sygn. I AGa 305/22 25 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 25 listopada 2025, sygn. I AGa 305/22

Data orzeczenia 25 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Bartosz Pniewski

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 33 kc art. 98 kpc art. 99 kpc art. 102 kpc art. 233 kpc art. 316 kpc art. 385 kpc art. 391 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)

art. 450 kc art. 453 kc art. 506 kc art. 840 kpc art. 860 kc art. 867 kc

Sygn. akt I AGa 305/22
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 25 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO (del.) Bartosz Pniewski
po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa E. G. (1), M. G. (1)

przeciwko J. G. (1), K. G.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt IX GC 432/21

1.

oddala apelację; 


2.

zasądza od E. G. (1) na rzecz J. G. (1), K. G. kwoty po 1012,50 (tysiąc dwanaście 50/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te kwoty do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; 


3.

zasądza od M. G. (1) na rzecz J. G. (1), K. G. kwoty po 1012,50 (tysiąc dwanaście 50/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te kwoty do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.


Sygn. akt I AGa 305/22
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
Powodowe M. G. (1) i E. G. (1) w pozwie skierowanym przeciwko K. G. i J. G. (1) wnieśli o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 grudnia 2019 roku wydanego w sprawie akt:(...) oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz powodów kosztów procesu. Na uzasadnienie swojego żądania powodowie podali, że na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31.12.2019 r. sygn. akt: (...), Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla K.w K. M. W. pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. zawiadomiła powoda M. G. (1) o wszczęciu egzekucji na postawie ww. tytułu wykonawczego. W związku z tym komornik dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i kwoty należnej od Urzędu Skarbowego. Tymczasem zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym wygasło, ponieważ w dniu 26 lutego2020 r. pozwany J. G. (1) wypłacił ze wspólnego rachunku bankowego (...) (...) s.c. na swoją rzecz kwotę odpowiadającą wysokości należności głównej tj. 90.400 zł, jednocześnie zaspokajając powstały dług za 2013 rok czyli okres objęty powództwem. Ponadto J. G. (1) w dniu 19.03.2020 r. dokonał również wypłaty kwoty 53 689,80 zł. Na skutek dokonanych przelewów roszczenie pozwanych zostało zaspokojone, ponieważ dotyczyło rozliczenia zysku spółki (...) za 2013 rok, zatem brak jest podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko powodom.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i wskazali, że nie zostali zaspokojeni, ponieważ wpłaty powodów z dnia 19.03.2020 r. i 26.06.2020 r. nie dotyczyły roszczeń objętych postępowaniem egzekucyjnym. Pozwani od kilku lat nie pobierali pełnej wysokości należnych im zysków z tytułu uczestnictwa w spółce cywilnej (...). Przelew z 19.03.2020 r. dotyczył należnego pozwanym zaległego zysku za 2013 r., ponieważ z treści uzasadnienia wyroku pozwani powzięli informację, że o taką kwotę dodatkowo pobrali mniej zysku w 2013 r. Podobny charakter miała wypłata z dnia 26.06.2020 r. i pozostałe wypłaty, bowiem stanowiły one zrównanie pobranych przez pozwanych kwot z pobranymi przez powodów wypłatami zysków, a nie z zaspokojeniem należności wynikających z wyroku. Poza tym, wypłaty dokonywane przez pozwanych były wypłatami z rachunku spółki cywilnej, a nie z rachunków należących do powodów. Nie można tych wpłat zaliczać na poczet spłat zasądzonych wyrokiem, ponieważ to nie spółka jest dłużnikiem pozwanych a powodowi zgodnie z wyrokiem. Pozwani przelewem z dnia 17.08.2021 r. zwrócili spółce (...) kwotę 90.400 zł objętą przelewem z dnia 26.06.2020 r. Powodowie nie zaspokoili dobrowolnie pozwanych żadną kwotą.
Wyrokiem wydanym w dniu 25 sierpnia 2022 roku Sąd Okręgowy w K.oddalił powództwo (pkt I) oraz zasądził solidarnie od powodów E. G. (1) i M. G. (1) na rzecz pozwanych J. G. (1) i K. G. kwotę 5 400 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 31.12.2019 r. sygn. akt: (...) zasądzono od M. G. (1) i E. G. (1) na rzecz J. G. (1) i K. G. solidarnie kwotę 90.400 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 21.04.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1.01.2016 r. do dnia zapłaty a także kwotę 11.374,17 zł tytułem kosztów procesu. Sprawa, w wyniku której zapadł ww. wyrok, dotyczyła rozliczenia zysku między stronami za 2013 r.
Strony zawiązały spółkę cywilną (...), w trakcie trwania której okazało się, że M. i E. G. (1) pobrali większą kwotę zysku niż im przypada. W związku z tym strony zawarły porozumienie, w którym M. i E. G. (1) zobowiązali się spłacić J. i K. G. zyski za lata 2008-2012 w kwocie 452.000 zł. Kwota ta została rozłożona na 5 rat po 90.400 zł. Wyrównanie pobrań zysku miało nastąpić z zysku wypracowanego w spółce.
Na podstawie tytułu wykonawczego tj. wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31.12.2019 r. sygn. akt: (...), Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla K. (...) w K. – M. W. pismem z dnia 4.01.2021 r. zawiadomiła powoda M. G. (1) o wszczęciu egzekucji na postawie ww. tytułu wykonawczego.
W dniu 10.04.2019 r. z rachunku bankowego spółki (...)przelano na konto J. i K. G. kwotę 271.200 zł tytułem zwrotu zysków za lata 2014-2016 r. (3x 90.400 zł). W dniu 30.07.2019 r. przelano kwotę 90.400 zł tytułem zwrotu zysku za 2017 r. W ten sposób strony rozliczyły się za lata 2014-2017 r., natomiast zapadły wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 31.12.2019 r. sygn. akt: (...) określił rozliczenie za 2013 r.
Poza tym pozwany J. G. (1) przelewem z dnia 19.03.2020 r. z konta spółki (...) przelał na konto pozwanych kwotę 53.689,80 zł oraz w dniu 26.06.2020 r. kwotę 90.400 zł. Przelewem z dnia 17.08.2021 r. pozwani zwrócili spółce kwotę 90.400 zł objętą przelewem z dnia 26.06.2020 r.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na tej podstawie, że cała należność została uiszczona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>), istotne jest tylko to, czy wierzyciel otrzymał swoją należność (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1974 r., III CRN 377/73). Zdaniem Sądu Okręgowego powodowie pominęli fakt, że wprawdzie pierwotnie pozwany J. G. (1) przelewem z dnia 26.06.2020 r. z konta spółki (...) przelał na konto pozwanych kwotę 90 400 zł, to następnie przelewem z dnia 17.08.2021 r. pozwani zwrócili spółce tą kwotę, jednocześnie wyrażoną jednoznacznie w treści tytułu wykonawczego tj. wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31.12.2019 r. sygn. akt: (...). Sąd Okręgowy podkreślił również, że powodowie nie sprecyzowali także, czy w związku z tym faktem wnoszą o pozbawienie tytułu wykonawczego w części, a jeśli tak to w jakiej. Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo jego ograniczenia - powinno to być zawarte już w żądaniu pozwu, ewentualnie w zależności od zmiany okoliczności sprawy - na dalszym etapie postępowania. Dokładne określenie żądania należy do powoda. Natomiast, mimo, że pozwany J. G. (1) przelewem z dnia 19.03.2020 r. z konta spółki (...) przelał na konto pozwanych kwotę 53 689,80 zł, kwota ta nie wynika jednoznacznie z tytułu wykonawczego. Powodowie nie przedstawili konkretnych wyliczeń, że w kwocie tej zawierają się odsetki czy koszty procesu zasądzone w tytule wykonawczym. Do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania poprzez spełnienie świadczenia nie może być wątpliwości, że roszczenie objęte tytułem wykonawczym zostało faktycznie spełnione przez dłużnika. Zdarzeniem prowadzącym do wygaśnięcia zobowiązania, na które powołują się powodowie jest spełnienie świadczenia, jednak świadczenie to musi być spełnione zgodnie z treścią i celem zobowiązania przez jego wykonanie, co do czego nie może być wątpliwości. Tymczasem pozwani zwrócili na konto spółki kwotę 90.400 zł, a kwoty 53.689,80 zł wobec braku przedstawienia przez powodów chociażby konkretnych wyliczeń, że sumę tę można uznać za wypełnienie tytułu wykonawczego chociaż w części (i braku określenia tej części) nie pozwalało na pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Spełnienie świadczenia stanowi najpowszechniejsze i najbardziej typowe (modelowe) zdarzenie prowadzące do wygaśnięcia zobowiązania, jednak ze względu na moc prawomocnego wyroku – tytułu wykonawczego nie może być uznany za wygaśnięcie zobowiązania każdy przepływ pieniężny między dłużnikiem a wierzycielem. Musi istnieć pewność co do tego, że zostało zaspokojone konkretne roszczenie z danego tytułu wykonawczego, którego pobawienia wykonalności dłużnik się domaga. W ocenie Sądu Okręgowego należało uwzględnić, że pozwani zwrócili kwotę 90.400 zł., natomiast nie zostało udowodnione przez powodów, że kwotę 53.689,80 zł należałoby z całą pewnością uznać za częściowe wykonanie tytułu wykonawczego - przez pozwanych przelew na ww. kwotę został zatytułowany jako zysk za 2013 r., podczas gdy zysk ten stanowiła kwota 90.400 zł, która została oddana zwrotnym przelewem. Poza tym pozwani w odpowiedzi na stanowisko powodów, że kwota ta prawdopodobnie stanowi koszty sądowe i odsetki – zaprzeczyli temu w odpowiedzi na pozew. Z przedłożonych zestawień operacji bankowych z konta spółki wynika również, że na konto bankowe pozwanych były przelewane także inne kwoty, zatem strony łączą inne rozmaite rozliczenia, dlatego tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, aby tak naprawdę przypadkowo wskazana przez powodów kwota wysokości 53 689,80 zł mogła być uznana za częściowe zaspokojenia roszczenia zasądzonego tytułem wykonawczym. Sąd nie miał również wątpliwości, że rozliczenia między stronami - wyrównanie pobrań zysku miało nastąpić z zysku wypracowanego w spółce, zatem dokonywanie przelewu z rachunku bankowego spółki czy na ten rachunek było właściwe.
Konsekwencją oddalenia powództwa było obciążenie powodów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> kosztami procesu, które ponieśli pozwani (punkt II wyroku) tj. wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika pozwanych będącego radcą prawnym w wysokości 5.400 zł ustalonej na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Apelację od tego wyroku wnieśli powodowie zaskarżając go w punkcie I w zakresie kwoty 53 689,80 zł oraz w punkcie II. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

I.
naruszenie przepisów postępowania:

1.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez niezastosowanie zasady swobodnej oceny dowodów polegający na wybiórcze i powierzchownej analizie materiału dowodowego oraz dokonaniu oceny dowodów zgromadzonych w sprawy w sposób dowolny co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na błędnym uznaniu że kwota 53689,80 zł przelana przez J. G. (1) w dniu 19 marca 2020 roku z rachunku spółki (...) (...) na jego konto osobiste nie wynika z tytuły wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego wK.z dnia 31 grudnia 2019 roku wydanego w sprawie (...), opatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 9 grudnia 2020 roku i nie stanowi jego częściowej realizacji, podczas przeprowadzone w sprawie dowody prawidłowo ocenia na potwierdzały iż wpłata tej kwoty stanowiła w sposób oczywisty realizacją tytułu wykonawczego o czym świadczy chociażby tytuł przelewu a co więcej z takiego założenia wychodzili sami powodowie jak i pozwaniu gdyż nie było żadnych innych podstaw dla wypłaty tej kwoty w zakresie realizacji zaległych rozliczeń za 2013 roku pomiędzy stronami nie zapadło żadne inne rozstrzygnięcie sądowe dotyczące rozliczeń w spółce poza wyżej wymienionym wyrokiem, a zatem wyżej wymieniony tytuł wykonawczy został niewątpliwie zrealizowany przynajmniej w części,

2.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo już w sprawie zachodził wypadek szczególnie uzasadniony w postaci uzasadnionego przekonania powodów zasadności powództwa w całości w chwili jego wniesienia pozwu zostało się bowiem częściowo bezzasadny wyłącznie wskutek niezrozumiałych przewrotnych działań pozwanych podjętych w czasie gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie było już w toku to jest zwrotu na konto spółki (...) (...) s.c. część wypłaconych poprzednio tytułem realizacji tytułu wykonawczego środków wpłacić 90400 zł co w efekcie powinno było uzasadnienie zastosowanie wyżej wymienionych przepisuje dostąpienia do obciążania powodów kosztami procesu poniesionymi przez pozwanych to jest z kosztami zastępstwa procesowego jak również zasądzenie od pozwanych na rzecz powodów kosztów postępowania przed dokonaniem prawidłowej oceny stanu faktycznego,

II.
błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez uznanie że kwota 53689,80 zł przelana przez J. G. (1) w dniu 19 marca 2020 roku z rachunku spółki na jego konto osobiste nie wynika z tytułu wykonawczego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 grudnia 2019 roku wydanego w sprawie (...) opatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 9 grudnia 2020 roku i nie stanowi jego realizacji przynajmniej w części podczas gdy w tytule przelewu J. k.określił tę kwotę jako zaległy zysk za 2013 rok na podstawie wyroku sądu i w momencie jego wykonanie zarówno powodowej jak i pozwany traktowali wykonane przelew w ten sposób że stanowił on wyłącznie łącznie z wpłatą kwoty 90400 zł realizację wyroku Sądu Okręgowego nie było bowiem żadnego innego uzasadnienia do dokonania takiego przelewu wobec braku jakichkolwiek zaległych rozliczeń ze 2013 roku między stronami postępowań niż wynikające z wyżej wymienionego tytułu.

W oparciu o te zarzuty powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku:

1.
w zakresie punktu I poprzez pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 grudnia 2019 roku sygnatura akt (...) opatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 9 grudnia 2020 roku w zakresie punktu I tego tytułu w odniesieniu do odsetek ustawowych liczonych od dnia 21 kwietnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku w kwocie 5052,49 zł odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 19 marca 2020 roku w kwocie 27759,62 zł oraz należności głównej w zakresie kwoty 9506,52 zł jak również w zakresie punktu II tego tytułu to jest kwoty 11374,17 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w całości,

2.
w zakresie punktu II poprzez zasądzenie od pozwanych na rzecz powodów solidarnie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Ewentualnie powodowie wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Krakowie, zaś w każdym przypadku o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kosztów postępowania apelacyjnego.
Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.


Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna, choć za oddaleniem powództwa przemawiają inne powody niż przyjęte przez Sąd Okręgowy. Poza zakresem zainteresowania Sądu Okręgowego pozostała bowiem podstawowa kwestia, która powinna być zbadana przez ten Sąd w pierwszej kolejności. Powództwo przeciwegzekucyjne skierowane jest na pozbawienie lub ograniczenie wykonalności tytułu wykonawczego, a zatem może być realizowane tylko pod warunkiem, że istnieje potencjalna możliwość wykonania tytułu wykonawczego. Prawo do wytoczenia powództwa opozycyjnego dłużnik traci z chwilą wyegzekwowania świadczenia objętego tytułem wykonawczym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2010 r. II CSK 592/09). W orzecznictwie i doktrynie zgodnie przyjmowany jest pogląd, że w razie zupełnego zaspokojenia roszczenia z egzekucji na podstawie danego tytułu wykonawczego odpada w całości możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a>, gdyż zgasła wykonalność wykonanego w całości tytułu wykonawczego (wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 1988 r., I CR 255/88 , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1978 r., III CKN 310/77, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1997 r., III CKN 41/97). Stanowisko to jest oczywiste, jeśli zważyć, że powództwo przeciwegzekucyjne skierowane jest na pozbawienie lub ograniczenie wykonalności tytułu wykonawczego. Częściowe zaspokojenie w drodze egzekucji świadczenia objętego tytułem wykonawczym powoduje natomiast częściowe pozbawienie tytułu zdatności egzekucyjnej i w tym zakresie powództwo przeciwegzekucyjne nie może zostać uwzględnione. Do zgaśnięcia wykonalności tytułu wykonawczego, zarówno częściowej, jak i całkowitej może dojść przed wytoczeniem powództwa przeciwgzekucyjnego, jak również w toku zainicjowanego nim procesu. W każdym przypadku sąd rozpoznający sprawę w z takiego powództwa powinien ustalić, czy i w jakim zakresie należności objęte tytułem wykonawczym zostały zaspokojone w drodze przymusu.
Sąd Apelacyjny w oparciu o informację uzyskaną od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w dla K. w K. M. W. ustalił, że aktualnie na podstawie zwalczanego w niniejszym procesie tytułu wykonawczego wyegzekwowana została łącznie kwota 113 157,77 zł, a kwota 2809,89 zł została złożona do depozytu sądowego (k. 265). Z dodatkowej informacji Komornika wynika, że aktualnie do wyegzekwowania pozostaje jedynie kwota 27 643, 54 zł tytułem należności głównej i kwota 12 204, 63 zł tytułem odsetek (k. 267). Granicami apelacji określonymi poprzez zakres zaskarżenia i wnioski apelacyjne objęto oddalenie powództwa wyłącznie co do odsetek ustawowych liczonych od dnia 21 kwietnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku w kwocie 5052,49 zł odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 19 marca 2020 roku w kwocie 27759,62 zł, należności głównej w zakresie kwoty 9506,52 zł jak również zasądzonej w punkcie II tego tytułu kwoty 11374,17 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W konsekwencji uwzględniając zakres zaskarżenia apelacją stwierdzić należy, że zgodnie z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316)">art. 316 k.p.c.</a> zasadą aktualności orzekania, mającą również zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym, w chwili obecnej przedmiotem oceny jest wyłącznie zasadność pozbawienia wykonalności wskazanego tytułu wykonawczego w zakresie należności głównej w kwocie 9506,52 zł, bowiem, zarówno koszty procesu w kwocie 11374,17 zł, jak i odsetki za okres wskazany we wnioskach apelacji zostały wyegzekwowane.
Zarzuty apelacji dotyczą wyłącznie naruszenia przepisów prawa procesowego i są wymierzone w głównej mierze w dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę materiału dowodowego i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny co do zasady podziela i przyjmuje również za podstawę własnego wyrokowania ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy, choć częściowo zarzutom apelacyjnym nie sposób odmówić racji. Przede wszystkim wbrew ocenie Sądu Okręgowego tytuł przelewu z dnia 26 czerwca 2020 roku „zrównanie pobrań na rzecz KJ G. za ro 2013” wbrew stanowisku Sąd I instancji ewidentnie wskazuje, że przelew miał być w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w K. wydanego w sprawie (...). Zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji był niekonsekwentny, gdyż literalnie potraktował tytuł dwóch innych przelewów, dokonanych w dniu 10 kwietnia 2019 roku oraz 30 lipca 2019 roku – przelewy zatytułowane: „zrównanie pobrań na żecz (pisownia oryginalna) KJ G. za lata 2014 2015 2016” w kwocie 271 200 zł dokonany na konto J. G. (1), i „zrównanie pobrań na rzecz KJ G. rok 2017” w kwocie 90 400 zł dokonany także na konto J. G. (1), i przyjął, że nie zostały one zlecone celem wykonania porozumienia, lecz rozliczenia zysków za lata 2014-2017, choć zrównanie pobrań skłania do wniosku, że były to przelewy mające na celu rozliczenie wynikające z porozumienia, a nie wypłatę zysków za lata 2014-2017. Brak jest jednak w aktach sprawy jakichkolwiek danych o ustaleniach stron na temat wypłaty zysków za lata 2014-2017, zaś zgromadzone w aktach wyciągi z rachunku bankowego konta wspólników prowadzą do wniosku, że zyski nie były dzielone na rzecz każdego z małżeństw, lecz jedynie na rzecz J. G. (1) i to akurat w kwotach pokrywających się z przyjętym porozumieniem. Nie można przy tym podzielić rozumowania Sądu I instancji, iż wykonanie w dniu 17 sierpnia 2021 roku, a zatem ponad rok od rzekomego wykonania zobowiązania zwrotu świadczenia (przyjmując, iż J. G. (1) mógł spełnić w imieniu pozwanych należne mu świadczenie, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia) przez J. G. (1) anulowało skutek spełnienia świadczenia. Po pierwsze, wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego, chociażby cała wierzytelność była już wymagalna, chyba że przyjęcie takiego świadczenia narusza jego uzasadniony interes (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 450)">art. 450 k.c.</a>). J. G. (1) nie wykazał w jaki sposób przyjęcie świadczenia miałoby naruszać interes jego i jego żony. Po wtóre, spełnienie świadczenie umarza z mocy prawa zobowiązanie dłużnika. Wierzyciel nie jest uprawniony do „odnowienia” tego samego zobowiązania, po jego spełnieniu, przez zwrot przedmiotu świadczenia i to tym bardziej, gdy nie nastąpił on niezwłocznie po dniu wykonania zobowiązania. Stąd zaprezentowana przez Sąd I instancji interpretacja zachowania J. G. (1), który po odebraniu pozwu zwrotnie przelał na rachunek bankowy wspólników kwotę 90 400 zł, uprzednio przekazaną na swój rachunek bankowy nie zasługuje na aprobatę. Nie oznacza to jednak, że przekazanie przez J. G. (1) środków z rachunku bankowego wspólników spółki cywilnej na jego własny rachunek doprowadziło do spełnienia świadczenia objętego tytułem wykonawczym i uzasadnia pozbawienie go wykonalności.
Do wygaśnięcia zobowiązania stwierdzonego tytułem wykonawczym dochodzi gdy zobowiązany spełnia świadczenia nim objęte zgodnie z jego treścią, chyba że strony zawarły umowę odnowienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 506)">art. 506 k.c.</a>), dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 453)">art. 453 k.c.</a>) lub strony następczo w inny sposób zmodyfikowały treść zobowiązania objętego tym tytułem. W wyroku wydanym przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 31 grudnia 2020 w sprawie (...) zasądzona została od M. G. (1) i E. G. (1) na rzecz J. G. (1) i K. G. solidarnie kwota 90400 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 21 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, a także kwota 11374,17 zł tytułem kosztów procesu. Nie budzi wątpliwości, że zobowiązanymi do wykonania stwierdzonego tym wyrokiem obowiązku zapłaty byli M. G. (1) i E. G. (1), w wyroku nie zastrzeżono przy tym, aby źródłem pochodzenia środków miały być środki wspólników (...) (...) s.c. Zgodnie z treścią wyroku wykonanie obowiązku zapłaty powinno było zatem nastąpić przez M. G. (1) lub E. G. (1) ze środków pochodzących z ich majątku, a nie odrębnego od niego majątku wspólników spółki cywilnej objętego współwłasnością łączną. Podkreślić należy, że jakkolwiek spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, nie może być również uznana za jednostkę organizacyjną określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 33(1))">art. 33
(

1) k.c.</a> i jest wyłącznie wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników, ukształtowanym dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 860)">art. 860 k.c.</a>), to dla realizacji tego celu posiada wyodrębniony majątek, który jest wspólnym majątkiem wspólników. Cechy tego majątku - niemożność rozporządzania udziałem i zaspakajania z udziału oraz niemożność podziału majątku w czasie trwania spółki nadaje mu charakter współwłasności łącznej. Wspólność łączna oznacza niepodzielność majątku oraz brak określenia wysokości udziałów przysługujących poszczególnym wspólnikom; każdy z nich jest współwłaścicielem majątku jako całości oraz każdej rzeczy i prawa wchodzącej w jego skład. Przepis ten ma charakter przepisu o charakterze imperatywnym, jego zastosowanie nie może być zatem wyłączone przez wspólników ani w umowie spółki cywilnej, ani odrębnym porozumieniu. Ograniczenie to nie dotyczy reguł kształtowania przez wspólników ich udziału w zyskach i stratach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 867)">art. 867 k.c.</a>) oraz ich podziału i wypłaty (868 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>). Wspólnicy w tym zakresie dysponują bowiem szeroką swobodą ograniczoną jedynie zakazem wyłączenia wspólnika od zysku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 867;art. 867 zd. 4)">art. 867 zd. 4 k.c.</a>). W pełni dopuszczalne było zatem zawarcie przez strony w dniu 15 października 2013 roku porozumienia czasowo modyfikującego określone w § 8 umowy spółki reguły podziału i wypłaty zysków w ten sposób, że w latach 2013 – 2017 miało nastąpić wyrównanie wypłaty zysków na rzecz J. G. (1) i K. G. za lata 2008 – 2012 poprzez pobranie przez nich dodatkowo w każdym roku kwoty 90 400 zł. W porozumieniu założono zatem, że z wypracowanego zysku stanowiącego majątek wspólny wspólników spółki cywilnej w każdym z pięciu kolejnych lat począwszy od 2013 roku w pierwszej kolejności dojdzie do wyrównania części zysku należnego, a nie wypłaconego J. G. (1) i K. G., natomiast w już w pierwszym roku wykonanie porozumienia doprowadziło do powstania sporu zakończonego dopiero wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 31 grudnia 2020 w sprawie (...). Konstrukcja żądania pozwu w tej sprawie i uwzględniającego go wyroku zakładała wyłącznie porównanie wysokości należności, które J. G. (1) i K. G. powinni otrzymać w 2013 roku przy uwzględnieniu wypłaty na ich rzecz w pierwszej kolejności kwoty 90 400 zł i podziału reszty zysku w równych częściach, z kwotą którą faktycznie otrzymali, nie odnosiła się natomiast do kwestii, czy pozostałą część zysku ponad należną im w tym roku pobrali M. G. (1) i E. G. (1). Okoliczność ta powinna była natomiast mieć istotne znaczenie z punktu widzenia określenia osób zobowiązanych do zapłaty żądanej przez J. G. (1) i K. G. należności oraz źródła jej finansowania, bowiem jedynie w przypadku pobrania przez M. G. (1) i E. G. (1) części zysku kosztem dwojga pozostałych wspólników z naruszeniem reguł określonych w porozumieniu zawartym w dniu 15 października 2013 roku byliby oni zobowiązani do zapłaty ze środków ze swojego majątku osobistego, a nie majątku wspólników spółki cywilnej. W przeciwnym wypadku środki pozostałe na rachunku bankowym wspólników spółki cywilnej mogły być wypłacone bez wyroku sądu przez każdego z uprawnionych na podstawie wskazanego porozumienia. Jednoznaczna treść wyroku Sądu Okręgowego w K. wydanego w dniu 31 grudnia 2020 w sprawie (...) wskazuje, że obowiązek zapłaty przez M. G. (1) i E. G. (1) nie mógł nastąpić ze środków wspólników spółki cywilnej, co poniekąd potwierdza również skierowanie egzekucji nie do tego majątku, w szczególności wierzytelności na rachunku bankowym wspólników spółki cywilnej, ale do majątku M. G. (1) oraz E. G. (1), w tym wierzytelności na ich osobistych rachunkach bankowych. Ponadto poza sporem natomiast pozostaje również, że to J. G. (1) wykonał przelewy środków zgromadzonych na rachunku bankowym wspólników spółki cywilnej na swój własny rachunek bankowy, a brak jest podstaw, aby uznać, że przelew ten był dokonany przez J. G. (1) w wykonaniu zobowiązania ciążącego na M. G. (1) oraz E. G. (1) na podstawie wskazanego wyroku. Nie zostało wykazane by M. G. (1) i E. G. (1) upoważnili J. G. (1) do wykonania w ich imieniu wskazanego zobowiązania.
Argumenty te są również w pełni aktualne w odniesieniu do wykonania przez J. G. (1) przelewu kwoty 53 689,80 zł, przy czym w tym przypadku należy także zauważyć, że tytuł przelewu został określony jako „zaległy zysk za 2013 rok na podstawie wyroku sądu”, co należy wiązać nie z samym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. wydanym w dniu 31 grudnia 2020 w sprawie (...), ale jego uzasadnieniem, w którym wskazano na niedopłatę na rzecz J. G. (1) i K. G. kwoty 36705,30 zł ponad kwotę zasądzoną kwotę 90 400 zł. Kwota przelewu odpowiada tej kwocie oraz naliczonych od niej odsetek ustawowych i odsetek ustawowych za opóźnienie począwszy dnia następującego po roku obrotowym 2013, a więc od 1 stycznia 2014 roku do dnia poprzedzającego dokonanie przelewu – 18 marca 2020 roku.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, przewidującego możliwość nie obciążania, w wypadkach szczególnie uzasadnionych, strony przegrywającej kosztami. Stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> opiera się na dyskrecjonalnej władzy sędziego i zasadniczo uwzględnia poczucie sprawiedliwości i zasady słuszności. Istotne w tym zakresie są zatem okoliczności związane z przebiegiem sprawy - charakterem zgłoszonego roszczenia, jego znaczenia dla strony, subiektywnym przekonaniem o zasadności roszczenia, przedawnienie roszczenia oraz leżącymi poza procesem np. związane z sytuacją majątkową i życiową strony. Ocena, czy takie wypadki wystąpiły w konkretnej sprawie należy do sądu, który powinien dokonać jej w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> stanowi jednak wyjątek od reguły rozstrzygania o kosztach procesu w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu i dlatego powinien być wyjątkowo stosowany. Odmowa zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> powoduje bowiem, że w istocie to strona wygrywająca proces, a nie strona przegrywająca ponosi w całości lub w części finansowy ciężar jego prowadzenia. Skutki wynikającej z aksjologicznych założeń systemu prawnego zasady odpowiedzialności za wynik procesu mogą być więc zniwelowane przez zastosowanie normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jedynie wyjątkowo, gdyby w wyniku zastosowania reguły ogólnej doszło do rozstrzygnięcia oczywiście niesłusznego. Z tego względu kontrola instancyjna zastosowania tego przepisu z reguły wtedy może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu, gdy dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena okaże się oczywiście dowolna. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, analiza całokształtu okoliczności sprawy nie pozwala zasadnie postawić Sądowi Okręgowemu zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez jego niezastosowanie, za czym przemawiają przede wszystkim podniesione powyżej okoliczności dotyczące konieczności bardziej starannej i wnikliwej przedprocesowej oceny przez powodów jako przedsiębiorców skutków dokonania przez ich przeciwnika procesowego przelewu dla przyjęcia możliwości kwalifikowania go jako wykonania ich własnego zobowiązania stwierdzonego tytułem wykonawczym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie 98 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 3)">§ 1 i 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a>, zasądzając od powodów na rzecz pozwanych łącznie kwoty 4050 zł, stanowiącej wynagrodzenia pełnomocnika powodów w osobie radcy prawnego ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 2;art. 391 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935 t.j.).
</div>