Wyrok SN z 10 listopada 1998, sygn. I PKN 434/98
Data orzeczenia
10 listopada 1998
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział I
Przewodniczący
SSN Walerian Sanetra
Tagi
Podstawa prawna
art. 17
postepowanie wykroczenia
art. 30
kp
art. 30
postepowanie wykroczenia
art. 45
kp
art. 45
postepowanie wykroczenia
art. 47
postepowanie wykroczenia
art. 163
kp
art. 164
kp
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
I PKN 434/98
1. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna być doko-
nywana przez sąd w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez praco-
dawcę (art. 30 § 4 KP).
2. Brak współpracy między pracodawcą i pracownikiem, wskazany jako
jedyna przyczyna wypowiedzenia nieuzasadnia wypowiedzenia umowy o pracę,
jeżeli stan taki nie obciąża pracownika a wyłącznie pracodawcę.
3. Udzielenie pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia uzależnione
jest od jego zgody.
Przewodniczący: SSN Walerian Sanetra (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Roman Kuczyński, Jadwiga Skibińska-Adamowicz.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 1998 r. sprawy z po-
wództwa Czesława K. przeciwko Polskiemu Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Upoś-
ledzeniem Umysłowym w Z. o odszkodowanie, ekwiwalent za urlop wypoczynkowy i
inne, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 26 marca 1998 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w
części dotyczącej odszkodowania w kwocie 4.200 zł oraz ekwiwalentu za nie wyko-
rzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 2.305,80 zł (oddalającej powództwo) i pozos-
tawił temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
U z a s a d n i e n i e
W imieniu powoda Czesława K. wniesiona została kasacja od wyroku Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 26 marca
1998 r. [...]. Wyrokiem tym zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w
Zamościu [...]. W pkt I, w części dotyczącej odszkodowania w kwocie 4.200 zł oraz
2
ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 2.305,80 zł, wyrok
ten został zmieniony i powództwo w tym zakresie oddalone. Natomiast w pozostałym
zakresie (dotyczącym nagrody z zakładowego funduszu nagród) wyrok Sądu Pracy
został uchylony, a sprawa przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Kasacją zaskarżony został wyrok Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w części
oddalającej powództwo. Z ustaleń Sądu Pracy wynika, że Czesław K. został zatrud-
niony na stanowisku dyrektora Ośrodka Rehabilitacyjno-Wychowawczego od dnia 10
marca 1993 r. W dniu 26 maja 1997 r. otrzymał pismo wypowiadające mu umowę o
pracę ze skutkiem jej rozwiązania na dzień 31 sierpnia 1997 r. Pismo zawierało
szereg zarzutów dotyczących wykonywanych obowiązków na zajmowanym stanowis-
ku. Wypowiedzenie umowy było poprzedzone pismem powoda kwestionującym pra-
widłowość wprowadzenia regulaminu wynagradzania oraz pismem, w którym wyrażał
zamiar rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron w związku z przejściem na
rentę z dniem 31 października z tym, że w piśmie tym prosił o udzielenie urlopu, wy-
płacenie nagrody z zakładowego funduszu nagród, nagrody jubileuszowej i odprawy
rentowej. Jeden z zarzutów stawianych powodowi wiązał się z funkcjonowaniem
zespołu Pedagogiczno-Rehabilitacyjnego. Zespół taki został powołany przez powoda
i prowadził działalność początkowo na regularnie odbywanych spotkaniach, a potem
w formie konsultacji. Przez pewien czas w 1996 r. funkcjonowanie zespołu zostało
zawieszone wobec braku psychologa i rehabilitanta. Ze względu na brak środków
finansowych ośrodek zaniechał zatrudnienia rehabilitanta. Na prośbę powoda przez
pewien czas wykonywał on pracę społecznie. W skład zespołu reahabilitacyjno-pe-
dagogicznego wchodzili: logopeda, psycholog, rehabilitant ruchowy, pedagog, neu-
rolog, pediatra. Początkowo były to wspólne spotkania. Następnie od tego odstąpio-
no, gdyż kilka osób pracowało w niepełnym wymiarze czasu pracy (1/2 etatu) i trudno
było ustalić godziny spotkań. Dlatego też konkretne sprawy omawiane były odrębnie
z poszczególnymi członkami zespołu jako wymiana danych i ocen. W ten sposób był
opracowany indywidualny program terapeutyczny dla każdego dziecka. Zdaniem
powoda nie istniał wymóg, aby praca zespołu odbywała się w formie wspólnych
posiedzeń, a przy tym byłaby to strata czasu. Bardziej przydatna była forma
konsultacji i przekazywania danych oraz ich ujęcia w indywidualnych programach
terapeutycznych. Wobec przyjętej formy pracy zespołu polegającej na indywi-
dualnych konsultacjach i milczącej akceptacji tej formy przez zarząd, brak było za-
sadności informowania zarządu o pracach zespołu. Sąd Pracy uznając zasadność
3
powództwa w części dotyczącej nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1996 r.,
na podstawie § 8 pkt 3 regulaminu obowiązującego u strony pozwanej zasądził na
rzecz powoda należną kwotę z odsetkami od daty wymagalności, tj. daty wypłaty na-
gród członkom kierownictwa.
Strona pozwana w zasadzie nie negowała prawa powoda do ekwiwalentu za
42 dni urlopu wypoczynkowego. W dniu 21 maja 1997 r. powód złożył wniosek o
udzielenie urlopu. Wniosek ten nie został jednak zaakceptowany, a powód nie
otrzymał karty urlopowej. Mimo zapewnienia w piśmie wypowiadającym umowę o
udzieleniu urlopu, urlop powodowi nie został udzielony. Stąd też na podstawie art.
171 pkt 1 KP Sąd Pracy zasądził na rzecz powoda ekwiwalent z odsetkami od daty
rozwiązania umowy. Sąd ten zasądził również odszkodowanie z mocy art. 45 § 1 KP
w związku z art. 471
KP w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia z odsetkami
od dnia orzeczenia. Zasądzając odszkodowanie Sąd Pracy uznał, że zarzuty stawia-
ne powodowi nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy i nie mogły
stanowić podstawy dokonanego wypowiedzenia. Przed wręczeniem wypowiedzenia
istniały nieporozumienia między Zarządem Koła Polskiego Stowarzyszenia na rzecz
Osób z Upośledzeniem Umysłowym w Z., a powodem, czego dowodem była decyzja
o pozbawieniu go nagrody z zakładowego funduszu nagród, oświadczenie powoda o
uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli w sprawie nowych
warunków płacowych wprowadzonych regulaminem, oraz posiedzenie Zarządu z
udziałem powoda, które odbyło się 20 maja 1997 r. Na tym posiedzeniu powód
stwierdził, że nie układa się współpraca i przedstawił swoje warunki odejścia z pracy.
W dniu 22 maja 1997 r., powód złożył pismo w sprawie rozwiązania umowy o pracę z
dniem 31 października 1997 r. z prośbą o wypłatę świadczeń pieniężnych. Dnia 26
maja 1997 r. otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę. W piśmie wypowiadającym
umowę o pracę, oprócz zarzutów, które powołał pracodawca, odmawiając powodowi
wypłaty nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1996 r., stawiane były także
inne, a mianowicie: 1. niesporządzanie planu pracy ośrodka, nieskładanie sprawoz-
dań z pracy tej placówki; 2. brak współpracy z Zarządem Koła i brak „pozytywnych
akcentów” w realizacji zadań regulaminowych i statutowych. Wiceprzewodniczący
Zarządu Koła przyznał, że nie ma dokładnych ustaleń terminów ani okresów, za które
mają być sporządzane plany i sprawozdania. Powód przez okres 4 miesięcy po
zakończeniu roku przebywał na zwolnieniach lekarskich. Zarząd nie wyznaczył po-
wodowi żadnych terminów do złożenia planu i sprawozdania, a (według powoda)
4
corocznie w latach poprzednich odbywało się posiedzenie Zarządu, na które był za-
praszany i przedstawiał sprawozdanie oraz plan na rok następny. Takie posiedzenie
nie odbyło się w 1997 r.
Pozostałe zarzuty nie zostały dokładnie sprecyzowane. Według Sądu Pracy
brak współpracy, jeżeli ma stanowić zarzut, musi jednocześnie określać winę powo-
da. Wprawdzie współpraca w ostatnim czasie nie układała się, ale strona pozwana
nie udowodniła w tym względzie winy powoda. Ponadto zupełnie niezasadny jest
zarzut braku „pozytywnych efektów w realizacji zadań”. Zdaniem powoda (nie zak-
westionowanym przez stronę pozwaną) poprawa nastąpiła w wyposażeniu placówki.
Ośrodek był kontrolowany przez pracownika Zarządu Głównego Stowarzyszenia, a
wydane zalecenia nie zostały wykonane, bowiem (według oświadczenia powoda)
zalecenia otrzymał dopiero w kwietniu 1997 r. i nie zdążył z ich realizacją z uwagi na
wypowiedzenie mu umowy (w miesiącu maju).
Rozpoznając apelację strony pozwanej Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w szczególności uznał, że trafne jest jej stanowisko, iż wypowiedzenie przez praco-
dawcę umowy o pracę na czas nie określony powinno być oceniane w płaszczyźnie
stwierdzenia, że jest to zwykły sposób rozwiązania umowy o pracę. Jednocześnie
podkreślił okoliczność, że powód zatrudniony był na stanowisku Kierownika Ośrodka
Rehabilitacyjno-Wychowawczego prowadzonego przez Polskie Stowarzyszenie na
Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym - Koło w Z., co łączy się ze stwierdze-
niem, iż inne są kryteria oceny uzasadnienia wypowiedzenia powodowi umowy o
pracę osobie na stanowisku kierowniczym, niż w przypadku tzw. pracowników sze-
regowych. W przypadku stanowiska powoda niezwykle istotną kwestią jest lojalność,
zaufanie i zgodna współpraca kierownika z Zarządem Koła. Stąd też stan rzeczy, w
którym tej lojalności, zaufania i współpracy brakuje, jest ze wszech miar niepożąda-
ny, a w związku z tym do pewnego stopnia nawet na plan dalszy musi zejść to, czy
stan ten i w jakim stopniu został wywołany przez kierownika zakładu pracy. Według
Sądu drugiej instancji „Sąd Rejonowy oceniając zgromadzony materiał dowodowy w
tym zeznania powoda ustalił, że pomiędzy Czesławem K. a Zarządem Koła nie było
współpracy. W ostatnim etapie zatrudnienia Czesław K. przebywał na długotrwałym
zwolnieniu lekarskim, co dezorganizowało pracę placówki. Postępowanie powoda
było sprzeczne z zaleceniami Zarządu Głównego. W tym stanie uznać należy, że
Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny sprawy przekroczył granice swobod-
nej oceny dowodów”.
5
Według Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zgromadzony przez Sąd
pierwszej instancji materiał dowodowy nakazuje stwierdzić, że wypowiedzenie Czes-
ławowi K. umowy o pracę było merytorycznie uzasadnione. Z uwagi na to zmienił on
wyrok Sądu Pracy i oddalił powództwo w zakresie odszkodowania. Za nieprawidłowe
uznał także rozstrzygnięcie w zakresie ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypo-
czynkowy. „Dowolne są ustalenia Sądu I instancji, że strona pozwana uznawała
roszczenie w tym zakresie. Rozważając możliwość ugodowego załatwienia sporu
pozwany zakład pracy gotów był warunkowo wypłacić powodowi ekwiwalent za urlop.
Fakt, że w oświadczeniu o wypowiedzeniu zobowiązano powoda do wykorzystania
urlopu wypoczynkowego oraz że z uwagi na specyfikę działania placówki wszyscy
pracownicy w lipcu wykorzystywali urlopy wypoczynkowe, świadczy, co podnosi w
apelacji pozwany, że Czesław K. wykorzystał zaległy i bieżący urlop wypoczynkowy”.
W kasacji zaskarżonemu wyrokowi postawiony został zarzut naruszenia: 1.
art. 45 § 1 KP „przez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione”,
2. art. 171 § 1 pkt 1 KP „przez przyjęcie, że urlop wypoczynkowy był wykorzystany”,
3. art. 233 § 1 KPC „przez przekroczenie granic oceny dowodów”, 4. art. 328 § 2 KPC
„przez nie odniesienie się do całości materiału dowodowego zebranego w sprawie”,
5. art. 378 § 1 KPC „przez orzeczenie ponad granicami wniosków apelacji”, 6. art.
382 KPC „przez przyjęcie podstawy orzekania na podstawie materiału dowodowego,
który nie był zebrany w I instancji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 30 § 4 KP w oświadczeniu
pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nie określony powinna być
wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie tej umowy. Oznacza to, iż ocena
zasadności wypowiedzenia umowy o pracę musi być dokonywana w granicach wyni-
kających z zastosowania art. 30 § 4 KP (podanych pracownikowi przyczyn), w prze-
ciwnym razie przepis ten byłby w istocie pozbawiony normatywnego znaczenia.
Strona pozwana jako przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę powodowi wykazała:
nieprzestrzeganie planu pracy ośrodka, niepowołanie Zespołu Pedagogiczno-Reha-
bilitacyjnego, nieinformowanie o posiedzeniach Zespołu, brak współpracy z Zarzą-
dem Koła, brak pozytywnych efektów w realizacji zadań regulaminowych i statuto-
wych. Z ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji wynika, iż zarzuty te są
6
nietrafne, gdyż w części są zbyt ogólnikowe, częściowo zaś są chybione, a to dlate-
go, że w określonej sytuacji trudno było wymagać od powoda wskazanych zachowań
(w istocie nie miał on powinności dokonywania określonych czynności) - jak to jest w
odniesieniu do sporządzania planu pracy ośrodka, powołania Zespołu Pedagogicz-
no-Rehabilitacyjnego, informowania o jego posiedzeniach - zachodziła konieczność
uwzględnienia w ocenie dodatkowego elementu, a mianowicie, czy powodowi można
przypisać winę (w związku z zarzutem braku współpracy z Zarządem Koła), inne zaś
zarzuty nie odpowiadają faktom, jak to jest w przypadku twierdzenia o braku pozy-
tywnych efektów w realizacji zadań regulaminowych i statutowych. Sąd drugiej ins-
tancji zasadniczo podzielił te ustalenia - w uzasadnieniu wyroku ich bowiem nie zde-
zawuował - uznał jednakże, że między powodem a Zarządem Koła nie było współ-
pracy, w ostatnim okresie powód przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim,
co dezorganizowało pracę placówki, a ponadto jego postępowanie było sprzeczne z
zaleceniami Zarządu Głównego. Jednocześnie Sąd ten zarzucił Sądowi Pracy, iż
przekroczył on granice swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie został jednakże
bliżej uzasadniony i wobec tego jest gołosłowny. Sąd pierwszej instancji nie zajmo-
wał się bliżej sprawą nieobecności powoda w pracy z powodu jego choroby, gdyż
okoliczność ta nie była wskazywana jako przyczyna wypowiedzenia mu umowy o
pracę. Gdy idzie o kwestię braku realizacji przez powoda zaleceń Zarządu Głównego
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż powód z przyczyn tłumaczących go (wypowie-
dziano mu umowę o pracę) nie mógł ich wykonać, a ponadto uchybienie to - jeżeli
przyjąć, że istniało - nie zostało wskazane jako przyczyna wypowiedzenia umowy o
pracę. Sąd drugiej instancji nie wyjaśnił przy tym w tym punkcie dlaczego odrzuca
ustalenie dokonane przez Sąd Pracy, a mianowicie, iż bezpodstawny jest zarzut
braku wykonania przez powoda zaleceń Zarządu Głównego. W zakresie ustalenia
braku współpracy między powodem, a Zarządem Koła nie ma rozbieżności między
Sądem pierwszej i drugiej instancji w tym znaczeniu, iż oba Sądy przyjmując, że w
okresie poprzedzającym wypowiedzenie współpracy tej nie było. Różnica sprowadza
się jedynie do tego, iż Sąd Pracy uznaje za istotną okoliczność braku winy powoda w
zerwaniu współpracy z Zarządem Koła, natomiast Sąd drugiej instancji uznaje to za
nieistotne. Nie jest to jednakże kwestia dotycząca ustaleń faktycznych lecz zagad-
nienie różnic w ocenie prawnej ustalonych faktów. Stąd też postawiony wyrokowi
Sądu Pracy zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC jest merytorycznie bezzasadny, a
ponadto oparty został na rozumowaniu, które jest wewnętrznie częściowo sprzeczne.
7
Z uwagi na treść oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę dowody i ich ocena
dokonywane przez Sąd pierwszej instancji nie musiały dotyczyć nieobecności powo-
da w pracy z powodu choroby, ani też sprawy zaleceń Zarządu Głównego, natomiast
różnice odnoszące się do braku współpracy wynikają z odmienności oceny prawnej,
a więc choć wyrokowi Sądu Pracy postawiony został zarzut naruszenia prawa pro-
cesowego (art. 233 § 1 KPC), to w gruncie rzeczy dotyczy on kwestii materialno-
prawnej, a mianowicie oceny prawnej braku współpracy powoda z Zarządem Koła, a
konkretnie tego czy brak takiej współpracy stanowić może uzasadnienie wypowie-
dzenia w rozumieniu art. 30 § 4 i 45 § 1 KP. Z uzasadnienia wyroku zaskarżonego
kasacją wynika, że Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w istocie nie dokonywał
ustaleń dotyczących choroby powoda oraz braku realizacji zaleceń Zarządu Głów-
nego, gdyż za takie nie może być uznane ograniczenie się do stwierdzenia, że po-
wód przebywał na długotrwałym zwolnieniu, co dezorganizowało pracę, a jego pos-
tępowanie było sprzeczne z zaleceniami Zarządu Głównego. Stąd też zasadny jest
zarzut, iż w sprawie doszło do naruszenia przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecz-
nych art. 233 § 1 KPC. Z uwagi na treść wypowiedzenia umowy o pracę oraz
brzmienie art. 30 § 4 KP w związku z art. 45 § 1 KP brak jest przy tym podstaw do
badania i oceniania w płaszczyźnie zasadności wypowiedzenia powodowi umowy o
pracę, wskazanych przez Sąd drugiej instancji zarzutów dotyczących długotrwałej
nieobecności powoda w pracy oraz sprzeczności jego postępowania z zaleceniami
Zarządu Głównego. Do rozważenia natomiast pozostaje zarzut braku współpracy
jako jedyna - na tle przyjętych ustaleń Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przy
pominięciu dwu pozostałych, wskazanych wyżej zarzutów - przyczyna uzasadniająca
wypowiedzenie umowy o pracę powodowi. Zgodzić należy się w tym zakresie z Są-
dem drugiej instancji, iż brak winy po stronie pracownika nie przekreśla w sposób
automatyczny zasadności zarzutu odwołującego się do tej okoliczności, jako uza-
sadniającego wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi. Istotne jest także to, czy
pracownik zajmuje stanowisko kierownicze, czy też szeregowe. Nie oznacza to
wszakże, że przy ustalaniu zasadności zarzutu braku współpracy pracownika z pra-
codawcą bez znaczenia są okoliczności i źródła jej braku, czy też okoliczności i
przyczyny powstania sytuacji konfliktowej. Kwestia ta nie stała się w ogóle przed-
miotem analizy ze strony Sądu drugiej instancji i w związku z tym będzie wymagała
bliższych ustaleń w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności trudno uznać za dostateczną przyczynę
8
wypowiedzenia umowy o pracę przypadek braku współpracy między pracownikiem i
pracodawcą, jeżeli brak ten wyraźnie obciąża pracodawcę, a nie pracownika. Istotny
jest przy tym także stopień braku współpracy, a zwłaszcza, czy przeradza się on w
konflikt, czy też ma łagodniejszy charakter. W sytuacji, w której nie wchodzi w
rachubę ani brak lojalności ze strony pracownika względem pracodawcy, ani brak
utraty jego zaufania do niego, a brakuje jedynie między nimi współpracy, zasadniczo
należy uważać, że nie uzasadnia to wypowiedzenia umowy o pracę jeżeli stan taki
nie obciąża pracownika, a brak współpracy jest jedyną podawaną przez pracodawcę
lub możliwą do uwzględnienia z uwagi na brzmienie art. 30 § 4 KP, przyczyną wypo-
wiedzenia umowy o pracę. W każdym razie ograniczenie się jedynie do stwierdzenia,
że wystarczającą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest brak współpracy bez
rozważenia jego okoliczności, przyczyn i konsekwencji, nie jest trafne. Zarzut braku
współpracy wymaga tym samym także konkretyzacji. W tym też znaczeniu zasadny
jest zarzut kasacji naruszenia art. 45 § 1 KP, gdyż bez dokonania dodatkowych
ustaleń faktycznych (w tym weryfikacji ustaleń Sądu Pracy dotyczących winy
powoda), brak było podstaw do rezygnacji - jak uczynił to Sąd drugiej instancji - z
jego zastosowania w sprawie.
Zasadne są również zarzuty kasacji dotyczące rozstrzygnięcia w kwestii
ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop. Sąd Pracy ustalił, że powód nie wykorzystał
należnego mu urlopu, zaś Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przyjął, że w okre-
sie wypowiedzenia wykorzystał on nie tylko zaległy, ale i bieżący urlop wypoczynko-
wy. Sąd drugiej instancji nie wyjaśnił, dlaczego nie podziela stanowiska Sądu Pracy
w tej materii oraz które twierdzenia tego Sądu w tej sprawie są nieprawdziwe i dla-
czego. Korzystanie przez pracownika z urlopu jest głównie kwestią faktów i w
związku z tym w tej płaszczyźnie powinno być ono niejako w pierwszej kolejności
ustalane. Ustalenia takiego, tj. czy powód faktycznie korzystał z urlopu, brakuje jed-
nakże w uzasadnieniu wyroku zaskarżonego kasacją. Termin udzielania urlopów
wynika z planu urlopów (art. 163 KP). W pewnych przypadkach możliwe jest jego
przesunięcie (art. 164 KP), w innych zaś stanowi ono obowiązek pracodawcy (art.
165 KP, art. 166 KP). Istnieje także obowiązek udzielenia urlopu, który nie został
wykorzystany w danym roku kalendarzowym (art. 168 KP). Uchylony został nato-
miast art. 170 KP, który poprzednio przewidywał, że w razie wypowiedzenia stosunku
pracy przez zakład pracy urlop przysługujący za rok kalendarzowy, w którym nastąpi
rozwiązanie stosunku pracy, powinien być wykorzystany w okresie wypowiedzenia,
9
jeżeli okres ten wynosi co najmniej 3 miesiące. Jeżeli stosunek pracy wypowiada
pracownik, urlop ten powinien być wykorzystany w okresie wypowiedzenia, choćby
okres wypowiedzenia był krótszy niż 3 miesiące. Skreślenie art. 170 KP w szczegól-
ności oznacza, iż ustawodawca nawiązał do myśli, że urlop wypoczynkowy ma słu-
żyć głównie wypoczynkowi i w związku z tym nie powinien być zakłócany między in-
nymi przez troskę jaką dla pracownika może stanowić poszukiwanie pracy w
następstwie wypowiedzenia mu umowy o pracę. Jego udzielanie w okresie wypo-
wiedzenia nie łączy się już z obowiązkiem pracownika korzystania z niego w tym
czasie. Decyzja w tej sprawie została pozostawiona pracownikowi (i oczywiście pra-
codawcy, który udziela urlopu; pracownik sam sobie nie może bowiem udzielić
urlopu). Według stwierdzenia uzasadnienia wyroku zaskarżonego kasacją powoda
zobowiązano do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. By jednakże przyjąć, że z
urlopu takiego on skorzystał jest to za mało. Potrzebne byłoby tu jeszcze ustalenie,
że na korzystanie z tego urlopu w tym czasie wyraził on zgodę. Sprawą, która wy-
maga więc wyjaśnienia jest to, czy na tle rozważanego stanu faktycznego można
przyjąć, iż zgoda taka przez powoda - bezpośrednio albo pośrednio - została wyra-
żona.
Z powyższych względów na podstawie art. 39313
§ 1 KPC. Sąd Najwyższy
orzekł jak w sentencji.
========================================