sygn. I AGa 139/23 28 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 28 listopada 2025, sygn. I AGa 139/23

Teza

„Dopuszczenie dowodu z urzędu należy do sfery tzw. prawa sędziowskiego, a więc zależy od jego uznania. Sąd postanawia dopuścić dowód z urzędu w sytuacji gdy uzna, że brak przeprowadzenia określonego dowodu mogłoby doprowadzić do sytuacji trudnej do zaakceptowania z punktu widzenia sprawiedliwego rozstrzygnięcia.”

Data orzeczenia 28 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Zygmunt Drożdżejko

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 98 kpc art. 99 kpc art. 130 kpc art. 232 kpc art. 233 kpc art. 278 kpc art. 287 kpc art. 385 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)

art. 455 kc art. 481 kc art. 627 kc art. 642 kc

Sygn. akt I AGa 139/23
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 28 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Zygmunt Drożdżejko
Protokolant: osobiście
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa J. B.

przeciwko B. S. (1)

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 2 marca 2023 r. sygn. akt IX GC 108/19

1.

oddala apelację; 


2.

zasądza od pozwanego B. S. (1) na rzecz powoda J. B. kwotę 4050 zł ( cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od daty uprawomocnienia się punktu 2 wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. 




Sygn. akt I AGa 139/23

</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
wyroku z dnia 28 listopada 2025r.


Pozwem z dnia 8 lutego 2019 r. powód J. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego B. S. (1) kwoty 184.458,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 22 maja 2018 r. do dnia zapłaty, a także o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu powód wskazał, że dochodzi zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace brukarskie na rzecz pozwanego. W szczególności powód wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...). Pozwany B. S. (1) również prowadzi działalność gospodarczą - pod firmą (...). Dalej wskazano, że w październiku 2017 roku powód złożył pozwanemu ofertę wykonania prac polegających między innymi na ułożeniu kostki brukowej na nieruchomości pozwanego położonej w M.. W dniu 28 października 2017 roku odbyło się spotkanie na terenie nieruchomości w trakcie którego strony ustaliły szczegóły inwestycji. Pozwany zaproponował aby do częściowego wykonania podbudowy powód użył zgromadzony na działce skruszony beton i gruz. Nadto uzgodniono, iż wykonane zostaną dodatkowo przez powoda prace brukarskie w części działki obok budynku, przy czym ustalono, iż podbudowa będzie wynosiła 35 cm albowiem powierzchnia ta nie będzie obciążona. W związku z możliwością użycia do podbudowy materiału pozwanego ustalono iż cena wykonania jednego metra kwadratowego bruku zostanie obniżona z przedstawionej w ofercie kwoty 195 zł netto za metr kwadratowy do 180 zł netto za metr kwadratowy, natomiast cena wykonania jednego metra kwadratowego bruku na dodatkowej powierzchni została ustalona na 165 zł netto za metr kwadratowy. Strony ustaliły również, iż ewentualne prace dodatkowe zostaną odrębnie wycenione po dokonaniu ustaleń opisanych powyżej. Strony podpisały w dniu 28 października 2017 roku umowę na wykonanie robót. Powód przystąpił do realizacji umowy przy czym tempo prac uzależnione było od warunków atmosferycznych. Pozwany praktycznie codziennie przebywał na budowie co pozwalało na dokonywanie bieżących uzgodnień. Pozwany nie zatrudniał inspektora nadzoru. W dniu 17 listopada 2017 roku pozwany przesłał do powoda e-mail w którym ustalono cenę wykonania palisady betonowej na skraju działki a powód zaakceptował te warunki. Powód realizował prace objęte bezpośrednio umową a pozwany na bieżąco nadzorował przebieg robót. Strony na bieżąco dokonywały uzgodnień. Pozwany zaakceptował zakres prac dodatkowych, zaakceptował również odstępstwa od projektu w zakresie sposobu wykonania odwodnień oraz podjazdu. W toku wykonywanych prac pozwany nie zgłaszał uwag czy też zastrzeżeń do sposobu wykonania robót, technologii czy też używanych materiałów. Powód dokonał zakupu kruszywa na potrzeby realizacji umowy, częściowo wykorzystując materiał pozwanego zgodnie z wcześniejszymi uzgodnieniami. Prace zostały zakończone na początku kwietnia 2018 roku. Powód dokonał pomiaru wykonanych robót i sporządził kosztorys powykonawczy który został doręczony pozwanemu. Jednocześnie powód zaproponował dokonanie odbioru całości robót w dniu 18 kwietnia 2018 roku. Pozwany poinformował jednakże powoda, iż odbiór prac może zostać dokonany dopiero po pomiarach geodezyjnych, kwestionując ilość położonej kostki, podniósł również inne zarzuty co do jakości wykonanych prac. W związku z powyższym pozwany nie przystąpił do odbioru wykonanych prac. Pomimo, iż umowa nie przewidywała dokonywania pomiarów geodezyjnych, powód zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie pomiaru który został przedstawiony pozwanemu. Ponieważ pozwany w kolejnych pismach podnosił różne zarzuty oraz złożył propozycję rozliczenia po znacznie zaniżonych w stosunku do umówionych stawek, powód pismem z dnia 30 kwietnia 2018 roku wezwał pozwanego do odbioru robót w dniu 9 maja 2018 roku. Pozwany we wskazanym terminie nie stawił się. Powód sporządził jednostronny protokół odbioru robót. W dniu 14 maja 2018 roku powód wystawił pozwanemu fakturę na łączną kwotę brutto 214.458,50 zł, przy czym do zapłaty pozostała kwota dochodzona pozwem albowiem powód rozliczył otrzymaną zaliczkę od pozwanego w kwocie 30.000 zł. Termin płatności został wskazany na dzień 21 maja 2018 roku. Pozwany zwrócił powodowi przesłaną fakturę. Wobec braku zapłaty powód za pośrednictwem kancelarii adwokackiej wezwał pozwanego do zapłaty. W odpowiedzi pozwany odmówił zapłaty za wykonane prace podnosząc po raz kolejny szereg zarzutów dotyczących wad wykonanych prac, jak i wyrządzonych szkód. Wobec stanowiska pozwanego powód zwrócił się do pełnomocnika pozwanego z propozycją spotkania na terenie budowy celem ustalenia zakresu prac, ewentualnych szkód i ustalenia sposobu ich usunięcia o ile występują oraz dokonania odbioru prac. Mimo powyższego pozwany nie wyraził chęci spotkania a wręcz kontakt został przez niego całkowicie zerwany.


Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 64) z dnia 26 lutego 2019 roku, tutejszy Sąd nakazał pozwanemu, aby zapłaciła na rzecz powoda dochodzoną pozwem kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami postępowania w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniosła w tym terminie sprzeciw.



 Pismem datowanym na dzień 17 kwietnia 2019 r. (k. 70 i n.) pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany przyznał fakt nawiązania współpracy z powodem przy czym poddał w wątpliwość autentyczność załączonej do pozwu umowy oraz wyceny zlecenia – obydwa dokumenty z dnia 28 października 2017 r., wskazując, iż już po ich podpisaniu zostały na nie naniesione liczne dopiski – bez wiedzy i zgody pozwanego. Kolejno pozwany zakwestionował wartość umówionego przez strony wynagrodzenia. Wskazał, że nie godził się na taką wartość robót. Zakwestionował również jakość wykonanych prac przez powoda, wniósł w tym zakresie o powołanie biegłego sądowego do spraw budownictwa, jak również zaprzeczył aby zaakceptował zakres prac dodatkowych oraz odstępstwa od projektów zakresie sposobu wykonania odwodnieni oraz podjazdu. Według pozwanego, na bieżąco zgłaszał nieprawidłowości w wykonywaniu umowy oraz zastrzeżenia co do materiałów i samej pracy powoda. Wskazał, że wezwał powoda do usunięcia zgłoszonych wad. Pomimo wezwania powód powyższych wad nie usunął w związku z czym w dniu 28 sierpnia 2018 r. złożył powodowi oświadczenie o obniżeniu ceny o kwotę 135 tys. zł.




W odpowiedzi na sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty – powód pismem datowanym na dzień 12 czerwca 2019 r. (k. 110 i n.) – podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w pozwie. Podniósł – co do zarzutu niewłaściwości tut. Sądu, że pozwany podczas prowadzonych z powodem negocjacji dotyczących ceny i zakresu robót budowlanych wskazywał na potrzebę zrealizowania prac brukarskich w celu prowadzenia działalności gospodarczej, tj. warsztatu samochodowego (...) W trakcie tych rozmów pozwany posługiwał się adresem e-mail (...) Dodatkowo § 2 Umowy o dzieło pozwany wyraźnie wskazuje, że przedmiotem tej umowy jest wykonanie placu parkingowego na potrzeby prowadzonego przez pozwanego warsztatu samochodowego. Po zakończeniu robót budowlanych pozwany do dnia dzisiejszego prowadzi działalność warsztatu samochodowego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że powód zlecił wykonanie robót budowlanych w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Niezależnie od powyższego powód zaprzeczył wszystkim zarzutom pozwanego jakoby nienależycie wywiązał się z umowy zawartej z pozwanym. W szczególności powód zaprzeczył aby wykonane przez niego roboty budowlane posiadały wady oraz aby użył niewłaściwych materiałów. Wskazał, że zlecił wykonanie opinii prywatnej dotyczącej jakości wykonanych robót. Do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie została ona jednak sporządzona dlatego powód zapowiedział jej przedłożenie do akt w terminie późniejszym niezwłocznie po jej otrzymaniu. Powód podniósł, że załączone do sprzeciwu od nakazu zapłaty zdjęcia nie pozwalają na jednoznaczne określenie daty ich wykonania. W ocenie powoda przedstawiają stan kostki po wykonaniu elewacji budynku, które to roboty zostały wykonane przez pozwanego po zakończeniu układania bruku przez powoda. Podniósł, że przebarwienia kostki są zjawiskiem naturalnym i dopuszczonym przez jej producenta. Mają walor jedynie estetyczny i nie podlegają gwarancji producenta. Jest to wiedza powszechnie dostępna nie wymagająca wiadomości specjalnych, na dowód czego powód przedstawił w załączeniu wydruk z serwisu internetowego(...) Odnosząc się do fotografii na karcie nr (...) i twierdzeń pozwanego odnośnie nieprawidłowego osadzenia odwodnień liniowych, powód wskazał, że zostawił przestrzeń pod betonowanie boczne odwodnień ale w dzień montażu pozwany przedstawił mu schemat montażu ze strony producenta, który dopuszczał wypełnienie przestrzeni bocznej kostką do obciążenia do 25 ton. Powód wypełnił przestrzeń boczną na wyraźne żądanie pozwanego. Na zdjęciu na karcie nr (...) widoczne jest inne ułożenie kostki wzdłuż odwodnienia co jest zgodne z twierdzeniami powoda w tym przedmiocie. Powód przedstawił w załączeniu wskazówki montażowe producenta. Podobnie wykonanie części podbudowy z mielonego betonu i gruzu znajdującego się na placu nastąpiło na wyraźne żądanie pozwanego, który chciał w ten sposób obniżyć koszty robót i jednocześnie oczyścić plac ze składowanego gruzu. W związku z wykorzystaniem tego materiału powód obniżył cenę wykonania 1 m2, która wynosiła pierwotnie 195 zł na 180 zł. Wykonanie wyjazdu nastąpiło zgodnie ze wskazówkami pozwanego, który wymagał aby dostosować wyjazd do już istniejącego ogrodzenia tak aby z uwagi na różnice w wysokości nie było prześwitów pod bramą. Niezależnie od powyższego powód zaprzeczył aby dokonywał jakichkolwiek dopisków na dokumentach, już po ich podpisaniu, bez wiedzy i zgody pozwanego. Wskazał, że wystawił rzetelne dokumenty księgowe na podstawie dokonanych ustaleń z pozwanym oraz dokonanego odbioru jednostronnego robót. Podniósł, że odbiór robót jest obowiązkiem inwestora. Odbiór robót daje również inwestorowi możliwość wniesienia uwag do jakości oraz ilości robót. W przedmiotowej sprawie po wykonaniu robót pozwany zaczął unikać kontaktu z powodem oraz zignorował wezwania do stawienia się i dokonania odbioru robót. Odnosząc się do twierdzeń pozwanego w zakresie wartości umówionego wynagrodzenia, powód wskazał, że przed zawarciem umowy uzgodnił z pozwanym wysokość wynagrodzenia według cen jednostkowych. Po wykonaniu zlecenia powód dokonał obmiaru robót oraz sporządził kosztorys powykonawczy. Powód podkreślił nadto, że strony ustaliły ceny umowne za wykonane roboty budowlane i te ceny powinny mieć zastosowanie przy obliczaniu wynagrodzenia powoda. Pozwany kwestionuje wartość wynagrodzenia ale nie wskazuje przy tym jaka wartość robót jest jego zdaniem poprawna. Z ostrożności procesowej w przypadku dalszego kwestionowania przez pozwanego ilości zużytych materiałów i wartości robót, powód wniósł o powołanie i przeprowadzenie dowodu z biegłego sądowego o specjalności budownictwo ogólne - kosztorysowanie na okoliczność wyceny wartości zużytych materiałów oraz wartości wykonanych robót budowlanych. Pismem datowanym na dzień 11 lipca 2019 r. (k. 117) powód przedłożył ekspertyzę techniczno-budowlaną, wnosząc o obciążenie pozwanego kosztami jej sporządzenia w kwocie 3.690 zł.
W toku niniejszego postępowania strony w dalszych pismach procesowych co do zasady podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.


Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrokiem z dnia 2 marca 2023r., zasądził od pozwanego B. S. (1) na rzecz powoda J. B.: - kwotę 184.458,50 zł (sto osiemdziesiąt cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt osiem złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 22 maja 2018 r. do dnia zapłaty; - kwotę 3.690 zł (trzy tysiące sześćset dziewięćdziesiąt złotych) (I); zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 14.640 zł (czternaście tysięcy sześćset czterdzieści złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku tytułem zwrotu kosztów postępowania (II).



Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 29 września 2015 roku – Zarząd Dróg Powiatu (...) zezwolił pozwanemu na lokalizację w obrębie pasa drogowego drogi powiatowej nr(...) K. – C. – M. – K. (działka drogowa nr (...)) zjazdu publicznego do działki nr (...) położonej w miejscowości M., w celu zapewnienia dojazdu do projektowanego budynku mieszkalnego oraz mieszkalno-usługowego w obrębie przedmiotowej działki. (k. 255-258). W związku z powyższym w dniu 24 października 2017 roku – pozwany, w e-mailu skierowanym do powoda, zwrócił się o wycenę robót polegających na wykonaniu nawierzchni z kostki brukowej na powierzchni ok. 450,00 m2. (k. 12) W odpowiedzi na powyższe zapytanie– powód, w e-mailu z dnia 25 października 2017 roku skierowanym do pozwanego, przedstawił wstępną wycenę prac brukarskich i odwodnieniowych. (k. 13). W odpowiedzi na zapytanie pozwanego z dnia 24 października 2017 roku (k. 12), powód przedstawił wstępną wycenę prac brukarskich o odwodnieniowych:

1)
Prace brukarskie:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
roboty pomiarowe terenu budowy,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
korytowanie na głębokość 50 cm,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
podbudowa zgodnie z projektem,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
ułożenie nawierzchni z kostki brukowej szarej o grubości 8 cm.
</dd>
</dl>

Cena jednostkowa: 195,00 zł netto/m2.

2)
Prace brukarskie wykończeniowe:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
krawężniki: 65,00 zł netto/mb,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
obrzeża: 39,00 zł netto/mb.
</dd>
</dl>

3)
Prace kanalizacyjne:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
wykonanie 2 szt. studni chłonnych Ø120 o głębokości 2,50 m razem z wkładem żeliwnym,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
wykonanie 2 szt. studni ściekowych Ø60 o głębokości 1,00 m z osadnikiem i kratką ściekową żeliwną,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
wykonanie odwodnienia liniowego przed garażami o długości 10,00 mb,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
wykonanie odwodnienia z rynien rurami Ø200,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
montaż separatora oleju dostarczonego przez pozwanego.
</dd>
</dl>

Wartość prac kanalizacyjnych: ok. 15 000,00 zł netto. W dniu 28 października 2017 roku – została zawarta umowa o dzieło pomiędzy powodem (Wykonawca) a pozwanym (Zamawiający). Przedmiotem umowy było wykonanie studni chłonnej, montaż separatorów i studzienek odpływowych, zjazdu z drogi publicznej, wykonanie placu parkingowego w M.. (k. 17-18) Roboty miały zostać wykonane do dnia 31 maja 2018 roku. Termin zakończenia prac mógł ulec wydłużeniu w wypadku zaistnienia nieprzewidzianych okoliczności tj. złe warunki pogodowe lub konieczność zlecenia prac dodatkowych nieujętych umową. Za wykonanie dzieła wykonawca - powód miał otrzymać wynagrodzenie opisane w załączniku nr(...) do umowy – wycena zlecenia. W załączniku ujęto następujące wartości oraz ceny jednostkowe robót:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
prace kanalizacyjne – wartość robót ok. 15 000,00 zł,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
1 m2 kostki bez fazy, szarej – 180,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
1 mb krawężnika – 65,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
1 mb obrzeża – 39,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
cztery pasy za budynkiem 1 m2 – 165,00 zł netto.
</dd>
</dl>
Umowa oraz załącznik nr (...) do umowy zostały podpisane przez obydwie strony.
W stosunku do oferty z dnia 25 października 2017 roku obniżono w umowie cenę jednostkową nawierzchni z kostki brukowej z 195,00 zł netto/m2 na 180,00 zł netto/m2. Obniżenie ceny jednostkowej miało związek z ustalonym pomiędzy stronami wykorzystaniem do wykonania podbudowy kruszywa betonowego należącego do pozwanego. Ceny jednostkowe montażu 1 mb krawężnika i obrzeża oraz wartość robót kanalizacyjnych pozostały bez zmian. W toku postępowania pozwany twierdził, iż część zapisów widniejących w umowie i załączniku do niej zostało dopisane w okresie późniejszym, już po podpisaniu umowy. Do treści umowy o dzieło miały zostać dopisane numery działek ( (...) i (...)), miejsce wykonywania nawierzchni z kostki brukowej (warsztat samochodowy), termin realizacji robót oraz możliwość fakturowania częściowego. Do treści załącznika nr (...) do umowy pn.: „Wycena zlecenia” przy cenach jednostkowych miano dopisać, że są to wartości netto oraz cenę jednostkową nawierzchni za budynkiem (165,00 zł netto/m2). Powyższe okoliczności nie zostały jednakże wykazane przez pozwanego. A w związku z faktem, że strony nie dysponowały oryginałem umowy a jedynie jej kserokopią nie było możliwości sporządzenia opinii przez biegłego sądowego na powyższą okoliczność. Powód przystąpił do realizacji umowy przy czym tempo prac uzależnione było od warunków atmosferycznych. Pozwany praktycznie codziennie przebywał na budowie co pozwalało na dokonywanie bieżących uzgodnień. Pozwany nie zatrudniał inspektora nadzoru. W dniu 17 listopada 2017 roku pozwany przesłał do powoda e-mail w którym ustalono cenę wykonania palisady betonowej na skraju działki a powód zaakceptował te warunki. Powód realizował prace objęte bezpośrednio umową a pozwany na bieżąco nadzorował przebieg robót. Strony na bieżąco dokonywały uzgodnień. Pozwany zaakceptował zakres prac dodatkowych, zaakceptował również odstępstwa od projektu w zakresie sposobu wykonania odwodnień oraz podjazdu. W toku wykonywanych prac pozwany nie zgłaszał uwag czy też zastrzeżeń do sposobu wykonania robót, technologii czy też używanych materiałów. Powód dokonał zakupu kruszywa na potrzeby realizacji umowy, częściowo wykorzystując materiał pozwanego zgodnie z wcześniejszymi uzgodnieniami. Prace zostały zakończone na początku kwietnia 2018 roku. Powód dokonał pomiaru wykonanych robót i sporządził kosztorys powykonawczy który został doręczony pozwanemu. Jednocześnie powód zaproponował dokonanie odbioru całości robót w dniu 18 kwietnia 2018 roku. Pozwany poinformował jednakże powoda, iż odbiór prac może zostać dokonany dopiero po pomiarach geodezyjnych, kwestionując ilość położonej kostki, podniósł również inne zarzuty co do jakości wykonanych prac. W związku z powyższym pozwany nie przystąpił do odbioru wykonanych prac. Pomimo, iż umowa nie przewidywała dokonywania pomiarów geodezyjnych, powód zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie pomiaru który został przedstawiony pozwanemu. Ponieważ pozwany w kolejnych pismach podnosił różne zarzuty oraz złożył propozycję rozliczenia po znacznie zaniżonych w stosunku do umówionych stawek, powód pismem z dnia 30 kwietnia 2018 roku wezwał pozwanego do odbioru robót w dniu 9 maja 2018 roku. Pozwany we wskazanym terminie nie stawił się. W dniu 7 marca 2018 roku pomiędzy inspektorem Zarządu Dróg Powiatu (...) a pozwanym został spisany protokół, który dotyczył budowy zjazdu publicznego na działkę nr (...) w M. z drogi powiatowej (...), tj. robót zrealizowanych przez powoda. Stwierdzono w nim, że prace były realizowane w oparciu o decyzję nr(...). Komisja odbiorowa stwierdziła, że roboty zostały ukończone zgodnie z wydanymi uzgodnieniami i decyzją, zostały zakończone w wyznaczonym decyzją terminie, pas drogowy został przywrócony do stanu poprawnego technicznie. Komisja odbiorowa postanowiła odebrać roboty bez zastrzeżeń. Okres gwarancji i rękojmi na wykonane roboty i urządzenia wynosił 36 miesięcy tj. do dnia 6 marca 2021 roku. Protokół został podpisany przez inspektora Zarządu Dróg Powiatu (...) oraz pozwanego. W szczególności z powyższego protokołu wynika, że powód prawidłowo wykonał prace drogowe związane ze zjazdem publicznym z drogi powiatowej na działkę powoda. Dnia 9 maja 2018 roku – został spisany przez powoda jednostronny protokół odbioru robót. (k. 52-53) W czynnościach odbiorowych wziął udział powód wraz ze swoimi przedstawicielami, brak było pozwanego lub jego pełnomocnika. Z powyższego protokołu wynika, że komisja odbiorowa uznała, iż roboty zostały wykonane zgodnie z umową. Protokół zawierał kosztorys powykonawczy robót. Kosztorys, zgodnie z uwagami znajdującymi się na końcu protokołu, miał zostać sporządzony przy przyjęciu stawek z umowy pisemnej, ustaleń stron odnośnie robót dodatkowych oraz wcześniej dokonanych obmiarów.
Zgodnie z kosztorysem powykonawczym powód wykonał następujące roboty:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Prace kanalizacyjne – rury i podłączenie pod kostką:
<ul>
<li>
odwodnienie liniowe przed bramami garażu i odpływ do separatora,
</li>
<li>
studzienki ściekowe 2 szt. i odpływ do separatora,
</li>
<li>
odpływy z rynien oraz podłączenie do domu u góry,
</li>
<li>
studnia chłonna Ø120 (2 szt.), głębokość ok. 2,50 m oraz wymiana podłoża pod studniami,
</li>
<li>
montaż separatora oleju dostarczonego przez pozwanego.
</li>
</ul>
</dd>
</dl>
Wartość prac kanalizacyjnych – rury i podłączenie pod kostką wynosiła 15 000,00 zł netto.
Jak w swojej opinii stwierdził biegły sądowy L. D., wartość robót kanalizacyjnych odpowiada wartości wskazanej w ofercie powoda oraz w załączniku nr (...) do umowy z dnia 28 października 2017 roku.
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Roboty ziemne i ułożenie kostki brukowej:
<ul>
<li>
wjazd na działkę: 31,50 m2 x 180,00 zł/m2 = 5 670,00 zł netto,
</li>
<li>
plac: 574,50 m2 x 180,00 zł/m2 = 103 410,00 zł netto,
</li>
<li>
schody: 8,00 m2 x 180,00 zł/m2 = 1 440,00 zł netto,
</li>
<li>
plac o mniejszej warstwie podbudowy (35 cm): 162,00 m2 x 165,00 zł/m2 = 26 730,00 zł netto.
</li>
</ul>
</dd>
</dl>
Łącznie wartość robót ziemnych i ułożenie kostki brukowej wynosiła 137 250,00 zł netto. Jak w swojej opinii stwierdził biegły sądowy L. D., ilości robót podana w kosztorysie powykonawczym odpowiada generalnie ilościom wskazanym na szkicu z pomiaru powykonawczego elementów brukarskich (k. 45). Jedynie ilość schodów jest mniejsza niż wynika z opracowania sporządzonego przez geodetów uprawnionych tj. w kosztorysie 8,00 m2, na szkicu pomiarowym łącznie 9,00 m2. Ceny jednostkowe robót zastosowane w kosztorysie powykonawczym odpowiadają cenom jednostkowym wskazanym w załączniku nr(...) do umowy z dnia 28 października 2017 roku.
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Krawężniki na ławie betonowej z montażem (z wjazdem): 141,50 mb x 65,00 zł netto/mb = 9 197,50 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Palisada frontowa (12x12x40) grafitowa z montażem: 15,00 mb x 100,00 zł/mb = 1 500,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Palisada wysoka (60 i 80 cm) z montażem: 16,00 mb x 140,00 zł/mb = 2 240,00 zł netto.
</dd>
</dl>
Jak w swojej opinii stwierdził biegły sądowy L. D., ilości robót podane w kosztorysie powykonawczym odpowiadają generalnie ilościom wskazanym na szkicu z pomiaru powykonawczego elementów brukarskich (k. 45). Cena jednostkowa robót polegających na montażu krawężników odpowiada cenie jednostkowej wskazanej w załączniku nr (...) do umowy z dnia 28 października 2017 roku. Umowa łącząca strony nie przewidywała montażu palisad. Powyższe prace należy traktować jako roboty zamienne lub dodatkowe.
Łącznie wartość wszystkich robót objętych przedmiotem umowy miała wynosić 165 187,50 zł netto.
Z protokołu wynika ponadto, że powód wykonał następujące roboty dodatkowe:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Odpływ liniowy z odwodnieniem z garażu (rura Ø110): 7,00 mb x 65,00 zł netto/mb = 455,00 zł netto.
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Stopień przed witrynami (szyby) w nim kratka przed wejściem oraz odpływ z niego do studni: 1 kpl. x 120,00 zł netto/kpl. = 120,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Kanalizacja ściekowa do budynku u góry przyłącz rury poza teren utwardzany do istniejącej studzienki kanalizacyjnej: 28,00 mb x 90,00 zł netto/mb = 2 520,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Woda do budynku u góry – przedłużenie Ø93 poza obszar utwardzany: 45,00 mb x 50,00 zł netto/mb = 2 250,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Peszel elektryczny: 25,00 mb x 19,00 zł netto/mb = 475,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Wykonanie odwodnienia liniowego na ławie betonowej z tyłu budynku z podłączeniem dwustronnym do odpływu: 9,00 mb x 86,00 zł netto/mb = 774,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Montaż kręgu Ø120, właz betonowy Ø60 oraz właz żeliwny ciężki (1 kpl.) - 860,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Montaż dwóch dodatkowych studzienek ściekowych z włazem żeliwnym (2 szt.) – 1 165,00 zł netto,
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Uzupełnienie styroduru wokół budynku (robocizna): 55,00 mb x 10,00 zł netto/mb = 550,00 zł netto.
</dd>
</dl>
Łącznie wartość wszystkich robót dodatkowym miała wynosić 9 169,00 zł netto.
Jak w swojej opinii stwierdził biegły sądowy L. D., średnie ceny rynkowe netto robót nawierzchniowych (209,03 zł/m2 i 168,22 zł/m2) z okresu podpisania umowy pomiędzy stronami ustalone w kosztorysie (załącznik nr (...) do opinii) były wyższe od cen jednostkowych podanych w załączniku nr (...) do umowy stron, tj. odpowiednio 180,00 zł/m2 i 165,00 zł/m2. Także średnie ceny rynkowe netto robót polegających na montażu krawężników (70,41 zł/mb) i obrzeży betonowych (50,51 zł/mb) były wyższe od cen jednostkowych podanych w załączniku nr (...) do umowy stron, tj. odpowiednio 65,00 zł/mb i 39,00 zł/mb. Średnie ceny rynkowe netto robót polegających na montażu palisad o wysokości 40 cm (145,62 zł/mb) i 60 cm (173,77 zł/mb) były wyższe od ceny jednostkowych zawartych w kosztorysie powykonawczym powoda, tj. odpowiednio 100,00 zł/mb i 140,00 zł/mb. Powyższe wskazuje, że ceny jednostkowe robót w załączniku nr(...) do umowy stron zostały ustalone poniżej średnich cen rynkowych netto z okresu podpisania umowy. W przypadku gdyby ceny jednostkowe zostały wskazane w wartościach brutto uzyskanie ceny netto wymagałoby ich obniżenia o 23% stawkę podatku VAT. Ceny jednostkowe z umowy odbiegałyby wtedy bardzo znacznie od średnich cen rynkowych. Powyższe sugeruje, że w umowie stron wskazano ceny robót w wartościach netto. Zdaniem biegłego sądowego, wartość robót wykonanych przez powoda, przy przejęciu założenia, że ceny jednostkowe w załączniku do umowy z dnia 28 października 2017 roku zostały wskazane w wartościach netto (wariant I), wynosi:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Roboty drogowe (nawierzchnia z kostki brukowej betonowej wraz z krawężnikami i palisadami) – 150 399,10 zł netto (184 990,89 zł brutto),
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Roboty instalacyjne (odwodnienia liniowe, kratki ściekowe, studnie itp.) - 15 000,00 zł netto (18 450,00 zł brutto).
</dd>
</dl>
Razem wartość robót w wariancie I wynosi 165 399,10 zł netto (203 440,89 zł brutto). Według biegłego jest to prawidłowa wartość robót zrealizowanych przez powoda.
Biegły w swojej opinii wskazał jednakże również, że przy przejęciu założenia, że ceny jednostkowe w załączniku do umowy z dnia 28 października 2017 roku zostały wskazane w wartościach brutto (wariant II), wynosi:
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Roboty drogowe (nawierzchnia z kostki brukowej betonowej wraz z krawężnikami i palisadami) – 122 981,92 zł netto (151 267,76 zł brutto),
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
Roboty instalacyjne (odwodnienia liniowe, kratki ściekowe, studnie itp.) - 12 195,12 zł netto (15 000,00 zł brutto).
</dd>
</dl>
Razem wartość robót w wariancie II wynosi 135 177,04 zł netto (166 267,76 zł brutto). Zdaniem biegłego sądowego L. D., powód zrealizował roboty brukarskie zgodnie ze sztuką budowlaną.
Na podstawie wskazanego powyżej, jednostronnego protokołu odbioru robót powód wystawił pozwanemu w dniu 14 maja 2018 (k. 54) roku fakturę VAT nr (...) na kwotę 174 356,50 zł netto (214 458,50 zł brutto) tytułem prac brukarskich na podstawie umowy o dzieło z dnia 28 października 2017 roku oraz prac dodatkowych. W dniu 4 czerwca 2018 roku – pełnomocnik powoda, w piśmie skierowanym do pozwanego, wezwał do zapłaty kwoty 184 458,50 zł brutto tytułem należności za wykonane roboty budowlane. (k. 56-57). W związku z powyższym wezwaniem pełnomocnik pozwanego, w piśmie z dnia 13 czerwca 2018 roku skierowanym do pełnomocnika powoda, wskazał iż roszczenia powoda są bezpodstawne, a przede wszystkim przedwczesne – tak co do zasady jak i wysokości. Ponadto wezwał powoda do usunięcia zgłoszonych wad w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania. (k. 58-59) W odpowiedzi pełnomocnik powoda, w piśmie z dnia 29 czerwca 2018 roku – skierowanym do pełnomocnika pozwanego, zaproponował spotkanie na miejscu wykonywania prac wraz ze stronami w celu rozstrzygnięcia kwestii istnienia ewentualnych wad czy też usterek wykonanych robót. (k. 61). Oświadczeniem z dnia 28 sierpnia 2018 roku – pozwany, w piśmie skierowanym do powoda, oświadczył iż obniża wynagrodzenie z tytułu wykonania przedmiotowych prac brukarskich o kwotę 135 000,00 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy wartością prawidłowo wykonanych prac brukarskich a wartością prac obarczonych wadami. (k. 77).


Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy:

Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się przede wszystkim na przedstawionych przez strony dokumentach, zeznaniach świadków oraz stron postępowania, jak również opiniach biegłego sądowego. Przede wszystkim zeznania wskazanych powyżej świadków – a to głównie pracowników (lub byłych pracowników) powoda: J. T. (k. 176), W. W. (k. 176), A. S. (k. 272v), M. B. (k. 272v), ale również R. K. (k. 296) i zeznania powoda – k. 297 wskazują jednoznacznie na prawidłowość i rzeteleność wykonania przez powoda powierzonych mu prac. Zeznania powyższych osób korespondują ze sobą, jak i zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci dokumentów ale również opinii biegłego sądowego L. D. w związku z czym zasługują w całości na wiarę ponieważ są zbieżne z wyżej wymienionymi dowodami. Z zeznań powyższych osób oraz opinii biegłego sądowego jawi się przede wszystkim obraz prac wykonanych zgodnie z umową stron przez powoda, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz według stawek ustalonych przez strony. Opinie biegłego sądowego sporządzone w niniejszej sprawie należy ocenić jako niezwykle rzetelne, szczegółowe i adekwatne do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd jedynie w bardzo ograniczonym zakresie dał wiarę zeznaniom żony pozwanego – B. S. (2) oraz samego pozwanego. Nie zasługują chociażby na wiarę twierdzenia pozwanego co do faktu braku otrzymania maila z dnia 25 października 2017 r. (k. 13 i k. 207) od powoda skoro trzy dni później strony zawarły umowę, czy też twierdzenia jakoby strony umówiły się w umowie na wartość prac brutto a nie netto. Powyższe twierdzenia – chociażby co do ustalonych stawek za wykonane prace nie korespondują z wówczas obowiązującymi na rynku stawkami na co w swojej opinii wskazał chociażby biegły sądowy L. D..


Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo jest uzasadnione zarówno co do zasady jak i wysokości. W ustalonym powyżej stanie faktycznym należało stwierdzić, że strony postępowania łączyła umowa o dzieło. Wskazać bowiem należy, że „Przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego rezultatu, zdefiniowanego przez zamawiającego w momencie zawierania umowy. Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak jest w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy. Dlatego też jednym z kryteriów umożliwiających odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych” (wyrok SA w Białymstoku z dnia 23 lipca 2020 r., III AUa 228/20). Przedmiotem umowy było wykonanie przez powoda opisanych szczegółowo powyżej prac brukarskich na terenie posesji należącej do pozwanego. Pozwany w toku postępowania domagał się stwierdzenia bezzasadności żądania pozwu z powodu szeregu przyczyn wskazanych w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Żadna z tych okoliczności nie została przez pozwanego wykazana w toku niniejszego postępowania. W sposób niebudzący wątpliwości w powyższym stanie faktycznym jednoznacznie ustalono, że nie miała miejsce żadna z okoliczności dotyczących zgłaszanych przez pozwanego nieprawidłowości wykonywania umowy a twierdzenia pozwanego mijają się z prawdą i są wyrazem obranej przez niego taktyki procesowej zmierzającej do braku zapłaty umówionego wynagrodzenia na rzecz powoda za wykonane przez niego prace brukarskie. W wyniku postępowania dowodowego a w szczególności z opinii biegłego sądowego L. D. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że powód wykonał roboty zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zawierają one wad oraz jeśli chodzi o wartość przyjętych stawek to okazały się one wręcz niższe niż obowiązujące wówczas na rynku. Ponadto wskazać należy, że powyższe prace zostały wykonane przy bieżącym nadzorze i w uzgodnieniu z pozwanym, który na etapie ich wykonywania nie zgłaszał jakichkolwiek uwag co do ich zakresu, jakości czy też wartości wykonywanych prac. Jak wskazał biegły sądowy ustalona w umowie wartość robót znajduje się na poziomie poniżej średnich cen rynkowych co dodatkowo potwierdza, że wskazane w umowie wynagrodzenie umowne jest wartością netto. Biegły sądowy w opinii z dnia 18 maja 2021 r. potwierdził twierdzenia powoda, że: „Powód zrealizował roboty brukarskie zgodnie ze sztuką budowlaną” i potwierdził to w opinii uzupełniającej z dnia 14 grudnia 2021 r. (k. 458 i n.): „Podczas oględzin stwierdzono brak wad nawierzchni w postaci zapadnięć, obniżeń, kolein itp., świadczących o nieprawidłowo wykonanej podbudowie i uzasadniających przeprowadzenie badań geotechnicznych”. W zakresie wartości wykonanych robót brukarskich (bez robót dodatkowych) biegły sądowy stwierdził w sposób nie budzący wątpliwości, że wartość tych robót wynosi 203.440,89 zł brutto i w ocenie biegłego „jest to prawidłowa wartość robót zrealizowanych przez powoda”. Ponadto na str. 17 biegły sądowy wskazał, że „…średnie ceny jednostkowe robót w załączniku nr (...) do umowy stron zostały ustalone poniżej średnich cen rynkowych netto z okresu podpisania umowy, w przypadku gdyby ceny jednostkowe zostały wskazane w wartościach brutto uzyskanie ceny netto wymagałoby ich obniżenia o 23% stawkę podatku vat. Ceny jednostkowe z umowy odbiegałyby wtedy bardzo znacznie od średnich cen rynkowych”. Dlatego też nie budzi wątpliwości Sądu ustalona w umowie stron stawka (wobec sprzecznego stanowiska stron w zakresie wartości netto/brutto). W odniesieniu do twierdzeń pozwanego w zakresie rzekomo nieprawidłowo wystawionych przez powoda faktur, podzielić należy stanowisko powoda, zgodnie z którym powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tym samym podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 maja 2016 r., V ACa 781/15, zgodnie z którym „Z punktu widzenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> kwestie podatkowe i księgowe nie mają znaczenia. Po wykonaniu dzieła, należy się wynagrodzenie. Nawet naruszenie zasad regulujących terminy i podstawy wystawienia faktury VAT nie upoważniają zlecającego dzieło do odmowy wypłaty wynagrodzenia. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 642;art. 642 § 1)">art. 642 § 1 k.c.</a>, w braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła. Przepis ten jest podyktowany ekwiwalentnością świadczeń z umowy wzajemnej, jaką jest umowa o dzieło.”. Jedynie na marginesie podnieść należy, że pozwany w toku postępowania usiłował – nieudolnie - na różne sposoby kwestionować opinię powołanego biegłego sądowego (wnosząc m.in. o zmianę biegłego, zarzucając wadliwość opinii sporządzonej przez biegłego, wnosząc o jej uzupełnienie poprzez zobowiązanie biegłego o wykonanie prac odkrywkowych). Należy podkreślić, że tut. Sąd – w związku z pismem pozwanego datowanego na dzień 23 września 2021 r. (k. 449) – domagającego się wykonania przez biegłego prac odkrywkowych umożliwiających zbadanie istnienia zgłoszonych wad wykonanych prac - stworzył pozwanemu możliwość wykonania takiego badania, zobowiązując pozwanego jednakże do uiszczenia zaliczki na poczet wykonania tych prac i sporządzenia dodatkowej opinii w sprawie (vide: zarządzenie z dnia 14 lutego 2022 r.). Pomimo tego, pozwany z powyższej możliwości nie skorzystał – nie uiścił wymaganej zaliczki (por. zapisek urzędowy na k. 549). Dlatego też należało oddalić wniosek pozwanego z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, o czym orzeczono na rozprawie w dniu 2 marca 2023 r. (k. 703). Jedynie na marginesie wskazać należy, że pozwany zamiast uiścić wymaganą zaliczkę na poczet uzupełnienia opinii poprzez prace odkrywkowe obrał inną taktykę procesową – przedkładając prywatną opinię w sprawie (załączoną do pisma pozwanego datowanego na dzień 14 lutego 2023 r. – k. 571 i n.). Odnosząc się do powyższej opinii należy skonstatować, że stanowi ona wyłącznie polemikę z ustaleniami tut. Sądu dokonanymi w toku postępowania. Reasumując wskazać należy, że powód wykonał swoje zobowiązanie prawidłowo dlatego roszczenia powoda o zapłatę wynagrodzenia umownego są zasadne. Twierdzenia pozwanego dotyczące rzekomych wad wykonanych robót i rzekomego ustalenia wartości wynagrodzenia w kwocie brutto nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Zwrócić należy uwagę na zachowanie pozwanego, który był obecny przy wykonywanych robotach i nie zgłaszał zastrzeżeń co do sposobu ich wykonywania ani jakości czy też nie kwestionował ustalonego wynagrodzenia. Słusznie zatem w toku postępowania argumentował powód, że zakończenie robót i domaganie się zapłaty wynagrodzenia przez powoda sprawiły, że pozwany wymyślał coraz to nowe powody dla których nie zamierza zapłacić. Ponadto pozwany nie przystąpił do dokonania odbioru końcowego co jest jego obowiązkiem jako inwestora. W ocenie powoda, którą to ocenę tut. Sąd podziela, takie zachowanie pozwanego miało na celu wydłużenie terminu zapłaty i „skredytowanie” sobie robót kosztem powoda. Dlatego też przyjąć należy, że oświadczenie pozwanego w przedmiocie obniżenia ceny z powodu wad wykonawczych okazało się bezskuteczne. W związku z powyższym należało uwzględnić powództwo jako zasadne, zarówno co do kwoty głównej o czym orzeczono stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a>, jak i żądanych odsetek ustawowych za opóźnienie, o czym orzeczono w punkcie I wyroku. O odsetkach Sąd orzekł stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a>

O kosztach procesu orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, zasądzając od pozwanego jako przegrywającego na rzecz powoda kwotę 14.640 zł, na którą składają się kwoty:
- 9.223 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od pozwu,
- 5.400 zł tytułem wynagrodzenia dla fachowego pełnomocnika – stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz
- 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (por. analogiczne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 12 marca 2003 r., sygn. akt III CZP 2/03, opubl. w Prok.i Pr. 2003/9/30, zgodnie z którym do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>) strony reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika).


Apelacja Pozwanego



Pozwany zaskarżył wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie, wniósł o rozstrzygnięcie zagadnienia zwolnienia pozwanego od obowiązku uiszczenia zaliczki w kwocie 10.000 złotych na poczet opinii uzupełniającej poprzez uwzględnienie jego wniosku i przeprowadzenie wskazanego dowodu na etapie Sądu Odwoławczego celem wykazania faktu: wad w pracach budowlanych wykonanych przez powoda i faktycznej wartości prac a nadto w tym zakresie wnoszę zmianę zaskarżonego orzeczenia w związku z ustaleniami biegłego. 

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I.
naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 100 pkt. 2 w zw. z art. 102 pkt. 1,2 i pkt. 4 
(a contrario) ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(4);art. 130(4) § 1;art. 130(4) § 5)">art. 130
4§ 1 i 5 kpc</a> i art. 6.1 Konwencji rzymskiej polegające na oddaleniu wniosku dowodowego pozwanego w przedmiocie wydania opinii uzupełniającej przez biegłego L. D. - wobec nie uiszczenia zaliczki w kwocie 10.000 złotych - wówczas gdy pozwany już nie reprezentowany nie został pouczony o możliwości złożenia zażalenia w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku o zwolnienie od opłaty zaliczki w sytuacji gdy złożył co do zasady taki wniosek - co skutkowało oddaleniem wniosku dowodowego i wydaniem wyroku w oparciu o niepełną opinię biegłego L. D.;

II.
naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 2)">art. 232 zd. 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">278§1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 287)">art. 287 kpc</a> i z art. 83 ustawy o kosztach procesu w sprawach cywilnych faktycznie wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego L. D. jest zasadny dla rozstrzygnięcia sprawy - co należy rozumieć, że pierwotna opinia nie była pełna i nie stanowiła w 100% wykonanie zlecenia Sadu - przy czym Sad mimo skutecznego dopuszczenia wniosku dowodowego nie przeprowadził tego dowodu z urzędu i nie rozliczył kosztów opinii uzupełniającej w orzeczeniu końcowym co byłoby zasadnym z uwagi na wagę sprawę, wysokość żądanej zaliczki i skutki prawne dla stron wynikające z przedmiotowej i opinii.



Powód wniósł o oddalenie apelacji. 



Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja pozwanego nie jest uzasadniona i dlatego – na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> – Sąd ją oddalił.
Generalne na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd Okręgowy oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną i przyjmuje te ustalenia i ocenę za własną.
Zarzut naruszenia art. 100 pkt. 2 w zw. z art. 102 pkt. 1,2 i pkt. 4 
(a contrario) ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(4);art. 130(4) § 1;art. 130(4) § 5)">art. 130
4§ 1 i 5 kpc</a> i art. 6.1 Konwencji rzymskiej nie jest uzasadniony. Jak wynika z dokumentu doręczenia z k.520 przy doręczaniu mu postanowienia został pouczony o prawie złożenia zażalenia. Jak wynika natomiast z zarządzenia z dnia 14.09.2022r. w związku z zarządzeniem z dnia 14.02.2022r. oraz wezwania z dnia 16.09.2022r. (k.537) został pouczony o skutkach nie uiszczenia zaliczki na poczet opinii biegłego.
Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 2)">art. 232 zd. 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">278§1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 287)">art. 287 kpc</a> i z art. 83 ustawy o kosztach procesu w sprawach cywilnych nie jest uzasadniony.
Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a> 
strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Przepis ten ustanawia zasadę, że zasadniczo postępowanie dowodowe przeprowadza się na wniosek strony. Oczywiście sąd może również z urzędu dopuścić dowód jeżeli uzna to za zasadne. Dopuszczenie dowodu z urzędu należy do sfery tzw. prawa sędziowskiego, a więc zależy od jego uznania. Sąd powinien dopuścić dowód z urzędu w sytuacji, gdy uzna, że brak przeprowadzenia określonego dowodu mogłoby doprowadzić do sytuacji trudnej do zaakceptowania z punku widzenia sprawiedliwego rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie dowód z opinii biegłego został przeprowadzony i – wbrew twierdzeniom pozwanego – opinia jest zupełna. Sąd wezwał pozwanego do uiszczenie zaliczki na poczet uzupełnienia opinii poprzez dokonanie odwiertów (k.484) nie dlatego że uznawał, że jest to potrzebne tylko dlatego, że skoro pozwany uznawał to za niezbędne to nie chciał blokować możliwości ich wykonania. Proces sądowy nie polega tylko na tym, że sąd przeprowadza tylko te czynności, które sam uznaje za stosowne, ale również przeprowadza postępowanie dowodowe, którego domaga się strona, nawet w sytuacji, gdy sam nie jest przekonany co do ich celowości. Jedynie wyjątkowo sąd może odmówić przeprowadzenia postępowania dowodowego np. w sytuacji gdy strona nie uiści zaliczki na poczet opinii, co nastąpiło w niniejszej sprawie. W sprawach cywilnych Sąd tylko w określonych sytuacjach tj. w przypadku gdy strona jest zwolniona od kosztów, gdy istnieje obowiązek dokonania czynności połączonej z wydatkami lub gdy przeprowadza dowód z urzędu, zaliczkowo pokrywa koszty ze środków Skarbu Państwa (art. 83 oraz art. 100 ustawy „o kosztach sądowych w sprawach cywilnych”).
</div>