Wyrok z 16 grudnia 2013, sygn. VIII Ka 902/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 grudnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: SSO Wiesław Oksiuta

Protokolant Agnieszka Malewska

przy udziale Prokuratora Małgorzaty Zińczuk

po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku

sprawy D. P.

oskarżonego o czyn z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk

na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego

od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku

z dnia 13 lutego 2013 roku sygn. akt XV K 56/13

I.  Zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. P. uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

II.  Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. E. Ż. kwotę 516,60 ( pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy ) w tym kwotę 96,60 ( dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy ) jako 23% stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

1. G. S.został oskarżony o to, że w okresie od 3 do 6 sierpnia 2012 r. w B., na terenie (...) (...)przy ul. (...), działając wspólnie i porozumieniu z D. P.oraz H. P.dokonał kradzieży z włamaniem do altanki (...) w ten sposób, że po wybiciu szyby w oknie dostał się do jej wnętrza, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia radiomagnetofonu m-ki T., czajnika elektrycznego m-ki P., wiertarki M., spodni męskich jeansowych i koszuli męskiej, co spowodowało straty łączne w wysokości 594 zł na szkodę A. L., tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k.

2. D. P.został oskarżony o to, że w okresie od 3 do 6 sierpnia 2012 r. w B., na terenie (...) (...)przy ul. (...), działając wspólnie i porozumieniu z G. S.oraz H. P.dokonał kradzieży z włamaniem do altanki (...) w ten sposób, że po wybiciu szyby w oknie dostał się do jej wnętrza, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia radiomagnetofonu m-ki T., czajnika elektrycznego m-ki P., wiertarki M., spodni męskich jeansowych i koszuli męskiej, co spowodowało straty łączne w wysokości 594 zł na szkodę A. L., przy czym czynu tego dopuścił się przez upływem 5 lat po odbyciu co najmniej roku kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, uprzednio skazanego w warunkach określonych w § 1 art. 64 k.k, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r w sprawie XV K 56/13:

I.  Oskarżonego G. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. skazał go i wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności,

II.  Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k., art. 72 § 1 pkt 5 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu G. S. na okres próby 3 (trzech) lat i zobowiązał go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu,

III.  Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w 1/3 części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego A. L. kwoty 198,- (sto dziewięćdziesiąt osiem) złotych,

IV.  Oskarżonego D. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. skazał go i wymierza mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,

V.  Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu D. P. okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności - zatrzymanie od dnia 06.08.2012 r. do dnia 08.08.2012 r.

VI.  Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w 1/3 części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego A. L. 198,- (sto dziewięćdziesiąt osiem) złotych,

VII.  Zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych w całości.

Powyższy wyrok zaskarżył oskarżony D. P..

W wywiedzionej apelacji zakwestionował ustalony w sporządzonej opinii przez biegłych psychiatrów stan jego zdrowia psychicznego, który jego zdaniem jest zły i nie pozwala na przebywanie w zakładzie karnym. Wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Na rozprawie apelacyjnej także ustanowiony w sprawie obrońca z urzędu wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja oskarżonego okazała się zasadna na tyle, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Niezależnie od zarzutu zawartego w apelacji oskarżonego należy wskazać, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego ( art. 438 pkt 2 kpk ) polegającej na naruszeniu art. 6 kpk , poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony.

Zdaniem Sądu Okręgowego jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, w tym także materiałów zawartych w sprawie III K 146/13 oskarżony D. P. w toku postępowania przed Sądem I instancji, od dnia 5 grudnia 2012 roku był pozbawiony wolności, najpierw zatrzymany, a następnie od 7 grudnia 2012 roku tymczasowo aresztowany na okres trzech miesięcy. Z uwagi na stan zdrowia psychicznego oskarżonego środek zapobiegawczy wykonywany był w (...) ZOZ w C.. Tymczasem doręczenia wszelkich pism w toku niniejszego postępowania następowały na adres D., (...). W związku z tym, iż był on pozbawiony wolności pisma, gdzie faktycznie nie przebywał, nie otrzymał ( po awizacji składano je do akt, ze skutkiem doręczenia). Dotyczyło to zawiadomienia o zakończeniu dochodzenia, odpisu aktu oskarżenia, zawiadomienia o terminie posiedzenia w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy. Oskarżony nie wiedział też o wydaniu wobec niego w dniu 13 lutego 2013 roku wyroku.

Zatem wskazać należy, że D. P. nie miał możliwości stawienia się do Sądu oraz ewentualnej zmiany decyzji, co do poddania się karze w trybie art. 335 kpk. Nadmienić należy, że Sąd Rejonowy także dostrzegł tą sytuację ( przyczynę niezależną od oskarżonego ) i w trybie art. 126§ 1 kpk przywrócił oskarżonemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 13 lutego 2013 roku.

W ocenie Sądu Okręgowego nie zmienia tej okoliczności to, że oskarżony został pouczony w trakcie pierwszego przesłuchania o swoich prawach i obowiązkach, w tym informowania o zmianie miejsca pobytu. Wskazać należy, ze zmiana miejsca pobytu oskarżonego D. P. miała charakter przymusowy i niezależny od oskarżonego.

Nadmienić należy, ze przepis art. 139§ 1 kpk nie ma zastosowania do oskarżonego, który został pozbawiony wolności i nie powiadomił o tym Sądu. Uznanie pisma za prawidłowo doręczone nie zależy od stanu wiedzy organu wysyłającego pismo. W tym wypadku nie można mówić o zmianie miejsca zamieszkania czy pobytu jak wymaga tego art. 139 § 1 kpk, bowiem związana z pozbawieniem wolności nieobecność strony pod wskazanym przez nią adresem jest niezależna od jej woli ( por. uchwałę SN z dnia 23. 05. 1974 VI KZP 5/ 74, OSNKW 1974 Nr 7-8 poz. 130 ).

Zatem, jeżeli zmiana miejsca pobytu strony wynika z racji pozbawienia wolności, pismo doręczone na dotychczasowy jej adres nie może być uznane za doręczone w sposób prawidłowy ( por. wyr. SN z 21. 07. 2011 r. III KK 126/11).

W związku z tym postępowanie przed Sądem Rejonowym było wadliwe, naruszono prawo oskarżonego, wynikające z art. 6 kpk.- pozbawiono oskarżonego możliwości zaprezentowania przed Sądem swoich racji. Takie rażące naruszenie prawa musi być uznane jako mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem ograniczono prawo oskarżonego do obrony. Naruszenia tego nie może sanować ani fakt nie poinformowania przez oskarżonego sądu o pozbawieniu wolności, ani okoliczność, że z przyczyn niezależnych od sądu fakt ten nie był znany Sądowi Rejonowemu.

Niezależnie od powyższego innym istotnym uchybieniem, którego dopuścił się Sąd Rejonowy, a które mogło mieć wpływ na treść wyroku było niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 2 kk. Jak wynika z danych o karalności oskarżonego i treści prawomocnych wyroków czyn popełniony przez oskarżonego nie wypełnia dyspozycji w/w artykułu, nie został popełniony w warunkach multirecydywy, a w warunkach recydywy specjalnej zwykłej. D. P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 3 lutego 2005 roku w sprawie III K 271/ 05 został skazany za popełnienie dwóch przestępstw kradzieży z włamaniem, za które wymierzono mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem łącznym wydanym przez Sąd Rejonowy w Zambrowie z dnia 20 lutego 2012 roku w sprawie II K 420/11 wymierzono mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Przy czym wszystkie kary pozbawienia wolności, które zostały połączone wyrokiem łącznym zostały wymierzone za przestępstwa przeciwko mieniu, w tym również za kradzież z włamaniem, jednakże żadne ze skazań nie obejmowało kwalifikacji prawnej z art. 64§ 1 kk, co jest przesłanką przyjęcia ewentualnej surowszej kwalifikacji z art. 64§ 2 kk. W związku z tym czyn popełniony przez oskarżonego powinien zostać zakwalifikowany z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64§ 1 kk. Dostrzegł to Sąd Rejonowy po wydaniu wyroku w przedmiotowej sprawie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu. Tym niemniej do skazania i wymiaru kary oskarżonemu doszło na podstawie niewłaściwego przepisu zaostrzającego wymiar kary, między innymi dolną granicę ustawowego zagrożenia.

Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Dokonując ponownej analizy sprawy Sąd Rejonowy powinien powtórzyć postępowanie tak, aby zagwarantować w jego trakcie pełną realizację praw oskarżonego. Przede wszystkim powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zawiadomienia oskarżonego o terminie posiedzenia lub rozprawy. Dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu poprzez przyjęcie zachowania oskarżonego w warunkach recydywy podstawowej i wymierzyć karę z uwzględnieniem powyższej zmiany i dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.

O kosztach należnych obrońcy z urzędu za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na mocy § 14 ust. 2 pkt. 4 w zw. z § 2 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku Nr 162, poz. 1348).