Postanowienie SN z 10 lipca 2008, sygn. III CZ 30/08
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o zniesienie współwłasności
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
uczestnik postępowania
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
10 lipca 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Gerard Bieniek
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
SSN Barbara Myszka
w sprawie z wniosku A. K.
przy uczestnictwie G. S., M. T. i Gminy Miejskiej K.
przy udziale S. K.
o zniesienie współwłasności,
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2008 r.,
zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 marca 2008
r., sygn. akt II Ca (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28.11.2007 r. Sąd Rejonowy zniósł współwłasność
nieruchomości gruntowej zabudowanej wielolokalowym budynkiem przez wyodrębnienie
lokali mieszkalnych i użytkowych, które przyznał:
- lokale nr 3, nr 4 i nr 7 na współwłasność po ½ części wnioskodawczyni A. K. i
uczestnikowi postępowania G. S.;
- lokal nr 6 uczestniczce postępowania M. T.;
- lokale nr 1, 2, 3 i 5 uczestnikowi postępowania Gminie K. oraz orzekł o dopłatach.
Apelację od tego postanowienia wniosła Gmina K. W toku postępowania
międzyinstancyjnego do Sądu II instancji skierowała pismo S. K., która powołując się na
to, że jest najemcą lokalu nr 4 w tym budynku wniosła o zmianę orzeczenia Sądu I
2
instancji przez przyznanie na własność lokalu nr 4 Gminie K.. Sąd Okręgowy
postanowieniem z dnia 11.03.2008 r. odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie S. K.
podnosząc, że nie wykazała interesu prawnego, zaś postanowieniem z dnia 12.03.2008
r. oddalił apelację Gminy K.
Postanowienie z dnia 11.03.2008 r. S. K. zaskarżyła zażaleniem. Zarzucając
naruszenie art. 510 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię oraz błąd w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wniosła o zmianę zaskarżonego
postanowienia, a także postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 12.03.2008 r. i Sądu
Rejonowego z dnia 28.11.2007 r. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zagadnienie dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego reguluje art. 3941
§ 1 i 2 k.p.c. W szczególności zgodnie z art. 3941
§ 2 k.p.c. w sprawach, w których
przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na
postanowienie sądu II instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem
postanowień, o których mowa w art. 3981
k.p.c. oraz postanowień wydanych w wyniku
rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu I instancji. Odnosząc te wymagania do
okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w świetle art. 5191
§ 1 i § 4 pkt 4
k.p.c. przysługiwała w tej sprawie skarga kasacyjna. Dopuszczalność więc zażalenia
uzależniona jest od oceny, czy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o
odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie S. K. jako uczestniczki postępowania
należy zakwalifikować jako postanowienie kończące postępowanie w sprawie.
Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego sformułowanie
„postanowienie kończące postępowanie w sprawie” odpowiada kodeksowemu
podziałowi postanowień na kończące i niekończące postępowanie w sprawie. Użyty
przez ustawodawcę zwrot „w sprawie” wskazuje na zamiar ustawodawcy zacieśnienia
kręgu postanowień zaskarżalnych zażaleniem do orzeczeń kończących postępowanie
jako całości. Postępowanie kończące postępowanie w sprawie, jako pewnej całości
poddanej pod osąd, sąd wydaje zatem wtedy, gdy orzeka o całości postępowania, a nie
zachodzą warunki do wydania wyroku lub postanowienia merytorycznie
rozstrzygającego sprawę. W szczególności występuje to w przypadkach, gdy
merytorycznie rozstrzygnięcie sprawy jest niedopuszczalne lub zbędne.
W postanowieniu z dnia 18.11.1998 r. I CZ 177/98 (niepublik.) Sąd Najwyższy
przyjął, że postanowienie Sądu II instancji, oddalające zażalenie na postanowienie
3
odmawiające dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie, nie kończy postępowania w
sprawie w jakimkolwiek jej zakresie. Gdyby podzielić ten pogląd, to zażalenie podlegałoby
odrzuceniu. Prezentowany jest jednak pogląd odmienny, który opowiada się za
dopuszczalnością zażalenia na postanowienie nie dopuszczające do udziału w sprawie z
tego względu, że jest to postanowienie częściowo kończące postępowanie w sprawie.
Przyjęcie tego poglądu, za którym opowiada się skład orzekający w niniejszej sprawie
uzasadnia merytoryczne rozpoznania zażalenia. W tym względzie należy jednak podzielić
pogląd Sądu II instancji, że składająca zażalenie nie wykazała interesu prawnego, w
rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., który uzasadniałyby przyznanie jej statusu uczestniczki
postępowania. Uzasadnienie, zgłoszenia udziału w sprawie, które wskazała pozwala
stwierdzić, że chodzi o interes faktyczny, a nie prawny. Taki zaś interes nie uzasadnia
uznania skarżącej za uczestnika postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności
nieruchomości.
Z tych względów zażalenie należało oddalić (art. 3941
§ 3 k.p.c. w związku z art.
39814
k.p.c.).., który uzasadniałyby przyznanie jej statusu uczestniczki
postępowania. Uzasadnienie, zgłoszenia udziału w sprawie, które wskazała pozwala
stwierdzić, że chodzi o interes faktyczny, a nie prawny. Taki zaś interes nie uzasadnia
uznania skarżącej za uczestnika postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności
nieruchomości.
Z tych względów zażalenie należało oddalić (art. 3941
§ 3 k.p.c. w związku z art.
39814
k.p.c.).