Wyrok z 13 października 2016, sygn. II Ca 854/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 października 2016 roku

Sąd Okręgowy w Opolu II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 roku w Opolu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) sp. z o.o.

przeciwko Ł. P.

o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Prudniku

z dnia 24 maja 2016 roku

sygn. akt I C 720/15

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Prudniku utrzymał w całości wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 8 grudnia 2014 r., wydany w sprawie o sygn. akt I C 821/14, w którym uznano za bezskuteczną w stosunku do strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w U., dla której Sąd Rejonowy w Prudniku prowadzi (...) nr (...), zawartą w dniu 8 maja 2012 r. przed notariuszem L. T. z Kancelarii Notarialnej w U., (...). (...) pomiędzy T. P. i L. P. a Ł. P., w celu zaspokojenia wierzytelności przysługujących stronie powodowej wynikających z nakazu zapłaty z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt V GNc 4459/11 oraz z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt V GNc 5714/11, wydanych przez Sąd Rejonowy w Opolu Wydział V Gospodarczy, a także zasądzono od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 6 407 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, któremu to wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Rejonowy wskazał m.in., że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 8 maja 2012 r. Ł. P. nabył od rodziców – T. P. i L. P. nieruchomość stanowiącą (...), położoną w U. przy (...), dla której Sąd Rejonowy w Prudniku prowadzi (...), natomiast w wyniku tej czynności prawnej majątek dłużnika uległ pomniejszeniu.

Podkreślono, że wierzytelność przysługująca stronie powodowej w dniu zawarcia umowy sprzedaży oraz w dniu wystąpienia z powództwem była skonkretyzowana w takim stopniu, który umożliwiał udzielenie jej ochrony w ramach skargi pauliańskiej, gdyż wynikała z nakazów zapłaty z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt V GNc 4459/11 oraz z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt V GNc 5714/11 wydanych przez Sąd Rejonowy w Opolu Wydział V Gospodarczy. Pokrzywdzenie wierzyciela polegało natomiast na tym, że jego wierzytelność nie może być zrealizowana, przy czym wątpliwe jest także jej zrealizowanie w przyszłości, gdyż z akt spraw egzekucyjnych Km 338/12 i Km 339/10 wynika, że prowadzone przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjne nie doprowadziły do zaspokojenia strony powodowej, przy czym egzekucja prowadzona jest obecnie z wynagrodzenia za pracę dłużnika, zaś komornik przekazuje wierzycielowi kwoty, które pozwalają jedynie na zaspokojenie odsetek od należności głównej.

Sąd Rejonowy wskazał również, że poza nieruchomością położoną w U. przy (...), dłużnik nie posiadał w chwili zawierania umowy sprzedaży, żadnych innych istotnych składników majątku pozwalających na skuteczną egzekucję.

Ponadto dla oceny pokrzywdzenia wierzyciela miarodajny jest stan majątku dłużnika w chwili wytoczenia powództwa, tj. w dniu 15 października 2014 r. oraz w chwili wydania wyroku. Z tego względu istotny dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest również wyrok z dnia 5 lutego 2013 r. Sądu Rejonowego w Prudniku Wydziału II Karnego, którym sąd uznał dłużnika i jego małżonkę za winnych popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 8 maja 2012 r. w G. działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, działając wspólnie i w porozumieniu w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych uszczuplili zaspokojenie wierzyciela (...) Sp. z o.o. przez zbycie nieruchomości położonej przy (...) w U., która to nieruchomość zagrożona była zajęciem.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w analizowanym stanie faktycznym nie miała znaczenia okoliczność, że za nabytą nieruchomość pozwany uiścił kwotę odpowiadającą jej wartości rynkowej, gdyż także w takiej sytuacji rozporządzenie majątkowe dłużnika może prowadzić do stanu jego niewypłacalności, skoro uzyskany przez dłużnika ekwiwalent rozporządzenia nie umożliwia wierzycielowi zaspokojenia egzekucyjnego chronionej wierzytelności. Wskazano bowiem, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego czynność odpłatna może powodować niewypłacalność dłużnika także wówczas, gdy otrzymany przez dłużnika ekwiwalent jest nieosiągalny dla wierzyciela. Na gruncie niniejszej sprawy pozwany podnosił natomiast, że dłużnik środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na spłatę zadłużenia wynikającego z umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką na przedmiotowej nieruchomości, twierdząc na tej podstawie, że czynność prawna dłużnika nie powodowała generalnie pokrzywdzenia wierzycieli. Pozwany nie wykazał jednak, że kwota 90 000 zł została przekazana na spłatę zadłużenia rodziców wynikającego z umowy kredytu zawartej z (...) S.A. (...) w M.. Ponadto w dniu poprzedzającym wniesienie pozwu, a mianowicie 14 października 2014 r. w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości w dalszym ciągu wpisane były hipoteki: umowna zwykła na kwotę 80 000 zł oraz umowna kaucyjna na kwotę 20 800 zł. Wprawdzie dłużnik twierdził, że zapłatę od syna otrzymał w ratach, tym niemniej pozwany nie wykazał, kiedy i w jakich kwotach przekazywał pieniądze ojcu.

Sąd Rejonowy podkreślił nadto, że stosownie do treści art. 527 § 3 k.c. wierzyciel nie musi wykazywać, że osoba trzecia wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, bowiem okoliczność ta jest objęta domniemaniem prawnym. Uzasadnieniem dla wprowadzenia tego domniemania jest okoliczność, iż osoby bliskie gotowe są do niesienia pomocy dłużnikowi i są bardziej skłonne do zawarcia nieuczciwej transakcji. Nadto, gdy czynność dokonana jest na rzecz osoby pozostającej w bliskim stosunku faktycznym z dłużnikiem, mogą mieć miejsce takie sytuacje, gdy dłużnik nie będzie pozbawiony faktycznego dysponowania korzyścią. Domniemanie zawarte w art. 527 § 3 k.p.c., dotyczące osób pozostających z dłużnikiem w bliskim stosunku oznacza, że ciężar dowodzenia został przerzucony na nabywcę. To pozwany w niniejszej sprawie winien więc wykazać, że nie posiadał wiedzy na temat sytuacji ojca i okoliczności, w jakich nabywa prawo nieruchomości. Pozwany nie wskazał jednak na żadne okoliczności mogące uprawdopodobnić zerwanie więzi z ojcem, a pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o ich istnieniu. Z zeznań pozwanego oraz jego rodziców wynika jednoznacznie, że przed zawarciem umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, Ł. P. mieszkał wraz z rodzicami, z którymi prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Posiadał wiedzę o problemach finansowych rodziców, którzy celem spłaty zadłużenia stopniowo wyzbywali się majątku. Lakoniczne natomiast zeznania pozwanego i świadków są niewystarczające do obalenia domniemania wynikającego z art. 527 § 3 k.p.c., gdyż nawet gdyby pozwany nie wiedział o istnieniu wierzytelności powoda, to nie miałoby to znaczenia w sytuacji, gdy wiedział, że jego ojciec ma zadłużenie wobec różnych podmiotów, a jego sytuacja materialna nie pozwala na regulowanie tych zobowiązań, co w konsekwencji doprowadziło do postępowań egzekucyjnych.

Sąd pierwszej instancji wskazał też, że nie stanowiła przeszkody dla uwzględnienia powództwa okoliczność, że sprzedaży nieruchomości dokonali rodzice pozwanego pozostający we wspólności ustawowej. Wierzyciel, którego dłużnikiem jest jeden z małżonków, może bowiem żądać na podstawie art. 527 § 1 k.c. uznania za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez obu małżonków i dotyczącej ich majątku wspólnego, gdy małżonek dłużnika nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania w myśl art. 41 § 1 k.r.o. Również po nowelizacji art. 41 § 1 k.r.o., zgodnie z którym małżonek dłużnika nieudzielający zgody na zaciągnięcie określonego zobowiązania, nie odpowiada w zasadzie za to zobowiązanie nawet majątkiem wspólnym, należy przyjąć dopuszczalność zaskarżenia przez wierzyciela skargą pauliańską czynności prawnej dokonanej przez oboje małżonków na rzecz osoby trzeciej, gdy dany przedmiot wchodził do ich majątku wspólnego i nastąpiły wszystkie przesłanki skargi.

Wobec powyższego Sąd Rejonowy stwierdził, że spełnione zostały wszystkie przesłanki ochrony pauliańskiej, zatem powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadniono natomiast treścią art. 98 k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany Ł. P., zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu:

- naruszenie art. 233 k.p.c. w zw. z art. 108 k.k., polegające na oparciu rozstrzygnięcia o wyrok Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II K 887/12, gdy zgodnie z art. 108 k.k. ustalenia zawarte w tym wyroku nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia, z uwagi na zatarcie skazania, którego skutkiem jest nie tylko sam wymiar kary, ale także popełnienie przestępstwa,

- sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że pozwany zawierając umowę wiedział, że osiąga korzyść kosztem powoda, a także naruszenie art. 6 k.c. w zakresie ustalenia, że pozwany nie wpłacił należnej ceny na spłatę zobowiązań ciążących na nieruchomości wobec banku i wynika to z przedłożonych przez niego dokumentów oraz wyjaśnień jego i jego matki,

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 527 § 1, 2 i 3 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i bezpodstawne przyjęcie, że czynność dokonana była z pokrzywdzeniem wierzycieli, gdy w istocie jej celem było zaspokojenie wierzycieli, czego następstwem było zawarcie umowy.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 8 grudnia 2014 r. i oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa prawnego za obie instancje według norm przepisanych.

W pisemnej odpowiedzi na apelację pozwanego strona powodowa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. wniosła o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c. postanowienia Sądu pierwszej instancji, wydanego na posiedzeniu w dniu 12 maja 2016 r. w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu w postaci wyciągu z rachunku bankowego pozwanego z dnia 10 maja 2016 r. złożonego na tym posiedzeniu, tuż przed zamknięciem rozprawy i oddalenie wniosku dowodowego pozwanego w tym zakresie z uwagi na fakt, że dowód ten był spóźniony.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego Ł. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom podniesionym w apelacji przez pozwanego, dokonał prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych, które Sąd odwoławczy przyjął za własne na podstawie art. 382 k.p.c. Również zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie, w granicach swobodnej oceny dowodów.

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach apelacji, którymi Sąd odwoławczy jest związany na podstawie art. 378 § 1 k.p.c., wskazać należy, że żaden z podniesionych przez pozwanego w apelacji zarzutów wskazujących zarówno na naruszenie przez Sąd Rejonowy prawa procesowego, jak i prawa materialnego, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem uznał, że żądanie pozwu zasługiwało na ochronę prawną, albowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące uznanie za bezskuteczną w stosunku do strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. czynności prawnej stanowiącej umowę sprzedaży nieruchomości położonej w U., dla której Sąd Rejonowy w Prudniku prowadzi (...), zawartą w dniu 8 maja 2012 r. przed notariuszem L. T. z Kancelarii Notarialnej w U., Rep. (...) Nr (...) pomiędzy T. P. i L. P. a Ł. P., w celu zaspokojenia wierzytelności przysługujących stronie powodowej wynikających z nakazu zapłaty z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt V GNc 4459/11 oraz z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt V GNc 5714/11, wydanych przez Sąd Rejonowy w Opolu Wydział V Gospodarczy.

Pozbawione uzasadnionych podstaw są w szczególności zarzuty apelacji, kwestionujące ustalenie Sądu Rejonowego co do spełnienia wszystkich przesłanek z art. 527 k.c. uzasadniających uwzględnienie skargi pauliańskiej. Sąd ten bowiem słusznie wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy, z uwagi na okoliczność, że wskutek kwestionowanej czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela korzyść majątkowa uzyskała osoba będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, zastosowanie miało domniemanie przewidziane w art. 527 § 3 k.c., przy czym sąd ten trafnie uznał, że domniemania tego pozwany w toku procesu nie zdołał obalić.

Sąd Rejonowy prawidło też uznał, że przedmiotowa czynność prawna została dokonana przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, co nie wymagało przeprowadzania szczegółowego postępowania dowodowego, wobec faktu, że dłużnik i jego małżonka zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Prudniku Wydziału II Karnego z dnia 5 lutego 2013 r., w którym sąd uznał dłużnika i jego małżonkę za winnych popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 8 maja 2012 r. w G. działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, działając wspólnie i w porozumieniu w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych uszczuplili zaspokojenie wierzyciela (...) Sp. z o.o. przez zbycie nieruchomości położonej przy (...) w U., która to nieruchomość zagrożona była zajęciem, zaś sąd w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 11 k.p.c. był związany ustaleniami tego wyroku skazującego.

Nie znajduje natomiast uzasadnienia zasadniczy zarzut podniesiony w apelacji przez pozwanego wskazujący na wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 233 k.p.c. w zw. z art. 108 k.k., poprzez oparcie rozstrzygnięcia o wyrok Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II K 887/12, gdy zgodnie z art. 108 k.k. ustalenia zawarte w tym wyroku nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia, z uwagi na zatarcie skazania, którego skutkiem jest nie tylko sam wymiar kary, ale także fakt popełnienia przestępstwa.

O ile z analizy dat oraz odpowiednich przepisów Kodeksu karnego jednoznacznie wynika, że w chwili obecnej z mocy prawa doszło do zatarcia skazania ze względu na wymierzoną oskarżonym karę trzech miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat, gdyż wydany przez Sąd Rejonowy w Prudniku w dniu 5 lutego 2013 r., wyrok w sprawie o sygn. akt II K 887/12 uprawomocnił się w dniu 26 czerwca 2013 r., tym niemniej samo zatarcie skazania nie ma żadnego znaczenia dla kwestii związania sądu cywilnego na podstawie art. 11 k.p.c. stwierdzonym w prawomocnym wyroku skazującym faktem popełnienia przestępstwa, gdyż zatarcie skazania odnosi skutek wyłącznie na gruncie prawa karnego, a zatem dotyczy sytuacji prawnokarnej osoby skazanej tworząc fikcję niekaralności osoby skazanej, jednakże nie może usunąć obiektywnie istniejących faktów, a więc nie niweczy ani popełnionego przestępstwa, ani wydanego wyroku, a tym samym nie pozbawia też tego wyroku przewidzianego w art. 11 k.p.c. znaczenia w postępowaniu cywilnym.

Jak mianowicie wynika z ugruntowanych w tym zakresie poglądów orzecznictwa i doktryny skazujący wyrok karny zachowuje moc w postępowaniu cywilnym także po zatarciu skazania. W szczególności Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 1961 r., I CR 244/60 stwierdził, że ani zatarcie skazania przez sąd karny, ani zatarcie z mocy ustawy nie uchyla mocy wiążącej wyroku skazującego, który nadal istnieje, mimo że w wyniku zatarcia skazanie uważa się za niebyłe. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 lutego 1965 r., III PO 31/64. Stanowisko to podzielane jest również w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, w tym m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I CSK 893/14, jak również w pełni podziela je Sąd odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, jak również wobec faktu, że istota związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem karnym skazującym polega na niedopuszczalności dokonywania przez sąd odmiennych ustaleń niż dokonane w wyroku karnym, nawet pomimo zatarcia skazania z mocy prawa zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela, a więc co do istnienia zasadniczej przesłanki skargi pauliańskiej określonej w treści art. 527 § 1 k.c., skoro dłużnik i jego małżonka zostali skazani prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k., polegające na tym, że w dniu 8 maja 2012 r. w G. działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, działając wspólnie i w porozumieniu w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych uszczuplili zaspokojenie wierzyciela (...) Sp. z o.o. przez zbycie nieruchomości położonej przy (...) w U., która to nieruchomość zagrożona była zajęciem.

W związku z powyższym przyjąć należało, że spełniona została przesłanka dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela określona w treści art. 527 § 1 k.c., natomiast w sytuacji, gdy czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela dokonali T. P. i L. P. z Ł. P., a więc rodzice z synem, który będąc osobą pozostającą w bliskim stosunku z dłużnikiem prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi rodzicami i razem z nimi zamieszkiwał, zastosowanie miało tu domniemanie przewidziane w art. 527 § 3 k.c., że pozwany wiedział, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, którego to domniemania pozwany w toku procesu nie zdołał obalić. Pozwany podejmując bowiem w tym zakresie inicjatywę dowodową zgłosił wprawdzie dowód z zeznań świadków, tym niemniej z zeznań jednego z tych świadków, a mianowicie matki pozwanego - L. P. jednoznacznie wynika, że pozwany Ł. P. doskonale wiedział o zobowiązaniach swojego ojca, jak również znani mu byli wierzyciele jego ojca, gdyż sam przekazywał na ich rzecz pewne kwoty tytułem spłaty zadłużenia. Z zeznań świadka L. P. wynika nadto, że to ona była inicjatorką czynności prawnej, która w niniejszym postępowaniu została uznana za bezskuteczną wobec strony powodowej (k. akt 155).

Mając natomiast na względzie powyższy stosunek bliskości oraz związane z tym domniemanie przewidziane w art. 527 § 3 k.c., zbędne było czynienie rozważań co do odpłatności czynności prawnej, gdyż okoliczność ta, z uwagi na powyższe, nie miała żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Na marginesie jedynie wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, iż pozwany w toku procesu w żaden sposób nie wykazał, że kwota 90 000 zł wynikająca ze sprzedaży nieruchomości została w całości przekazana na spłatę zadłużenia rodziców wynikającego z umowy kredytu zawartej z (...) S.A. (...) w M., gdyż nie przedstawił na tą okoliczność żadnego dowodu. Ponadto sprzeczne były w tym zakresie również zeznania świadków T. P. i L. P. oraz samego pozwanego, gdyż T. P. zeznał, że jedynie część tej kwoty została przekazana na poczet długu w banku, a pozwany uiszcza nadal cenę za nieruchomość w ratach, które przekazywane są w kwocie ok. 1 000 zł. Pozwany zeznał natomiast, że pieniądze przekazywał rodzicom, którzy spłacali inne zadłużenia, przy czym pieniądze przekazywał głównie mamie. L. P. zeznała natomiast, że syn przekazał jednorazowo kwotę ok. 26 000 zł, natomiast pozostałą część miał spłacać w ratach po ok. 10 000 zł rocznie.

Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że wskutek dokonanej przez dłużnika czynności prawnej wierzyciel pozbawiony został możliwości zaspokojenia, a więc wbrew stanowisku prezentowanemu w apelacji wywiedzionej przez pozwanego, na gruncie niniejszej sprawy nie ma najmniejszej wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki wskazane w treści art. 527 k.c., uzasadniające uwzględnienie żądania strony powodowej, domagającej się uznania za bezskuteczną względem niego czynności prawnej dłużnika, jako dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela. Zastosowanie znajduje tu również domniemanie wynikające z art. 527 § 3 k.c., zgodnie z którym, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Trafnie więc stwierdził Sąd pierwszej instancji, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do uznania na podstawie art. 527 § 1 k.c. czynności prawnej za bezskuteczną względem strony powodowej, skoro pozwany w toku procesu w żaden sposób nie obalił wynikającego ze wskazanego przepisu domniemania.

Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w pisemnej odpowiedzi strony powodowej na apelację pozwanego o zmianę na podstawie art. 380 k.p.c. postanowienia Sądu pierwszej instancji, wydanego na posiedzeniu w dniu 12 maja 2016 r. w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu w postaci wyciągu z rachunku bankowego pozwanego z dnia 10 maja 2016 r. złożonego na tym posiedzeniu, tuż przed zamknięciem rozprawy i oddalenie wniosku dowodowego pozwanego w tym zakresie jako spóźnionego, wskazać należy, że z uwagi na moment, w jakim pozwany wystąpił z inicjatywą dowodową w tym zakresie, wniosek ten był niewątpliwie spóźniony, natomiast Sąd Rejonowy mimo powyższego postanowił ten dowód dopuścić. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem stan faktyczny sprawy został skonstruowany przez Sąd pierwszej instancji z pominięciem tego dowodu, wobec czego nie było podstaw do uwzględnienia przez Sąd odwoławczy wniosku strony powodowej na obecnym etapie postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznając zaskarżony wyrok za prawidłowy, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanego, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym uzasadnia art. 108 § 1 k.p.c. oraz wynikająca z treści przepisu art. 98 § 1 k.p.c., mającego zastosowanie w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 391 § 1 k.p.c., zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. W konsekwencji wygrania postępowania apelacyjnego przez stronę powodową należało zasądzić od pozwanego na rzecz strony powodowej poniesione przez nią na tym etapie postępowania koszty procesu, do których zaliczają się zastępstwa prawnego w kwocie 3 600 zł, stanowiącej stawkę minimalną ustaloną stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia (55 783 zł), a wynikającą z § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 5 listopada 2015 r., poz. 1804).