odbywał karę pozbawienia wolności), Sąd zwolnił oskarżonego od opłaty sądowej na podstawie art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 ze zm.). Ponadto Sąd nie obciążył oskarżonego kosztami postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Podstawą prawną do zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu był przepis art. 624 § 1 k.p.k.

8. PODPIS