Wyrok z 7 lipca 2022, sygn. I C 610/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 lipca 2022 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Andrzej Kieć
Protokolant:	Sandra Bień

po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N.

przeciwko J. O.

o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

1.  uznaje za bezskuteczną w stosunku do powoda Skarbu Państwa - (...) w N. czynność prawną dokonaną pomiędzy pozwanym J. O. a M. S. – umowę potrącenia z dnia 22 października 2016 roku, mocą której M. S. i J. O. dokonali wzajemnego potrącenia wierzytelności w kwocie 4.300.000 (cztery miliony trzysta tysięcy) złotych, (wierzytelności przysługującej M. S. w wyniku umowy darowizny z 22 października 2015 roku z wierzytelnością przysługująca J. O. z tytułu umowy przystąpienia przez M. S. do długu z 22 października 2015 roku), w celu umożliwienia zaspokojenia przysługujących powodowi w stosunku do dłużnika A. S. (1) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, z tytułu: podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 roku w kwocie 1.852.018,09 (jeden milion osiemset pięćdziesiąt dwa tysiące osiemnaście złotych i 09/100) złotych, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) (...) z dnia 9 grudnia 2015r; podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 w kwocie 981.225,47 (dziewięćset osiemdziesiąt jeden tysięcy dwieście dwadzieścia pięć i 47/100) złotych, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) z dnia 13 lipca 2016r – których łączna wysokość uwzględniająca należności główne i odsetki na dzień 6.10.2020 roku wynosiła 2.841.804,56 (dwa miliony osiemset czterdzieści jeden tysięcy osiemset cztery złote i 56/100) złotych;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda Skarbu Państwa - (...)kwotę 15 000 (piętnaście tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

3.  nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 142 091 (sto czterdzieści dwa tysiące dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem kosztów sądowych.

SSO Andrzej Kieć

Sygn. akt I C 610/20

UZASADNIENIE

Powód Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wniósł w dniu 21.10.2021r (data stempla pocztowego k.400) pozew przeciwko pozwanemu J. O. o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej pomiędzy pozwanym J. O. a M. S. – umowy potrącenia z dnia 22 października 2015 roku, mocą której M. S. i J. O. dokonali wzajemnego potrącenia wierzytelności w kwocie 4.300.000 zł (wierzytelności przysługującej M. S. w wyniku umowy darowizny z 22.10.2015r z wierzytelnością przysługująca J. O. z tytułu umowy przystąpienia przez M. S. do długu z 22.10.2015r),

w celu umożliwienia zaspokojenia przysługujących powodowi w stosunku do dłużnika A. S. (1) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, z tytułu: podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 roku w kwocie 1.852.018,09 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) (...) z dnia 9 grudnia 2015r; podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 w kwocie 981.225,47 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) z dnia 13 lipca 2016r – których łączna wysokość uwzględniająca należności główne i odsetki na dzień 6.10.2020 roku wynosiła 2.841.804,56zł. Ponadto wniósł zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazał, że wierzytelności które chce powód zaspokoić są istniejące i wymagalne. Wierzytelności te powstały w związku zawarciem przez dłużnika A. S. (1) i pozwanego umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 30.07.2015r i wskutek zeznania podatkowego PIT 36L; ich wysokość wynika ze złożonych przez dłużnika S. deklaracji podatkowych. Aktualny stan majątkowy dłużnika nie pozwala na zaspokojenie ciążących na nim zaległości podatkowych w całości bądź w części, brak również perspektyw na uzyskanie zaspokojenia w racjonalnym terminie. Przed wytoczeniem powództwa przeciwko dłużnikowi było prowadzone bezskutecznie administracyjne postępowanie egzekucyjne z wniosku różnych wierzycieli publicznoprawnych w celu wyegzekwowania różnych należności publicznoprawnych, w tym należności objętych niniejszym powództwem.

Będąca przedmiotem potrącenia z dnia 22 października 2015 roku wierzytelność o zapłatę kwoty 4.300.000 zł M. S. nabyła tego samego dnia 22.10.2015r. od swojego męża A. S. (1) (dłużnika powoda) na podstawie umowy darowizny, która to darowizna była przedmiotem skargi pauliańskiej w procesie, który toczył się przed Sądem Okręgowym w Warszawa-Praga sygn. IIC 1344/18 (wyrokiem z 15.03.2021r uznano tę czynność za bezskuteczną wobec powoda). Dłużnik A. S. (1) dokonując darowizny z 22.10.2015r wierzytelności o zapłatę kwoty 4.300.000 zł, która to wierzytelność tego samego dnia uległa umorzeniu wskutek zawarcia zaskarżonej umowy potrącenia, stał się niewypłacalny, względnie pogłębił swą niewypłacalność. Umowa potrącenia z 22.10.2015r może być przedmiotem skargi pauliańskiej albowiem w następstwie jej zawarcia pozwany J. O. uzyskał – kosztem majątku dłużnika A. S. (1) – korzyść majątkową w postaci zwolnienie ze zobowiązania do zapłaty kwoty 4.300.000 zł na rzecz A. S. (1) (później M. S.). Przedmiotem potrącenia z 22.10.2015r jest m.in. wierzytelność nabyta nieodpłatnie przez M. S. od dłużnika A. S. (1) na podstawie umowy darowizny z 22.10.2015r, która to umowa darowizny jest czynnością miedzy dłużnikiem a osobą trzecią (o której czynności mowa w art. 527 par. 1 k.c.). Natomiast następująca po niej umowa potrącenia z 22.10.2015r. jest czynnością na podstawie której osoba trzecia rozporządziła dalej uzyskaną od dłużnika korzyścią (art. 531 par. 2 k.c.), a pozwany J. O. jest osobą czwartą, na rzecz której osoba trzecia rozporządziła uzyskaną od dłużnika korzyścią w postaci wierzytelności o zapłatę kwoty 4.300.000 zł.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz obciążenie powoda kosztami procesu. Wskazał, iż powód domaga się ochrony wierzytelności nie istniejących przed zawarciem pomiędzy J. O. a A. S. (1) umowy sprzedaży nieruchomości z 30 lipca 2015 roku a powstałych dopiero w wyniku jej zawarcia. Pozwany zakwestionował podstawy do zaskarżenia umowy z 22.10.2015r skargą pauliańską (k.405,406).

Sąd ustalił:

Dnia 30 lipca 2015 roku przed notariuszem M. P. prowadzącą kancelarię notarialną w Ż. A. S. (1) zawarł z pozwanym J. O. umowę sprzedaży, na mocy której pozwany nabył własność nieruchomości położonej w Z. przy ulicy (...), dla której tamtejszy Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą (...) – za cenę 10 455 000 złotych (8 500 000 zł netto, 1 955 000 zł podatku VAT 23%). Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalno-pensjonatowym. Zawierając umowę strony oświadczyły, iż wybierają opodatkowanie podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług VAT. Nadto A. S. oświadczył m. in. iż umowa nie jest zawierana z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli w rozumieniu art. 527 k. c. Termin zapłaty ceny uzgodniono na dzień 31 marca 2016 roku, z uwzględnieniem wszystkich umów pożyczek udzielonych zbywcy przez pozwanego, należnych od nich odsetek, innych kosztów oraz prowizji oraz kar umownych; z dniem zawarcia umowy A. S. (1) stanie się dzierżawcą nieruchomości na warunkach określonych szczegółowo w odrębnej umowie dzierżawy. Zbywca nadto oświadczył, iż nie żąda poddania się pozwanego egzekucji co do zapłaty reszty ceny w myśl art. 777 par. 1 pkt 4 lub 5 kpc. Część ceny (55 000 zł) została zapłacona gotówką w dniu 22 października 2015 roku. W czasie zawierania umowy sprzedaży, w obejmującej nieruchomość księdze wieczystej, wpisane były hipoteki: hipoteka umowna łączna w kwocie 1.892.210,62 CHF na rzecz (...) oraz hipoteka umowna w kwocie 3.500.000 zł na rzecz (...) w W..

A. S. (1) z pozwanym J. O. znali się od czasów szkolnych (od czasów szkoły podstawowej); pozostawał z nim w stałych kontaktach osobistych oraz stosunkach gospodarczych: byli wspólnikami w spółce (...) sp. z o.o. zawiązanej 17 lutego 2014 roku (później (...) sp. z o.o.) – A. S. pełnił w niej funkcję prokurenta a następnie funkcję Prezesa Zarządu; również A. S. pełnił funkcję Prezesa Zarządu w spółce (...) sp. z o.o. w której pozwany był jedynym wspólnikiem. Pozwany udzielał mu szeregu pożyczek; łącznie z tytułu pożyczek był mu winien 4.000.000 zł plus odsetki. Łączna wysokość odsetek z tytułu pożyczek wynosiła na dzień 30.09.2015r : 2.136.476,96 zł.

Na dzień 22 października 2015 roku A. S. był wierzycielem pozwanego z tytułu zapłaty ceny sprzedaży za nieruchomość w wysokości 4 300 000 złotych; w dniu 22 października 2015 roku A. S. darował tę wierzytelność na rzecz swojej żony M. S.. Tego samego dnia pozwany sprzedał za 4 000 000 złotych szereg nieruchomości położonych w okolicach N. o łącznym obszarze 3,2474 ha pasierbicy A. S. M. W.. Nadto udzielił jej pożyczek na łączną kwotę 300.000 zł. Również tego samego dnia żona A. S. M. S. przystąpiła do długu M. W. z tytułu zapłaty ceny sprzedaży i pożyczek. Następnie M. S. i J. O. dokonali potrącenia wierzytelności przysługujących im wobec siebie na kwotę 4.300.000 zł, wskutek czego obie wierzytelności uległy umorzeniu. Dnia 1 listopada 2015 kolei pozwany zawarł z A. S. umowę kompensaty na mocy której dokonano potrąceń zobowiązania pozwanego z tytułu zapłaty reszty ceny sprzedaży nieruchomości ze zobowiązaniami A. S. wobec pozwanego z tytułu udzielonych pożyczek, wskutek czego uległy one umorzeniu.

Zawarcie umowy sprzedaży z 30 lipca 2015r nieruchomości było wiązało się z osobistymi problemami A. S. wynikającymi z jego złego stanu zdrowia (choroba nowotworowa; poczucie pokrzywdzenia wynikiem procesu prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Warszawie i wynikające stąd problemy finansowe); A. S. (1) nadto chciał uporządkować swoje sprawy na wypadek niepowodzenia w leczeniu oraz zabezpieczyć rodzinę na moment, gdy będzie się musiała nim zajmować.

A. S. (1) do dnia 9 grudnia 2015 roku prowadził działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami. Był dłużnikiem Skarbu Państwa (różnych jego jednostek organizacyjnych na terenie całego kraju) m.in. wobec Urzędu Miasta Z., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z wniosku tych wierzycieli prowadzone były przeciwko niemu przed 30 lipca 2015r administracyjne postępowania egzekucyjne. Prowadzona była już wówczas także egzekucja strony powodowej z tytułu zaległości w podatku dochodowym za rok 2010. Prowadzona przeciwko niemu egzekucja okazywała się bezskuteczna. Dłużnik złożył wniosek o umorzenie wskazanej zaległości podatkowej.

A. S. (1) posiada wobec powoda wymagalne zobowiązania z tytułu: podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 roku w kwocie 1.852.018,09 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) (...) z dnia 9 grudnia 2015r; podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 w kwocie 981.225,47 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze(...) z dnia 13 lipca 2016r – których łączna wysokość uwzględniająca należności główne i odsetki na dzień 6.10.2020 roku wynosiła 2.841.804,56zł.

A. S. (1) w drugiej połowie 2016r zwrócił się do strony powodowej z wnioskami o rozłożenie na raty powyższych zobowiązań podatkowych, deklarując gotowość uiszczania rat w wysokości nie przekraczających 2000 zł miesięcznie. W związku z wpływem wniosków organ podatkowy badał sytuację majątkowa dłużnika i ustalił, że aktualnie jedynym źródłem dochodów dłużnika jest renta w wysokości 1712 zł miesięcznie a wobec dłużnika orzeczona jest całkowita niezdolność do pracy; dłużnik nie posiada przy tym majątku. Mimo to organ wydał decyzje o rozłożeniu należności podatkowych na raty z uwagi głównie z uwagi na sytuację osobistą dłużnika (jago choroba). Wobec wydania decyzji ratalnych postępowania egzekucyjne zostały zawieszone.

Przed Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie toczyło się postępowanie pod sygnaturą IIC 1344/18 z powództwa Skarbu Państwa – (...) w N. przeciwko M. S. o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej pomiędzy A. S. (1) a M. S. – umowy darowizny z dnia 22 października 2015 roku, której przedmiotem była wierzytelność w wysokości 4.300.000 zł wobec J. O.. Wyrokiem z dnia 15.03.2021r. sąd uwzględnił powództwo a apelacja od tego wyroku została oddalona.

/dowody: wydruk deklaracji VAT (k.29), kopia upomnienia z 29 października 2015 r. (k. 31,32), załączniki z tytułu wykonawczego z 9.12.2015 (k. 34), wydruk zeznania podatkowego PIT 36L z 28.04.2016 r. (k.36), upomnienie z 17.06.2016 r.(k. 38,39), tytuł wykonawczy z 13.07.2016 r. numer (...) (k. 41), lista zaległości dłużnika (k. 43), umowa potracenia z 22.10.2015 (k. 45), akt notarialny umowa darowizny z 22.10.2015 r. (k. 47-49), zawiadomienie o zajęciu z 14.12.2015 r. wraz z pismem banku (k.51-53), zawiadomienie o zajęciu z 8.01.2016 r. (k.55,56), zawiadomienie o zajęciu wraz z dd i pismem ZUS (k.58-60), tytuł wykonawczy i pisma (k.62-64), zawiadomienie z zajęcia wierzytelności z 3.03.2015 r. wraz z dd i pismem banku (k.66-70), administracyjne tytuły wykonawcze oraz zajęcia (k.71-98), wniosek dłużnika z 24.07.2015 r. (k. 97,98), oświadczenie dłużnika (k.100-105), pismo dłużnika z 03.09.2015 r. (k. 107), decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego (k.109-179), akt notarialny umowa sprzedaży z 30.07.2015 r. (k. 181-183), wydruki CEIDG (k.185-187), oświadczenie o wyborze opodatkowania (k.189), akt notarialny z 28.12.2016 r. (k. 191-194), potwierdzenie odbioru gotówki z 22.10.2015r (k.196), pismo Naczelnika US z 23.08.2016 r. (k.198), pismo z 06.09.2016 r. z załącznikami (k.200-247), akt notarialny z 30.07.2015 r. (k. 249-252), akt notarialny z 22.10.2015 r. (k. 254-267), informacja o czynnościach majątkowych (k. 269-276); informacja o czynnościach (k.272); pismo z Naczelnika US z 24.03.2017 r. (k. 274), umowa przystąpienia do długu z 22.10.2015r (k.276), umowa kompensaty z 1.11.2015r (k.278), odpisy z KRS, umowy spółek dokumenty dotyczące spółek (k.280-387), wyrok S.O. Warszawa-Praga z 15.03.2021r wraz z uzasadnieniem, wyrok S.A. w Warszawie z 8.07.2021r (k.437-442,432), zeznania świadków: A. S. (1) k. 474-477, M. S. k. 479-481, M. Ś. k. 472, B. S. k. 483/.

Powyższe ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie dowodów z w/w dokumentów, które podlegały zaliczeniu do materiału dowodowego na zasadzie art. 243(2) kpc. Wiarę dowodom z dokumentów sąd dał albowiem ich prawdziwość nie została zaprzeczona. Wiarę dowodom z zeznań świadków A. S. (1), M. S., M. Ś. i B. S. sąd w przyjętym zakresie dał albowiem były logiczne, uzupełniały się, znajdowały potwierdzenie w dowodach z dokumentów –przez to były wiarygodne.

Sąd zważył:

Powództwo sąd uznał za zasadne.

Zgodnie z art. 527 par. 1 i 2 kpc oraz 530 kpc, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała. Jak stanowi art. 531 kc, uznanie za bezskuteczną czynności prawnej następuje w drodze powództwa przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową a w wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznania czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.

Powód domagał się ochrony przysługujących mu w stosunku do dłużnika A. S. (1) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, z tytułu: podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 roku w kwocie 1.852.018,09 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) (...) z dnia 9 grudnia 2015r; podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 w kwocie 981.225,47 zł, stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) z dnia 13 lipca 2016r – których łączna wysokość uwzględniająca należności główne i odsetki na dzień 6.10.2020 roku wynosiła 2.841.804,56zł. Wierzytelności te powstały w związku z zawarciem w dniu 30 lipca 2015 roku umowy sprzedaży nieruchomości pomiędzy A. S. (1) a J. O. a zatem istniały już w czasie zawierania objętej powództwem umowy potrącenia z 22.10.2015r. Wierzytelność powoda dotycząca podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 w kwocie 981.225,47 zł, również istniała w dacie 22.10.2015r. aczkolwiek wymagalna stała się w późniejszym terminie; zobowiązanie podatkowe powstało w dacie czynności z którą wiązał się obowiązek podatkowy. Nawet jeżeliby przyjąć, iż ta wierzytelność miała charakter wierzytelności przyszłej, to również istniały podstawy do jej ochrony.

Pozwany wiedział o wierzytelnościach powoda albowiem powstały one w związku z czynnością prawną z 30.07.2015r, której był stroną. Pozwany z A. S. (1) złożyli przy tym deklarację podatkową dotyczącą tej czynności.

Pozwanym J. O. znali się z A. S. (1) od czasów szkolnych; pozostawali w stałych kontaktach osobistych oraz stosunkach gospodarczych: byli wspólnikami w spółce (...) sp. z o.o. zawiązanej 17 lutego 2014 roku (później (...) sp. z o.o.) – A. S. pełnił w niej funkcję prokurenta a następnie funkcję Prezesa Zarządu; również A. S. pełnił funkcję Prezesa Zarządu w spółce (...) sp. z o.o. w której pozwany był jedynym wspólnikiem. Pozwany udzielał A. S. szeregu pożyczek. Trudno w tej sytuacji uznać, w świetle zasad doświadczenia życiowego, iż pozwany nie orientował się w sytuacji finansowej dłużnika A. S. (1).

Na dzień 22 października 2015 roku A. S. był wierzycielem pozwanego z tytułu zapłaty ceny sprzedaży za nieruchomość w wysokości 4 300 000 złotych; w dniu 22 października 2015 roku A. S. darował tę wierzytelność na rzecz swojej żony M. S.. Przed Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie toczyło się postępowanie pod sygnaturą IIC 1344/18 z powództwa Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. przeciwko M. S. o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej pomiędzy A. S. (1) a M. S. – umowy darowizny z dnia 22 października 2015 roku, której przedmiotem była wierzytelność w wysokości 4.300.000 zł wobec J. O., w celu ochrony wierzytelności powoda z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 roku stwierdzonej tytułem wykonawczym o numerze (...) (...). Wyrokiem z dnia 15.03.2021r. sąd uwzględnił powództwo.

Pomimo istnienia w/w wyroku z 15.03.2021r. powód posiada interes prawny w żądaniu określonym w niniejszym procesie. Darowana wierzytelność (co do której powód uzyskał ochronę wyrokiem z 15.03.2021r) nie ulegnie umorzeniu wskutek potrącenia z dnia 22.10.2015r. a zatem będzie mogła być np. zajęta przez powoda.

Powód wiedział, że wskutek darowizny poczynionej przez A. S. (1) na rzecz swojej małżonki, A. S. (1) stanie się niewypłacalny bądź pogłębi swój stan niewypłacalności. Skoro wiedział o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika (darowizny) za bezskuteczną, to można w świetle racjonalnej oceny przyjąć, że wiedział również o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli.

Wskutek umowy potrącenia z dnia 22.10.2015r zawartej pomiędzy pozwanym a M. S., powód odniósł korzyść gospodarczą albowiem umorzeniu uległo jego zobowiązanie; korzyść pozwanego polegała na zwolnieniu z obowiązku.

M. S. rozporządziła wierzytelnością, którą otrzymała od A. S. (1) w drodze darowizny z 22.10.2015r. Rozporządzenie polegało na zawarciu umowy potrącenia tej wierzytelności z 22.10.2015r. Rozporządzenie korzyścią uzyskaną przez osobę trzecią to każda czynność prawna rozporządzająca dokonana przez tę osobę, w wyniku której osoba, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, stała się – co do wymienionej korzyści – następcą prawnym osoby trzeciej (następstwo pod tytułem szczególnym).

Wskutek rozporządzenia wierzytelnością przez M. S., pozwany zyskał legitymację bierną w niniejszym procesie. Jak stanowi art. 531 par. 2 kc, w wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznania czynności dłużnika za bezskuteczną. Pozwany wiedział o okolicznościach uzasadniających uznania czynności dłużnika za bezskuteczną, Wiedział, że wskutek darowizny poczynionej przez A. S. (1) na rzecz swojej małżonki, A. S. (1) stanie się niewypłacalny bądź pogłębi swój stan niewypłacalności.

Stan niewypłacalności dłużnika A. S. (1) był w procesie niesporny a nadto wynikał ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, w ocenie sądu nawet jeżeliby przyjąć, iż wierzytelność powoda dotycząca podatku dochodowego w wysokości 19% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za roku 2015 miała charakter wierzytelności przyszłej, to również istniały podstawy do jej ochrony. Pozwany wiedział bowiem o powstaniu wierzytelności powoda związanych z zawarciem pomiędzy A. S. (1) a pozwanym umowy sprzedaży z 30.07.2015r., wiedział, że A. S. (1) dokonując darowizny wierzytelności przysługującej mu względem pozwanego na rzecz swej małżonki, pogłębi swój stan niewypłacalności i spowoduje w ten sposób pokrzywdzenie wierzycieli.

Pozwany w toku procesu wskazywał, iż przy umowie potrącenia z 22.10.2015r. oraz przy umowie przystąpienia do długu przez M. S. z dnia 22.10.2015r działała ona przez pełnomocnika A. S. (1), który nie posiadał pełnomocnictwa. Sąd uznał, iż brak podstaw do przyjęcia w niniejszym procesie, że przedmiotowe czynności prawne nie zostały zawarte skutecznie. Jak bowiem wynika z zeznań świadków M. S. oraz A. S. (1) nie kwestionują oni ważności tych czynności; przeciwnie wskazując, że doszło do potrącenia wierzytelności w dniu 22.10.2015r zakładają ważność czynności prawnych z tym związanych. M. S. zeznała przy tym, iż wiedziała umowach zawartych przez męża w jej imieniu.

Biorąc wszystko powyższe pod uwagę orzeczono jak w punkcie sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 wyroku na zasadzie art. 98 kpc, zgodnie z zasada odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty procesu składają się koszty zastępstwa procesowego wg taryfy 15 000 złotych.

Powód był ustawowo zwolniony od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę wynik procesu, koszty sądowe (opłatę od pozwu) należało pobrać od pozwanego na zasadzie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 kpc.

SSO Andrzej Kieć

.