sygn. II SA/Lu 647/25 17 grudnia 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Wyrok - II SA/Lu 647/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - z dnia 17 grudnia 2025

Teza
Oddalono sprzeciw. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 16 września 2025 r. znak: ZOA-XXI.7721.11.2025 w przedmiocie nakazania przesunięcia garażu oddala sprzeciw. UZASADNIENIE Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także jOddalono sprzeciw. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 16 września 2025 r. znak: ZOA-XXI.7721.11.2025 w przedmiocie nakazania przesunięcia garażu oddala sprzeciw. UZASADNIENIE Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także j
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik umorzono postępowanie
Typ sprawy sprawa cywilna nieprocesowa - spadkowa
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne powaga rzeczy osądzonej spadek
Role w sprawie
odwołujący apelujący / skarżący spadkodawca
Data orzeczenia 17 grudnia 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Przewodniczący Bartłomiej Pastucha.
Rozstrzygnięcie

Oddalono sprzeciw

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 16 września 2025 r. znak: ZOA-XXI.7721.11.2025 w przedmiocie nakazania przesunięcia garażu oddala sprzeciw.

UZASADNIENIE
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także jako "LWINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzjąz dnia 16 września 2025 r. znak: ZOA-XXI.7721.11.2025, po rozpatrzeniu odwołania A. S.-K. i B. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Chełma (dalej także jako "PINB" lub "organ I instancji") z dnia 27 czerwca 2025 r. znak: NB.7356.91.2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku przesunięcia garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr [...] (obr. 12) przy ul. K. [...] w C., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako "k.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następująco stan sprawy:W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2023 r. przez upoważnionych pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta Chełma ustalono, że na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. K. [...] w C. znajduje się garaż blaszany zlokalizowany w zachodniej części działki od strony drogi dojazdowej (działki nr ewid. [...]). Garaż posiada wymiary 5,33 m x 3,05 m i wysokość 2,05 - 2,55 m w kalenicy. Posadowiony jest na płycie betonowej. Obiekt posiada dach dwuspadowy pokryty blachą płaską o spadkach w kierunkach północnym i południowym oraz ściany z blachy płaskiej. Wjazd do garażu (brama garażowa) znajduje się od strony zachodniej. Podczas kontroli B. K. (dalej także jako "skarżąca") oświadczyła, że garaż powstał w 2017 r. na podstawie zgłoszenia złożonego w Urzędzie Miasta C.. Ponadto wskazała, że obiekt ten był już przedmiotem postępowania prowadzonego przez Wojewodę Lubelskiego, który prawomocną i ostateczną decyzją umarzył postępowanie w sprawie przedmiotowego garażu blaszanego.Pismem z dnia 24 lipca 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta C. o zajęcie stanowiska co do zgodności lokalizacji przedmiotowego garażu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.W odpowiedzi Urząd Miasta C. pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. znak: [...] poinformował, że dla terenu, na którym zlokalizowany jest garaż, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. dla obszaru w rejonie ulicy K., zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta C. z dnia 30 sierpnia 2012 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z dnia 30 października 2012 r. pod poz. 3209 (dalej także jako "plan miejscowy" lub "m.p.z.p."). W ocenie Urzędu Miasta C. lokalizacja przedmiotowego garażu stoi w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego.Pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ww. garażu oraz o wyznaczonym na dzień 19 października 2023 r. terminie oględzin.Podczas oględzin potwierdzono ustalenia kontroli z dnia 4 lipca 2023 r. W wyniku ponownych pomiarów garażu ustalono, że jego szerokość wynosi 3,05 m, wysokość od 2,06 - 2,52 m, natomiast długości garażu nie zmierzono z uwagi na brak możliwości dokonania pomiarów na działce nr ewid.[...] Odległość garażu od granicy z działką nr [...] (droga oznaczona symbolem [...]) wynosi od 2,3 m do 2,66 m. Brama garażowa znajduje się od strony tej drogi.W wyniku powzięcia informacji o śmierci w dniu 13 maja 2021 r. D. S. (współwłaścicielki działki nr [...]) organ I instancji postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. zawiesił postępowanie w sprawie oraz zobowiązał skarżącą do wystąpienia do sądu w terminie do 30 czerwca 2024 r. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej.Postanowieniem z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy w C. I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po D. K. S. nabyty jej córki A. S.-K. oraz B. K. (pozostałe współwłaścicielki działki nr [...]).Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r. PINB podjął postępowanie w sprawie przedmiotowego garażu blaszanego.W dniu 7 maja 2025 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny, które potwierdziły dotychczasowe ustalenia co do lokalizacji garażu. Podczas oględzin skarżąca wniosła o umorzenie postępowania, stojąc na stanowisku, że sprawa garażu została już prawomocnie zakończona decyzją Wojewody Lubelskiego.Decyzją z dnia 27 czerwca 2025 r. organ I instancji nałożył na B. K. i A. S.-K. obowiązek przesunięcia przedmiotowego garażu na odległość minimum 5 m od granicy działki nr [...] (drogi), w terminie do 30 września 2025 r. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że sporny obiekt - jako zlokalizowany w odległości od 2,3 m do 2,66 m od granicy działki nr [...] (drogi o symbolu KDW-11) - narusza linię zabudowy wyznaczoną w planie miejscowym w odległości 5 m od ww. drogi wewnętrznej.We wspólnym odwołaniu od powyższej decyzji A. S.-K. i B. K. podtrzymały stanowisko, iż sprawa przedmiotowego garażu powinna zostać umorzona, albowiem obiekt ten był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 6 września 2017 r., uchylającą zaskarżoną decyzję organu I instancji (decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 14 sierpnia 2017 r.) w całości i umarzającą postępowanie I instancji, a nadto był przedmiotem postępowania prowadzonego przez PINB, które zostało umorzone decyzją z dnia 12 września 2017 r. Odwołujące się podniosły, że ww. decyzje z 2017 r. nie zostały uchylone, a zatem zachodzi powaga rzeczy osądzonej i przedawnienie z powodu upływu 5 lat od wydania decyzji. Ponadto zarzuciły, że organ I instancji błędnie ustalił charakter działki nr ewid. [...], kwalifikując ją jako drogę wewnętrzną, albowiem działka ta stanowi prywatną własność i nie mają do niej odniesienia przepisy Prawa budowlanego. Wskazały także, iż na lokalizację garażu w odległości 2 m od granicy drogi uzyskano zezwolenie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w C. z dnia 22 sierpnia 2017 r.Rozpatrując sprawę na skutek złożonego odwołania LWINB ustalił, że w dniu 30 maja 2017 r. D. S. zgłosiła w Urzędzie Miasta C. zamiar "postawienia" na działce nr [...] garażu metalowego o wymiarach 5,30 m x 3,05 m i wysokości 2,52 m, niezwiązanego trwale z gruntem. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia 14 sierpnia 2017 r. wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 6 września 2017 r. uchylił jednak w całości decyzję o sprzeciwie i umorzył postępowanie I instancji stwierdzając, że sprzeciw został wniesiony po upływie terminu materialnego wskazanego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Natomiast PINB decyzją z dnia 12 września 2017 r. umorzył w całości postępowanie prowadzone w sprawie budowy przedmiotowego garażu uznając, że skoro decyzją Wojewody uchylono decyzję o sprzeciwie i umorzono postępowanie w tej sprawie, to tym samym inwestor uprawniony jest do przyjęcia, że jego zamiar wyrażony w zgłoszeniu został zaakceptowany.W ocenie organu II instancji, dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych nie oznacza jednak, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu sprawdzenia, czy inwestycja zrealizowana na podstawie zgłoszenia została wykonana zgodnie z przepisami. Nie zwalnia to więc organu I instancji z obowiązku zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, w szczególności w sytuacji wadliwego niewniesienia przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych naruszających przepisy.Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zatem PINB, mając na uwadze naruszenie lokalizacją przedmiotowego garażu ustaleń m.p.z.p., wdrożył postępowanie w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie (postępowaniu naprawczym) zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego polega na rozstrzygnięciu, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany) doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także przepisami chroniącymi interesy osób trzecich oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem, co organ I instancji zasadnie uczynił.W ocenie LWINB, obowiązek nałożony w zaskarżonej decyzji organu I instancji nie jednak dokładnie sprecyzowany. Dotyczy to w szczególności braku określenia odległości, o jaką przedmiotowy garaż powinien być przesunięty, braku wskazani, czy jego przesunięcie winno nastąpić po linii prostej, czy w innym kierunku. Okoliczności te będą stanowić podstawę do stwierdzenia wykonania obowiązku określonego w decyzji.Ponadto obowiązek nałożony na adresata decyzji powinien być możliwy do zrealizowania. Organ I instancji nie wykazał natomiast, czy możliwe będzie przesunięcie przedmiotowego garażu w linii prostej w stronę wschodnią, co było prawdopodobnie zamiarem tego organu. Od strony wschodniej znajduje się bowiem budynek gospodarczy. Organ I instancji nie rozważył ponadto tego, czy zachowana będzie wymagana odległość budynku gospodarczego od przedmiotowego garażu po jego przesunięciu, czy może należy przedmiotowy garaż przesunąć na zachód w innym i ewentualnie w jakim kierunku, mając na uwadze otwieranie bramy garażowej na zewnątrz.Organ odwoławczy wskazał ponadto, że organ I instancji powinien ustalić, czy konstrukcja przedmiotowego obiektu umożliwia wykonanie obowiązku polegającego na zmianie lokalizacji ww. obiektu w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami zawartymi w m.p.z.p.Organ II instancji zwrócił też uwagę, że choć w dniu 7 maja 2025 r. upoważnieni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta Chełm przeprowadzili oględziny przedmiotowego garażu, to jednak nie dokonali pomiaru jego długości. Zdaniem LWINB, protokół oględzin nie może ograniczać się do stwierdzeń ogólnikowych, tak jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie przez organ I instancji. Bardzo istotne jest również utrwalenie przedmiotu oględzin np. na fotografii, co ułatwia późniejszą weryfikację tej czynności. W przedmiotowej sprawie wprawdzie z oględzin sporządzona została dokumentacja fotograficzna, jednak jest ona wycinkowa, zaś protokół oględzin nie zawiera w tej kwestii żadnych ustaleń. Braków tych, w ocenie organu odwoławczego, nie usprawiedliwia okoliczność, iż skarżąca nie wyraziła zgody na wejście na jej posesję w celu zmierzenia długości przedmiotowego garażu i ewentualnie jego odległości od budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce. Umożliwienie przeprowadzenia oględzin na wezwanie organu orzekającego jest bowiem obowiązkiem, który ciąży na stronie, jak i na osobie trzeciej, w zależności od tego, w czyim władaniu znajduje się dany przedmiot. Wynika to z art. 50 § 1 k.p.a. Realizacja tego obowiązku zabezpieczona jest sankcją grzywny (art. 88 k.p.a.),Podsumowując organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja PINB została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., tj. bez należytego zgromadzenia materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.Odnośnie do zarzutów odwołania LWINB - odwołując się do poglądów orzecznictwa i doktryny - wyjaśnił, że decyzje o umorzeniu postępowania nie zawsze stanowią przeszkodę do podjęcia czynności procesowych na nowo, ilekroć okaże się, że odnośna kompetencja organu, wbrew przyjętej uprzednio ocenie, jednak była i jest aktualna. W przypadku, gdy uprzednio umorzono postępowanie administracyjne, nie zawsze będzie zachodził stan powagi rzeczy rozstrzygniętej ostatecznie.Zdaniem organu odwoławczego, nie jest też zasadny zarzut dotyczący błędnego ustalenia charakteru działki nr ewid. [...]. Charakter tej działki wynika z ustaleń zawartych w m.p.z.p., z którego wypisu i wyrysu wynika, że na działce nr ewid. [...], w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ewid.[...] (od jej strony zachodniej) znajduje się oznaczony symbolem KDW-11 teren drogi wewnętrznej, dla którego według rysunku planu ustalona jest linia zabudowy wynosząca 5 m. Organ II instancji dodał, że pismo Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w C. z dnia 22 sierpnia 2017 r., na które powołano się w odwołaniu, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, gdyż obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest rozpatrzenie sprawy pod kątem zgodności lokalizacji przedmiotowego garażu z ustaleniami m.p.z.p., co wynika z art. 50 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego.Sprzeciw od opisanej wyżej decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. K.. W treści sprzeciwu skarżąca zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Chełm i umorzenie postępowania.W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała, że wbrew stanowisku organu, podjął on czynności nie z urzędu, a na podstawie anonimu – donosu, co oznacza, że sprawa w ogóle nie powinna być rozpatrywana, bowiem takie działanie rażąco narusza § 8 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 roku w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków. Wynika to również ze stosownego przepisu k.p.a. W ocenie skarżącej, już tylko ta okoliczność powoduje, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona, a postępowania umorzone. Tę kluczową okoliczność organ celowo przemilcza, gdy zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. ma obowiązek zgromadzić i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.Ponadto skarżąca podniosła, że w sprawie nie ma zastosowania art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Po pierwsze, przepisy te dotyczą jedynie prac budowlanych niezakończonych i po drugie, w związku z upływem 5 letniego okresu od dnia wydania prawomocnej decyzji, organ nie jest władny wznowić postępowanie i uchylić ostateczną decyzję, która prawomocnie przesądziła, że garaż blaszany jest prawidłowo usytuowany, zgodnie ze zgłoszeniem u Prezydenta Miasta C.. Nie ma więc żadnych podstaw, aby prowadzić jakiekolwiek postępowanie, skoro jest ono bezprzedmiotowe.Ubocznie skarżąca wskazała, że w sprawie nie zaszły żadne przesłanki określone w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Organ podał jedynie suchy artykuł bez szczegółowego wskazania, która norma została rzekomo naruszona, co również stanowi naruszenie art. 6 k.p.a. wprowadzającego zasadę praworządności oraz powoływanego wyżej art. 77 § 1 k.p.a.Skarżąca ponownie podkreśliła, że w 2017 r. Wojewoda Lubelski i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzyli postępowanie w sprawie przedmiotowego garażu, oceniając wszystkie okoliczności istotne dla sprawy I zgodność z prawem zgłoszenia budowy garażu blaszanego. Organ miał 5 lat na ewentualną weryfikację podjętej decyzji i wszczęcie postępowania wznowieniowego. Tego jednak nie uczynił, a okres, w którym możliwe było wznowienie postępowania upłynął we wrześniu 2022 r. Organ nie podjął koniecznych czynności administracyjnych w celu wyjaśnienia tej kwestii, co stanowi rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku odniesienia się w decyzji do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego (art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.). Skarżąca dodała, że garaż byt wielokrotnie mierzony przez inspektorów budowlanych, a w aktach sprawy znajduje się zezwolenie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich z dnia 20 sierpnia 2017 r. na ustawienie garażu w odległości dwóch metrów od granicy drogi prywatnej, której skarżąca jest współwłaścicielem. Do tych okoliczności organy obu instancji również się nie ustosunkowały. W ocenie skarżącej, jest ona "dyskryminowana", bowiem co najmniej 5 obiektów budowlanych znajduje się w odległości mniejszej niż 5 m od drogi prywatnej.W odpowiedzi na sprzeciw Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażonew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:Sprzeciw nie jest zasadny.Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., to jest od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Zgodnie bowiem z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie zaś - jak w przypadku skarg – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).Zadaniem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej jest zatem ocena, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, sąd w postępowaniu ze sprzeciwu weryfikuje, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. W takim przypadku kontrola sądowa co do zasady nie obejmuje sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej. Ocena sądu nie może jednak całkowicie abstrahować od mających w sprawie norm prawa materialnego, bowiem to owe normy każdorazowo determinują uznanie, czy zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Jakkolwiek bowiem zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. jest uwarunkowane przesłankami procesowymi, to jednak wykazanie ich zaistnienia następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Stąd też uznać należy, że w ramach badania przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., do czego uprawnia wspomniany art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2606/20; z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 512/21; z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1401/19).Powyższe uwagi są w okolicznościach niniejszej sprawy o tyle istotne, że zarzuty rozpoznawanego sprzeciwu koncentrują się na próbie wykazania, iż postępowanie, w którym zapadła kontrolowana decyzja kasatoryjna, w ogóle nie powinny być prowadzone i jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Rozpoznanie sprzeciwu wymaga odniesienia się do tych zarzutów, jako istotnych dla oceny, czy organ odwoławczy mógł w tej sprawie zastosować art. 138 § 2 k.p.a., czy też niezależnie od ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, powinien był uchylić decyzję tego organu i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.W ocenie Sądu, powyższe zarzuty pozbawione są uzasadnionych podstaw.Po pierwsze, wbrew twierdzeniu skarżącej postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w urzędu – co jednoznacznie wynika z treści zawiadomienia organu I instancji z dnia 29 sierpnia 2023 r. o wszczęciu postępowania. Podkreślić zresztą trzeba, że postępowanie naprawcze, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, tj. postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako "Pr.bud."), może być wszczęte wyłącznie z urzędu, o czym przesądza treść art. 53a ust. 1 Pr.bud. Okoliczność, iż postępowanie takie wszczynane jest z urzędu, nie wyklucza jednak tego, że asumptem do jego wszczęcia może być dla organu nadzoru budowlanego otrzymane zawiadomienie (również anonimowe), wskazujące na nielegalność określonego obiektu (robót budowlanych). Nie oznacza to jednak, że w takiej sytuacji dochodzi do wszczęcia postępowania na wniosek (tj. na skutek otrzymanego zawiadomienia), albowiem to organ nadzoru budowalnego, dopiero po przeprowadzeniu stosownych czynności kontrolnych weryfikujących zasadność zawiadomienia, podejmuje decyzję w kwestii ewentualnego wszczęcia postępowania. W taki też sposób doszło do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, albowiem jego wszczęcie nastąpiło po przeprowadzeniu przez PINB w dniu 4 lipca 2023 r. kontroli spornego garażu, w wyniku której organ I instancji stwierdził, że zachodzą podstawy do jego ingerencji. Nawet zatem jeśli ww. kontrola poprzedzona była otrzymaniem przez PINB jakiegokolwiek zawiadomienia dotyczącego przedmiotowego obiektu (czego akta sprawy nie potwierdzają), nie można uznać, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek, który nie spełniał wymogów formalnych.Po drugie, rację mają organy obu instancji, iż o bezprzedmiotowości wszczętego w niniejszej sprawie postępowania naprawczego nie mogą świadczyć powołane przez skarżącą decyzje z 2017 r. dotyczące spornego garażu, tj. decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia 6 września 2017 r. (k. 41-42 akt adm. I inst.) oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Chełm z dnia 12 września 2017 r. (k. 43 akt adm. I inst.).Wyjaśnić należy, że ww. decyzją Wojewody Lubelskiego uchylono decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 14 sierpnia 2017 r. w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy ww. garażu oraz umorzono postępowanie I instancji. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że sprzeciw do zgłoszenia został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 5 Pr.bud. Skutkiem decyzji Wojewody było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwie wydanej decyzji o sprzeciwie i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie sprzeciwu z powodu wygaśnięcia po stronie organu architektoniczno-budowlanego kompetencji do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, co w konsekwencji oznacza, że zgłoszenie budowy garażu przyjęto bez sprzeciwu. Realizacja obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia, wobec którego nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, oznacza jednak jedynie to, że inwestorowi nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej. Nie oznacza natomiast, że organy nadzoru budowlanego nie mogą prowadzić w stosunku do zrealizowanego na podstawie zgłoszenia obiektu budowlanego postępowania naprawczego w oparciu o przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 1-3 Pr.bud., a więc m.in. w sytuacji, gdy roboty budowlane przy budowie takiego obiektu wykonano w sposób niezgodny z przepisami, a także gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2027/14).Również pozostająca w obrocie prawnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Chełm z dnia 12 września 2017 r., nie wyłącza możliwości prowadzenia obecnie przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego. Przypomnieć należy, że decyzją tą PINB umorzył postępowanie w sprawie budowy garażu zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. K. [...] w C.. Jakkolwiek w podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 105 § 1 k.p.a. bez powiązania z przepisem prawa materialnego, w oparciu o który prowadzono umorzone postępowanie, to jednak motywy tej decyzji uzasadniają przyjęcie, że postępowanie to nie toczyło się w trybie art. 50 i art. 51 Pr.bud., lecz stanowiło postępowanie w trybie art. 48 Pr.bud wszczęte w sprawie samowoli budowlanej (obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy – art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr.bud.). Wskazanym w tej decyzji powodem umorzenia postępowania było bowiem ustalenie, iż decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia 6 września 2017 r. uchylono sprzeciw wobec dokonanego przez D. S. zgłoszenia budowy garażu, co skutkowało stwierdzeniem przez PINB, że "inwestor miał prawo do budowy garażu". Innymi słowy, powodem umorzenia ww. postępowania było stwierdzenie, że sporny obiekt nie stanowi samowoli budowlanej, a taka okoliczność tylko w przypadku postępowania prowadzonego w trybie art. 48 Pr.bud. mogła być podstawą do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. Prowadzi to do uznania, że pomiędzy aktualnie prowadzonym postępowaniem naprawczym a postępowaniem umorzonym ww. decyzją PINB z dnia 12 września 2017 r., nie zachodzi tożsamość przedmiotowa będąca jednym z elementów niezbędnych do stwierdzenia stanu rzeczy osądzonej.Po trzecie, całkowicie pozbawione podstaw jest twierdzenie skarżącej, że postępowaniem w trybie art. 50 i art. 51 Pr.bud. mogą zostać objęte jedynie roboty budowalne niezakończone. Tryb ten jak najbardziej ma zastosowanie również do zakończonych robót budowlanych (wybudowanych obiektów), z tą jedynie różnicą, że w przypadku robót ukończonych nie zachodzi konieczność wydania przez organ w pierwszej kolejności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, na podstawie art. 50 ust. 1 Pr.bud., lecz postępowanie prowadzone jest od razu w kierunku wydania jednak z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 Pr.bud., adekwatnej do stwierdzonego naruszenia prawa.Po czwarte, skarżąca błędnie utożsamia wszczęcie w 2023 r. przez PINB postępowania naprawczego w sprawie ww. garażu, ze wznowieniem postępowania zakończonego decyzją z 2017 r. Obecnie prowadzone postępowanie jest całkowicie odrębnym (nowym) postępowaniem i nie ma charakteru postępowania nadzwyczajnego względem jakiegokolwiek postępowania prowadzonego w sprawie spornego obiektu w przeszłości. Zupełnie nietrafne jest więc w tym wypadku powoływanie się na przedawnienie uprawnienia do wznowienia postępowania.Z powyższych względów, skarżąca nie ma racji wskazując na bezprzedmiotowość prowadzonego obecnie przez organy nadzoru budowalnego postępowania naprawczego.Przechodząc do oceny, czy podjęta w tym postępowaniu przez PINB decyzja z dnia 27 czerwca 2025 r., dotknięta była wadami, które uzasadniały zastosowanie przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a., przypomnieć trzeba, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.Z treści przytoczonego unormowania wynika, że podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej zachodzą wówczas, gdy spełnione są dwie określone, w tym przepisie przesłanki, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo uznał, ze przesłanki te wystąpiły.Z ustaleń organów znajdujących potwierdzenie w protokołach przeprowadzonych kontroli i oględzin wynika, że przedmiotowy garaż usytuowany jest na działce nr [...] w odległości od granicy z działką nr [...] wynoszącej od 2,3 do 2,66 m (zmienna odległość garażu od granicy działki wynika z tego, że jego ściana zwrócona w stronę tej nie jest usytuowana w sposób równoległy). Dołączony do akt sprawy wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. (uchwała Nr [...] Rady Miasta C. z dnia 30 sierpnia 2012 r. – k. 20 akt adm. I inst.), potwierdza natomiast ustalenie, że działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną oznaczoną w planie jako teren o symbolu KDW-11. Z kolei działka nr [...] zlokalizowana jest w terenie oznaczonym symbolem MN-3 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W części tekstowej planu (k. 21-27 akt adm. I inst.), w ramach zasad obsługi komunikacyjnej dla terenu MN-3, wprowadzono natomiast obowiązek zachowania nieprzekraczalnej linii zabudowy, która w przypadków dróg wewnętrznych wyznaczona została w odległości 5 m od linii rozgraniczającej (§ 13 ust. 3 pkt 4 lit "b" tiret czwarte ww. uchwały). Co do zasady prawidłowo zatem uznał PINB, że sporny garaż narusza wyznaczoną w planie miejscowym linię zabudowy, a wobec tego konieczne jest nałożenie na jego obecne właścicielki obowiązków zmierzających usunięcia tej niezgodności z prawem, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud.Dodać należy, że organ odwoławczy, aprobując powyższe stanowisko, słusznie wskazał, że na ocenę zgodności lokalizacji garażu z planem miejscowym nie może mieć wpływu powoływana przez skarżącą okoliczność uzyskania od Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w C. zgody na posadowienie tego obiektu w odległości 2 m od granicy drogi. Nawet bowiem jeśli doszło do uzyskania takiej zgody od zarządcy drogi (wbrew twierdzeniu skarżącej, pismo z dnia 20 sierpnia 2017 r., w którym rzekomo wyrażono ową zgodę, nie znajduje się w aktach niniejszej sprawy), to i tak nie zwalniała ona inwestora od obowiązku respektowania obowiązującego planu miejscowego przy budowie przedmiotowego obiektu.Sąd podziela stanowisko LWINB, iż jakkolwiek stwierdzenie przez organ I instancji niezgodności lokalizacji garażu z planem miejscowym było słuszne, to jednak obowiązek określony w decyzji PINB w celu usunięcia tego naruszenia nie został sformułowany w sposób wystarczająco precyzyjny, a przede wszystkim PINB nie poczynił w toku postępowania niezbędnych ustaleń co do tego, czy nałożony obowiązek (przesunięcia garażu) jest w ogóle możliwy do wykonania. Organ I instancji zaniechał bowiem ustalenia, czy konstrukcja przedmiotowego obiektu daje możliwość techniczną jej przesunięcia na wymaganą prawem odległość względem drogi wewnętrznej (działki nr [...]), czy też wykonanie nałożonego obowiązku musiałoby się sprowadzać do rozbiórki spornego garażu i odbudowania go w innym miejscu, a w takim przypadku późniejsza odbudowa garażu w innej lokalizacji wykraczałaby poza zakres obowiązków, które mogą zostać nałożone na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. Decyzja co do odbudowy obiektu w innym miejscu winna bowiem w takiej sytuacji pozostać wyłącznie w gestii jego właścicielek. Dlatego też nakazanie zmiany lokalizacji spornego garażu wymagało uprzedniego potwierdzenia przez PINB, że jego konstrukcja przedmiotowego umożliwia wykonanie takiego obowiązku. Ustaleń takich zabrakło natomiast w decyzji organu I instancji.Sąd podziela także zastrzeżenia LWINB co do precyzyjności obowiązku określonego w decyzji I instancji. W przypadku wykazania, że obowiązek zmiany lokalizacji garażu jest wykonalny pod względem technicznym, organu I instancji winien jednoznacznie wskazać odległość i kierunek jego przesunięcia, uwzględniając stan zagospodarowania działki nr [...]. Również te istotne kwestie zostały pominięte w postępowaniu przeprowadzonym przez PINB.Zasadnie też organ odwoławczy dostrzegł braki w ustaleniach PINB dotyczących parametrów przedmiotowego garażu, tj. brak pomiaru jego długości. Organ I instancji zobowiązany jest precyzyjnie ustalić parametry obiektu objętego postępowaniem, zaś braków w tym zakresie nie może usprawiedliwiać uniemożliwienie przeprowadzenia oględzin na działce nr [...] przez jej właścicielki. Jak słusznie bowiem zauważył LWINB, organ administracji dysponuje stosownym środkiem do wyegzekwowania od stron postępowania obowiązku okazania przedmiotu oględzin (art. 88 § 1 k.p.a.).Wskazane wyżej braki w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organ I instancji uzasadniały przyjęcie, że decyzja tego organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Ze względu zaś na potencjalnie istotny wpływ tych uchybień na treść zapadłego rozstrzygnięcia, uznać należy, że zachodziły podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenia na jego podstawie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ.Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.., orzekł jak w sentencji wyroku.