Wyrok z 16 października 2019, sygn. II K 8/19
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Sygn. akt II K 8/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Ryszard Warda
Protokolantki: Monika Iwańska, Marlena Achcińska, Dorota Dziczek
przy udziale oskarżyciela publicznego: Prokuratorów Edyty Luchcińskiej i Edyty Książek-Radomskiej
oraz oskarżyciela posiłkowego: Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
po rozpoznaniu: 16 i 17 kwietnia, 16 i 25 lipca oraz 2 października 2019 r. na rozprawie
sprawy:
1. S. G. (1), syna I. i T. z domu W., ur. (...) w N.,
2. B. G. (1) z domu L., córki S. i K. z domu S., ur. (...) w N.,
oskarżonych o to, że:
I. w okresie od 19 marca 2015r. do 24 lipca 2015r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o., wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 206 608,50 zł, w ten sposób, że składając w dniu 19 marca 2015r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2015r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy, poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne, co skutkowało wypłatą w dniu 24 lipca 2015r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2015r. w kwocie 206 608,50 zł, podczas gdy koszty płacy poniesione zostały przez pracodawcę z ponad miesięcznym uchybieniem terminu, zaś art. 26a ust.la 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że w takim wypadku dofinansowanie nie przysługuje
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk
II. w okresie od 16 kwietnia 2015r. do 1 lipca 2015r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o., wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 207 693,81 zł, w ten sposób, że składając w dniu 16 kwietnia 2015r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec 2015r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne, co skutkowało wypłatą w dniu 1 lipca 2015r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu marcu 2015r. w kwocie 207 693,81 zł, podczas gdy koszty płacy nie zostały przez pracodawcę poniesione, zaś art. 26 a ust.la 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że w takim wypadku dofinansowanie nie przysługuje
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk
III. w okresie od 22 maja 2015r. do 1 lipca 2015r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o., wspólnie i w porozumieniu przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 205 876,62 zł, w ten sposób, że składając w dniu 22 maja 2015r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2015r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, co skutkowało wypłatą w dniu 1 lipca 2015r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu kwietniu 2015r. w kwocie 207 693,81 zł, podczas gdy koszty płacy poniesione zostały przez pracodawcę z blisko miesięcznym uchybieniem terminu, zaś art. 26a ust.la 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że w takim wypadku dofinansowanie nie przysługuje
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk
IV. w okresie od 9 lutego 2016r. do 1 marca 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 200 353,49 zł, w ten sposób, że składając w dniu 9 lutego 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2016r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co skutkowało wypłatą w dniu 1 marca 2016r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu styczniu 2016r. w kwocie 200 353,49 zł, pomimo, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk
V. w okresie od 8 marca 2016r. do 29 marca 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 194 760,16 zł, w ten sposób, że składając w dniu 8 marca 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2016r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co skutkowało wypłatą w dniu 29 marca 2016r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2016r. w kwocie 194 760,16 zł, pomimo, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk zw. z art. 11 § 2 kk
VI. w okresie od 8 kwietnia 2016r. do 27 kwietnia 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 189 845,50 zł, w ten sposób, że składając w dniu 8 kwietnia 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec 2016r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co skutkowało wypłatą w dniu 27 kwietnia 2016r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu marcu 2016r. w kwocie 189 845,50 zł, pomimo, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego
tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
VII. w okresie od 9 maja 2016r. do 30 maja 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 186 462,41 zł, w ten sposób, że składając w dniu 9 maja 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2016r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co skutkowało wypłatą w dniu 30 maja 2016r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu kwietniu 2016r. w kwocie 186 462,41 zł, pomimo, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego
tj. o czyn z art. 286 §1 kk i art.297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
VIII. w dniu 7 czerwca 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. usiłowali doprowadzić Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 183 243,79 zł, w ten sposób, że składając w dniu 7 czerwca 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2016r. usiłowali wprowadzić w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co mogło skutkować wypłatą przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu maju 2016r. w kwocie 183 243,79 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na poczynione na skutek kontroli PFRON ustalenia, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego i wydaniu w dniu 12 kwietnia 2017r, przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2016r.
tj. o czyn z art. 13§ 1 kk w zw. z art.286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
IX. w dniu 11 lipca 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. usiłowali doprowadzić Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 187 138,91 zł, w ten sposób, że składając w dniu 11 lipca 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za czerwiec 2016r. usiłowali wprowadzić w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co mogło skutkować wypłatą przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu czerwcu 2016r. w kwocie 187 138,91 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na poczynione na skutek kontroli PFRON ustalenia, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego i wydaniu w dniu 13 października 2016r. przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2016r.
tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
X. w dniu 16 sierpnia 2016r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu, przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. usiłowali doprowadzić Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 169 391, 32 zł, w ten sposób, że składając w dniu 16 sierpnia 2016r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016r. usiłowali wprowadzić w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co mogło skutkować wypłatą przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lipcu 2016r. w kwocie 163 391, 32 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na poczynione na skutek kontroli PFRON ustalenia, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego i wydaniu w dniu 18 listopada 2016r. przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc lipiec 2016r.
tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk
orzeka:
1. oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznaje za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt I - III a/o przyjmując, że stanowiły one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk skazuje ich, a na podstawie art. 294 § 1 kk wymierza S. G. (1) karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
2. oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznaje za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w pkt IV a/o i za to na podstawie art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. w zw. z art. 294 § 1 kk skazuje ich, a na podstawie art. 294 § 1 kk wymierza S. G. (1) karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
3. oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznaje za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt V - VII a/o przyjmując, że stanowiły one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk skazuje ich, a na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierza S. G. (1) karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
4. oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznaje za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt VIII - X a/o przyjmując, że stanowiły one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk skazuje ich, a na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierza S. G. (1) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
5. na podstawie art. 85 § 1 i 2 kk, art. 85 a kk i art. 86 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego S. G. (1) karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a wobec oskarżonej B. G. (2) karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
6. na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka wobec oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) solidarny obowiązek naprawienia szkody na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 1 391 600, 49 (jednego miliona trzystu dziewięćdziesięciu jeden tysięcy sześciuset 49/100) zł;
7. zasądza od oskarżonych na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych solidarny zwrot kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 1 631,92 (jeden tysiąc sześćset trzydzieści jeden 92/100) zł;
8. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem opłat i obciąża ich po połowie kosztami postępowania w sprawie.
UZASADNIENIE
J. K. (1) i I. K. byli właścicielami spółki z o.o. pod nazwą P.P.H.U. (...), którą 29 września 2011 r. zarejestrowali w Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka była nieaktywna. K. zatrudniała w innej firmie m.in. niemal dwustu pracowników niepełnosprawnych i z tego tytułu otrzymywała dofinasowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Sprawami związanymi z ubieganiem się o dofinasowanie zajmowała się tam świadek R. T., a jako kadrowa pracowała świadek G. Z. (1).
17 listopada 2014 r. oskarżony S. G. (1) nabył część spółki (...) i w grudniu 2014 r. zgłosił spółkę, jako płatnika VAT. Przejął też niepełnosprawnych pracowników od K., nie przerywając ich zatrudnienia. W Krajowym Rejestrze Sądowym 23 stycznia 2015 r. wpisano nowego właściciela firmy.
W związku z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych spółka (...), następnie występująca jako (...) Sp. z o.o. zwracała się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o miesięczne dofinansowania do wynagrodzeń pracowników.
Comiesięczne wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych składane były od stycznia 2015 r. do listopada 2015 r. i od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r. przez (...) Sp. z o.o. (początkowo jako (...) sp. z o.o.). W spółce (...) (później (...) sp. z o.o.) osobą upoważnioną do składania wniosków do PFRON była oskarżona B. G. (2) (była żona S. G.), a jedynie pierwszy (papierowy) wniosek o dofinansowanie za styczeń 2015 r. podpisał S. G. (1). S. G. (1) informował B. G. (2) i pracownicę M. S. oddelegowaną do pomocy przy wypełnianiu wniosków do PFRON o uiszczeniu kosztów płacy pracowników, co umożliwiało wystąpienie o przyznanie dofinansowania.
Oskarżeni: S. G. (1) jako Prezes Zarządu Spółki i jego wówczas żona B. G. (2) jako pełnomocnik Spółki 19 marca 2015 r. działając wspólnie i w porozumieniu oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej złożyli wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2015 r.. Wprowadzili przy tym w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy, poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne. Koszty płacy w tym wypadku poniesione zostały przez pracodawcę z ponad miesięcznym uchybieniem terminu. 24 lipca 2015r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2015r. wypłacił w kwocie 206 608,50 zł..
Oskarżeni ci następnie 16 kwietnia 2015 r. działając w warunkach w/w złożyli wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2015 r.. Wówczas również wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne. Ta część kosztów płacy nie została poniesiona, a 1 lipca 2015 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłacił tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu marcu 2015 r. kwotę 207.693,81 zł..
Kolejny wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2015 r. oskarżeni w warunkach w/w złożyli 22 maja 2015 r.. Wówczas także wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy poprzez terminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Te koszty płacy poniesione zostały przez pracodawcę z blisko miesięcznym uchybieniem terminu. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1 lipca 2015 r. tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu kwietniu 2015 r. wypłacił kwotę 207.693,81 zł..
Oskarżeni zdawali sobie sprawę z tego, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Spółka nie spełniała wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego. Ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat oraz zobowiązania spółki przewyższyły wartość jej aktywów.
Mimo tego oskarżeni w okresie od 9 lutego 2016 r. do 1 marca 2016 r. w S. gm. N. oraz w W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) Sp. z o.o. wspólnie i w porozumieniu przy czym S. G. (1) jako Prezes Zarządu spółki, zaś B. G. (2) jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 200.353,49 zł, w ten sposób, że składając 9 lutego 2016 r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2016 r. wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przedkładając wniosek zawierający poświadczenie nieprawdy, co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej oraz, że wskazane w formularzu I.-o-PP na stronie 3 w pkt 2 wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o., co skutkowało wypłatą 1 marca 2016 r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu styczniu 2016 r. w kwocie 200.353,49 zł..
Kolejny wniosek w warunkach wyżej opisanych oskarżeni za luty 2016 r. złożyli 8 marca 2016r.. 29 marca 2016r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2016 r. wypłacił 194.760,16 zł.. Następny wniosek w warunkach wyżej opisanych oskarżeni za marzec 2016 r. złożyli 8 kwietnia 2016 r.. 27 kwietnia 2016 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2016 r. wypłacił 189 845,50 zł..
Za kwiecień 2016 r. oskarżeni złożyli wniosek w warunkach wyżej opisanych 9 maja 2016 r.. 30 maja 2016 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w (...) sp. z o.o. w miesiącu lutym 2016 r. wypłacił 186.462,41 zł..
Trzy następne wnioski w warunkach w/w opisanych oskarżeni składali kolejno: 7 czerwca 2016 r. (za maj 2016 r.), 11 lipca (za czerwiec 2016 r.) oraz 16 sierpnia ( za lipiec 2016 r.). Usiłowali doprowadzić Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwotach – odpowiednio: 183.243,79 zł. (wnioskowane dofinasowanie za maj 2016 r.), 187.138,91 zł. (za czerwiec 2016 r.) oraz 169.391, 32 zł. (za lipiec 2016 r.). Zamierzonych celów nie osiągnęli jednak z uwagi na poczynione na skutek kontroli PFRON ustalenia, że podmiot nie spełniał wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 199 7r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanek do uzyskania wsparcia finansowego i wydaniu przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzji o odmowie wypłaty dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy w/w.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłacił Spółce dofinansowanie za okresy: styczeń - listopad 2015 r. i styczeń - kwiecień 2016 r. w łącznej kwocie 3.179.954, 65 zł. (k. 1208). Za okres maj - lipiec 2016 r. PFRON odmówił wypłaty dofinansowania decyzjami z: 17 sierpnia 2016 r., 13 października 2016 r. oraz 18 listopada 2016 r. (k 42-52, 919-921), bowiem w formularzu I.-o-PP wnioskodawca w części dotyczącej informacji wymaganych na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) (...) nie złożył oświadczeń wskazujących na znajdowanie się w trudnej sytuacji, zaś analiza przedstawionego przez (...) Sp. z o.o. sprawozdania finansowego za 2015 r. wykazała, że ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat oraz zobowiązania spółki przewyższyły wartość jej aktywów. Znajdujące się w formularzu I.-o-PP informacje, że dane wymagane na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) (...) nie dotyczą podmiotu okazały się nieprawdziwe.
Stało się to przyczyną przeprowadzenia przez PFRON kontroli prawidłowości występowania przez (...) sp. z o.o. z wnioskami o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników i prawidłowości udzielonego wsparcia finansowego. Kontrolę przeprowadzono w okresie 11 - 15 i 18 - 22 lipca 2016 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że (...) sp. z o.o. za okres styczeń - kwiecień 2016 r. uzyskała nienależne dofinansowanie w łącznej kwocie 771.421,56 zł. wynikające ze spełniania przesłanki uniemożliwiającej uzyskanie dofinansowania wskazanej w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Kontrola wykazała również nieprawidłowości w danych przekazywanych do funduszu w odniesieniu do poszczególnych pracowników, które skutkowały przyznaniem nienależnego dofinansowania lub dofinansowania w niewłaściwej wysokości, jak również uchybienia w terminach wskazanych w art. 26a ust. la pkt 2 i 3, które stanowiły negatywną przesłankę do uzyskania dofinansowania. W efekcie ustalono, że w okresie od stycznia do listopada 2015 r. spółka otrzymała nienależne dofinansowanie w łącznej kwocie 640.685,97 zł. S. G. (1) i B. G. (2) udzielali kontrolującym informacji, S. G. (1) odmówił podpisania w lipcu 2016 r. protokołu kontroli celem złożenia w terminie 7 dni umotywowanych zastrzeżeń /k. 413-417/. 22 sierpnia 2016 r. podpisał protokół kontroli po uwzględnieniu przez kontrolujących zastrzeżeń, co do opłacenia w terminie składek do ZUS za listopad 2015r. /(k 372-377).
Po przeprowadzonej w Spółce (...) przez PFRON kontroli Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wydał 11 sierpnia 2017 r. decyzję nakazującą (...) Sp. z o.o. zwrot środków przekazanych przez fundusz tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie 640.685,97 zł., w tym za miesiąc styczeń 2015 r. – 2.004,94 zł, za luty 2015 r. -206.608,50 zł., za marzec 2015 r. – 207.693,81 zł., za kwiecień 2015 r. – 205.876,62 zł., za maj 2015 r.- 12.366,76 zł., za czerwiec 2015 r.- 1.294,29 zł., za lipiec 2015 r. - 236,39zł, za sierpień 2015 r. – 1.059,74 zł, za wrzesień 2015 r. - 784,91 zł, za października 2015r. - 847,63 zł i za listopad 2015 r. - 1912,38 zł. /k 1127-1130/.
Decyzją z 10 sierpnia 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazał (...) Sp. z o.o. zwrot środków przekazanych przez fundusz tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie 771.421, 56 zł, z czego za styczeń 2016r. – 200.353,49 zł., za luty 2016 r. – 194.760,16 zł., za marzec 2016 r. – 189.845,50 zł., za kwiecień 2016 r. – 186.462,41 zł. /k 1134-1138/.
Główne nieprawidłowości stwierdzone przez PFRON podczas kontroli to: nieterminowe opłacanie kosztów płacy: kładek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, zaliczki na podatek dochodowy - skutkujące zgodnie z art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wydaniem przez Prezesa Zarządu Funduszu decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania; ustalenie, że (...) sp. z o.o. jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej wskazanych w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i skutkujących zgodnie z art. 26a ust. 9a pkt 1 cytowanej ustawy, wydaniem przez Prezesa Zarządu Funduszu decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania.
Pozostałe stwierdzone podczas kontroli uchybienia dotyczące pomyłek w danych osobowych pracowników czy określeniu stopnia ich niepełnosprawności mogły zostać skorygowane, były bowiem wynikiem zwykłych omyłek i nie skutkowały obligatoryjnym wydaniem przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji o odmowie przyznania dofinansowania. Takie korekty nie zostały jednak wysłane do funduszu i w rezultacie decyzje o zwrocie dofinansowań objęły również dofinansowania wypłacone do wynagrodzeń tych pracowników, co do których błędne dane we wnioskach zostały przez pracodawcę wysłane do funduszu.
Wyznaczony w postępowaniu upadłościowym firmy (...). z o.o Syndyk – świadek A. S. 28 sierpnia 2017 r. wniosła do Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce zawiadomienie o przestępstwie, z którego wynikało, że Prezes Zarządu w/w spółki (...) dopuścił się m.in. przestępstwa wyłudzenia na szkodę Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwoty 1.412.107,53 zł stanowiącej dotację do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zatrudnionych w spółce za okres styczeń - listopad 2015 r. i styczeń- kwiecień 2016 r..
Podstawą dokonanych ustaleń faktycznych stały się wyjaśnienia oskarżonych (w części), zeznania świadków: oraz dokumenty załączone do aktu oskarżenia.
Oskarżony S. G. (1) nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Jako podejrzany (k. 3092-3095 ) wyjaśnił, że nie robił wszystkiego z premedytacją, dodał, że wszystkie środki uzyskane z PFRON zostały wykorzystane na dopłaty do wynagrodzeń pracowników, pierwsze wnioski skierowane do PFRON zostały rozpoznane pozytywnie, dlatego kolejne wnioski były składane. Odnosząc się do wniosków sklasyfikowanych jako usiłowanie wyłudzenia dofinansowania wyjaśnił, że były one spowodowane pouczeniem na decyzji o odmowie przyznania dofinansowania, że odmowa dofinansowania za zeszły miesiąc nie wstrzymuje możliwości ubiegania się o dofinansowanie za kolejny miesiąc. On decydował o tym kiedy wniosek do PFRON ma być wysłany, wnioski sporządzane były na bieżąco, było to robione drogą elektroniczną, pełnomocnikiem który podpisywał te wnioski była jego żona B. G. (2). W 2015 r. po naliczeniu płac, po wypełnieniu wniosku, wnioski były wypełniane w formie papierowej i dowożone przez niego do PFRON. Po szkoleniach jakie przeszła jego żona i osoba pomagająca jej dowiedział się, że wnioski o wypłatę dofinansowania mogą być skierowane dopiero po wypłacie wynagrodzenia i wypłata wynagrodzeń była sygnałem do skierowania wniosków. Informował żonę, że dokonał wypłaty wynagrodzeń, ona wówczas kierowała wnioski. Elektroniczny dostęp uzyskali dopiero w lipcu 2015 r. Wyjaśnił, że nieświadomie robili to, że płacili składki na ZUS i zaliczki na podatek dochodowy z uchybieniem terminu, nie mieli świadomości, że uchybienie kilku dni może spowodować negatywne skutki. Dodał, że środki do zwrotu których zobowiązał go PFRON nie zostały dotychczas zwrócone, nie dlatego, że nie chciał zwrócić tych środków, ale wstrzymanie dopłat spowodowało upadek spółki i ogłoszenie upadłości.
W toku rozprawy sądowej (k. 3227v. – (...)) uzupełnił, że wszystko co robili, to robili w dobrej wierze po to, by zapewnić wynagrodzenie osobom niepełnosprawnym. Dodał, że bez uzyskania dopłat nie mogliby być konkurencyjni i utrzymywać współpracy z firmą, która zlecała im wykonywanie różnych prac. Podkreślił, że kontrola wykazała niezgodność w przekroczonym terminie wpłat na ZUS, który został już w całości zapłacony. Wskazał, że jego wiedza wówczas była taka, że ma to robić do końca miesiąca i nie zamierzał przeciągać terminu zapłaty. Stwierdził, że z PFRON nie uzyskiwał informacji do warunków jakie powinny być spełnione przy wypełnianiu wniosków, a z tego co pamięta, zapoznawał się z terminami regulującymi wpłaty na rzecz ZUS i podatku dochodowego przed zakupem przedsiębiorstwa. Zaznaczył też, że odmowna decyzja dopłat została podjęta na podstawie złej interpretacji długości działalności spółki, która została utwierdzona w pierwszej decyzji Ministerstwa i która była zgodna z jego tokiem myślenia. Stwierdził, że nie dowiadywał się w PFRON jak prawidłowo powinno liczyć się okres funkcjonowania spółki i był przekonany, że skoro 1 stycznia 2015 r. zgłosił i rejestrował pracowników, to jest to data początku działalności spółki. Wskazał, że kupił sp. JAN-POL, która zastała zarejestrowana w 2011 r. i nadano jej NIP, co miało służyć przejęciu kontraktu od ówczesnego zleceniodawcy, ale rzeczywisty start spółki nastąpił 1 stycznia 2015 r., a chcieli tak zrobić na początku stycznia, by zacząć nowy rok obrachunkowy. Dodał, że zasady dofinansowania znał z publikacji internetowych; spółkę (...) kupił bez pracowników. Zaznaczył, że nic nie wie, by wypełniając wnioski składali oświadczenia o terminowości rozliczenia kosztów pracy. Oświadczył, że na ostatniej stronie wniosku jest punkt mówiący o długości utrzymywania minusowego bilansu spółki nie dłużej niż 36 m-cy, ale nie przypomina sobie, by to oświadczenie podpisywali, bo nie dotyczyła ich ta sytuacja, gdyż nie byli tyle na rynku, a jako datę rozpoczęcia działalności wskazywali 1 stycznia 2015 r..
Oskarżona B. G. (2) również nie przyznała się do stawianych jej zarzutów. Słuchana w charakterze podejrzanej wyjaśniła (k. 3130-3133), że zaczęła pracę w tym czasie jak jej mąż kupił firmę, szukali osoby, która poprowadzi (...), ale takiej osoby nie znaleźli i stwierdzili, że nauczy ona się i będzie prowadzić (...). Poprzedni właściciel zostawił na chwilę osobę, która prowadziła (...) i ona pokazała jej jak wypełniać dokumenty i jak kierować wnioski i tak to robili. Później, gdy zaczęła jeździć wraz z pracownicą na szkolenia, stwierdziła, że ta osoba która uczyła ją wypełniać i kierować wnioski robiła to wszystko źle. Była na pierwszym szkoleniu na początku roku jak tylko kupili firmę, nie miała do czynienia z tym wcześniej. Przez cały rok uczyła się wielu rzeczy, nie wiedziała, o tym , że trzeba terminowo ponosić koszty, odprowadzać składki do ZUS, dowiedziała się tego pod koniec roku. Wyjaśniła, że miesiące początkowe z 2015 r. dopiero uczyli się i wtedy najwięcej nieprawidłowości stwierdzono, o tym, że spółka nie może znajdować się w złej kondycji finansowej, to dowiedziała się dopiero jak przyszło pismo z PFRON. Zaznaczyła, że zawsze tak było, że jeżeli (...) wstrzymywał pieniądze, to mogli składać wnioski o kolejne dofinansowanie i dlatego jakiś czas jeszcze składa wnioski o dofinansowanie. Wskazała, że jej mąż odwoływał się i było pismo z Ministerstwa, że PFRON powinien wypłacić, później jednak ostatecznie uznano, że jednak dofinansowanie nie przysługuje. Ona wypełniała wnioski do PFRON, ale wysyłała je wówczas, gdy mąż powiedział, że powypłacane są pieniądze. Nie miała dostępu do danych o realizowanych wypłatach i opłatach jakich dokonywał mąż.
W czasie składania wyjaśnień w toku rozprawy głównej (k. 3227v.) dodała ona, że po kupieniu firmy szukali osoby, która poprowadzi im PFRON, a gdy nie znaleźli ona postanowiła nauczyć się tego i prowadzić. Dodała, że to z jej niewiedzy wzięły się jej pomyłki i nie chciała nikogo oszukać. Była na szkoleniu i dowiedziała się rzeczy, które powinna od początku wprowadzić. Wskazała, że nie zrobiła tego umyślnie, nie chcieli nikogo oszukać ani wyłudzić pieniędzy. Na pytania odpowiedziała, że mąż samodzielnie prowadził firmę jednoosobową zanim kupił firmę (...). Stwierdziła, że czytała wnioski, pomagała je wypełniać, chyba zapoznała się z pouczeniami, chyba je zrozumiała i zgodnie z tym wypełniała i podpisywała wnioski. Zauważyła, że pierwsze wnioski były sprawdzane w PFRON i zwracane do korekty, przez co przez 5 m-cy nie mieli dotacji.
Wyjaśnienia oskarżonych w zakresie tyczącym mechanizmu wypełniania wniosków do PFRON zostały odpowiednio uzupełnione zeznaniami świadków, którzy bądź bezpośrednio uczestniczyli przy opracowywaniu wniosków, bądź posiadali fragmentaryczną wiedzę w tym zakresie.
Świadek G. Z. (1) (k. 1189 – 1192, 3230v. – (...)) zeznała, że wcześniej pracowała w firmie (...), a potem po sprzedaży jej działu (1/3 firmy) pracowała w firmie oskarżonych. Przejęcie jej i pozostałych pracowników oraz akt osobowych nastąpiło 1 stycznia 2015 r.. U oskarżonych pracowała jako kadrowa i w związku z tym, jak wcześniej, robiła zestawienia, wykazy osób zatrudnianych w firmie z podziałem na stopnie niepełnosprawności oraz naliczaniem urlopów wypoczynkowych i rehabilitacyjnych. Robiła też zestawienia do ZUS-u, w porozumieniu z właścicielem zatrudniała pracowników, przedłużała umowy, wypowiadała umowy i robiła zestawienia osób niepełnosprawnych do PFRON-u, a następnie przekazywała je M. S. lub B. G. (2). Świadek M. S. (k. 2871-2, 3231 - 2) stwierdziła, że w firmie oskarżonych pracowała od 1 lutego 2015 r. w pokoju razem z oskarżoną i na początku zajmowały się dokumentacją całej firmy. M.in. wspomagała oskarżoną w dokumentacji do PFRON, na początku nie wiedziały do końca jak to się odbywa i uczyły się wypełniania dokumentacji wypełnianej początkowo w formie papierowej, a po kilku miesiącach elektronicznej. Potwierdziła, że dofinasowanie przysyłano po weryfikacji kilkumiesięcznej.
Stwierdziła, że do końca nie wiedziały z jakiego powodu po kontroli PFRON stwierdzono, że dofinansowanie zostało nienależnie pobrane, a kontrolujący wyjaśnił im powód. Dalej wskazała, że u poprzedniego właściciela nie zajmowała się PFRONem, jedynie na początku przygotowała jeden wniosek, a oskarżony zatrudnił ją dopiero od lutego 2015 r.. Wskazała, że oskarżona byłą pełnomocnikiem ds. PFRON i kontaktowała się z nimi w razie potrzeby. Świadek ograniczała się do spraw ZUS-owskich i przekazywała prezesowi deklaracji do zapłaty. Czynności wykonywała zawsze przed 15. dniem m-ca.
Dodała, że oskarżony przychodził do nich informując, że może zostać złożony, bo wynagrodzenia pracownikom zostały wypłacone. Wskazała, ze dopiero po kontroli dowiedziały się, że mają zaległości w płaceniu składek do ZUS. Zaznaczyła, że oskarżonej były znane zasady, że należy najpierw opłacić koszty płac i wypłacić wynagrodzenia, żeby wniosek mógł być złożony. Zeznała, że o opłacaniu składek dowiedziały się na którymś etapie szkoleń i nie było to w pierwszym miesiącu jej pracy. Błędy wskazywane przez PFRON były poddawane korekcie i dopiero po kilku miesiącach wypłacano całość dofinansowania. Potwierdziła też, że jak prezes złożył odwołanie do Ministerstwa to nie robiły korekt, potem prezes poinformował ich, że jest pozytywna decyzja, uwzględniono odwołanie i na tym się zakończyło. Stwierdziła, że u poprzedniego właściciela w JAN-POLu sprawami związanymi z PFRON zajmowała się R. T., która miała na początku im pomagać w przygotowywaniu wniosków do PFRON, bo zajmowała się tym latami, ale nie bardzo pomogła, bo informacje przekazywała chaotycznie i nie wiedziały jak ma być, więc same zaczęły jeździć na szkolenia, a jak miały wątpliwości dzwoniły do PFRON. Wskazała, że wniosków nie składały wcześniej niż 2. lub 3. Kolejnego m-ca, na ogół 5. - 10. Dnia każdego miesiąca.
Świadek S. R. (k. 3232, 2705 - 2706) zeznała jedynie, że prowadząc własną sezonową działalność poprosiła rodziców, by przyuczyli ją do pracy kadrowej i w połowie 2016 r. kilka razy w m-cu uczyła się podstawowych obowiązków kadrowej siedząc w pokoju z G. Z..
Świadek R. T. (k. 3269) najpierw podała, że oskarżonych zna, bo kupowali firmę od J. K. (2), gdzie ona zajmowała się administracją, rozliczaniem produkcji i PFRON-u. Dodała, że pracownicy części produkcyjnej firmy (...) zostali przejęci przez firmę oskarżonego, ale dokumenty związane z dofinasowaniem do PFRON-u nie zostały przekazane, bo oskarżony musiał od nowa składać wnioski. Ona na początku została skierowana przez pracodawcę do oskarżonego, by pomóc opracowywać wnioski, pokazywała jak wypełniać wnioski, jak ubiegać się o dofinansowanie. Zajmowała się tylko wypełnianiem danych pracownika i rozliczaniem dofinansowania oraz do jakiego terminu trzeba wnioski złożyć, by uzyskać dofinansowanie. Nie przeprowadzała szkolenia, pokazywała oskarżonej i M. S. jak wypełniać wnioski papierowe. Dodała, że pracując u K. nie pamięta, by kwestionowano wnioski i nie żądano zwrotu dofinasowania, a stroną merytoryczną zajmował się właściciel. Wskazała, że w firmie oskarżonego jej pomoc ograniczała się do czynności technicznych nie merytorycznych
W sprawie przesłuchano też świadków, których zeznania jednoznacznie obciążają oskarżonych wskazując, że z rozmysłem wyłudzali oni dofinansowanie:
Świadek A. P. S. (k. 3268v. – (...), 9 - 12) zeznała, że 20 kwietnia 2017 r. została ustanowiona tymczasowym nadzorcą w spółce (...) sp. z o.o., a 19 maja tegoż roku syndykiem. To ona 19 września 2017 r. zawiadomiła organy ścigania o przestępstwie popełnionym przez oskarżonych. Wskazała m.in., że kontrole PFRON przeprowadzone w spółce oskarżonych od 11 do 15 lipca 2016 r. oraz od 18 do 22 lipca 2016 r., których efektem był protokół z 11 sierpnia 2016 r., wykazały liczne nieprawidłowości skutkujące żądaniem zwrotu środków wypłaconych pracodawcy od stycznia do listopada 2015 r. w kwocie 640.685,97 zł oraz od stycznia do kwietnia 2016 r. w kwocie 771.421,56 zł. oraz odmową dalszego finansowania podmiotu. Znając treść protokołu oskarżony We wrześniu 2016 r. przeniósł własność wszystkich ruchomości spółki (maszyn, narzędzi) oraz nieruchomości z budynkiem administracyjno-biurowym na rzecz (...) S. H. Produkcja Artykułami Przemysłowymi. W grudniu 2016 r. złożył do Sądu Gospodarczego w Białymstoku wniosek o upadłość (...) sp. z o. o. wskazując, że spółka nie realizuje zobowiązań i 19 maja 2017 r. ogłoszono upadłość spółki. Wskazała wierzycieli spółki. Podniosła, że w momencie przenoszenia własności nieruchomości i ruchomości na rzecz (...) decyzji PFRON o zwrocie dofinansowania nie było, to oskarżony nie zgłosił uwag do protokołu kontroli, więc wiedział że spółka będzie musiała zwrócić nienależnie pobrane dofinasowanie. Zbycie nieruchomości przez spółkę (...) pozwoliło na spłatę kredytu uzyskanego na jej zakup, a pozostały w niej długi na rzecz Urzędu Skarbowego, ZUS i być może PFRON. Dodała, ze PFRON wezwał spółkę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do końca stycznia 2017 r.. Zeznając przed Sądem uzupełniła, że w masie upadłości nie ma żadnych składników, a toczy się postępowanie o uznanie za bezskuteczne czynności zbycia nieruchomości i ruchomości spółki (...)… . Dodała, że na liście wierzycieli spółki są: PFRON, ZUS, Urząd Skarbowy i Gmina N., łączna kwota długów sięga niemal dwa miliony zł., a żadne wierzytelności nie zostały wyegzekwowane.
Świadek K. P. (k. 3232v. – (...), (...), (...) – 2770) jest pracownikiem Departamentu Prawnego PFRON i w ramach nadzoru zajmował się kwestiami dotyczącymi podmiotu (...) Sp. z o.o..
Wskazał on zasady dofinansowania przez PFRON do wynagrodzeń pracowników będących osobami niepełnosprawnymi, podał szczegółowe akty prawne to normujące, a odnosząc się do okoliczności niniejszego postepowania zauważył, że od grudnia 2012 r. dofinasowanie jest przyznawane m.in. pod warunkiem poniesienia pełnych kosztów pracy nie później niż 14 dni od dnia, na który przypada poniesienie pełnych kosztów pracy na podstawie wynikającej z odrębnych przepisów. Dodał też, że dofinansowania nie może otrzymać beneficjent znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, gdyż stanowi ono pomoc publiczną. Jeśli podmiot spełnia kryteria upadłościowe, to nie powinien ubiegać się o dofinansowanie. Wyjaśnił w jakich wypadkach mamy do czynienia z wyłudzeniem dofinansowania. Opisał składniki (formularze) wniosku o dofinansowanie, wskazał termin złożenia wniosku i jego formę. Następnie przedstawił chronologicznie przebieg ubiegania się przez oskarżonych o dofinansowanie przez PFRON do wynagrodzeń ich pracowników niepełnosprawnych. W toku rozprawy głównej uzupełnił, że podmiot (...) Sp. z o.o., wcześniej funkcjonujący jako (...) Sp. z o.o. pobrał w sposób nienależny kwotę ok. 1.400.000 zł przedkładając wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń, w których deklarowane były informacje niezgodne ze stanem faktycznym, przez co PFRON został wprowadzony w błąd i doprowadzony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Dodał, że wnioskodawca każdorazowo oświadczał, że dane zawarte we wnioskach są zgodne ze stanem faktycznym i znane mu są przepisy o odpowiedzialności karnej za przedkładanie nieprawdziwych oświadczeń. Wskazał, że sprawa zaczęła mieć swój bieg, gdy do PFRON wpłynęło sprawozdanie finansowe, z którego po weryfikacji wynikało wprost, że podmiot przedkładał wnioski o dofinansowanie nie spełniając podstawowych kryteriów sytuacji finansowej umożliwiającej przyznanie dofinansowania. Wytłumaczył, że dofinasowanie to pomoc publiczna, która może być przyznawana tylko i wyłącznie podmiotowi znajdującemu się w dobrej sytuacji finansowej. Podkreślił, że podmiot każdorazowo oświadczał, że znajduje się w sytuacji finansowej umożliwiającej przyznanie pomocy publicznej, a w załączniku (...)o-PP oświadczał, że spełnia kryteria umożliwiające przyznanie pomocy publicznej. Weryfikacja sprawozdań finansowych wykazała zaś, że nie spełniał podstawowego warunku, tj. ponad połowa kapitału skumulowanego została utracona w wyniku strat skumulowanych. Wytłumaczył, że straty generowane przez podmiot nie znajdowały pokrycia w kapitale zakładowym. Konsekwencją tego było przeprowadzenie działań kontrolnych za okresy wsteczne, w których udzielono wsparcia. Omówił wyniki kontroli, która wykazała, że podmiot mógł przy pomocy środków publicznych praktycznie w całości finansować koszty pracy. Pokreślił, że nie może być mowy o braku wiedzy znajomości przepisów, ponieważ podmiot był informowany i miał do dyspozycji pełną paletę informacji dostępnej dla niego. Dodał, że nie złożono na żadnym etapie wniosków korygujących i nie zwrócono nienależnie pobranego dofinasowania. Wskazał też, że oskarżony S. G. (1) po zaprzestaniu tej działalności gospodarczej rozpoczął indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą (...) i składa nadal wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń do PFRON. PFRON w ramach posiadanych możliwości przeprowadził weryfikację składanych wniosków i przedkładanych w nich oświadczeń i w wyniku weryfikacji wezwał oskarżonego S. G. (1) do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń w kwocie na dzień dzisiejszy co najmniej 400.000 zł. Nadmienił, że w przypadku niespełniania przesłanek należy złożyć wnioski korygujące i zwrócić nienależnie pobrane dofinansowanie.
Odpowiadając na pytania stron zeznał nadto, że informacje dotyczące wniosków do PFRON są dostępne m.in. poprzez stronę internetową, wyodrębniony kanał elektroniczny dedykowany dla każdego z wnioskodawców, odbywający się pomiędzy systemem a wnioskodawcą przez łącze internetowe, tradycyjną pocztę mailowa z dedykowanymi skrzynkami, korespondencję seryjną przesyłaną do podmiotów drogą elektroniczną, dedykowaną infolinia dla pracodawców, specjalnie przeznaczoną dla beneficjentów dofinasowań do wynagrodzeń, dostępni są pracownicy rozpatrujący wnioski i prowadzący postępowania. Zaznaczył, że są też prowadzone kampanie społeczne, gdzie jest prowadzona informacja. Wskazał, że przy składaniu wniosków wyświetlają się podpowiedzi tekstowe w formule elektronicznej, więc pracodawca powinien mieć świadomość jaką informację w jakie pole należy wstawić. Ocenił, że oskarżony wiedział co jest od niego oczekiwane i powinien złożyć korektę do wniosków oraz zwrócić nienależnie pobrane dofinansowanie. Opisał, że jeśli dofinansowanie byłoby przyznane, a wnioskodawca już posiadał wiedzę, że nie spełnia warunków albo doszedł do wniosku, że błędnie złożył wniosek, powinien już wtedy złożyć korektę do tego wniosku, ponieważ ten pierwotny wniosek nie był by już rozpatrywany i PFRON nie wypłacałby dofinansowania, tylko rozpatrzony byłby de facto wniosek korygujący, a w tej sytuacji saldo by się zamknęło w kwocie pomniejszającej albo żadne środki nie zostałyby wypłacone. Na pracodawcy ciąży obowiązek sprawdzania wniosków z mocy ustawy, z której wynika możliwość ubiegania się o świadczenia. Jeśli wnioskodawca doszedłby do wniosku, że z jakichś powodów zawnioskował o mniejszą kwotę i należne są mu większe środki, również może złożyć wniosek korygujący o zwiększenie kwoty. Tak naprawdę jest to w interesie wnioskodawcy, bo pobrał nienależnie środki, a nie zwracając tych środków wchodzi w coraz większe zadłużenie, bo są naliczane odsetki, o czym doskonale wie. Wynikają one wprost z przepisów. Ocenił też, że wnioskodawca jest świadom, że złożył w sposób nienależnie wniosek, zadeklarował tam określone wartości, jest świadom, że to co zadeklarował nie zostało spełnione, nadal składa kolejne wnioski, nie składa korekt do pierwotnie złożonych wniosków, czyli jest świadomy, że kwota zobowiązań wobec PFRON rośnie, ale nie tylko o kwotę składanych kolejnych wniosków ale o narastające odsetki. Opisał, że dotychczasowe doświadczenia PFRON wskazują, że jeśli mają do czynienia z dobrymi intencjami przedsiębiorców, którzy w ten czy w inny sposób pomylili się, to starają się złożyć wnioski, skorygować te wnioski, postarać się w jakimś sensie dogadać z funduszem w pozytywnym tego słowa znaczeniu, złożyć wniosek o rozłożenie na raty, o umorzenie odsetek, starać się spłacić część nienależnie pobranych środków. Zaznaczył, że w tej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych działań. Dodał, że 2015 r. podmiot już wiedział, że brak pokrycia w kapitale strat liczony jest w systemie rocznym i wiedział o trudnej sytuacji finansowej firmy. Określił, że gdyby nawet pojawiły się wątpliwości, to istnieje pełna paleta możliwości zweryfikowania informacji, o których wcześniej wspominał. Następnie opisał kiedy PFRON może wydać decyzję odmowną i decyzję nakazującą zwrot. W sytuacji kiedy nie wypłacono jeszcze środków, a dysponowano wiedzą, że podmiot nie spełnia warunków pod względem finansowym, przeprowadzano postępowanie i wydawano decyzję odmowną. Jeśli środki zostały już wypłacone, to w sposób kontrolny jest wydawana decyzja nakazująca zwrot. Wskazał, że ustawodawca tak ustalił reguły gry, że sprawozdanie finansowe podmiot przedkłada raz do roku, co nie znaczy, że nie zamyka sald i nie prowadzi gospodarki z saldami w skali miesięcznej, bo o tym już decydują przepisy o rachunkowości. Natomiast rozliczać i otrzymywać pomoc publiczną musi w systemie miesięcznym. Każdy z beneficjentów składając wniosek deklaruje o sytuacji finansowej firmy, wiec jest świadom co deklaruje. Określił też, że przy ilości podmiotów wnioskujących (obecnie 50-60 000) miesięcznie starających się o dofinansowanie, przy liczbie pracowników przypadających na daną firmę, zrobienie kontroli przynajmniej raz w roku czy nawet na przestrzeni kilku lat jest dość trudne. Wskazał, że mogą przeprowadzić ok. 200 pełnych kontroli. Standardowo starają się od pewnego czasu weryfikować systematycznie ale w formule elektronicznej podmioty, które składają wnioski i sprawdzać czy mają pokrywane w odpowiednich terminach i kwotach składki na ubezpieczenia społeczne. To kontrola nie na miejscu, tylko w formie elektroniczne zza biurka. Podsumował, że kontrole są przeprowadzane poprzez analizę ryzyka, typowanie na podstawie złożonych donosów, informacji przychodzących z innych instytucji o potencjalnych nieprawidłowościach lub nieprawidłowościach wykrywanych na podstawie analiz informacji wewnętrznych PFRON. Po części na podstawie informacji dostarczonej przez podmiot, czyli sprawozdania finansowego. Wielość postępowań karnych bierze się w wyniku działania Funduszu post factum. Fundusz nie przeprowadza weryfikacji przed złożeniem wniosku lub w trakcie rozpatrywania tego wniosku, bo jest to oczywiście nierealne. Pomoc jest przyznawana na zasadzie deklaratywnej, czyli to podmiot deklaruje określone fakty i ponosi odpowiedzialność za złożoną deklarację. Weryfikacje mają miejsce poprzez system elektroniczny ale są to weryfikacje natury formalno-prawnej, np. prawidłowości numerów rachunków bankowych, numerów PESEL, naliczonych kwot. Odpowiadając na pytania obrońcy wskazał, że oskarżeni deklarują poniesienie kosztów pracy w każdym wniosku, składając oświadczenia na formularzu WnD, natomiast na formularzu (...) deklarują poniesienie kosztów płacy. Od wartości, która została zadeklarowana w formularzu (...), oprócz tej wartości jest zadeklarowany wymiar etatów, stopień niepełnosprawności, na podstawie tych deklaracji jest naliczana stosowna kwota dofinansowania. We wniosku (...) deklarują terminowe poniesienie kosztów płacy. Jeśli podmiot składa wniosek o dofinansowanie przed wypłaceniem wynagrodzeń lub wynagrodzenia są wypłacone częściowo, to tym samym składa nieprawdziwą deklarację. Jeśli deklaruje poniesienie kosztów wynagrodzenia netto i one muszą być poniesione na dzień złożenia deklaracji, to deklaruje też poniesienie kosztów płacy. W zależności od tego jaką formę polityki rachunkowej i pieniężnej przyjmuje firma, może się zdarzyć, że przedkładając wniosek już poniesiono te wszystkie koszty płacy lub zostaną poniesione w następnym okresie. Firma oskarżonych ponosi i powinna je ponosić w przyszłym okresie, ponieważ pobiera i wnioskuje o dofinansowanie za okres miniony, przedkłada w kolejnym okresie wniosek o dofinansowanie, a wynagrodzenie wypłaca dokładnie w miesiącu, w którym przedkłada wniosek. W załączniku WnD z kolei są złożone oświadczenie, co do rzetelności przedkładanych danych. Dodał, że oskarżeni fakt, że nie są w trudnej sytuacji finansowej, wskazali już w załączniku WnD. Jest tam taki panel, gdzie są oświadczenia i tam oświadczają m.in. o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej, o rzetelności przedłożonych danych i o tym, że nie znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, w rozumieniu przepisów UE. Formularz WnD wszyscy wnioskodawcy składają taki sam. Formularz ten jest formularzem zbiorczym, a pod nim idą deklarację imienne. Oświadczenia z formularza WnD mogą być sprzeczne ze stanem faktycznym. Niekoniecznie musi być tak, że spółka kłamie. Nadmienił też, że o ile pamięta, oskarżeni przedłożyli chyba wobec pierwszej decyzji jakieś dokumenty. Wydaje mu się, że już odnośnie kolejnych decyzji nie przedkładali już nic, nie brali czynnego udziału w postępowaniu.
W sprawie zgromadzono też całą istotną z punktu widzenia wyjaśnienia wszelkich okoliczności tej sprawy dokumentację dotyczącą postepowania oskarżonych. Dokumentacja ta nie wymaga omówienia, nie budzi ona jakichkolwiek wątpliwości co do autentyczności czy rzetelności. Rzetelność i wiarygodność zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do wiarygodności osobowych źródeł dowodowych stwierdzić należy, że występujący w sprawie świadkowie złożyli wyczerpujące, szczegółowe zeznania przedstawiając rzetelnie swą wiedzę w sprawie. Zeznania te znajdują pełne potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w postępowaniu i tworzą z nimi spójną, logiczną całość Przez to zasługują w pełni na wiarę.
Co do wyjaśnień oskarżonych, to stwierdzić należy, że w części dotyczącej formalnej strony stawianych im zarzutów mówią prawdę określając jakie czynności związane z ubieganiem się o dofinasowanie wykonywało każde z nich. Sąd w tej mierze spójnym z dokumentami zebranymi w sprawie wyjaśnieniom obojga oskarżonych dał wiarę.
Sąd zważył, że istotą sprawy jest zbadanie zamiaru z jakim oskarżeni działali ubiegając się o dofinasowanie z PFRON do wynagrodzenia zatrudnianych w Spółkach pracowników niepełnosprawnych. Oboje oskarżeni w swych wyjaśnieniach twierdzili, że dopiero uczyli się ubiegania o dofinasowanie, działali w dobrej wierze, zgodnie z dysponowaną przez nich wiedzą, niczego nie robili umyślnie, starali się, by wypełniać umowy z kontrahentem oraz zapewnić wynagrodzenia osobom niepełnosprawnym.
Co do nieterminowego opłacania kosztów pracy oskarżony S. G. (1) twierdził, że nie przywiązywał do tego wagi, a w końcu wszelkie koszty płacy zostały pokryte, zaś oskarżona B. G. (2) suponowała, że nie była przez oskarżonego informowana o tym zagadnieniu.
Co do zarzutów związanych z zatajaniem trudnej sytuacji firmy oskarżony tłumaczył, że uważał, że firma funkcjonuje od 1 stycznia 2015 r., bo wówczas rozpoczęła faktyczną działalność, a jego przekonanie zostało potwierdzone pierwszą decyzją Ministerstwa. Oskarżona natomiast twierdziła, że o złej sytuacji firmy dowiedziała się po kontroli PFRON-u.
Wyjaśnienia obojga oskarżonych w tych kwestiach nie zasługują na wiarę, stanowią one jedynie przyjętą przez nich linię obrony. Zważyć należy, że oskarżony S. G. (1) prowadził wcześniej działalność gospodarczą, równolegle do Spółki (...) prowadził firmę (...), którą i obecnie prowadzi. Musiał znać więc przepisy dotyczące funkcjonowania podmiotów gospodarczych, w tym przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepisy te są ogólnie dostępne, podobnie jak akty wykonawcze do ustawy oraz regulujące kwestie dofinansowania dyrektywy Komisji Europejskiej. W kraju funkcjonują podmioty prowadzące doradztwo w zakresie uzyskiwania dofinansowań z różnych funduszy. Wiedza w tym zakresie jest ogólnodostępna, tym bardziej dla osób, które podejmują się zatrudniania osób niepełnosprawnych, i dla których dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest istotne z punktu widzenia funkcjonowania przedsiębiorstwa. O wielości źródeł tej wiedzy, ich dostępności oraz prowadzonych w tym zakresie działaniach szeroko zeznał świadek P..
W świetle powyższego wyjaśnienia oskarżonych zmierzające do wykazania, że nie działali w zamiarze bezpośrednim, kierunkowym dokonania oszustw na szkodę PFRON brzmią wręcz infantylnie. Podkreślić należy, że nie mamy do czynienia z ludźmi bardzo młodymi, którzy nie mają odpowiedniego doświadczenia, możliwości uzyskania koniecznej do zgodnego z prawem ubiegania się o dofinansowanie wiedzy, nienadążającymi za rozwojem techniki, nieobytymi z urządzeniami elektronicznymi, komputerami, internetem itp.. Oboje oskarżeni są osobami doświadczonymi, dojrzałymi życiowo i społecznie, w zasadzie u kresu działalności zarobkowej. Prezentowana przez nich „nieporadność” w prowadzeniu biznesu stanowi przyjętą na potrzeby procesu karnego pozę. Trudno w takich okolicznościach przyjąć, że uważali iż nie pokrycie kosztów płac w terminie wymaganym przy wnoszeniu wniosków o dofinansowanie z PFRON nie ma znaczenia – jak twierdzi oskarżony, skoro i tak te koszty później pokryto, czy też nie zostało to przez oskarżoną zweryfikowane i poprzestawała na zapewnieniach męża. Oboje zapoznali się z wymogami jakie wnioskodawca musi spełnić, by ubiegać się o dofinansowanie oraz konsekwencjami nie spełnienia wymogów. Świadomie złożyli pierwszy i kolejne wnioski wykorzystując przy tym błąd udzielającego dofinansowanie o pokryciu kosztów terminie, mimo niedotrzymywania takowego. Świadomie też złożyli wnioski o dofinansowanie wiedząc o trudnej sytuacji firmy, gdyż musieli ją znać dokonując comiesięcznych bilansów wymaganych przez ustawę o rachunkowości.
Gdyby oskarżeni mieli jakiekolwiek wątpliwości co do konieczności i rygorów związanych z terminowością pokrywania kosztów płacy czy statusem firmy, to dysponowali całą plejadą możliwości, by je rozwiać uzyskując stosowne wyjaśnienia od PFRON-u czy uzupełniając swą wiedzę z innych źródeł ogólnodostępnych. Nie czynili tego, nie podejmowali prób wyjaśnienia niedotrzymywania terminów z PFRON-em, negocjacji co do zwrotu dofinansowań. Składali kolejne wnioski, a w końcu oskarżony S. G. wyzbył się majątku i aktywów firmy przenosząc je na inną swoją firmę i uniemożliwił w ten sposób egzekucję nie tylko oskarżycielowi posiłkowemu ale też innym podmiotom mającym wierzytelności.
Sąd zważył, że zgodnie z art. 26 a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinasowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych oraz przy spełnieniu szeregu innych warunków określonych w art. 26a i dalszych ustawy. Ustawa wskazuje, że dofinansowanie nie przysługuje między innymi do wynagrodzeń wypłaconych po dniu złożenia wniosku, jak również, jeżeli miesięczne koszty płacy (ZUS, zaliczki na podatki) zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczającym 14 dni. W tym ostatnim przypadku zgodnie z art. 26a ust. 91 ustawy Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 48a ust 3 pkt 1 cyt. Ustawy pomoc ze środków funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Wnioski o dofinansowanie powinny być składane do 25 dnia następnego miesiąca za poprzedni miesiąc przepracowany przez wskazane we wnioskach osoby. Wniosek o dofinansowanie zawiera formularz (...), w którym określona jest między innymi należna kwota dofinansowania i dane podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie oraz ilość imiennych załączników (dotyczących poszczególnych pracowników) dołączana do wniosku. Formularza (...), który zawiera informacje dotyczące danego pracownika, w tym wyliczonej przysługującej na pracownika kwoty dofinansowania, oraz formularz I. - o PP, który zawiera informacje o przyznanej pomocy publicznej oraz między innymi deklarację dotyczącą sytuacji finansowej podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie ( (...)- (...)). Wnioski do PFRON mogą być kierowane na piśmie lub elektronicznie, za ich prawidłowość odpowiada wnioskodawca - osoba odpowiedzialna za prowadzenie danego podmiotu, przy czym osoby te mogą upoważnić inne osoby do składania wniosków w imieniu wnioskodawcy.
Oskarżeni w/w akty prawne musieli znać i winni zgodnie z nimi postępować. Wszelkie niejasności mogli wyjaśnić zanim złożyli którykolwiek z wniosków.
Świadomie wykorzystywali błędne przeświadczenie PFRON-u , że pokryją koszty płac w terminie, oraz że ich firmy nie dotyczą informacje o trudnej sytuacji finansowej jaki winni we wnioskach późniejszych zamieścić.
W zakresie zarzutów z pkt. I - III a/o oskarżeni swoim zachowaniem wypełnili znamiona czynu z art. 286 § l k.k. w zw. z art. 294 § l k.k., bowiem wprowadzili w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych co do terminowego poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy. Okoliczność ta jest warunkiem koniecznym do przyznania dofinansowania, co jednoznacznie wynika z art. 26a ust.la pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przy czym w składanych wnioskach o dofinansowanie pracodawca nie wskazywał, że warunek ten został spełniony, wynikał on wprost z przepisów ustawy. Gdy koszty płacy nie zostały opłacone w terminie, wniosek o dofinansowanie powinien zostać wycofany. Oskarżeni, mimo poniesienia kosztów płacy po upływie wskazanych w ustawie terminów, nie wycofali wniosków, co skutkowało przyznaniem nienależnego dofinansowania, a w konsekwencji po przeprowadzeniu kontroli przez (...) nakazaniem jego zwrotu. Kwota dofinansowania przekraczała 200.000 zł. (art. 115 § 5 k.k.), dlatego ich działanie wypełniło znamiona art. 294 § l k.k.
W zakresie pkt. IV-VII a/o oskarżeni swoim zachowaniem wypełnili znamiona czynu z art. 286 § l k.k. i art. 297 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., przy czym w zakresie pkt. IV a/o w zw. z art. 294 § l k.k. Wprowadzili oni w błąd Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych co do tego, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, przy czym w formularzu I.-o-PP na stronie 4 w pkt 2 wskazali, że wymagane na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) Nr (...) kryteria nie dotyczą (...) Sp. z o.o.. Wniosek w tym zakresie zawierał poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, co pozwoliło na zakwalifikowanie czynu również z art. 297 § l k.k. Dodatkowo czyn z pkt. IV a/o wypełnił znamiona z art. 294 § l kk bowiem wysokość szkody przekroczyła 200.000 zł. (art. 115 § 5 k.k.).
Co do pozostałych zarzutów opisanych w pkt. VIII-X a/o oskarżeni podjęli działania bezpośrednio zmierzające do uzyskania dofinansowania, składając stosowne, zawierające poświadczenie nieprawdy wnioski, ale na skutek kontroli przeprowadzone przez PFRON nie doszło do przyznania i wypłaty dofinansowania. Takie ich zachowanie zakwalifikowano jako usiłowanie dokonania przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art.297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k..
Działanie swym oskarżeni doprowadzili (czyny zarzucane w punktach I – VII a/o) i usiłowali doprowadzić (czyny zarzucane w punktach VIII – X a/o) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. D. do wynagrodzeń pracowniczych są pomocą publiczną i przysługują jedynie podmiotom gospodarczym ściśle wypełniającym kryteria. Takim podmiotem nie były spółki (...) i G. (...)…, gdyż nie pokrywały w terminie kosztów płacy oraz nie informowały o trudnej sytuacji ekonomicznej. Bez znaczenia jest przy tym, że uzyskiwanie dofinasowania pokrywało część wynagrodzeń pracowników, pozwalało zatrudniać niepełnosprawnym i ułatwiało wywiązywanie się z kontraktów
Uznać należy, że oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu. B. G. (2) jako pełnomocnik spółki prowadzonej przez S. G. (1) w zakresie występowania z wnioskami o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych była zobowiązana do rzetelnego opracowywania wniosków i baczenia by spełnione zostały ustawowe warunki do uzyskania dofinansowania. S. G. (1) kierując spółką, ponosząc koszty płacy, wypłacając wynagrodzenie, polecając żonie kierowanie wniosków, powinien stosować się do ściśle określonych w przepisach zasad. Oskarżeni liczyli, że uchybienia jakich się dopuścili, nie zostaną przez PFRON wychwycone. Uzyskane dofinansowanie zostało wykorzystane i pomimo, że było nienależne nie zostało zwrócone. Wyzbycie się majątku spółki uniemożliwiło PFRON-owi wyegzekwowanie przelanych sum dofinasowania.
Oskarżeni działając w sposób wyżej opisany dopuścili się trzech ciągów przestępstw obejmujących czyny zarzucane im w punktach I - III, V- VII praz VIII – X a/o. W krótkich (comiesięcznych) okresach czasu wykorzystywali takie same sposobności podejmując dwa lub więcej działań. Stąd też kwalifikacje prawne w/w zachowań należało uzupełnić o art. 91§ 1 k.k.
Sąd uznając oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt I - III a/o przyjął, że stanowiły one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. skazał ich, wymierzając podstawie art. 294 § 1 k.k. S. G. (1) karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznał też za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w pkt IV a/o i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. skazał ich, a na podstawie art. 294 § 1 k.k. wymierzył S. G. (1) karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznał nadto za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt V - VII a/o przyjmując, że stanowiły one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał ich, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył: S. G. (1) karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; ponadto Sąd oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) uznał za winnych popełnienia czynów zarzucanych im w pkt VIII - X a/o i przyjmując, że stanowiły one ciąg przestępstw, na podstawie art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał ich, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył: S. G. (1) karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, a B. G. (2) karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności. Wobec powyższego zachodziły warunki do orzeczenia wobec każdego z oskarżonych kar łącznych. Stąd też Sąd na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85 a k.k. i 86 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego S. G. (1) karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a wobec oskarżonej B. G. (2) karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Za takim ukształtowaniem kar jednostkowych przemawiały następujące okoliczności łagodzące: dobra opinia jaką oboje oskarżeni cieszą się w miejscach zamieszkania ( k. 3278 – 80, 32 83 -5) i ich zaawansowany wiek.
G. okolicznością obciążającą jest znaczny stopień społecznej szkodliwości każdego z czynów oskarżonych przypisanych wyrażający się w wielkości sum wyłudzonych lub których wyłudzenie usiłowali, poważne nadużycie zaufania pokrzywdzonego, którego zadaniem jest pomoc publiczna, a nadto nienaprawienie szkód i wyzbycie się majątku uniemożliwiające egzekucję.
Miarkując wymiar kar łącznych Sąd miał przede wszystkim na uwadze bardzo ścisły związek czasowy i przedmiotowy przypisanych oskarżonym czynów. Sąd zważył nadto, że zmiana ustawy o
PFRON, w taki sposób, by podmiot ubiegający się o dofinansowanie deklarację o pokryciu kosztów płacy w przyszłości musiał jeszcze przed rozstrzygnięciem wniosku uzupełnić o dowody pokrycia kosztów pracy zapobiegłaby popełnianiu podobnych przestępstw.
Takie okoliczności pozwoliły Sądowi na wymierzenie wobec oskarżonych kar jednostkowych i kar łącznych w dolnych progach. Zróżnicowanie kar i wymierzenie wyższych kar oskarżonemu S. G. wynikało z jego wiodącej – jako Prezesa zarządu Spółek, roli przy popełnianiu przestępstw.
Sąd uwzględniając wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonych S. G. (1) i B. G. (2) solidarny obowiązek naprawienia szkody na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 1.391.600,49 (jednego miliona trzystu dziewięćdziesięciu jeden tysięcy sześciuset 49/100) zł.
Sąd uznając, że sytuacja majątkowa i zarobkowa pozwala oskarżonym na pokrycie kosztów, orzekł też na podstawie art. 627 k.p.k. o kosztach postepowania zasądzając od oskarżonych na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych solidarny zwrot kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 1 631,92 zł. oraz na rzecz Skarbu Państwa po 180 (sto osiemdziesiąt) zł. tytułem opłat i obciążył ich po połowie kosztami postępowania w sprawie.