Postanowienie SN z 15 czerwca 2005, sygn. IV CZ 51/05
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
o uchylenie uchwały
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Data orzeczenia
15 czerwca 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Irena Gromska-Szuster
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
SSN Marian Kocon
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Gminy Miejskiej S.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy (…) w S.
o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu
15 czerwca 2005 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z
dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt I ACa (…),
odrzuca zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r. odrzucił wniosek
pozwanej z 22 czerwca 2004 r. nadany na poczcie 25 października 2004 r. o doręczenie
wyroku Sądu Apelacyjnego z 18 czerwca 2004 r. z uzasadnieniem. W motywach
postanowienia wyjaśnił, że odpis wyroku Sądu Apelacyjnego z 18 czerwca 2004 r. z
uzasadnieniem został pozwanej na jej wniosek już doręczony w dniu 16 lipca 2004 r. W
tej sytuacji ponowny wniosek o doręczenie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem w celu
wniesienia kasacji podlegał odrzuceniu na podstawie art. 328 § 1 zd. 1 k.p.c. w związku
z art. 391 § 1 k.p.c.
W zażaleniu pozwana zakwestionowała odrzucenie wniosku.
Podniosła, że pismem z 22 czerwca 2004 r. wystąpiła do Sądu Apelacyjnego o
doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. W dniu 16 lipca 2004 r. otrzymała pismo
z 13 lipca 2004 r. wzywające do wniesienia opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku.
2
W przesyłce tej, doręczonej w małej kopercie, załączonej do zażalenia, nie było żadnej
innej korespondencji. Żądaną opłatę kancelaryjną uiściła 21 lipca 2004 r. Wobec
przedłużającego się okresu oczekiwania na odpis wyroku z uzasadnieniem, pozwana
interweniowała w Sądzie Apelacyjnym; między innymi, w dniu 25 października 2004 r.
złożyła pismo, którego dotyczy zaskarżone postanowienie. Sąd Apelacyjny jednak
utrzymywał, że odbiór wnioskowanego odpisu wyroku z uzasadnieniem pozwana
pokwitowała w dniu 16 lipca 2004 r. W tej sytuacji pozwana w dniu 25 listopada 2004 r.
ponownie zwróciła się do Sądu Apelacyjnego o doręczenie jej odpisu wyroku z
uzasadnieniem. Jej zdaniem, pismo wysłane przez nią do Sądu Apelacyjnego w dniu 25
października 2004 r. nie było nowym wnioskiem, lecz jedynie ponagleniem wzywającym
do wykonania wniosku z dnia 22 czerwca 2004 r.
W ocenie pozwanej, zaskarżone postanowienie opiera się więc na błędnie
dokonanym ustaleniu, że pozwanej doręczono odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 16
lipca 2004 r., gdy tymczasem w tym dniu doręczono jej jedynie wezwanie o uiszczenie
opłaty kancelaryjnej; koperta, w której przesłano to wezwanie, że względu na swój mały
rozmiar, nie mogła zresztą nic więcej pomieścić. W konsekwencji, zaskarżone
postanowienie powinno zostać uchylone.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wynika z powyższych uwag, między Sądem Apelacyjnym a pozwaną
zarysowała się rozbieżność stanowisk co do wykonania przez Sąd Apelacyjny wniosku
pozwanej z 22 czerwca 2004 r. Zwrotne poświadczenie odbioru na k. 86, a także
zarządzenie przewodniczącego oraz adnotacja sekretariatu na k. 82 przemawiają za
tym, że pozwanej doręczono w dniu 16 lipca 2004 r. odpis wyroku z uzasadnieniem, o
który wniosła pismem z 22 czerwca 2004 r. (co do znaczenia pocztowego dowodu
doręczenia zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CZ
51/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 189, z dnia 21 listopada 2001 r., I CKN 185/01, LEX nr
52726 i z dnia 15 listopada 2002 r., V CZ 140/02, LEX nr 57239). Pozwana jednak
zaprzecza prawdziwości zwrotnego poświadczenia odbioru. W zażaleniu swoje
oświadczenie negujące prawdziwość zwrotnego poświadczenia odbioru poparła
twierdzeniem, że koperta, w której w dniu 16 lipca 2004 r. otrzymała wezwanie o
uiszczenie opłaty kancelaryjnej, była zbyt mała, aby pomieścić ponadto odpis wyroku z
uzasadnieniem (pięć kartek). Pismo pozwanej potraktowane przez Sąd Apelacyjny jako
kolejny wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, rozpoznane przez ten Sąd
zaskarżonym postanowieniem, jest elementem wspomnianej kontrowersji.
3
Treść zażalenia wskazuje, że pozwana oczekuje zweryfikowania przez Sąd
Najwyższy w toku postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia twierdzeń Sądu
Apelacyjnego co do doręczenia pozwanej w dniu 16 lipca 2004 r. odpisu wyroku z
uzasadnieniem. Obowiązujące prawo na to jednak nie pozwala. Według art. 39318
§ 2
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r. w sprawach, w których
przysługiwała kasacja, zażalenie przysługiwało także, tj. oprócz sytuacji wskazanych w §
1, na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z
wyjątkiem postanowień, o których była mowa w art. 392, a także postanowień wydanych
w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (por.
analogiczną regulację zawartą w obecnie obowiązującym art. 3941
§ 2 k.p.c.).
Wniesione przez pozwaną zażalenie mogłoby więc zostać uznane za dopuszczalne
tylko wtedy, gdyby zaskarżone nim orzeczenie należało do kategorii postanowień sądu
drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, tj. zamykających drogę do
wydania orzeczenia co do istoty przez sąd drugiej instancji lub przez Sąd Najwyższy (co
do pojęcia postanowień kończących postępowanie w sprawie por. np. uchwała składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr
1, poz. 1). Takim orzeczeniem byłoby odrzucenie wniosku pozwanego z dnia 22 maja
2004 r., ponieważ wykluczałoby wydanie w sprawie orzeczenia co do istoty przez Sąd
Najwyższy, gdyż złożenie przez pozwanego wniosku o doręczenie odpisu wyroku
z uzasadnieniem i doręczenie mu tego odpisu warunkowało wniesienie przez niego
kasacji (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PZ
104/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 231, i z dnia 19 listopada 2004 r., V CZ 110/04,
niepubl). Nie ma natomiast takiego charakteru zaskarżone postanowienie. Rozstrzyga
bowiem o kolejnym, nieprzewidzianym przez przepisy postępowania wniosku o
doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a więc pewną kwestię incydentalną, która
pojawiła się poza normalnym tokiem postępowania (por. np. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 8 lutego 2001 r., IV CZ 97/00, niepubl.). Dlatego jako
niedopuszczalne powinno zostać odrzucone (art. 373 w związku z art. 39821
i art. 3941
k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z
2005 r. Nr 13, poz. 98).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji..
W zażaleniu pozwana zakwestionowała odrzucenie wniosku.
Podniosła, że pismem z 22 czerwca 2004 r. wystąpiła do Sądu Apelacyjnego o
doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. W dniu 16 lipca 2004 r. otrzymała pismo
z 13 lipca 2004 r. wzywające do wniesienia opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku.
2
W przesyłce tej, doręczonej w małej kopercie, załączonej do zażalenia, nie było żadnej
innej korespondencji. Żądaną opłatę kancelaryjną uiściła 21 lipca 2004 r. Wobec
przedłużającego się okresu oczekiwania na odpis wyroku z uzasadnieniem, pozwana
interweniowała w Sądzie Apelacyjnym; między innymi, w dniu 25 października 2004 r.
złożyła pismo, którego dotyczy zaskarżone postanowienie. Sąd Apelacyjny jednak
utrzymywał, że odbiór wnioskowanego odpisu wyroku z uzasadnieniem pozwana
pokwitowała w dniu 16 lipca 2004 r. W tej sytuacji pozwana w dniu 25 listopada 2004 r.
ponownie zwróciła się do Sądu Apelacyjnego o doręczenie jej odpisu wyroku z
uzasadnieniem. Jej zdaniem, pismo wysłane przez nią do Sądu Apelacyjnego w dniu 25
października 2004 r. nie było nowym wnioskiem, lecz jedynie ponagleniem wzywającym
do wykonania wniosku z dnia 22 czerwca 2004 r.
W ocenie pozwanej, zaskarżone postanowienie opiera się więc na błędnie
dokonanym ustaleniu, że pozwanej doręczono odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 16
lipca 2004 r., gdy tymczasem w tym dniu doręczono jej jedynie wezwanie o uiszczenie
opłaty kancelaryjnej; koperta, w której przesłano to wezwanie, że względu na swój mały
rozmiar, nie mogła zresztą nic więcej pomieścić. W konsekwencji, zaskarżone
postanowienie powinno zostać uchylone.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wynika z powyższych uwag, między Sądem Apelacyjnym a pozwaną
zarysowała się rozbieżność stanowisk co do wykonania przez Sąd Apelacyjny wniosku
pozwanej z 22 czerwca 2004 r. Zwrotne poświadczenie odbioru na k. 86, a także
zarządzenie przewodniczącego oraz adnotacja sekretariatu na k. 82 przemawiają za
tym, że pozwanej doręczono w dniu 16 lipca 2004 r. odpis wyroku z uzasadnieniem, o
który wniosła pismem z 22 czerwca 2004 r. (co do znaczenia pocztowego dowodu
doręczenia zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CZ
51/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 189, z dnia 21 listopada 2001 r., I CKN 185/01, LEX nr
52726 i z dnia 15 listopada 2002 r., V CZ 140/02, LEX nr 57239). Pozwana jednak
zaprzecza prawdziwości zwrotnego poświadczenia odbioru. W zażaleniu swoje
oświadczenie negujące prawdziwość zwrotnego poświadczenia odbioru poparła
twierdzeniem, że koperta, w której w dniu 16 lipca 2004 r. otrzymała wezwanie o
uiszczenie opłaty kancelaryjnej, była zbyt mała, aby pomieścić ponadto odpis wyroku z
uzasadnieniem (pięć kartek). Pismo pozwanej potraktowane przez Sąd Apelacyjny jako
kolejny wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, rozpoznane przez ten Sąd
zaskarżonym postanowieniem, jest elementem wspomnianej kontrowersji.
3
Treść zażalenia wskazuje, że pozwana oczekuje zweryfikowania przez Sąd
Najwyższy w toku postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia twierdzeń Sądu
Apelacyjnego co do doręczenia pozwanej w dniu 16 lipca 2004 r. odpisu wyroku z
uzasadnieniem. Obowiązujące prawo na to jednak nie pozwala. Według art. 39318
§ 2
k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 5 lutego 2005 r. w sprawach, w których
przysługiwała kasacja, zażalenie przysługiwało także, tj. oprócz sytuacji wskazanych w §
1, na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z
wyjątkiem postanowień, o których była mowa w art. 392, a także postanowień wydanych
w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (por.
analogiczną regulację zawartą w obecnie obowiązującym art. 3941
§ 2 k.p.c.).
Wniesione przez pozwaną zażalenie mogłoby więc zostać uznane za dopuszczalne
tylko wtedy, gdyby zaskarżone nim orzeczenie należało do kategorii postanowień sądu
drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, tj. zamykających drogę do
wydania orzeczenia co do istoty przez sąd drugiej instancji lub przez Sąd Najwyższy (co
do pojęcia postanowień kończących postępowanie w sprawie por. np. uchwała składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr
1, poz. 1). Takim orzeczeniem byłoby odrzucenie wniosku pozwanego z dnia 22 maja
2004 r., ponieważ wykluczałoby wydanie w sprawie orzeczenia co do istoty przez Sąd
Najwyższy, gdyż złożenie przez pozwanego wniosku o doręczenie odpisu wyroku
z uzasadnieniem i doręczenie mu tego odpisu warunkowało wniesienie przez niego
kasacji (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PZ
104/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 231, i z dnia 19 listopada 2004 r., V CZ 110/04,
niepubl). Nie ma natomiast takiego charakteru zaskarżone postanowienie. Rozstrzyga
bowiem o kolejnym, nieprzewidzianym przez przepisy postępowania wniosku o
doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a więc pewną kwestię incydentalną, która
pojawiła się poza normalnym tokiem postępowania (por. np. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 8 lutego 2001 r., IV CZ 97/00, niepubl.). Dlatego jako
niedopuszczalne powinno zostać odrzucone (art. 373 w związku z art. 39821
i art. 3941
k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z
2005 r. Nr 13, poz. 98).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.