Postanowienie SN z 27 marca 2014, sygn. III SK 69/13
Data orzeczenia
27 marca 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, Wydział III
Przewodniczący
SSN Halina Kiryło
Tagi
Podstawa prawna
art. 16
kpa
art. 98
kpc
art. 99
kpc
art. 110
kpa
art. 145
kpa
art. 156
kpa
art. 233
kpc
art. 316
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
POSTANOWIENIE
Dnia 27 marca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Halina Kiryło
w sprawie z powództwa P. Spółki Akcyjnej w W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej
z udziałem zainteresowanej E. Spółki Akcyjnej w W.
o zmianę umowy,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 27 marca 2014 r.,
na skutek skarg kasacyjnych strony pozwanej i strony zainteresowanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 25 kwietnia 2013 r.,
1. odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego i zainteresowanej na rzecz powódki
kwoty po 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2013 r., oddalił apelację Prezesa
Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) oraz E. S.A. (zainteresowany)
od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 28 czerwca 2012 r.
W motywach wydanego orzeczenia Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że dla
rozstrzygnięcia o zasadności obu apelacji podstawowe znaczenie ma kwestia, czy
2
uchylenie decyzji MTR 2008 po dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie
decyzji, ma wpływ na ocenę prawidłowości tej decyzji. Ustosunkowując się do tego
problemu Sąd Apelacyjny wskazał, że nie można porównywać wprost skutków
decyzji uchylonych przez sądy powszechne z decyzjami uchylanymi w
postępowaniu administracyjnym. Uchylenie decyzji Prezesa Urzędu przez SOKiK
odpowiada sytuacji przewidzianej w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd drugiej instancji uznał za
chybione zarzuty pozwanego i zainteresowanego, dotyczące naruszenia
art. 479(64) § 1 k.p.c., ponieważ znaczenie uchylenia decyzji MTR 2008 dla bytu
decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie jest oczywiste. Prezes Urzędu w
uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał, że została ona wydana
ze względu na niedostosowanie stawek operatora z tytułu świadczenia usługi
zakańczania połączeń głosowych do poziomu stawek określonego w decyzji MTR
2008. Skoro okazało się, że decyzja nakładające te obowiązki była wadliwa i
została uchylona, to strona powodowa nie miała w rzeczywistości obowiązku
stosowania stawki za usługę zakańczania połączenia określonej w decyzji
zaskarżonej w niniejszej sprawie. Wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało
poprzedzone analizą kosztów świadczenia usługi MTR, zaś organ regulacji przyjął
wprost stawkę określoną w decyzji MTR 2008, podczas gdy decyzja ta nie miała
ostatecznego charakteru i wywoływała skutki jedynie wskutek nadania tej decyzji
rygoru natychmiastowej wykonalności. Skoro decyzja MTR 2008 została uchylona,
Sąd Okręgowy słusznie uznał, że dalsze funkcjonowanie decyzji zaskarżonej w
niniejszej sprawie nie ma żadnego uzasadnienia. Stracił bowiem całkowicie na swej
aktualności argument Prezesa Urzędu, że stosowanie przez powoda stawki
niezgodnej z nałożonymi na niego (w decyzji MTR 2008) obowiązkami spowoduje
poważne zaburzenia w konkurencyjności na całym rynku świadczenia usług
telekomunikacyjnych. Uchylenie decyzji MTR 2008 spowodowało likwidację
obowiązku dostosowania wysokości opłat z tytułu zakańczania połączeń głosowych
w publicznej ruchomej sieci telefonicznej powoda do harmonogramu ustalonego w
decyzji MTR 2008, a wyłącznie ustalenia zawarte w tej decyzji stanowiły podstawę
wydanie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Prezes Urzędu potraktował
zaskarżoną decyzję jako swoisty akt wykonawczy w stosunku do decyzji z 22
października 2008 r.
3
Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w
całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz
art. 233 § 1 k.p.c. i art. 16 k.p.a., art. 110 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art. 316 §
1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 479(64) § 1 i 2
k.p.c.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu
powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych: 1) czy
wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wydanej przez Prezesa
UKE na skutek prawomocnego wyroku sądu następuje ze skutkiem ex tunc, czy tez
ze skutkiem ex nunc?; 2) czy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji
administracyjnej (decyzja I) skutkuje równocześnie koniecznością uchylenie przez
Sąd decyzji (decyzja II) wydanej w oparciu tą decyzję I, która w momencie
wydawania decyzji II pozostawał w obrocie prawnym i była wykonalna? Ponadto
Prezes Urzędu powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących
poważne wątpliwości, tj. art. 316 § 1 k.p.c. przez wyjaśnienie wątpliwość, czy w
sprawach z odwołań od decyzji Prezesa Urzędu sąd za podstawę orzekania
powinien uznać stan faktyczny i prawny z chwili orzekanie, czy też z chwili wydania
skarżonej decyzji?
Zainteresowany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w
całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 2 w związku
z art. 29 Prawa telekomunikacyjnego przez przyjęcie, że decyzja została wydana
pomimo braku obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, w
związku z czym nie jest spełnione kryterium określone w art. 28 ust. 1 pkt 5 lit. c)
Prawa telekomunikacyjnego oraz przesłanki z art. 29 Prawa telekomunikacyjnego,
pomimo że taki obowiązek w chwili wydania decyzji istniał, gdyż obowiązywała
decyzja administracyjna taki obowiązek ustanawiająca, która została uchylona już
po dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany
powołał się na występowanie w sprawie zagadnienia prawnego, czy uchylenie
przez sąd powszechny w trybie art. 479(64) § 2 k.p.c. decyzji administracyjnej
statuującej obowiązek nałożony na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego w
rozumieniu art. 28 ust. 1 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego, następuje ze skutkiem
4
ex tunc wskutek czego uznać należy, że taki obowiązek regulacyjny nigdy nie był
na przedsiębiorcę nałożony? W konsekwencji rodzi się pytanie, czy uchylenie
decyzji następuje zawsze ze skutkiem ex tunc, czy też sąd rozstrzygający sprawy
władny jest określać skutki, z jakimi następuje uchylenie decyzji, to jest czy w
danym przypadku występuje ze skutkiem ex nunc, czy też ze skutkiem ex tunc?
Powód w odpowiedziach na obie skargi kasacyjne wniósł o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia ich do rozpoznania i zasądzenie kosztów
zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Obie skargi kasacyjnej nie kwalifikowały się do przyjęcia celem ich
merytorycznego rozpoznania.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał już, w tym także w sprawach z
zakresu regulacji komunikacji elektronicznej, że skarga kasacyjna nie jest zwykłym
środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem
powszechnym zwykłej, trzeciej instancji. Powoduje to, że rozpoznanie skargi
kasacyjnej następuje wyłącznie z przyczyn kwalifikowanych, które wymieniono w
art. 3989
§ 1 pkt 1-4 k.p.c. Dlatego konieczne jest odpowiednie sformułowanie i
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. W
szczególności zaś niezbędne jest przedstawienie wyodrębnionego wywodu
prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności
pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Jednocześnie skarżący ma uzasadnić, dlaczego przywołane przez niego powody
przemawiające za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiadają jednej
bądź kilku z ustawowych przesłanek z art. 3989
§ 1 pkt 1-4 k.p.c.
Wnosząc o przyjęcie wniesionej skargi, Prezes Urzędu powołał się na
potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.). Z
utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że podstawowym
wymaganiem prawidłowej konstrukcji zagadnienia prawnego jest sformułowanie
problemu prawnego w oparciu o konkretny przepis (przepisy) prawa, w związku z
którym dane zagadnienie może powstać (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z
5
18 października 2011 r., III SK 25/11; z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11; z 6 marca
2013 r., III SK 32/12; z 20 marca 2013 r., III SK 35/12; z 12 kwietnia 2013 r., III SK
47/12; z 12 kwietnia 2013 r., III SK 49/12; z 13 sierpnia 2013 r., III SK 64/12; z 20
lutego 2014 r., III SK 60/13). Sformułowane we wniosku o przyjęcie do rozpoznania
skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu zagadnienia prawne nie zawiera w swej treści
żadnego przepisu prawa. Argumentów za istnieniem wskazanej przez Prezesa
Urzędu przesłanki przesądu należałoby zatem poszukiwać w innych elementach
konstrukcyjnych tego środa zaskarżenia, co nie jest jednak zadaniem Sądu
Najwyższego na etapie badania zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Nie zachodzi także potrzeba wykładni art. 316 § 1 k.p.c., gdyż nie wykazano
rozbieżności interpretacyjnych istotnych dla art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. Ponadto, w
kwestii tej Sąd Najwyższy wypowiedział się już, podsumowując dotychczasowe
orzecznictwo, w wyroku z 4 marca 2014 r., III SK 35/13. Nie ma zatem
publicznoprawnej potrzeby wypowiadania się przez Sąd Najwyższy w tym zakresie.
Z kolei zagadnienie skargi kasacyjnej zainteresowanego oparte zostało na
przepisie prawa, który nie został powołanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, taka konstrukcja
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na
rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przy merytorycznym rozpoznawaniu skargi
(postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2012 r., III SK 8/12). Dodatkowo
Sąd Najwyższy podkreśla, że z uwagi na publicznoprawny charakter postępowania
kasacyjnego rola skarżącego na etapie przedsądu nie ogranicza się do wymyślenia
skomplikowanego problemu prawnego. Aby przekonać Sąd Najwyższy o potrzebie
rozpoznania skargi konieczne jest nie tylko przedstawienie znaczenia
rozstrzygnięcia sformułowanego zagadnienia prawnego dla rozwoju prawa, ale
także zaprezentowanie odpowiedniej argumentacji wskazującej na potrzebę jego
rozwiązania w sposób odmienny od zapatrywań prawnych wynikających z
uzasadnienia skarżonego wyroku Sądu drugiej instancji.
Stwierdzając zatem, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia obu skarg
kasacyjnych do rozpoznania, określone w art. 3989
§ 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy na
podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów zastępstwa prawnego w
6
postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c.
oraz § 13 ust. 4 w związku z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji.