Postanowienie SN z 19 października 2007, sygn. I CZ 118/07
Data orzeczenia
19 października 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący)
SSN Jan Górowski
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa A.G.
przeciwko Bankowi S.A.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2007 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt [...],
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 lipca 2007 r. odrzucił skargę
kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z dnia 14 listopada 2006 r. w sprawie z
powództwa A.G. przeciwko Bankowi S.A. o zapłatę. W uzasadnieniu Sąd
Apelacyjny podkreślił, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony
pełnomocnikowi powoda dnia 24 stycznia 2007 r. Skarga kasacyjna została
nadana w polskim urzędzie pocztowym dnia 26 marca 2007 r. Zgodnie z art. 3985
§
1 k.p.c., termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi dwa miesiące i liczy się od
dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Termin upłynął dnia
24 marca 2007 r. (w sobotę). Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 kwietnia 2003 r.,
III CZP 8/03 (OSNC 2004, nr 1, poz. 1) wskazał, że sobota nie jest dniem uznanym
ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1
k.p.c. Należy zatem uznać, że skarga kasacyjna została wniesiona po upływie
terminu.
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powoda
zarzucił naruszenie art. 3986
§ 2 w związku z art. 141 § 3 k.p.c. oraz art. 110, art.
114, art. 111 § 2 i art. 115 k.c. w związku z art. 3985
§ 1 k.p.c., a także art. 3987
§ 2
k.p.c., podkreślając w szczególności, że odpis wyroku z uzasadnieniem w sprawie
został doręczony przez Sąd Apelacyjny dwukrotnie. Po raz pierwszy odpis wyroku
wraz z uzasadnieniem został wysłany na adres kancelarii adwokackiej (otrzymany
24 stycznia 2007 r.), niezgodnie z adresem do doręczeń wskazanym we wniosku o
doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem z dnia 21 listopada 2006 r. i niezgodnie z
adresem do doręczeń wskazanym przez powoda w pełnomocnictwie powoda,
złożonym Sądowi Apelacyjnemu w dniu 20 października 2006 r. Pierwsze
doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło więc w sposób
nieprawidłowy. Sąd Apelacyjny sam skorygował tę nieprawidłowość, doręczając po
raz drugi w dniu 8 lutego 2007 r. odpis wyroku z uzasadnieniem na prawidłowy
adres do doręczeń: [...], zgodnie z treścią wniosku o doręczenie wyroku z
uzasadnieniem i zgodnie z adresem wskazanym przez powoda w pełnomocnictwie
3
złożonym Sądowi Apelacyjnemu dnia 20 października 2006 r. Niezależnie od tego
pełnomocnik powoda podkreślił, że - nawet uwzględniając pierwsze doręczenie -
należy przyjąć, iż skarga kasacyjna została złożona w terminie, ponieważ
sześćdziesiąty dzień przypadał dnia 25 marca 2007 r. (w niedzielę), zatem, zgodnie
z art. 115 k.c., złożenie skargi dnia 26 marca 2007 r. (w poniedziałek) było
dokonane z zachowaniem terminu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Pismem z dnia 21 listopada 2006 r. pełnomocnik profesjonalny powoda
wystąpił o doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w celu
umożliwienia złożenia skargi kasacyjnej. W nagłówku pisma zostały podane dane
kancelarii tego pełnomocnika, toteż przesłano mu odpis wyroku z uzasadnieniem
doręczony w dniu 24 stycznia 2007 r. Pismem z dnia 21 listopada 2006 r. matka
powoda, będąca także jego pełnomocnikiem, wystąpiła z wnioskiem o przesłanie
odpisu wyroku z uzasadnieniem. Pismo to zostało potraktowane jako złożone
w związku z zamiarem uzyskania odpisu z akt, o czym świadczy adnotacja
(zarządzenie) na wniosku matki powoda oraz potwierdzenie odbioru odpisu wyroku
z uzasadnieniem, doręczonego w dniu 8 lutego 2007 r. Matce powoda odpis
wyroku przesłano jako odpis z akt, o którym mowa w art. 9 k.p.c. Taki charakter
odpisu wyroku z uzasadnieniem zaznaczono w zarządzeniu, aby nie budziło
wątpliwości, że wraz z doręczeniem tego odpisu nie otwiera się w tym przypadku
termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, jakie skutki
prawne powinny być wiązane z faktem wskazania w pełnomocnictwie udzielonym
matce powoda, że jest ona ustanawiana jednocześnie pełnomocnikiem do
doręczeń wszelakiej korespondencji kierowanej z Sądu do strony powodowej (do jej
pełnomocników). Jeśli uznać, że takie wskazanie powoda było dopuszczalne
i wiązało Sąd, trzeba przyjąć, iż doręczenie profesjonalnemu pełnomocnikowi
odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem powinno nastąpić koniecznie
„za pośrednictwem” matki powoda (lub niejako „adresu” matki powoda, przesyłki
były bowiem kierowane nadal do pełnomocnika profesjonalnego, tyle
że ze wskazaniem adresu do doręczeń w postaci adresu matki powoda).
4
W związku z tą sytuacją należy wskazać, że sama instytucja pełnomocnika
do doręczeń nie jest przewidziana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego
w sytuacji występującej w sprawie, pojawia się natomiast w art. 1135 k.p.c. w razie
zamieszkania strony poza granicami Polski, jeżeli strona ta nie ustanowiła
zamieszkałego w Polsce pełnomocnika do prowadzenia sprawy. W konsekwencji
więc formuła użyta w pełnomocnictwie udzielonym matce powoda o konieczności
przesyłania korespondencji na jej adres jest nieskuteczna, ponieważ nie można
w opisanej sytuacji ustanowić pełnomocnika do doręczeń zwłaszcza, gdy działa
dwóch pełnomocników ustanowionych w sprawie. Wtedy doręczenia pism
pełnomocnikowi profesjonalnemu następowałyby na adres jego kancelarii, skoro
nie wskazano skutecznie innego adresu.
Należy poza tym podkreślić, że skoro pełnomocnik profesjonalny wnioskował
o przesłanie mu odpisu wyroku, a we wniosku wskazał, że jego celem jest
wniesienie skargi kasacyjnej, to Sąd prawidłowo uznał, iż pełnomocnik żąda
przesłania mu odpisu wyroku bezpośrednio na jego adres. W niniejszej sprawie
pełnomocnik profesjonalny wskazał, że wnosi skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego, doręczonego 24 stycznia 2007 r., nie kwestionował więc faktu
doręczenia mu odpisu wyroku. Obecna jego argumentacja, dotycząca
nieprawidłowości doręczenia, jest związana ze spóźnionym wniesieniem skargi
kasacyjnej i próbą wykazania, że odpis wyroku został prawidłowo doręczony
dopiero w związku z doręczeniem go matce powoda. Sąd Najwyższy w wyroku
z dnia 29 listopada 2001 r., V CKN 604/00 (nie publ.) podkreślił, że strona nie może
wykorzystywać możliwości ustanowienia kilku pełnomocników do opóźniania
postępowania w sprawie.
Skoro odpis wyroku został pełnomocnikowi powoda doręczony w dniu
24 stycznia 2007 r., liczony w miesiącach termin do wniesienia skargi kasacyjnej
upływał dnia 24 marca 2007 r. Artykuł 114 k.c. nie znajduje tu zastosowania,
ponieważ nie zachodzi sytuacja, w której „ciągłość terminu nie jest wymagana”.
Sposób obliczenia terminu przez pełnomocnika powoda, zaprezentowany
w uzasadnieniu zażalenia, jest zatem błędny.
5
Podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 141 § 3 k.p.c. został
powołany nietrafnie, bowiem Sąd Apelacyjny, doręczając pismo pełnomocnikowi
profesjonalnemu, nie naruszył tego przepisu, a w zażaleniu skarżący nie wskazał
nawet, na czym miałoby polegać takie naruszenie. Nie wskazał ponadto, w jaki
sposób Sad Apelacyjny miałby naruszyć art. 3987
§ 2 k.p.c., dlatego nie jest
możliwe odniesienie się do tego zarzutu.
Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 39814
k.p.c. w związku
z art. 3941
§ 1 i 3 k.p.c.