Wyrok z 9 października 2025, sygn. I AGa 57/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 października 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Jerzy Bess

Protokolant: Robert Nędza

po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Banku (...) S.A.
w W.

przeciwko S. D. i R. D.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej S. D.

od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt V GC 57/22

I.  oddala apelację;

II.  zasądza od pozwanej S. D. na rzecz strony powodowej (...) Banku (...) S.A. w W. kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I AGa 57/23

UZASADNIENIE

Strona powodowa (...) SA w W. w skierowanym do Sądu Okręgowego w Tarnowie pozwie w postępowaniu nakazowym domagała się zasądzenia od pozwanego R. D. i pozwanej S. D. zapłaty kwoty 142 232,84 zł wraz z odsetkami od dnia 29.02.2022r. oraz kosztami postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że pozwany R. D. wystawił weksel in blanco jako zabezpieczenie wierzytelności z tytułu udzielonego mu kredytu obrotowego postawionego do dyspozycji jako kredyt na rachunku(...)z dnia 1 września 2015r zmieniany kolejnymi aneksami z 2016r i 2017r. Pozwana poręczyła przedmiotowy weksel.

Termin spłaty kredytu przypadał na dzień 1.09.2018r. Wobec braku spłaty kredytu roszczenie stało się wymagalne w dniu 2.09.2018r. W kolejnych latach tj. 2019 i 2020 pozwany zawierał z stroną powodową kolejne porozumienia, które przerwały bieg przedawnienia – pozwany uznawał wierzytelność i zobowiązywał się do spłaty zadłużenia. Wobec braku spłaty powodowy bank wypełnił weksel. Do chwili wniesienia pozwu pozwani nie wykupili weksla. Na dochodzoną kwotę składały się 139 238. 79 zł z tytułu kapitału i 2 994, 05 zł z tytułu naliczonych odsetek.

W dniu 12 lipca 2022r sąd wydał nakaz zapłaty w postepowaniu nakazowym uwzględniając żądanie w całości.

Zarzuty od nakazu zapłaty złożyli zarówno pozwany jak też pozwana.

Zakwestionowali w nich powództwo tak co do zasady jak co do wysokości. Zarzucili, że z dołączonych do pozwu dokumentów nie wynika, że przysługuje stronie powodowej takie roszczenie.

Ponadto pozwany zarzucił, że oświadczenia o uznaniu długu składał bez świadomości, że mogą doprowadzić do przerwy w biegu przedawnienia, a zatem kwestionował, że do takiej przerwy doszło, a tym samym roszczenie banku jest przedawnione. Z dokumentów nie wynika też ,że bank informował dłużnika o możliwości wystąpienia z wnioskiem o dokonanie restrukturyzacji zadłużenia. Zakwestionował też skuteczność oświadczenia banku o wypowiedzeniu umowy kredytowej.

Pozwana dodatkowo podniosła, że weksel został wypełniony niezgodnie z deklaracją wekslową pozwanej ponieważ dotyczyła ona jedynie aneksu (...) do umowy. Według pozwanej przerwa biegu przedawnienia spowodowana oświadczeniami pozwanego o uznaniu długu nie mogła odnieść skutku wobec poręczyciela, który takich oświadczeń nie składał, a zatem roszczenie wobec pozwanej się przedawniło.

Sąd Okręgowy w Tarnowie zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 grudnia 2022 roku, sygn. akt V GC 51/22:

1. utrzymał nakaz zapłaty w mocy;

2. zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 5400 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony powodowej.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 1. 09. 2015r. pozwany R. D. jak prowadzący Firmę Handlowo Usługową (...) z siedzibą w K. zawarł z (...) Bank (...) S.A. w W. umowę nr. (...) o kredyt obrotowy (...) podstawiony do dyspozycji jako: kredyt w rachunku bieżącym (...). W ramach zawartej umowy bank udzielał kredytu odnawialnego w ramach limitu kredytowego do kwoty 500 000 zł . Środki te miały służyć do finansowania bieżącej działalności gospodarczej pozwanego. W umowie przewidziano możliwość wypowiedzenia kredytu w przypadkach opisanych w § 14 , a w § 15 znalazło się zobowiązanie do spłaty całości kredytu po jego wypowiedzeniu w ostatnim dniu wypowiedzenia.

Kolejno w dniach 31 sierpnia 2016r. i 30 sierpnia 2017.r bank zawierał z pozwanym aneksy do umowy oznaczone jako nr. (...) i nr.(...) przedłużając czas obowiązywania umowy do 1 09 2017r. i 1 09 2018r.

Jako zabezpieczenie wykonania umowy kredytowej R. D. wystawił weksel in blanco. Na odwrocie weksla znalazło się odręczne stwierdzenie „(...)” z podpisem D. S.. W dniu 30 sierpnia 2017.r zostały sporządzone deklaracje wystawcy weksla własnego podpisana przez R. D. oraz deklaracja poręczyciela weksla niezupełnego podpisana przez S. D.. W treści poręczeń wekslowych znalazły się również stwierdzenia, że weksel służy zabezpieczeniu roszczeń banku z tytułu zwartej umowy kredytowej oznaczonej numerem (...) - kredyt obrotowy (...) podstawiony do dyspozycji jako: kredyt w rachunku bieżącym biznes partner na kwotę 500 000zł.

Ponadto wedle par. 13 par. 3 aneksu nr. (...) zawartego 30 sierpnia 2017 zabezpieczeniem spłaty kredytu była także gwarancja spłaty kredytu udzielona w ramach (...) Banku (...) w wysokości stanowiącej 60% kwoty kredytu tj. w kwocie 300 000 zł.

Dowód: umowa z dnia 1.09. 2015r k- 10-13, aneks nr (...) k- 13-15, aneks nr. (...) k – 16-18, weksel k- 22, deklaracje wekslowe k – 23.

Pozwany kolejno w dniach 27 maja 2019r, 23 października 2020r, 3 marca 2021r zawierał z Bankiem (...) porozumienia w przedmiocie odroczenia i warunków spłaty wierzytelności wynikających z zawartej umowy (...). Z oświadczeń banku wynikało, że wstrzymane zostanie dochodzenie i egzekucja wierzytelności wynikających z przedmiotowej umowy pod warunkiem spłat zadłużenia przynajmniej w części w określonym terminie. Za każdy razem pozwany R. D. składał oświadczenia, że uznaje przedmiotowe wierzytelności banku. W 2021r oświadczył, że uznaje wierzytelności banku wynikające z zadłużenia, które wynosiło kwotę 408 662,19 zł , w tym z umowy kredytu wierzytelność ta wynosiła 151 169,29 zł, a z tytułu wypłaconej przez (...) gwarancji 238236,51 zł.

Dowód: oświadczenia (...) iR. D.k- 19-21.

Z tabelarycznego rozliczenia należności oraz odsetek i pozostałych kosztów kredytu wynika , że na dzień 28 lutego 2022r zaległość wynosiła 142377,81 zł, a na dzień 29 listopada 2022 powiększyła się do kwoty 149983,75 zł.

Dowód: rozliczenie kredytu k- 177-203.

W stosunku do zadłużenia objętego umową nr. (...) było prowadzone swoiste postępowanie restrukturyzacyjne odraczające płatność wymagalnej kwoty kredytu pod warunkiem wpłaty określonej kwoty stanowiącej niewielką część zadłużenia. Miały one miejsce w kolejnych latach 2018, 2019i 2020. Zadłużenie pozwanego również było objęte wypłaconą przez Bank (...) gwarancją w łącznej kwocie 257436,51 zł. na dzień 3 marca 2021r. obejmującej również kwoty dochodzenia należności i odsetki.

Dowód: oświadczenia o uznaniu długu oraz potwierdzenia zawarcia porozumienia k – 19- 21.

(...) w dniu 8 lutego 2022r wezwał pozwanych do wykupu weksla określając sumę wekslową na kwotę 142 232,84 zł . Termin płatności weksla ustalono na dzień 28 lutego 2022r. Wezwanie dla pozwanego zostało mu doręczone 25 lutego 2022r , a dla pozwana odebrała analogiczne wezwanie w dniu 17 lutego 2022r. w dniu 28 lutego 2022r weksel został wypełniony na kwotę 142 232,84 zł.

Dowód: wezwania do wykupu weksla wraz z potwierdzeniami odbioru przez pozwanych k- 24 – 27, weksel k-22.

W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy przedstawił m.in. następujące motywy swego rozstrzygnięcia:

Roszczenie wywiedzione w pozwie zasługiwało w całości na uwzględnienie. Przedmiotowe żądanie strona powodowa oparła na przedstawionym do akt sprawy wekslu, który został wydany jako weksel in blanco na zabezpieczenie roszczeń z tytułu zawartej umowy o kredyt na rachunku bankowym pozwanego R. D..

Przepis art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936r. – prawo wekslowe ( tj. DzU 2022r poz 282 ) dopuszcza możliwość wystawienia weksla niezupełnego (in blanco) i jego późniejszego uzupełnienia oraz reguluje kwestię zarzutu przysługującego dłużnikowi wekslowemu w przypadku uzupełnienia weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem, tzw. zarzutu uzupełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem. Artykuł 10 mówi o zawarciu porozumienia co do uzupełnienia weksla in blanco. Weksel in blanco pełni w obrocie gospodarczym funkcję gwarancyjną i stanowi dogodny instrument prawny w sytuacji, gdy strony zawierając umowę chcą zabezpieczyć ewentualne roszczenia pieniężne mogące z niej wyniknąć, ale w chwili zawarcia umowy nie są w stanie oznaczyć, np. wysokości roszczeń pieniężnych lub daty płatności. Strona będąca dłużnikiem wynikającego z zawartej umowy roszczenia pieniężnego wystawia weksel in blanco, np. podpisuje blankiet wekslowy bądź kartkę papieru i upoważnia drugą stronę, tj. wierzyciela do uzupełnienia weksla in blanco brakującymi elementami, np. sumą wekslową. Wekslem in blanco jest dokument zawierający co najmniej podpis wystawcy bądź akceptanta (ewentualnie awalisty) złożony w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, któremu świadomie brak niektórych ustawowych elementów weksla określonych w art. 1 lub 101 PrWeksl oraz, co do którego istnieje porozumienie między wystawcą, a remitentem – osobą, której wystawca wręczył weksel dotyczące warunków późniejszego uzupełnienia brakujących elementów, mogący po uzupełnieniu stać się wekslem zupełnym. Art. 10 PrWeksl mówi w swojej treści o wekslu niezupełnym w chwili wystawienia, to znaczy, że poza podpisem złożonym na dokumencie przez wystawcę weksla bądź akceptanta, czy awalistę powinno znajdować się w tym dokumencie słowo "weksel", aby było wiadome, że mamy do czynienia z wekslem niezupełnym, a nie innym niezupełnym dokumentem oraz, że wolą podpisującego było zaciągnięcie zobowiązania wekslowego. Samo podpisanie weksla in blanco w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego nie stwarza jeszcze zobowiązania wekslowego. Do powstania zobowiązania wekslowego konieczne jest wydanie dokumentu. Zgodne jest to z teorią umowną powstania zobowiązania wekslowego.

Z wydaniem weksla in blanco musi wiązać się upoważnienie do uzupełnienia weksla.

Wystawca podpisując się na blankiecie wekslowym poza intencją zobowiązania się wekslowo musi przenieść prawa z tego weksla na wekslobiorcę. Poza własnoręcznym podpisem w celu zobowiązania się wekslowo wręczenie stanowi istotną przesłankę powstania zobowiązania wekslowego i jest uzewnętrznieniem woli zobowiązania się wekslowo ze strony dłużnika wekslowego.

Kto umieścił swój podpis na blankiecie wekslowym ze świadomością, że dokument ten będzie lub może być wypełniony zobowiązaniem wekslowym, czyli podpisał blankiet w takich okolicznościach i w takiej formie, że według panujących w obrocie zapatrywań należało wnioskować, że miał zamiar zaciągnięcia zobowiązania wekslowego i tak podpisany blankiet oddał osobie trzeciej, ten podpisem swym w związku z oddaniem blankietu stworzył już z chwilą oddania dokumentu zobowiązanie swe do ponoszenia wekslowej odpowiedzialności po wypełnieniu blankietu treścią weksla, czyniącą zadość wymaganiom art. 1 (orz. SN z 2.5.1935 r., III C 138/34, RPEiS 1936, s. 151).

Z chwilą wydania weksla niezupełnego dochodzi do zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, przy czym zobowiązanie z takiego weksla jest jeszcze w pełni nieukształtowane.

Zobowiązanie wekslowe, wynikające z weksla własnego niezupełnego, wystawionego i wręczonego remitentowi w związku z zawarciem określonego stosunku prawnego powstaje, w zakresie wyznaczonym treścią nadaną mu wskutek jego uzupełnienia, z chwilą wręczenia. Ma ono charakter samodzielny i abstrakcyjny, niezwiązany z podstawą prawną przyjęcia zobowiązania. W dacie wydania jest nieukształtowane, co zakłada upoważnienie do jego ukształtowania przez każdoczesnego posiadacza. Uzupełnienie weksla stanowi warunek realizacji praw wekslowych z weksla wydanego w stanie niezupełnym (zob. post. SN z 13.2.2009 r., II CSK 452/08, Legalis).

Dla powstania ważnego zobowiązania wynikającego z wystawienia weksla in blanco wystarczy bowiem złożenie zgodnych oświadczenia stron tego stosunku, chociażby nawet nastąpiło to w sposób dorozumiany przez zachowania ujawniające wolę w sposób dostatecznie jasny i zrozumiały (wyr. SA w Warszawie z 15.9.2017 r., I ACa 917/16, Legalis). Wręczeniu weksla in blanco towarzyszy porozumienie dotyczące uzupełnienia weksla. Istnienie porozumienia co do uzupełnienia weksla jest obligatoryjne, związane jest z wystawieniem i wydaniem weksla in blanco. Z brzmienia art. 10 wynika konieczność istnienia porozumienia stron (zob. A. Szpunar, Komentarz, s. 77). Porozumienie jest wynikiem umowy pozawekslowej zawartej między osobą zobowiązaną z weksla, a osobą, która jest wierzycielem z weksla, tj. remitentem. Porozumienie zawiera upoważnienie nabywcy do uzupełnienia weksla oraz określa warunki i sposób uzupełnienia weksla. Porozumienie może być wyrażone w sposób wyraźny lub dorozumiany. Do oceny porozumienia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (zob. B. Bukojemska, Porozumienie wekslowe). Porozumienie wekslowe – jeżeli zostanie zawarte w formie pisemnej – nazywane jest deklaracją wekslową. Najczęściej deklaracja wekslowa jest pisemnym oświadczeniem podpisującego weksel, tj. wystawcy weksla ewentualnie także innego dłużnika wekslowego, np. awalisty, rzadziej deklaracja wekslowa jest umową zawartą pomiędzy wystawcą weksla, czy jego poręczycielem wekslowym a remitentem – pierwszy wierzycielem wekslowym. Jeżeli dłużnik twierdzi, że weksel był wydany in blanco, a wypełnienie jego nastąpiło niezgodnie z umową musi on najpierw udowodnić, że w jakiejkolwiek formie zawarto porozumienie; na nim spoczywa ciężar dowodu, a nie na posiadaczu weksla.

Ciężar dowodu, że weksel wypełniono niezgodnie z porozumieniem, spoczywa na dłużniku, który może korzystać ze wszystkich środków dowodowych przewidzianych w KPC (zob. orz. SN z 2.5.1930 r., C II 97/30, RPEiS 1930, s. 201; orz. SN z 24.10.1962 r., II CR 976/61, OSN 1964, poz. 27; NP 1964, Nr 11, s. 112 z glosą A. S. Ważbińskiego; orz. SN z 28.10.1963 r., II CR 249/63, OSN 1965, poz. 208; orz. SN z 24.2.1928 r., I C 273/27, Zb. Orz. SN 1928, poz. 27; wyr. SN z 17.1.2008 r., III CSK 193/07, PB 2008, Nr 5; wyr. SA w Poznaniu z 2.3.2005 r., I ACa 1413/04, OSA 2006, Nr 4, poz. 10; wyr. SA w Katowicach z 29.8.2007 r., I ACa 442/07, Biul. SA Katowice 2008, Nr 1; wyr. SA w Poznaniu z 9.3.2011 r., I ACa 122/11, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 31.3.2011 r., I ACa 164/11, Legalis).

W niniejszej sprawie zarówno wystawca weksla – R. D. Jak też poręczyciel S. D. przedłożyli do dyspozycji powodowego Banku deklaracje wekslowe, z których wynika upoważnienie wierzyciela do wypełnienia weksla w przypadku zaistnienia okoliczności opisanych w tych dokumentach. Żadne z pozwanych nie przedstawiło przy tym inicjatywy dowodowej, która mogłaby wskazywać, że weksel został wypełniony niezgodnie z deklaracjami wekslowymi będącymi w posiadaniu Banku. Weksel wypełniono zgodnie z treścią wynikającą z przedstawionych porozumień wekslowych przez podmiot do tego uprawniony. Dopiero brak jednego z tych warunków mógłby skutkować uznanie wypełnienia weksla za nieprawne, co z kolei skutkowałoby możliwością zwolnienia osoby zobowiązanej z odpowiedzialności wekslowej (orz. SN z 18.1.1935 r., III C 44/34, RPEiS 1935, s. 915).

Trzeba przy tym podkreślić, że w orzecznictwie stwierdzono, że w odniesieniu do remitenta odpowiedzialność dłużnika (poręczyciela wekslowego)jest o tyle łagodniejsza, że może on bez żadnych ograniczeń powołać się na zarzuty tzw. subiektywne, zwłaszcza związane ze stosunkiem podstawowym, a zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z treścią porozumienia wekslowego uznano nawet za mający istotne znaczenie (wyr. SN z 9.2.2005 r., II CK 426/04, Pr.Bank. 2006, Nr 1). Ograniczenia zawarte w art. 10 PrWeksl nie mają zastosowania wobec wystawcy weksla w sytuacji, w której remitent – po uzupełnieniu weksla – występuje do wystawcy z żądaniem spełnienia świadczenia. W niniejszej sprawie oboje z pozwanych złożyło ;wprawdzie ogólne i nie poparte jakimikolwiek dowodami; zarzuty braku istnienia zobowiązania pozwanego z tytułu zawartej umowy kredytowej jak też nie wypełnienie przez bank ustawowego wymogu informacyjnego w przedmiocie możliwej restrukturyzacji wymagalnego zadłużenia.

W ocenie sądu strona powodowa przedstawiła odpowiednie dokumenty potwierdzające powstanie wiążącej strony umowy kredytowej oraz wykazała, że pozwany nie wywiązał się w terminie z przyjętego na siebie obowiązku zaspokojenia roszczeń Banku z tytułu udzielonego mu kredytu na rachunku bieżącym. Do akt przedłożono również rozliczenie kredytu, które pozwala zweryfikować stan zadłużenia pozwanego R. D.. Bezpodstawny był także zarzut naruszenia przez stronę powodową przepisu art. 75c prawa bankowego ( tj. DzU z 2022r poz. 2324 ). Jak wynika z treści oświadczeń o uznaniu długu składanych przez R. D. poprzez te zabiegi był on w rzeczywistości poddany procesowi restrukturyzacji zadłużenia poprzez prolongatę spłaty kredytu, zgodę banku na zaspokojenie jego roszczeń jedynie w części. Charakter restrukturyzacyjny miało też skorzystanie przez stronę powodową z gwarancji (...) . Wedle zapisu art. 75c ust 3 prawa bankowego strona powodowa umożliwiła restrukturyzację zadłużenia pozwanego poprzez zmianę określonych w umowie warunków i terminów spłaty kredytu, uznając zapewne , że jest to uzasadnione oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Bank tym samym nie naruszył procedury wypowiedzenia umowy kredytowej, a zatem nie można stwierdzić, że wypowiedzenie i postawienie kredytu w stan wymagalności było bezskuteczne.

Nie można też stwierdzić, że brak informacji o skutkach uznania roszczeń banku nie spowodował przerwania biegu terminu przedawnienia roszczeń banku. Zgodnie z dyspozycją art. 123 kc. Bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Z kolei skutki biegu przedawnienia roszczeń reguluje art. 124 kc. poprzez zapis, że po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Skutkiem zaistnienia jednego ze zdarzeń, o których mowa w art. 123 KC, jest ponowne rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. Termin taki liczony jest od nowa od momentu zdarzenia przerywającego jego bieg. Przedawnienie tego samego roszczenia może być przerywane wielokrotnie (M. Pyziak-Szafnicka, w: M. Pyziak-Szafnicka, P. Księżak, Komentarz KC, 2014, art. 124, Nt 1). Regułą jest, że po przerwaniu biegu przedawnienia roszczenia bieg takiego terminu rozpoczyna się od początku w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie przerywające uprzedni bieg (P. Machnikowski, w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, 2017, art. 124, Nb 2). Regulacja ta jest na tyle jasna i klarowna, że nie może budzić jakichkolwiek problemów z jej wykładnią. Jednocześnie pozwany , będący jednocześnie przedsiębiorcą nie może powoływać się na nieznajomość powszechnie obowiązującego prawa i z tej przyczyny uwolnić się od odpowiedzialności. W tym stanie zarzut pozwanego, że doszło do przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego nie może być uznany za zasadny.

Również pozwana argumentowała, że uznanie roszczenia przez pozwanego nie może skutkować jej odpowiedzialnością ponieważ nastąpiło to bez jej wiedzy i zgody. Tym samym twierdziła, że z tej przyczyny wierzytelność Banku uległa przedawnieniu w stosunku do jej osoby.

Twierdzenie to nie jest zasadnie. Zgodnie z dyspozycją art. 32 pr. wekslowego poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył to jest w takim samym rozmiarze i takich samych granicach co osoba, za którą poręczył (orz. SN z 28.12.1957 r., I CZ 231/57, MoP 1993, Nr 3; orz. SN z 17.2.1982 r., I CR 13/82, MoP 1993, Nr 3, poz. 35). Jeżeli z treści deklaracji wekslowej wynika, że poręczeniem wekslowym objęto cały dług wystawcy weksla wynikający ze stosunku podstawowego, a nie tylko jego pewne, zindywidualizowane elementy, doszło jednocześnie do ograniczenia wysokości odpowiedzialności wekslowej poręczyciela wekslowego do określonej kwoty – oznacza to, że poręczyciel wekslowy odpowiada solidarnie z wystawcą za cały dług wystawcy ze stosunku podstawowego, określony w deklaracji wekslowej (art. 47 PrWeksl w zw. z art. 366 KC), przy czym odpowiedzialność ta trwa tak długo, jak długo istnieje zadłużenie wystawcy weksla (art. 366 § 2 KC). Roszczenie wekslowe przeciwko akceptantowi przedawnia się z upływem trzech lat od dnia płatności weksla, a więc odpowiedzialność awalisty akceptanta przedawnia się z mocy art. 31 tak samo, czyli po upływie trzech lat od dnia płatności weksla. Okres odpowiedzialności awalisty jest uzależniony od osoby poręczonego i od jego odpowiedzialności.

Nie wywołują żadnych zastrzeżeń stwierdzenia na temat surowego charakteru odpowiedzialności awalisty i wynikających z tego konsekwencji w sferze możliwości prowadzenia przez niego obrony w procesie wekslowym. Sąd Najwyższy w swych orzeczeniach kilkakrotnie przypominał, że samodzielność zobowiązania poręczyciela pociąga za sobą istotne zredukowanie możliwości podnoszenia przez niego zarzutów wobec posiadacza weksla. Do poręczenia wekslowego nie może mieć zastosowania art. 883 § 3 KC, stanowiący jeden z istotnych przejawów tzw. materialnej akcesoryjności poręczenia prawa cywilnego (art. 876 KC). Poręczyciel wekslowy władny jest bronić się zarzutami wynikającymi z treści weksla oraz zarzutami ze stosunku osobistego (pozawekslowego) łączącego go z wierzycielem wekslowym. Dowód istnienia takiej pozawekslowej więzi prawnej obciąża poręczyciela (art. 6 KC). Awalista nie może natomiast powoływać się wobec posiadacza weksla na zarzuty wynikające ze stosunków pozawekslowych wiążących awalistę z dłużnikiem wekslowym, za którego udzielone zostało poręczenie (awalatem), jak również na zarzuty ze stosunków pozawekslowych, łączących wystawcę (awalata) z remitentem. W stosunku do pozwanej nie znajduje też zastosowania art. 372 KC. Pozwana nie była bowiem stroną umowy pożyczki - ani pożyczkobiorcą, ani poręczycielem cywilnym odpowiadającym za niespłaconą przez pozwanego pożyczkę, co czyniłoby ją dłużnikiem solidarnym z tego tytułu (art. 366 KC). W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2018r. ( II CSK 370/17 ) SN zauważył, że poręczenie wekslowe i poręczenie według kodeksu cywilnego stanowią całkowicie odrębne instytucje, a dokonanie poręczenia wekslowego, nie stanowi jednocześnie udzielenia poręczenia według kodeksu cywilnego. Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo jak ten, za którego poręczył (art. 32 PrWeksl), a odpowiedzialność poręczyciela wekslowego, jest solidarna z innymi dłużnikami stosunku wekslowego (art. 47 PrWeksl). Awal jest instytucją służącą zabezpieczeniu zapłaty długu wekslowego i nie zabezpiecza wierzytelności ze stosunku podstawowego. Przedmiotem poręczenia udzielonego przez pozwaną nie była zatem należność z umowy pożyczki, lecz należność wekslowa, powstająca w wyniku wypełnienia weksla in blanco, która została skonkretyzowana w dacie wypełnienia weksla. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązanie wekslowe przedawnia się w terminie określonym w prawie wekslowym, a nie w terminie ustalonym dla zobowiązania, które zabezpiecza. Przedawnienie roszczenia z weksla własnego skierowane przeciwko wystawcy, zgodnie z art. 70 w zw. z art. 103 i 104 PrWeksl, liczy się od dnia płatności weksla (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1937 r., C II 3198/96, PPH 1937/1657, z dnia 5 lutego 1980 r. IV PR 376/79, OSNP 1980, nr 9, poz. 173, i z dnia 24 maja 2005 r., V CK 652/04, PUG 2005/11/34). Identycznie kształtuje się przedawnienie roszczenia z weksla in blanco, nie rozpoczyna ono zatem biegu do czasu wypełnienia weksla. W konsekwencji, przedawnienie roszczenia z weksla in blanco wręczonego - jak w analizowanym przypadku - bez wypełnienia daty płatności i bez zastrzeżeń, co do tej daty, rozpoczyna się z dniem płatności wpisanym na wekslu przez wierzyciela wekslowego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1938 r., C II 2245/37, OSP 1938, poz. 536 i z dnia 11 marca 1938 r., C II 2385/37, OSP 1938, poz. 539). Tożsama zasada obowiązuje w odniesieniu do roszczenia wekslowego z weksla in blanco skierowanego przeciwko poręczycielowi (art. 32 PrWeksl), które będzie podlegało przedawnieniu w terminie trzech lat od dnia płatności weksla (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1981 r., IV PRN 6/81, OSNC 1981, nr 11, poz. 225, z dnia 19 listopada 2004 r., V CK 228/04, OSP 2005, nr 11, poz. 130 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., V CSK 323/07, nie publ.). W orzecznictwie i doktrynie silnie akcentuje się odrębności między poręczeniem cywilnym i wekslowym, a dokonanie awalu nie stanowi równocześnie udzielenia poręczenia według kodeksu cywilnego. Awal zabezpiecza tylko zobowiązanie wekslowe, a nie wierzytelność ze stosunku podstawowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2001 r., V CKN 264/00, nie publ., z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 485/06, nie publ., z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 360/08, nie publ. i z dnia 23 października 2015 r., V CSK 713/14, nie publ.).

Z tych też przyczyn sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 12 lipca 2022r stosując wyżej przywołane przepisy prawa.

O kosztach rozstrzygnięto po myśli zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wynikającą z treści art. 98 k.p.c.

Pozwana apelacją zaskarżyła niniejszy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) błędne ustalenia faktyczne, polegające na ustaleniu, że Pozwana ad. 1 S. D. poręczyła za wszystkie zobowiązania Pozwanego ad. 2 R. D. wynikające z umowy kredytowej nr (...), podczas gdy poręczenie wekslowe dotyczyło wyłącznie zobowiązań z aneksu nr (...) do przedmiotowej umowy kredytu, co wynika wprost z treści deklaracji wystawcy weksla in blanco załączonej do pozwu. W konsekwencji powyższego, Pozwana ad. 1 nie powinna być w ogóle odpowiedzialna za żadne inne zobowiązania Pozwanego ad. 2 względem Banku, niż te objęte aneksem nr (...) do wspomnianej umowy kredytowej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 123 §1 pkt 2 k.c. w zw. z art. 118 k.c., poprzez uznanie, że oświadczenie o uznaniu długu złożone Bankowi przez Pozwanego ad. 2 R. D., odnosi skutek względem Pozwanej ad. 1 S. D., w ten sposób, że przerywa bieg terminu przedawnienia roszczeń Banku względem Pozwanej ad. 1, podczas gdy Pozwana nie ponosi konsekwencji prawnych oświadczenia o uznaniu długu, którego sama nigdy nie złożyła. Takie oświadczenie wywiera jedynie konsekwencje w sferze praw i obowiązków Pozwanego ad. 2 R. D..

Mając na względzie powyższe zarzuty, pozwana wniosła o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w T., V Wydział Gospodarczy z dnia 12 lipca 2022r., wydanego w sprawie o sygn. akt (...) w stosunku do Pozwanej ad. 1 S. D. oraz oddalenie powództwa w całości w stosunku do Pozwanej ad. 1 S. D.;

2) nieobciążanie Pozwanej ad. 1 kosztami postępowania za obie instancje;

3) zwolnienie Pozwanej od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od apelacji.

Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o:

1) oddalenie apelacji pozwanej S. D. w całości jako całkowicie bezzasadnej,

2) zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i poczynione na ich podstawie rozważania prawne, uznając je za własne. W istocie apelacja podejmują polemikę z rozstrzygnięciem Sądu I instancji, wskazując argumenty, co do których Sąd I instancji odniósł się już w motywach swego rozstrzygnięcia, a wobec faktu, że Sąd II instancji podziela ustalenia i rozważania prawne Sądu I instancji, tym samym zbędnym jest ich ponowne przytaczanie.

Odnosząc się do istoty braku podstaw do uwzględnienia apelacji, w kontekście podstawy odpowiedzialności pozwanej, należy jedynie podkreślić i wskazać za Sądem I instancji, że:

Pozwana nie była bowiem stroną umowy pożyczki - ani pożyczkobiorcą, ani poręczycielem cywilnym odpowiadającym za niespłaconą przez pozwanego pożyczkę, co czyniłoby ją dłużnikiem solidarnym z tego tytułu (art. 366 KC). W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2018r. ( II CSK 370/17 ) SN zauważył, że poręczenie wekslowe i poręczenie według kodeksu cywilnego stanowią całkowicie odrębne instytucje, a dokonanie poręczenia wekslowego, nie stanowi jednocześnie udzielenia poręczenia według kodeksu cywilnego. Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo jak ten, za którego poręczył (art. 32 PrWeksl), a odpowiedzialność poręczyciela wekslowego, jest solidarna z innymi dłużnikami stosunku wekslowego (art. 47 PrWeksl). Awal jest instytucją służącą zabezpieczeniu zapłaty długu wekslowego i nie zabezpiecza wierzytelności ze stosunku podstawowego. Przedmiotem poręczenia udzielonego przez pozwaną nie była zatem należność z umowy pożyczki, lecz należność wekslowa, powstająca w wyniku wypełnienia weksla in blanco, która została skonkretyzowana w dacie wypełnienia weksla. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązanie wekslowe przedawnia się w terminie określonym w prawie wekslowym, a nie w terminie ustalonym dla zobowiązania, które zabezpiecza. Przedawnienie roszczenia z weksla własnego skierowane przeciwko wystawcy, zgodnie z art. 70 w zw. z art. 103 i 104 PrWeksl, liczy się od dnia płatności weksla (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1937 r., C II 3198/96, PPH 1937/1657, z dnia 5 lutego 1980 r. IV PR 376/79, OSNP 1980, nr 9, poz. 173, i z dnia 24 maja 2005 r., V CK 652/04, PUG 2005/11/34). Identycznie kształtuje się przedawnienie roszczenia z weksla in blanco, nie rozpoczyna ono zatem biegu do czasu wypełnienia weksla. W konsekwencji, przedawnienie roszczenia z weksla in blanco wręczonego - jak w analizowanym przypadku - bez wypełnienia daty płatności i bez zastrzeżeń, co do tej daty, rozpoczyna się z dniem płatności wpisanym na wekslu przez wierzyciela wekslowego.

Należy dodać, że pozwana jako poręczyciel wekslowy, mogłaby podnosić zarzut przedawnienia roszczenia, gdyby w chwili wypełnienia weksla roszczenie było już przedawnione, W istocie pozwana takiego zarzutu wprost nie podnosiła, a nawet gdyby, to z realiów prawidłowo ustalonego stanu faktycznego brak byłoby podstaw do uwzględnienia takiego zarzutu.

Tym samym brak jest także podstaw do zakwestionowania argumentacjo podniesionej w odpowiedzi na apelacje złożonej przez powoda pismem z dnia 23 lipca 2024 r., którą Sąd Apelacyjny także podziela, co czyni zbędnym jej powtarzanie.

Dlatego brak było podstaw do uwzględnienia podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego.

Dlatego też Sąd Apelacyjny, uznając apelację za bezzasadną, orzekł jak w pkt 1 sentencji na mocy art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami orzeczono jak w pkt 2 sentencji według zasady odpowiedzialności za wynik postępowania określonej w art. 98 § 1 k.p.c., w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a co do wysokości odnośnie zwrotu kosztów zastępstwa, zgodnie z stawkami określonym w § 2 pkt 6 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 05.11.2015 r. poz. 1804; zm. Dz.U. z 12.10.2016 r. poz. 1667).