Wyrok z 14 października 2020, sygn. VII U 1106/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 października 2020 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSO Monika Rosłan- Karasińska

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2020 r. w Warszawie

sprawy J. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w O., W. D.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

na skutek odwołania J. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w O. (płatnika składek), W. D. (pracownika)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W.

z dnia 15 marca 2019 r. znak: (...)

1.  zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 15 marca 2019 r. znak: UBS/2019/31 w ten sposób, że stwierdza, iż W. D. jako pracownik u płatnika składek J. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w O. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 02 listopada 2018 r. do 28 września 2019 r.;

2.  wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy W. D. przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W..

UZASADNIENIE

W dniu 5 kwietnia 2019 r. J. D. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. z 15 marca 2019 r. nr (...) dotyczącej odmowy objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym oraz wypadkowym pracownika W. D. w okresie zatrudnienia
w firmie (...) od 2 listopada 2018 r. do 28 lutego 2019 r. Odwołujący wniósł o zmianę decyzji i zaliczenie ww. okresu do okresu ubezpieczeń W. D.. W uzasadnieniu odwołania płatnik składek wyjaśnił, że w dniu 2 listopada 2018 r. zawarł z W. D. umowę o pracę na czas nieokreślony. Zamiar zatrudnienia ubezpieczonego został zgłoszony w październiku 2018 roku do biura rachunkowego pani B. Ł. w O., które przygotowało skierowanie na badania lekarskie. Ubezpieczony uzyskał orzeczenie lekarza medycyny pracy o zdolności do podjęcia pracy na ww. stanowisku. Odwołujący podkreślił, że jest młodym pracodawcą, a jego firma funkcjonuje od grudnia 2017 roku. Ponadto w październiku 2018 roku otrzymał większe zlecenie wobec czego był zmuszony
do zatrudnienia dodatkowych osób, w tym kierowcy. Łącznie zostały zatrudnione 3 osoby
na podstawie umowy zlecenie, jednakże z przyczyn losowych jedna z nich nie podjęła pracy
i przez jeden miesiąc miał wolny etat, który uzupełnił w listopadzie 2018 roku zatrudniając W. D.. Odwołujący zaznaczył również, że W. D. wykonywał pracę zgodnie z ustaleniami i otrzymywał za to wynagrodzenie. Zakwestionował przy tym działania ZUS w zakresie pozbawieniu ubezpieczonego zasiłku chorobowego oraz nieuwzględnienie dowodów przedłożonych w toku postępowania wyjaśniającego (odwołanie k. 3-11 a.s.).

W tym samym dniu odwołanie od decyzji z 15 marca 2019 r. nr (...) złożył również W. D. , wnosząc o jej zmianę i zaliczenie do ubezpieczeń okresu zatrudnienia w firmie (...) (odwołanie k. 12-25 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 6 maja 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. wniósł o jego oddalenie na postawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na ustalenia poczynione w toku poprzedzającego wydanie skarżonej decyzji postępowania wyjaśniającego.
Organ rentowy zwrócił uwagę na takie kwestie, jak brak przedstawienia przez strony dowodów na faktyczne wykonywanie przez ubezpieczonego pracy, powstanie niezdolności do pracy ubezpieczonego krótko po zatrudnieniu, tj. w dniu 4 grudnia 2018 r., z powodu hospitalizacji w związku z planowanym zabiegiem, na który został zakwalifikowany
10 października 2017 roku oraz wyrejestrowanie W. D. z ubezpieczeń z dniem 1 marca 2019 r., a więc na krótko po zakończeniu leczenia i rekonwalescencji. Zaznaczył również, że W. D. od 1 listopada 2018 r. nie posiadał żadnego innego tytułu
do ubezpieczenia, a co za tym idzie, w dniu wystawienia skierowana na planowany zabieg,
tj. w dniu 5 listopada 2018 r. nie posiadał ubezpieczenia i nie przysługiwały mu z tego tytułu świadczenia z ubezpieczenia chorobowego, w tym prawo o zasiłku chorobowego. Powyższe okoliczności zdaniem organu rentowego prowadzą do wniosku, zgodnie z którym umowa
o pracę między płatnikiem składek a W. D. została zawarta w celu obejścia prawa polegającego na stworzeniu ubezpieczonemu warunków uzyskania statusu pracowniczego rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych, a w konsekwencji uzyskania prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (odpowiedź na odwołanie k. 26-28 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Odwołujący J. D. prowadzi działalność gospodarczą od 11 grudnia 2017 r. pod firm (...), w ramach której świadczy usługi w zakresie instalacji sanitarnej oraz robót budowlanych, systemów alarmowych i gazowniczych. Siedziba firmy znajduje się w O.. W ramach działalności odwołujący korzysta z usług biura księgowego prowadzonego przez B. Ł. (zeznania świadek M. D.
k. 71-74 a.s.).

W 2018 roku J. D. otrzymał zlecenie zrealizowania usługi dla firmy (...) w zakresie montażu systemów zabezpieczeń – szlabanów antytaranowych, ogrodzeń, masztów na kamery oraz innych prac w zakresie instalacji elektrycznej w bazach paliwowych znajdujących się w miejscowościach W., D. oraz (...) koło B.. Usługi miały zostać wykonane o końca 2018 roku. W związku z powyższym odwołujący zatrudnił dwie osoby – M. K. i K. O. –
na podstawie umowy zlecenie w celu realizacji powyższych prac. Dodatkowo, z uwagi
na znaczną odległość pomiędzy ww. miejscowościami, J. D. potrzebował kierowcy który rozwoziłby pracowników na miejsce montażu i rozmawiał na ten temat
ze swoim ojcem, odwołującym W. D. (zeznania świadek M. D. k. 71-74 a.s., zeznania odwołującego J. D. k. k. 109 a.s., zestawienia faktur
k. 76-77 a.s. oraz akta rentowe – karty nieoznaczone, faktury VAT i protokoły realizacji usług serwisowych k. 78-96 a.s.).

W. D. posiada prawo jazy kategorii AM oraz od B1 do T. P. podjęciem pracy w firmie syna, od 15 kwietnia 2018 r. odwołujący W. D. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w (...) .H.U. (...) w O. na stanowisku kierowcy za wynagrodzeniem 2.100 zł. Stosunek pracy, początkowo zawarty na czas określony o do 31 grudnia 2018 r., został rozwiązany za porozumieniem stron w dniu
31 października 2018 r. (umowa o pracę z 15.04.2018 r. k. 16 a.s., świadectwo pracy
z 05.11.2018 r. k. 17 a.s., zeznania odwołującego W. D. k. 74-75 a.s., zeznania świadków M. D. k. 71-74 a.s., M. K. k. 107 a.s., K. O. k. 108 a.s.; kopia prawa jazdy ubezpieczonego – akta rentowe, karty nieoznaczone).

W dniu 2 listopada 2018 r. J. D. i W. D. zawarli umowę
o pracę. Zgodnie z umową W. D. został zatrudniony na stanowisko kierowca-koordynator na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy oraz za wynagrodzeniem w wysokości 5.000 zł (umowa o pracę z 02.11.2018 r. – akta rentowe, karty nieoznaczone).

W 2017 roku u W. D. zdiagnozowano chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych (gonartroza). Z tego powodu w 2017 roku był kwalifikowany na zabieg artroskopii. Odwołujący otrzymał skierowanie na powyższy zabieg tuż po zawarciu umowy
o pracę w firmie syna, tj. w dniu 5 listopada 2018 r. W dniu zawarcia umowy W. D. legitymował się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań do pracy
na stanowisku kierowcy-koordynatora (orzeczenie lekarskie nr 22/11/2018, skierowanie
do leczenia szpitalnego z 05.11.2018 r., karta informacyjna z leczenia szpitalnego
z 07.12.2018 r., karta historii choroby z 07.12.2018 r., zaświadczenie lekarskie
z 07.01.2019 r. – akta rentowe, karty nieoznaczone).

W dniu 6 listopada 2018 r. W. D. został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych (druk (...) P (...) akta rentowe, karta nieokreślona).

W ramach zawartej umowy o pracę W. D. wykonywał przede wszystkim obowiązki kierowcy, w ramach których przewoził M. K. i K. O. na miejsca wykonywania robót montażowo-budowlanych dla firmy (...).
W pracy owołujący korzystał z firmowego samochodu marki O. (...). W listopadzie 2018 roku prace były wykonywane głównie w miejscowości (...). Około 7:00 odwołujący odbierał wyżej wymienionych z Dworca Centralnego lub Dworca Zachodniego
w W., czasem również z O. i dowoził ich do wynajmowanych dla nich lokali
w miejscu, w którym I.-B. realizował usługi. Będąc na miejscu odwołujący był do dyspozycji i w zależności od potrzeb zajmował się przede wszystkim dowożeniem towaru, narzędzi i zaopatrzenia w miejsce robót. Odwołujący nie zajmował się kontaktem
z kierownikami budowy ani koordynatorami prac z ramienia (...). Na miejsce realizowania usług przyjeżdżał czasem J. D.. Prace montażowe były realizowane przez 5 dni w tygodniu, zaś praca odwołującego odbywała się przez 10-12 godzin dziennie. Z tytułu stosunku pracy otrzymywał wynagrodzenie przelewem na rachunek bankowy (zeznania odwołującego W. D. k. 74-75 a.s., zeznania odwołującego J. D. k. 109 a.s., zeznania świadków M. D. k. 71-74 a.s., M. K. k. 107 a.s., K. O. k. 108 a.s.; potwierdzenie przelewu, lista płac – akta rentowe, karty nieoznaczone).

W związku ze skierowaniem na zabieg artroskopii, w okresie od 4 grudnia 2018 r.
do 7 grudnia 2018 r. W. D. był hospitalizowany w (...) Publicznym Szpitalu (...) im. prof. A. G. w O. w związku z wcześniejszym skierowaniem na zabieg artroskopii prawego kolana. Po wypisaniu ze szpitala ubezpieczony pozostawał niezdolny o pracy do 27 stycznia 2019 r. i w tym też okresie korzystał
ze zwolnienia lekarskiego (druki (...), karta leczenia szpitalnego, karta historii choroby z 07.12.2018 r., zaświadczenie lekarskie z 07.01.2019 r. – akta rentowe, karty nieoznaczone).

W okresie korzystania przez W. D. ze zwolnień lekarskich pracowników I.-B. rozwoził J. D.. Po zakończeniu zwolnienia lekarskiego W. D. kontynuował pracę w firmie syna do końca lutego 2019 roku. W dniu 1 marca
2019 r. został wyrejestrowany z ubezpieczeń jako pracowników J. D.,
a następnie podjął zatrudnienie Miejskich Zakładach (...) sp. z o.o. w W. na stanowisku kierowcy za wynagrodzeniem w wysokości 4.107,45 zł netto (zeznania odwołującego W. D. k. 74-75 a.s., zeznania odwołującego J. D. k. 109 a.s., zeznania świadków M. D. k. 71-74 a.s., M. K. k. 107 a.s., K. O. k. 108 a.s., potwierdzenia przelewów k. 102-103 a.s.; okoliczność wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych - bezsporne).

Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej J. D. w latach 2018-2019 uzyskiwał pozytywny wynik finansowy. W 2018 roku osiągnął dochód w wysokości 286.276,50 zł przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości 250.514,40 zł (przychód
w wysokości 536.790,90 zł), zaś w 2019 roku osiągnął dochód w wysokości 414.610,31 zł przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości 406.731,00 zł (przychód w wysokości 821.341,20 zł) (bilanse i sprawozdania finansowe I.-B. – koperta k. 53 a.s. oraz k. 146-154 a.s., opinia biegłego sądowego ds. rachunkowości k. 156-165 a.s.).

Pismem z dnia 15 stycznia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W. zawiadomił W. D. i J. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podlegania przez pierwszego z wymienionych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę z 2 listopada 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania organ rentowy wydał w dniu 15 marca 2019 r. skarżoną decyzję nr (...), w które na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. stwierdził, że W. D. jako pracownik u płatnika składek I. J. D. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 2 listopada 2018 r. do 28 lutego 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wskutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uznał umowę o pracę łączącą wyżej wymienionych jako zawartą w celu obejścia przepisów prawa ubezpieczeń społecznych (zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzja ZUS
z 15.03.2019 r. – akta rentowe, karty nieoznaczone).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wymienionych wyżej dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków i odwołujących, a także w oparciu o opinię biegłej sądowej z zakresu rachunkowości. Tak zebrany materiał dowodowy – w zakresie,
w jakim wynikały z niego zaprezentowane wyżej fakty – Sąd uznał w całości za wiarygodny.

Przedłożona w sprawie dokumentacja, na której Sąd Okręgowy się oparł obejmowała przede wszystkim dokumenty kadrowo-płacowe dotyczące zatrudnienia W. D. w I.-B., dokumenty medyczne znajdujące się w aktach rentowych oraz sprawozdania finansowe, bilanse i zestawienia faktur z działalności I.-B.. Dowody te, jako nie kwestionowane przez strony postępowania, Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne.

Oceniając zeznania świadków M. K. i K. O.
Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że jako pracownicy I.-B. przedstawili okoliczności dotyczące wykonywania pracy przez W. D. w spornym okresie zatrudnienia
i wskazywali na to czym odwołującym w tym czasie się zajmował. Świadkowie potwierdzili, że odwołujący był kierowcą i dowoził ich do miejsca realizacji usług przez firmę oraz przywoził im zaopatrzenie. Również zeznania świadek M. D. zostały przez Sąd ocenione jako wiarygodne. Świadek posiadała szczegółową wiedzę o okolicznościach mających istotne znaczenie dla sprawy, w tym okoliczności zatrudnienia W. D. w I.-B. oraz innych okresach jego zatrudnienia, czasu jego pracy, a także okoliczności dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez J. D..

Sąd dał również wiarę zeznaniom odwołujących W. D. i J. D. na okoliczność zatrudnienia pierwszego z wymienionych w firmie (...) oraz wykonywania przez niego pracy kierowcy. Odwołującemu J. D. Sąd dał również wiarę w zakresie w jakim przedstawił okoliczności dotyczące prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz jej wyników finansowych. Zeznania odwołujących
w powyższym zakresie znajdywały potwierdzenie w innych dowodach w sprawie, w tym zwłaszcza zeznaniach świadków oraz dokumentów finansowych I.-B..

Sporządzona na potrzeby niniejszej sprawy opinia biegłej sądowej z zakresu rachunkowości J. T. zdaniem Sądu cechowała się rzetelnością. Biegła
w oparciu o dostępną w sprawie dokumentację finansową I.-B. dokonała stosownej analizy w zakresie przedstawionej jej tezy dowodowej, a prezentowane przez nią wnioski były zrozumiałe, konkretne i dostatecznie uzasadnione.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie było zasadne.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozważenia, czy istniejący między W. D. i I. J. D. stosunek prawny stanowił stosunek pracy i jako taki stanowił tytuł objęcia W. D. obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym. czy też, zgodnie z argumentacją organu rentowego,

Na wstępie wymaga zaznaczenia, że zasady podleganie ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266). Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej stanowi,
że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami,
z wyłączeniem prokuratorów. Osoby te, stosownie do art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom chorobowemu
i wypadkowemu. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy systemowej następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Przy tym, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej,
za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.

Stosownie do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 1320) pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi
na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p. – uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem.
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W tym ujęciu stosunek pracy to relacja prawna łącząca pracodawcę
i pracownika, na której treść składają się wzajemne prawa i obowiązki. Zgodnie z treścią powołanego przepisu zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy w czasie
i miejscu przez niego wyznaczonym za wynagrodzeniem. Swoistość stosunku pracy wyraża się w jego cechach, które odróżniają go od stosunków cywilnoprawnych, a także zwyczajowej, okazjonalnej pomocy członków najbliższej rodziny świadczonej na rzecz określonego przedsiębiorcy, w ramach których świadczona jest praca. Do tych właściwości stosunku pracy należą: dobrowolność zobowiązania, zarobkowy charakter stosunku pracy, osobisty charakter świadczenia pracy oraz podporządkowanie pracownika co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy, wyrażające się również w możliwości wydawania pracownikowi poleceń dotyczących pracy.

Z uwagi na wspomniany na wstępie skutek publicznoprawny, jaki wywołuje istnienie stosunku pracy w odniesieniu do systemu ubezpieczeń społecznych, wymaga podkreślenia,
iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada kompetencję do badania istnienia danego tytułu ubezpieczenia. Zgodnie z art. 68 u.s.u.s. do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych poprzez stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Ponadto na podstawie art. 86 ust. 2 u.s.u.s.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach przeprowadzanych kontroli może między innymi ustalać zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego oraz prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat, do których pobierania obowiązany jest Zakład. Organ rentowy może więc badać fakt zawarcia umowy o pracę oraz jej ważność celem stwierdzenia objęcia pracownika ubezpieczeniami społecznymi; co za tym idzie,
w przypadku negatywnej weryfikacji w powyższym zakresie, organ rentowy ma prawo stwierdzić, że dana osoba nie podlega ubezpieczeniom z danego tytułu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2005r., III UK 200/04; wyrok Sądu Apelacyjnego
w B. z dnia 18 lipca 2018 r., III AUa 424/18; postanowienia Sądu Apelacyjnego
w K. z dnia 10 stycznia 2013 r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012 r.,
III AUa 398/12). Wymaga przy tym zaznaczenia, że dla objęcia ubezpieczeniem społecznym
z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta i czy jest ważna (jako nienaruszająca art. 58 § 1 lub 2 k.c. albo 83 § 1 k.c.), lecz tylko to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy (art. 8 ust. 1 u.s.u.s.). O tym zaś,
czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł ubezpieczeń społecznych, nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy,
ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy (essentialia negotii), a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Dla objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi wymagane jest zatem ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu odpłatnej pracy określonego rodzaju,
na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem.

Uzasadnieniu skarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że umowa
o pracę zawarta w dniu 2 listopada 2018 r. między W. D. i I. J. D. stanowiła obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jako zmierzająca do stworzenia pozoru zatrudnienia w ramach stosunku pracy w celu objęcia odwołującego pracowniczym tytułem ubezpieczenia. Kwestie, które budziły wątpliwości organu rentowego, były związane z niewykazaniem przez płatnika składek i ubezpieczonego okoliczności w zakresie faktycznego wykonywania pracy, jak również powstania niezdolności do pracy wkrótce po zawarciu umowy o pracę z powodu planowanego wcześniej zabiegu medycznego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy nie podzielił jednak tych zastrzeżeń, uznając, że stanowisko organu rentowego w przypadku niniejszej sprawy było nieuzasadnione.

W ocenie Sądu Okręgowego ustalone w sprawie okoliczności zatrudnienia ubezpieczonego nie budziły wątpliwości, a stanowiska obu odwołujących w tym zakresie były przekonywujące. Z okoliczności tych wynika, że zatrudnienie W. D.
w I.-B. było związane z podjęciem przez J. D. zlecenia na wykonanie usług montażu systemów zabezpieczeń (szlabanów antytaranowych, ogrodzeń, masztów
na kamery, instalacji elektrycznej) na rzecz firmy (...). W związku z powyższym
w październiku 2018 roku J. D. zatrudnił dwóch pracowników na umowę zlecenie, przy czym z uwagi na duże odległości do baz paliwowych gdzie usługi miały być zrealizowane odwołujący potrzebował pracownika na stanowisku kierowcy, który rozwoziłby pracowników. Zdecydował się zatrudnić swojego ojca W. D., który posiada doświadczenie zawodowe jako kierowca oraz legitymuje się szerokimi uprawnieniami
w zakresie prowadzenia różnego typu pojazdów. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają natomiast, że zawarta między stronami umowa o pracę była przez nie realizowana.
W szczególności przesłuchani w sprawie świadkowie – pracownicy I.-B. – potwierdzili, że w listopadzie 2018 roku i w lutym 2019 roku W. D. faktycznie świadczył pracę, polegającą na przewożeniu ich z miejsca zbiórki do miejsc wykonywania usług przez firmę, a ponadto zajmował się dowożeniem narzędzi i zaopatrzenia na miejsce robót. Powyższe znajduje również potwierdzenie w zeznaniach M. D., małżonki W. D., która przedstawiła szczegółowy opis zarówno działalności prowadzonej przez syna J. D., jak i specyfiki pracy drugiego z odwołujących, wskazując przy tym, że wykonywał pracę przez 10-12 godzin dziennie w tygodniu. Zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają, że za wykonaną pracę W. D. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości przewidzianej w umowie przelewem na rachunek bankowy. Nadto dokumenty w postaci ewidencji czasu pracy oraz wskazania świadków co do tego,
że J. D. wydawał ojcu polecenia, potwierdzają, że łączący strony stosunek charakteryzował się podporządkowaniem pracowniczym w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.

Za uznaniem zawartej przez strony umowy o pracę za nieważną w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. ostatecznie nie przemawiały również okoliczności podjęcia przez W. D. leczenia czy też w istocie krótkiego okresu zatrudnienia w firmie (...). Z zebranych
w sprawie dowodów wynika, że już w 2017 roku u odwołującego zdiagnozowano chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, w związku z czym został zakwalifikowany do zabiegu artroskopii. Skierowanie do leczenia zabiegowego odwołujący uzyskał tuż po zatrudnieniu, bo w dniu 5 listopada 2018 r., zaś do ubezpieczeń społecznych został zgłoszony w dniu następnym, tj. 6 listopada 2018 r. W okresie od 4 do 7 grudnia 2018 r. odwołujący był hospitalizowany w związku z planowanym zabiegiem i łącznie pozostawał niezdolny
do pracy okresie od 4 grudnia 2018 r. do 27 stycznia 2019 r. Po zakończeniu okresu korzystania ze zwolnień lekarskich odwołujący przepracował w firmie syna nieco ponad miesiąc, tj. do 1 marca 2019 r. O ile powyższe okoliczności mogły budzić pewne wątpliwości co do faktycznego zamiaru jaki towarzyszył stronom przy zawieraniu umowy o pracę,
o tyle wymaga podkreślenia, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło rzeczywisty wymiar łączącego strony stosunku pracy. Odwołujący wykonywał bowiem pracę podporządkowaną pracodawcy i otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie. Wskazać przy tym należy, że sam zamiar zawarcia umowy o pracę jedynie w celu uzyskania ochrony ubezpieczeniowej w związku ze spodziewaną niezdolnością do pracy nie stanowi jeszcze o nieważności tejże umowy. Skoro bowiem z istnieniem stosunku pracy ściśle związane jest objęcie pracownika obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz chorobowym i wypadkowym, to zawarcie umowy o pracę zawsze wywrze skutek w postaci powstania tytułu ubezpieczenia, niezależnie od rzeczywistych zamiarów pracownika. Istotnym kryterium jest tu faktycznie wykonywanie umowy o pracę przez pracownika
i pracodawcę, co jak wyjaśniono powyżej, zostało przez odwołujących wykazane.
Z kolei zakończenie przez strony stosunku pracy w marcu 2019 roku wynikało z faktu podjęcia przez odwołującego zatrudnienia w Miejskich Zakładach (...) sp. z o.o.
w W. na stanowisku kierowcy, gdzie aktualnie pracuje i gdzie uzyskuje wyższe wynagrodzenie niż z tytułu umowy o pracę łączącej ją I.-B..

Przeprowadzone przez Sąd Okręgowy postępowanie dowodowe potwierdziło również korzystną sytuację majątkową płatnika składek oraz możliwości zatrudnienia przez niego pracownika za wynagrodzeniem w wysokości 5.000 zł. Z przedłożonych przez odwołującego dokumentów finansowych (bilansów, sprawozdań, zestawień faktur) oraz analizy dokonanej przez biegłą sądową wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej J. D. w latach 2018-2019 uzyskał dochód rzędu odpowiednio 286.000 zł i 410.000 zł. Biegła dokonała również hipotetycznych wyliczeń dochodów płatnika składek przy założeniu, że W. D. nie korzystałby ze zwolnienia lekarskiego na przełomie grudnia 2018 r. i stycznia 2019 r. i uzyskiwałby wynagrodzenie w pełnej wysokości, a skutkiem tych wyliczeń było stwierdzenie, iż dochód J. D. uległby jedynie nieznacznemu obniżeniu.

W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał odwołania J. D.
i W. D. za zasadne. W toku postępowania strony udowodniły, że ubezpieczony faktycznie podjął pracę w ramach zawartej umowy o pracę z 2 listopada 2018 r., a jej celem było wykonywanie powierzonych mu obowiązków za wynagrodzeniem, na zasadach typowych dla stosunku pracy. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania łączącego strony stosunku pracy, uznając, że odpowiadał on wszystkim cechom wskazanym
w art. 22 § 1 k.p., co winno skutkować objęciem W. D. ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Okręgowy orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. dokonał stosownej zmiany skarżonej decyzji organu rentowego zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku.

W pkt 2 sentencji wyroku Sąd Okręgowy orzekł o przekazaniu wniosku W. D. o wypłatę zasiłku chorobowego do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 ¹⁰ § 2 k.p.c., zgodnie z którego treści jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje
to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu.
Kwestia zasiłku chorobowego, w którym mocą skarżonej decyzji odwołujący był wyłączony
z ubezpieczenia chorobowego, miała charakter następczy wobec rozstrzygnięcia
w przedmiocie podlegania w tym okresie ubezpieczeniom społecznym, tym samym konieczne stało się przekazanie zgłoszonego w toku postępowania wniosku odwołującego do Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu.

ZARZĄDZENIE

odpisy wyroku z uzasadnieniem doręczyć (...) stron.

K.S.