Wyrok z 28 czerwca 2024, sygn. I ACa 2963/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 czerwca 2024 roku

Sąd Apelacyjny w Łodzi – I Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Jacek Świerczyński

po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 roku w Łodzi

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa Z. I.

przeciwko (...) przy (...) w W.

o uchylenie uchwał

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego Kaliszu

z dnia 19 lipca 2023 roku, sygn. akt I C (...)/22

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od (...) przy (...) w W. na rzecz Z. I. kwotę 270,00 (dwieście siedemdziesiąt) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

(...)

Sygn. akt I ACa 2963/23

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 roku wydanym w sprawie z powództwa Z. I. przeciwko (...) w W.,
o uchylenie uchwał, Sąd Okręgowy w Kaliszu:

1)  uchylił w całości uchwały (...) w W.
z dnia 24 czerwca 2022 roku: nr 5(...), 6/(...) i 7/(...),

2)  zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 977 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu, w tym 360 złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Powyższe orzeczenie poprzedziły ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Sądu I instancji przedstawione w pisemnym uzasadnieniu wyroku, które Sąd odwoławczy podziela
i przyjmuje za własne, bez konieczności ich ponownego przytaczania zgodnie z treścią art. 387 § 2 ¹ pkt 1 i 2 k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając go w całości
i rozstrzygnięciu zarzucając:

1.  naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie oceny dowodów i rozstrzygnięcie sprawy bez wszechstronnego rozważenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny, nieopartej na materiale zgromadzonym w aktach sprawy;

2.  naruszenie art. 6 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że na powodzie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności podnoszonych w pozwie;

3.  naruszenie art. 25 ustawy o własności lokali poprzez nieuzasadnione zastosowanie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwana wniosła o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Zdaniem Sądu odwoławczego w pełni prawidłowe jest stanowisko zaprezentowane
w zaskarżonym orzeczeniu, iż sporne uchwały, dotyczące naprawy rynien i wykonania projektu remontu elewacji w budynku przy ul. (...) w W. oraz zawarcia umowy o stałą obsługę prawną Wspólnoty dotyczą spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu, przede wszystkim jednak naruszają zasady prawidłowego zarządu nieruchomością wspólną
i godzą w interes powoda. Uchwały bowiem zostały sformułowane nieprecyzyjnie, nie przekazując pełnej wiedzy o planowanych przedsięwzięciach, tym samym uniemożliwiając podjęcie świadomej decyzji dotyczącej głosowania.

Jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia – mając na uwadze treść przepisu art. 387 § 2 ¹ pkt 1) k.p.c. – Sąd Apelacyjny kategorycznie podkreśla, że podziela w całości poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i przyjmuje je za własne, czyniąc je integralną częścią swojego uzasadnienia, co czyni zbędnym ponowne ich przytaczanie w tym miejscu.

Podobnie – zgodnie z treścią punktu 2) przywołanego wyżej art. 387 § 2 ¹ k.p.c. – Sąd II instancji za trafne uznaje także wywody prawne Sądu I instancji i przyjmuje je jako swoje, również czyniąc je składową własnej części motywacyjnej rozstrzygnięcia, co także powoduje bezprzedmiotowym ich powtórne powielanie w ramach niniejszych rozważań jurydycznych.

Zgodnie natomiast z przywołanym przepisem Sąd odwoławczy powinien odnieść się do poszczególnych zarzutów apelacyjnych, co niniejszym czyni.

Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – w tym Sądu Najwyższego – „uzasadnienia Sądów odwoławczych nie muszą, a zwykle wręcz nie powinny zawierać wszystkich elementów typowych dla uzasadnienia judykatu pierwszoinstancyjnego, lecz jedynie te z elementów, które ze względu na treść apelacji i zakres rozpoznania sprawy są niezbędne do przedstawienia motywów wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia…” (patrz: przykładowo postanowienie SN z dnia 24 maja 2022 r., I CSK 1434/22, LEX nr 3390416). Natomiast, zgodnie z innymi orzeczeniami, wynikający z art. 378 § 1 k.p.c. nakaz odniesienia się do zarzutów apelacji nie oznacza konieczności bezpośredniego odniesienia się do każdego argumentu apelanta. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały rozważone przed wydaniem orzeczenia (patrz: przykładowo postanowienie SN z dnia 16 października 2020 r., I CSK 120/20, LEX nr 3077155; wyrok SN z dnia 4 września 2014 r., II CSK 478/13, LEX nr 1545029).

Przechodząc zatem w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą subsumpcji do norm prawa materialnego należy stwierdzić, że całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.

Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Sądów powszechnych zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie
w wypadku wykazania, iż ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd odwoławczy ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone
w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że - co do zasady - Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne
i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.

Przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez Sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie
o innej, niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena Sądu.

Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie
o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się, do stanu faktycznego, który
w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości (przykładowo: postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie SN
z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok SN z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139, wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r., sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185, wyrok SA w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).

Przenosząc powyższe rozważania jurydyczne na kanwę niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny dowodów i rozstrzygnięcie sprawy bez wszechstronnego rozważenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny, nieopartej na materiale zgromadzonym w aktach sprawy.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd I instancji ustalił na podstawie dokumentów w postaci: odpisów i wydruków treści ksiąg wieczystych, uchwały nr 1/2022, kserokopii postanowienia, pisma z dnia 24 czerwca 2022 r., projektów uchwał, odpowiedzi powoda, pisma z dnia 2 września 2022 r., zawiadomienia z załącznikami, spornych uchwał, uchwał nr 1-4 z 2023 r., zestawienia za rok 2023 r., rozliczenia funduszu remontowego, rozliczenia przychodów i rozchodów, projektu planu gospodarczego na 2023 r., pisma powoda, a także na podstawie dowodu z zeznań świadków W. K., W. P. i Z. W. oraz dowodu z przesłuchania powoda.

Sąd I instancji w całości dał wiarę wyżej wymienionym dokumentom, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a nie pojawiły się podstawy do kwestionowania z urzędu wiarygodności tychże dowodów bądź zawartej w nich treści.
Natomiast zeznania powoda i świadków w ocenie Sądu I instancji były w całości spójne. Wskazywały na istniejący w ramach Wspólnoty konflikt dotyczący sposobu zarządzania nieruchomością, a także potwierdzały blankietowość, niejasność zawartych uchwał oraz brak transparentności działań podejmowanych przez zarząd Wspólnoty. Sąd odwoławczy zgadza się z przyjętym stanowiskiem, podkreślając ponadto, że wnioski wynikające z dowodów przeprowadzonych z osobowych źródeł pokrywają się w pełni z tymi, które wynikają
z dokumentów. Pozwana natomiast w żaden sposób nie zdołała podważyć ich prawdziwości ani nie zaoferowała dowodów świadczących odmiennie, w szczególności przeciwnie.

Warte wskazania jest, że wywiedziona apelacja nie wskazuje na dowody, których Sąd Okręgowy nie przeprowadził lub pominął ani na takie, które miałyby zostać ocenione nieprawidłowo. Skarżący nie omówił okoliczności, których trafność oceny domagałaby się zaprezentowania przez Sąd Okręgowy odmiennych wniosków, tym samym prezentując
w wywiedzionym środku zaskarżenia jedynie nieuprawnioną polemikę.

Oceniając omówione dowody nie sposób zgodzić się z apelantem jakoby zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem art. 6 k.c. Pozwana nie sprostała ciężarowi udowodnienia, iż podjęte uchwały miały jedynie charakter kierunkowy. Istotą sporu jest rzeczywiste uprawnienie jakie ich treść nadawała zarządowi z potencjalnie możliwym pokrzywdzeniem interesu członków. W ocenie Sądu odwoławczego nawet jeśli taka była intencja zarządu, by niniejszymi uchwałami jedynie zasygnalizować właścicielom lokali zakres planowanych prac, nie wynika ona z treści uchwał, które to w rzeczywistości przyznają pozwanej uprawnienie do zaciągnięcia zobowiązań na rzecz członków w wysokości nieznanej. Powód natomiast w pełni sprostał ciężarowi udowodnienia zasadności powództwa, wskazując z których unormowań wynika naruszenie jego interesów. To jednak pozwana nie zaoferowała dowodów mogących świadczyć przeciwnie. Zasadność roszczenia wynikała w rzeczywistości już z samej treści spornych uchwał, bowiem ich mocą możliwe było zawarcie umów
w nieokreślonym budżecie, który obciążałby przecież członków Wspólnoty.

Z tożsamych względów za chybiony trzeba uznać także zarzut naruszenia art. 25 ustawy o własności lokali poprzez nieuzasadnione zastosowanie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji był w pełni uprawnionym do uchylenia uchwał Wspólnoty (...) ul. (...) w W. z dnia 24 czerwca 2022 roku o nr 5/(...), 6/(...)
i 7/(...) na podstawie wyżej wymienionego przepisu. Zdaniem Sądu II instancji podjęcie uchwały w treści umożliwiającej zobowiązanie podmiotu do poniesienia zobowiązania
w nieograniczonej wysokości pond wszelką wątpliwość narusza interesy uprawnionego.
W ten sam sposób należy ocenić uniemożliwienie członkom sprawowania kontroli nad podejmowanymi decyzjami. Nie mieli oni bowiem wpływu ani na wybór wykonawcy planowanych prac, ani na termin, a co jednak mogłoby się okazać obciążeniem przekraczającym możliwości finansowe właścicieli lokali – nie mieli oni żadnego wpływu na koszt planowanych prac.

W tym miejscu wskazać wypada, że w imieniu zarządu U. W. na rozprawie w dniu 29 marca 2023 roku informacyjnie podała, że uchwały zostały podjęte
w drodze indywidualnego zbierania głosów, dla niej część tych uchwał jest jasna. Kwestie remontów i związanych z tym wydatków nie były wcześniej omawiane, w styczniu 2021 roku w planie gospodarczym był remont elewacji i klatki schodowej. Wyjaśniająca podała, że nie ma jeszcze orientacji jaki to jest koszt, jeśli chodzi o projekt elewacji. Podała także, że nie pamięta, czy uchwały zostały podjęte w tej treści w jakiej były przesłane w formie projektu do powoda. Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami, pełnomocnik dla Wspólnoty został ustanowiony, ponieważ wszystkie uchwały w biegłym roku zostały zaskarżone (protokół - k. 96). Sąd odwoławczy wskazuje, że U. W. wraz z mężem Z. W. posiadają ponad 50 % udziałów we Wspólnocie.

Jak natomiast wyjaśniał powód, posiada on około 30 % udziałów we Wspólnocie. Nie jest w stanie ocenić działań zarządu, salda Wspólnoty, ani kosztów realizacji uchwał. Naruszenie swoich interesów upatruje w prowadzeniu Wspólnoty w sposób uniemożliwiający mu ocenę i nadzór nad poczynaniami zarządu. Wskazywał, iż treść uchwał nie zawierała żadnych informacji na temat kosztu, terminu i zakresu planowanych działań. Powód podał także, że wraz z innymi członkami wykupił dług Wspólnoty, stąd wydaje mu się, że ma nadpłatę na około półtora roku i nie kwestionuje on konieczności przeprowadzenia napraw oraz remontu, jednakże nie przekazano mu informacji na temat możliwych kosztów przeprowadzenia inwestycji. Jego sprzeciw wynika z podejrzenia, iż Wspólnota nie ma środków na realizację remontu elewacji, a każdy projekt ma okres ważności (protokół - k. 97).

Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie można uznać, jak domaga się tego skarżący, że uchwały miały charakter jedynie kierunkowy i nie wiązały się z finansowymi konsekwencjami dla właścicieli lokali w budynku przy ul. (...) w W..

Uchwałą nr 5/2022 zarząd Wspólnoty został upoważniony do podjęcia czynności prawnych zmierzających do realizacji remontu (naprawy wszystkich rynien w budynku),
w tym wyboru i zawarcia z wykonawcą umowy dotyczącej remontu. Natomiast uchwałą nr 6/2022 wykonie uchwały zostało powierzone zarządowi Wspólnoty, który został upoważniony do dokonania wyboru wykonawcy oraz zawarcia z wykonawcą umowy
o wykonanie remontu. Co zaś się tyczy uchwały nr 7/2022, jej mocą miała zostać zawarta umowa o stałą obsługę prawną Wspólnoty na warunkach ustalonych przez Zarząd.

Co do uchwały nr 7/2022 wskazać trzeba, z uwagi na fakt, iż zarządem, z uwagi na większość udziałów jest jedno z małżonków W., którzy są skonfliktowani
z pozostałymi udziałowcami, trudno jest stwierdzić, czy pomoc prawna udzielona mocą takiej umowy miałaby na celu ochronę prawną wszystkich członków Wspólnoty, czy ochronę interesu udziałowców większościowych. Poprzednio zarząd ustanowiono w osobie Z. W., obecnie jest nim jego małżonka U. W.. Z uwagi na konflikt interesów pomiędzy członkami Wspólnoty zachodzą wątpliwości czyim interesom miałby służyć w ten sposób ustanowiony pełnomocnik.

Odnosząc się zaś do treści uchwał nr 5/2022 i 6/2022 Sąd odwoławczy wskazuje, iż mocą podjętych uchwał w istocie przyznano zarządowi zdecydowanie dalsze kompetencje, niż pozwana wskazuje twierdzeniami, iż miały one jedynie charakter kierunkowy. Zgodnie
z nimi przecież zarząd mógł w rzeczywistości podjąć prawnie skuteczne kroki wiążące się
z podjęciem zobowiązań o charakterze odpłatnym, które obciążałyby finansowo członków Wspólnoty w niczym nieograniczonym zakresie i w nieprzewidywalnej wysokości. Zarząd Wspólnoty podjął uchwały w istocie przyznające mu uprawnienie do podjęcia w imieniu jej członków czynności związanych z nadzwyczajnymi wydatkami dla właścicieli lokali. Jednocześnie kwota, do której zarząd władny został zaciągać zobowiązania, nie została ani
w żaden sposób określona, ani ograniczona, co przy pozostawieniu ich w mocy mogłoby wiązać się z nieograniczoną odpowiedzialnością członków (udziałowców). Treść podjętych uchwał była przy tym niejasna, nie wynikały z nich także żadne kwestie dotyczące granic upoważnienia i wysokości zobowiązania.

Trzeba zauważyć, że świadek Z. W. zeznał, że Wspólnota nie ma żadnych środków na fundusze remontowe, a to znaczy, że skuteczne zawarcie umów związanych
z przeprowadzeniem prac remontowo-budowanych obciążyłoby członków w zakresie niemożliwym do ustalenia i przewidzenia. Uchwały nie przewidywały przecież żadnej wyceny planów renowacyjnych, nie wskazywały też na maksymalny pułap, do którego możliwe jest świadczenie na rzecz wymiany rynien i naprawy elewacji. W ten sposób nakładały one w rzeczywistości na członków nieograniczoną odpowiedzialność finansową za umowy zawarte przez zarząd Wspólnoty w imieniu wszystkich jej członków, którym nie zostały przecież przedstawione żadne plany ani żadne wyceny.

Świadek W. K. zeznał, że nie jest dla niego jasna procedura podejmowania uchwał we Wspólnocie. Nie jest on pewien, czy w ogóle otrzymał uchwały. Nie przypomina sobie, by był z nim omawiany projekt naprawy rynien, remontu elewacji i temat obsługi prawnej. Świadek W. P. zeznał natomiast, że nie ma procedur podejmowania uchwał we Wspólnocie, a sporne uchwały zostały podjęte bez wiedzy członków (protokół - k. 130-131).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że zeznania tych świadków są spójne z konstatacją Sądu I instancji, że również co do osoby powoda strona pozwana nie przedstawiała żadnych dowodów na okoliczność powiadomienia powoda o treści uchwał, a jedynie doręczono mu projekty uchwał wraz z pismem przewodnim, wzywającym do oddania głosów na poszczególne uchwały, co nie jest równoznaczne z tym, iż uchwały zapadły w tej samej treści co przedstawione projekty i, że w ogóle zapadły.

Omówione okoliczności zdaniem Sądu Apelacyjnego w pełni potwierdzają prawidłowość uchylenia spornych uchwał na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali wobec faktu, że naruszają one interesy powoda jako właściciela lokalu w budynku przy (...) w W..

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności zarzutów apelacji, Sąd odwoławczy orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnął w oparciu o treść art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c., których wysokość ustalił na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1) oraz w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964).