Wyrok z 20 września 2016, sygn. II Ca 726/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 września 2016 roku

Sąd Okręgowy w Opolu II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący:	SSO Lucyna Baran
Sędziowie:	SSO Ryszard Kądziela SSO Lidia Sowińska-Ludewicz (spr.)
Protokolant:	st. sekr. sąd. Jolanta Woźniak

po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 roku w Opolu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w U.

przeciwko H. F.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego w Nysie

z dnia 12 listopada 2015 roku

sygn. akt I C 765/14

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od pozwanej H. F. na rzecz strony powodowej (...) I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w U. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 listopada 2015r. Sąd Rejonowy w Nysie:

I. zasądził od pozwanej H. F. na rzecz strony powodowej (...) I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w U. kwotę 55.652,44 zł (pięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa złote, 44/100) wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP liczonymi od dnia 19 grudnia 2013 do dnia zapłaty oraz kwotę 1.260,40 zł (jeden tysiąc dwieście sześćdziesiąt złotych, 40/100),

II. umorzył postępowanie co do kwoty 33.391,75 zł (trzydzieści trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych, 75/100).

Z ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego wynika, że pozwana H. F. zawarła w dniu 6 marca 2009 roku z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we B. umowę o kredyt gotówkowy nr (...). Na mocy tejże umowy bank udzielił pozwanej kredytu w kwocie 100.000,00 zł (§ 1). Kredyt miał zostać spłacony w 72 miesięcznych ratach płatnych terminowo wraz z odsetkami zgodnie z umową i harmonogramem spłat (§ 5 ust. 1 i 2). Wysokość oprocentowania przeterminowanych należności strony ustaliły w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego po myśli § 8 ust. 1 i 2. Zgodnie z § 9 umowy bank był uprawniony do jej wypowiedzenia w terminie 30 dni i mógł zażądać spłaty całej należności z tytułu kredytu, odsetek i innych kosztów, m.in. w sytuacji zalegania ze spłatą udzielonego kredytu lub odsetek.

Bank (...) S.A. z siedzibą we B. wystawił w dniu 9 czerwca 2011 roku bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) przeciwko pozwanej H. F. z tytułu umowy o kredyt nr (...) zawartej w dniu 6 marca 2009 roku. Stwierdzona przedmiotowym bankowym tytułem egzekucyjnym wierzytelność wobec pozwanej wyniosła 79.612,84 zł.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 roku wydanym w sprawie I Co 4371/12 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Nysie nadał wyżej wymienionemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności.

W dniu 18 grudnia 2013 roku doszło do zawarcia pomiędzy Bankiem (...) S.A. z siedzibą we B. (zwany dalej bankiem) a (...) Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą w U. (zwany dalej nabywcą) umowy sprzedaży wierzytelności.

Przedmiotową umową sprzedaży wierzytelności objęta została wierzytelność w stosunku do pozwanej H. F. wynikająca z umowy kredytu gotówkowego nr (...), która weszła w skład (...) i została opisana w Załączniku nr 3 do umowy.

W dniu 15 stycznia 2014 roku zostało sporządzone wezwanie do zapłaty skierowane przez stronę powodową do pozwanej opiewające na kwotę wyliczoną na dzień 15 stycznia 2014 roku w wysokości 91.303,10 zł, w tym 55.652,44 zł tytułem należności głównej, 35.350,70 zł tytułem odsetek oraz 299,96 zł tytułem opłat. Kwota ta miała zostać przelana przez pozwaną na rzecz strony powodowej do dnia 23 stycznia 2014 roku.

W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie co do żądanej kwoty 55.652,44 zł oraz kwoty 1.260,40 zł. Natomiast postępowanie co do kwoty 33.391,75 zł należało umorzyć wobec cofnięcia przez stronę powodową żądania w tym zakresie.

Sąd ustalił w niniejszej sprawie stan faktyczny na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę powodową, który to materiał dowodowy był kwestionowany przez pozwaną wskazującą, iż strona powodowa nie udowodniła swojego roszczenia oraz legitymacji procesowej czynnej.

W pierwszej kolejności pozwana zarzuciła, że strona powodowa nie przedłożyła do akt postępowania oryginału umowy kredytu z dnia 6 marca 2009 roku nr (...) co ma skutkować brakiem wykazania istnienia roszczenia przysługującego stronie powodowej względem pozwanej. Odnosząc się do zarzutu nieprzedłożenia przez pozwaną oryginału umowy kredytowej z 6 marca 2009r. nr (...) Sąd Rejonowy stwierdził, iż w ocenie Sądu, okoliczność nieprzedłożenia oryginału przedmiotowej umowy kredytowej nie może wywoływać dla strony powodowej negatywnych konsekwencji procesowych, albowiem pełnomocnik strony powodowej przedłożył poświadczony przez niego za zgodność z oryginałem odpis tej umowy. Poświadczenie to nie budziło zastrzeżeń Sądu i zawierało wszystkie elementy wymienione w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych w brzmieniu ogłoszonym w Dz.U.2014.637 j.t., tj. datę i miejsce sporządzenia poświadczenia oraz podpis radcy prawnego (art. 129 § 2 k.p.c.). Nadto na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 roku (k. 180-181), strona powodowa udostępniła do wglądu oryginał załącznika do rzeczonej umowy kredytu wraz z harmonogramem jego spłat. Co więcej, na rozprawie z dnia 1 września 2015 roku (k. 206), pełnomocnik pozwanej oświadczył, iż nie kwestionuje faktu zawarcia przedmiotowej umowy kredytowej przez pozwaną, a pozwana złożyła swój podpis na umowie, tym samym potwierdzając, że pozwana zawarła umowę kredytu z poprzednikiem prawnym strony powodowej.

Sąd Rejonowy nie podzielił także zarzutu strony pozwanej dotyczącego umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 18 grudnia 2013 roku zawartej przez stronę powodową z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we B., wskazujących na nieprzejście na stronę powodową wierzytelności dochodzonej przeciwko pozwanej wobec braku załącznika nr 6 do tej umowy. Strona pozwana w braku wypełnionego załącznika nr 6 do umowy upatrywała niedojścia do skutku umowy przelewu wierzytelności, podnosząc, że umowa nie została w całości wykonana zgodnie z pkt. 2.2 umowy. Zarzut ten w ocenie Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie w świetle treści przepisu pkt. 16.7 umowy, który stanowi, że warunkiem przejścia na stronę powodową (...) stanowiącego załącznik nr 3 do umowy obejmującego wierzytelność wobec pozwanej z tytułu umowy kredytu z dnia 6 marca 2009 roku była zapłata ceny, o której mowa w pkt. 3.2 umowy. Zapłata ceny powodowała zgodnie z umową przejście (...) na stronę powodową według stanu na Datę Graniczną I, tj. na dzień 4 listopada 2013 roku – pkt. 1.7 umowy Cena ta została zapłacona przez stronę powodową na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą we B. co zostało udokumentowane udostępnionym do wglądu na rozprawie z dnia 25 czerwca 2015 roku oryginałem oświadczenia Banku (...) S.A. z siedzibą we B. z dnia 12 września 2014 roku sporządzonym według wzoru stanowiącego załącznik nr 10 do umowy przelewu wierzytelności. Dowody te w ocenie Sądu I instancji wskazują, że strona pozwana zapłaciła cenę za (...) i nabyła dochodzoną w niniejszej sprawie wierzytelność wobec pozwanej według stanu na dzień 4 listopada 2013 roku, która została szczegółowo opisana w załączniku nr 3 do umowy.

Ponadto Sąd Rejonowy wskazał na zastosowanie przepisu art. 509 § 1 k.c.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ocenie Sądu Rejonowego nie było wątpliwości co do faktu zawarcia przez pozwaną H. F. z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we B. umowy kredytu nr (...). Również fakt niewywiązania się przez pozwaną z warunków spłaty tej umowy był niewątpliwy wobec wystawieniem przez tenże bank bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 9 czerwca 2011 roku o nr (...) i opatrzenia go następnie sądową klauzulą wykonalności. Strona powodowa zdaniem Sądu Rejonowego wykazała również, że nabyła od Banku (...) S.A. we B. na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 18 grudnia 2013 roku zadłużenie pozwanej wynikające z tej umowy, które na dzień 4 listopada 2013 roku wyniosło 55.652,44 zł tytułem kapitału oraz 1.260,40 zł tytułem odsetek umownych. Sąd Rejonowy podkreślił, że pozwana nie kwestionowała wysokości zadłużenia oraz nie wykazała zgodnie z art. 6 k.c., że zadłużenie to w jakiejkolwiek części spłaciła pod dniu 4 listopada 2013 roku. Skoro zatem, pozwana nie wywiązała się z zaciągniętego zobowiązania kredytowego, to na rzecz strony powodowej, jako następcy pierwotnego wierzyciela Banku (...) S.A. we B., należało zasądzić od pozwanej H. F. kwotę 55.652,44 zł z tytułu zaległego kapitału kredytu oraz kwotę 1.260,40 zł z tytułu odsetek umownych.

Strona powodowa skutecznie cofnęła powództwo co do kwoty 33.391,75 zł ze zrzeczeniem się z roszczenia i postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

Orzeczenie o odsetkach uzasadnia przepis art. 481 § 1 k.c. Stanowi on bowiem, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wysokość odsetek reguluje przepis art. 481 § 2 k.c., który stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Zgodnie z zawartą przez pozwaną umową kredytu z dnia 6 marca 2009 roku nr (...) pozwana zobowiązana była do zapłaty na rzecz wierzyciela odsetek maksymalnych w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego od należności przeterminowanej zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 umowy. Biorąc pod uwagę datę zawarcia umowy przelewu wierzytelności z dnia 18 grudnia 2013 roku Sąd zasądził dalsze odsetki umowne od kwoty zaległego kapitału w kwocie 55.652,44 zł od dnia 19 grudnia 2013 roku, tj. od dnia następnego po dniu zawarcia umowy przelewu wierzytelności zgodnie z żądaniem strony powodowej, gdyż pozwana już wówczas pozostawała w opóźnieniu.

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 12.11.2015r. wniosła pozwana H. F. zarzucając naruszenie prawa procesowego:

1) art. 129 § 4 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na niezażądaniu od strony powodowej oryginału umowy o kredyt z dnia 6 marca 2009 r. o numerze (...), podczas gdy konieczność przedłożenia w poczet materiału dowodowego oryginału tej umowy była uzasadniona okolicznościami sprawy,

2) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonywanie istotnych ustaleń w spornych kwestiach w oparciu o dowody niewiarygodne tj. na poświadczonej za-zgodność z oryginałem kopii umowy o kredyt z dnia 6 marca 2009 r. o numerze (...), której oryginał nie został wprowadzony do procesu, mimo, że był to podstawowy dokument, z którego wynikać miało źródło odpowiedzialności pozwanej,

3) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na uznaniu, iż umowa cesji pomiędzy powodem a bankiem doszła do skutku, pomimo tego, iż powód nie przedłożył w poczet materiału dowodowego niezbędnych dokumentów, które by ten fakt potwierdzały,

4) art. 232 zdanie drugie k.p.c. w zw. z art. 162 k.p.c. poprzez podjęcie przez Sąd I instancji inicjatywy dowodowej z urzędu polegającej na wezwaniu powoda o wyjaśnienie w jaki sposób zostały wyliczone odsetki karne w wysokości 33.391,75 zł, co wypaczyło zasadę kontradyktoryjności procesu cywilnego oraz zasadę równości stron, prawa materialnego:

1) art. 118 k.c. poprzez niezbadanie zgłoszonego przez pozwaną zarzutu przedawnienia, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy w zakresie dotyczącym roszczenia o zapłatę kwoty 47.965,94 zł,

2) art. 3851 § 1 w zw. z 3853 k.c. poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, podczas gdy znajdująca się w aktach sprawy kopia umowy o kredyt stanowi wzorzec umowy, którego postanowienia zezwalające kontrahentowi pozwanej (bankowi) na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z tej umowy bez jej zgody, powinny być uznane za niewiążące, gdyż kształtowały prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interes pozwanej, jako konsumenta,

3) art. 471 w zw. z art. 509 k.c. poprzez zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, pomimo tego, iż powód nie udowodnił, że umowa cesji pomiędzy nim a bankiem doszła do skutku, nie przedkładając w poczet materiału dowodowego niezbędnych dokumentów, które by ten fakt potwierdzały.

Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, poprzez oddalenie powództwa w całości, oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania przed Sądem I instancji, oraz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych,

ewentualnie,

na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nysie, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego.

W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji pozwanej i o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej nie jest zasadna.

Sąd odwoławczy jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w apelacji. Pozwana H. F. zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w Nysie w zakresie punktu I, zatem zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 232 k.p.c. w zw. z art. 162 k.p.c. poprzez podjęcie przez Sąd I instancji inicjatywy dowodowej z urzędu w celu wyjaśnienia, w jaki sposób zostały wyliczone odsetki karne w wysokości 33.391,75 zł nie mogą być przedmiotem kontroli odwoławczej.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia prawa procesowego w zakresie wskazanym w zarzutach apelującej pozwanej wskazać należy, że Sąd Rejonowy szczegółowo odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Należy jedynie wobec treści zarzutu sformułowanego w apelacji wskazać, że do akt sprawy został złożony prawidłowo poświadczony przez pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym za zgodność z oryginałem odpis umowy kredytowej z 6.03.2009r. nr (...).

Pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia tej umowy i jej treści. Nie próbowała również zainicjować postępowania dowodowego w celu wykazania, że zobowiązanie wynikające z umowy kredytowej w jakimkolwiek zakresie wygasło. Należy również w pełni podzielić stanowisko Sądu Rejowego co do skuteczności umowy sprzedaży wierzytelności z 18 grudnia 2013r. zawartej między powódką a Bankiem (...) S.A. we B., na mocy której na powódkę przeszła wierzytelność dochodzona od pozwanej. W powyższym zakresie brak jest poza odwołaniem się do stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konieczności dalszego kontynuowania rozważań przez Sąd Odwoławczy.

Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 118 k.c. poprzez niezbadanie zgłoszonego przez pozwaną zarzutu przedawnienia w odniesieniu do roszczenia powódki na kwotę 47.965,94 zł.

Sąd Rejonowy ustalił wprawdzie określone okoliczności faktyczne wskazujące na brak podstaw do uwzględnienia zarzutu przedawnienia, ale nie poddał ich ocenie pod kątem zgłoszonego zarzutu.

Podniesienie zarzutu przedawnienia nie mogło jednak doprowadzić do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim, ponieważ Sąd odwoławczy jest również sądem meriti, miał możliwość i obowiązek rozpoznać podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia.

Należy przy tym wskazać, że umowa kredytu została pozwanej wypowiedziana przez bank dnia 26 kwietnia 2011r., a zatem zarzut przedawnienia należało odnieść do całej należności niespłaconej na dzień wypowiedzenia umowy kredytu.

Na rozprawie w dniu 26.03.2015r. Sąd Rejonowy dopuścił dowód m.in. z bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez poprzednika prawnego strony powodowej w związku z wypowiedzeniem pozwanej H. F. umowy kredytu z 6.09.2009r. i postanowienia Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 15.11.2012r. w sprawie I Co 4371/12 o nadanie klauzuli wykonalności temu tytułowi egzekucyjnemu.

Zatem przyrównując daty wypowiedzenia umowy kredytu pozwanej, a tym samym wymagalności roszczenia z niej wynikającego do daty wydania bankowego tytułu egzekucyjnego i daty wydania postanowienia o nadaniu mu klauzuli wykonalności a także przyjmując zgodnie z treścią art. 118 k.c. trzyletni termin przedawnienia roszczenia powódki związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i odnosząc te okoliczności do treści art. 123 § 1 k.c. uznać należało, że roszczenie powódki wobec przerwania biegu przedawnienia nie było przedawnione w dniu wniesienia pozwu do elektronicznego postępowania upominawczego.

Zważywszy zatem na brak zasadnych zarzutów apelacji pozwanej podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym uzasadnia wynik tego postępowania i treść art. 98 § 1 k.p.c., a ich wysokość została ustalona na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz. U. 2015. 1804.