sygn. I BP 8/10 24 listopada 2010 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 24 listopada 2010, sygn. I BP 8/10

Data orzeczenia 24 listopada 2010
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział I
Przewodniczący SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Pracy #Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych #postanowienie SN
Sygn. akt I BP 8/10
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
w sprawie z powództwa G. Z., C. M.
przeciwko K. J. prowadzącemu Firmę Handlowo - Usługową "I."
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 listopada 2010 r.,
skarg powodów G. Z. i C. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w K.
z dnia 9 listopada 2007 r.,
odrzuca skargi.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy oddalił
powództwa G. Z., C. M. i W. S. o zasądzenie od pozwanego K. J. kwot
odpowiednio: 82.127,31 zł, 101.480,63 zł i 85.184,84 zł, w każdym przypadku wraz
z ustawowymi odsetkami, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie.
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 r. odmówił powodom
sporządzenia uzasadnienia wyroku z 9 listopada 2007 r. i doręczenia odpisu tego
wyroku wraz z uzasadnieniem z tej przyczyny, że wniosek powodów
(reprezentowanych przez pełnomocnika) został złożony na dzienniku podawczym
Sądu Okręgowego przed publikacją wyroku, tj. w dniu 9 listopada 2007 r. o godz.
2
14.22, podczas gdy wyrok ogłoszono tego dnia o godz. 14.40. Postanowieniem z
dnia 29 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenia powodów C. M. i W. S.
na postanowienie z 23 listopada 2007 r. z powodu nieiuszczenia przez wnoszącego
je profesjonalnego pełnomocnika należnych opłat, a Sąd Apelacyjny
postanowieniem z 27 marca 2008 r. oddalił zażalenie G. Z. na postanowienie Sądu
pierwszej instancji z 23 listopada 2007 r.
Pełnomocnik powodów C. M. i G. Z. złożył skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9
listopada 2007 r., opierając je na:
1. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy wynikających z art. 13
k.p.:
2. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy wynikających z
Kodeksu pracy, a w szczególności naruszenie art. 13 w związku z art. 18
k.p.;
3. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy „wynikających z
przepisu art. 24 oraz art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji”;
4. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy, co wynika z „błędnej
interpretacji przepisu art. 149 k.p.”;
5. błędnej wykładni i niezastosowaniu art. 1511
i nast. k.p.;
6. naruszeniu art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p.;
7. naruszeniu art. 129 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 272 k.p.c., art. 236 w
związku z art. 278 k.p.c.
Według skarżących, szkoda wyrządzona im zaskarżonym wyrokiem
spowodowana została „nieotrzymaniem należnego pracownikom wynagrodzenia”.
Skarżący podnieśli nadto, że „wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze
innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe z uwagi na błędną ocenę stanu
prawnego przez sąd i występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie
skargi, gdyż poprzez brak możliwości rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji
uniemożliwiono powodom weryfikację orzeczenia sądu pierwszej instancji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W myśl art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, kończącego
3
postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona
szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie
środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od tej zasady przewidziano
w art. 4241
§ 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej
środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego
spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania
niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia
podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw
człowieka i obywatela. Pojęcie wypadku wyjątkowego dotyczy zarówno przyczyn
niezgodności z prawem wyroku ocenianych w kontekście naruszenia
podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw
człowieka i obywatela, jak i przesłanek, dla których strona postępowania sądowego
nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych do zaskarżenia wyroku.
Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie w skardze, stosownie do treści art.
4245
§ 1 pkt 5 k.p.c., że zachodziły takie uzasadnione obiektywnie okoliczności,
które uniemożliwiły stronie zaskarżenie wyroku w drodze dostępnych środków
prawnych. Wykazanie wystąpienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego
wniesienie skargi, stanowi samoistny element skargi i należy do jej wymogów
konstrukcyjnych, którego brak nie może być przez stronę naprawiony. Okoliczności,
w jakich doszło do niezaskarżenia wadliwego z punktu widzenia strony wyroku,
mają zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialności subsydiarnej Skarbu Państwa, to
bowiem strona winna wykazać, że za pomocą dostępnych jej środków prawnych
uczyniła wszystko, żeby szkody uniknąć lub zapobiec jej powstaniu.
W niniejszych skargach powodowie nie powołują się na żadne wyjątkowe
okoliczności, uniemożliwiające im wzruszenie będącego przedmiotem skargi
wyroku. Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika,
nie złożyła apelacji od wyroku Sądu Okręgowego, a w uzasadnieniu skargi brak jest
jakiegokolwiek wyjaśnienia co do przyczyn nieskorzystania z tej drogi zaskarżenia
wyroku Sądu pierwszej instancji. Jeżeli taką przyczynę miałaby stanowić odmowa
sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, to
oczywiste jest, że niezaskarżenie wyroku Sądu Okręgowego nastąpiło nie na
skutek wyjątkowych okoliczności, tylko na skutek uchybienia pełnomocnika
4
powodów, który przedwcześnie złożył wniosek w tym przedmiocie. Z utrwalonego
już w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że okolicznościami
uzasadniającymi potraktowanie sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu omawianego
przepisu może być, na przykład, ciężka choroba, katastrofa, klęska żywiołowa, czy
uzyskanie błędnej informacji od sądu, co uniemożliwiło stronie skorzystanie z
przysługującego jej środka zaskarżenia (por. np. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006 nr 6, poz. 113, z
dnia 2 marca 2006r., I BU 2/05, LEX nr 299165, czy z dnia 21 listopada 2007 r., I
BP 41/07, niepublikowane). Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności
zaś nie wskazała. Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku, wynikająca z możliwości zaskarżenia prawomocnego
wyroku sądu, występuje zaś zarówno przy świadomej rezygnacji strony z
wniesienia środka zaskarżenia, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności
skorzystania z tego środka (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2008 r., V CNP 187/07, Biuletyn Sądu Najwyższego 2008 nr 4, poz. 13).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji
(art. 4248
§ 1 i 2 k.p.c.).