Wyrok z 16 maja 2024, sygn. V GC 579/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 maja 2024r.

Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy

w składzie:

przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski

protokolant: sekretarz sądowy I. serafin

po rozpoznaniu dnia 16 maja 2024r.,

w T.

na rozprawie

sprawy

z powództwa (...) (...) )

przeciwko (...) (...) )

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego (...) na rzecz powoda (...) w T. kwotę 52.757,03zł ( pięćdziesiąt dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt siedem złotych i trzy grosze ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:

- 5.379,16zł od dnia 16 maja 2023r.,

- 10.033,23zł od dnia 15 czerwca 2023r.,

- 8.330,79zł od dnia 15 lipca 2023r.,

- 7.019,73zł od dnia 16 sierpnia 2023r.,

- 20.424,02zł od dnia 20 września 2023r.,

- 1.570,10zł od dnia 28 grudnia 2023r.,

do dnia zapłaty,

2.  oddala powództwo w pozostałej części,

3.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.055zł ( osiem tysięcy pięćdziesiąt pięć złotych ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 5.400zł ( pięć tysięcy czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VGC 579/24

UZASADNIENIE

(...)w T. żądała od T. B. 52.757,03zł. Wynajmowała jej bowiem i wydzierżawiała rusztowania i szalunki, jednak pozwana nie opłaciła całego czynszu i nie zwróciła wszystkich otrzymanych elementów. Powinna więc uiścić czynsz, należności za brakujące elementy i rekompensatę ( k. 5 – 7 ).

Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, ponieważ faktury powoda są wadliwe, bez-podstawne, wystawione na zbyt duże kwoty i nie zostały jej doręczone; ponadto zapłaciła 7.500zł ( k. 75 ).

Sąd ustalił, co następuje:

30 marca 2023r. (...) wynajęła od (...) w T. dwa komplety rusztowań na okres od 31 marca do 31 czerwca 2023r. za 60zł netto za dobę z dowozem za 350zł; termin zapłaty przypadał na 14 dzień od wystawienia faktury; fakturę wynajmujący miał wystawiać na koniec miesiąca z dołu. (...)zobo-wiązała się także zapłacić za zniszczone lub brakujące elementy rusztowań według cennika wynajmującego i 65zł za godzinę czyszczenia rusztowań, jeżeli zwróci je brudne.

Niezaprzeczone ( umowa, k. 16 – 17 ).

31 marca 2023r. (...) otrzymała od(...)wynajmowane elementy.

Dowód: protokół, k. 41.

18 kwietnia 2023r. (...) wydzierżawiła od(...) w T. sza-lunki ( deskowanie T. ) za 74,10zł netto za dobę na okres od 18 kwietnia do 17 lipca 2023r. z dowozem za 450zł za 6 ton ładunku i 150zł za godzinę pracy wózka widłowego lub usługę (...). Termin zapłaty przypadał na 14 dzień od wystawienia faktury; fakturę wynajmujący miał wystawiać na koniec miesiąca z dołu; w przypadku okresu krótszego niż miesiąc, termin zapłaty przypadał na 7 dzień od wystawienia faktury. (...) zobowiązała się zapłacić także za zniszczone lub brakujące elementy szalunków według „ogólnych warunków dotyczących zwrotu sprzętu z wynajmu” oraz ich czyszczenie, jeżeli zwróci je brudne. „Ogólne warunki dotyczące zwrotu sprzętu z wynajmu” obejmowały terminy i zasady zwrotu elementów oraz cennik za ich czyszczenie, naprawienie i zagubienie.

Niezaprzeczone ( umowa, k. 19 – 21, ogólne warunki, k. 23 – 24 ).

T. B. zaakceptowała doręczenie faktur elektronicznie.

Niezaprzeczone ( oświadczenie, k. 25 ).

19 kwietnia 2023r. T. B. otrzymała od (...) wydzierżawione elementy.

Niezaprzeczone ( protokół, k. 42, 43 ).

27 kwietnia 2023r. T. B. wydzierżawiła od (...)szalunki ( podpory (...) ) za 100zł netto za dobę od 28 kwietnia do 31 maja 2023r. z dowozem za 350zł za 2 tony ładunku i 150zł za godzinę pracy wózka widłowego lub usługę (...). Termin zapłaty przypadał na 14 dzień od wystawienia faktury; fakturę wynajmujący miał wystawiać na koniec miesiąca z dołu; w przypadku okresu krótszego niż miesiąc termin zapłaty przypadał na 7 dzień od wystawienia faktury. T. B. zobowiązała się zapłacić także za zniszczone lub brakujące elementy szalunków według „ogólnych warunków dotyczących zwrotu sprzętu z wynajmu” oraz za ich czyszczenie, jeżeli zwróci je brudne. „Ogólne warunki dotyczące zwrotu sprzętu z wynajmu” obejmowały terminy i zasady zwrotu elementów oraz cennik za ich czysz-czenie, naprawienie i zagubienie.

Niezaprzeczone ( umowa, k. 26 – 28, ogólne warunki, k. 30 – 31 ).

T. B. zaakceptowała doręczenie faktur elektronicznie.

Niezaprzeczone ( oświadczenie, k. 32 ).

27 kwietnia 2023r. T. B. otrzymała od (...) wydzierżawione elementy.

Niezaprzeczone ( protokół, k. 44 ).

(...) wystawiła T. B. faktury:

a) 30 kwietnia 2023r. numer (...) na 5.379,16zł określając termin zapłaty na 14 czerwca 2023r.,

b) 31 maja 2023r. numer (...) na 10.033,23zł określając termin zapłaty na 14 czerwca 2023r.,

c) 30 czerwca 2023r. numer (...) na 8.330,79zł określając termin zapłaty na 14 lipca 2023r.,

d) 31 lipca 2023r. numer (...) na 7.019,73zł określając termin zapłaty na 14 sierpnia 2023r.,

e) 5 września 2023r. numer (...) na 36.282,48zł określając termin zapłaty na 19 września 2023r.

Bezsporne ( faktury, k. 33 – 38 ).

(...)wysyłała T. B. faktury na podany przez nią adres poczty elektronicznej.

Dowód ( wiadomości e – mail, k. 97 – 100 ).

8 sierpnia 2023r. i 25 września T. B. oddała (...) wynajęte i wydzierżawione elementy; były zabrudzone i niekompletne.

Niezaprzeczone ( protokoły i pisma k. 39 – 40, 48 – 52 ).

(...) wynajmowała i wydzierżawiała od (...) w T. także inne rusztowania i szalunki, za które się rozliczała.

Bezsporne ( protokoły k. 44, 46, 48, 51, polecenia przelewu, k. 101 – 103, faktura, k. 104 – 105 ).

Sąd zważył, co następuje:

I.

1. Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o oświadczenia stron, art. 230 k.p.c. i dowody z dokumentów. Nie budziły one bowiem zastrzeżeń i nie były kwestionowane.

Sąd oddalił wniosek pozwanej o przesłuchanie świadka, ponieważ był nieprzydatny dla rozstrzygnięcia ( art. 2352 § 1 pkt 3 k.p.c. ).

2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że de lege lata postępowanie cywilne jest kontradyktoryjne i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W rezultacie na stronach spoczywa ciężar przeprowadzenia procesu w tym sformułowania odpowiednich twierdzeń i zarzutów; one ponoszą też ryzyko nieumiejętnego i niestarannego działania w sprawie.

II.

Powództwo było uzasadnione.

Powódka przedłożyła bowiem umowy, które zawarła z pozwaną, w tym cennik oraz protokoły wydania rusztowań i szalunków oraz ich zwrotu a tym samym udowodniła słuszność swoich racji; w świetle art. 659 § 1 in fine k.c. oraz 690 § 1 in fine k.c. tak najemca jak i dzierżawca powinien płacić czynsz wynajmującemu a pacta sunt servanda. Pozwana nie zaprzeczyła zaś, że zwróciła rzeczy powódki niekompletne i brudne.

Dopuszczalne jest zaś w myśl art. 3531 k.c. określenie przez strony stawki opłat za zgubienie, zniszczenie i pobrudzenie przedmiotu najmu lub jego poszczególnych elementów. Z kolei zgodnie z art. 384 § 1 k.c. ogólne warunku umów, a w szczególności cenniki są wiążące dla stron, jeżeli były doręczone przy zawieraniu umowy. Pozwana podpisała zaś „ogólne warunki dotyczące zwrotu sprzętu z wynajmu”.

III.

1. Z kolei argumenty pozwanej trafiały w próżnię.

Twierdziła, że wszystkie faktury „posiadały wady”, że nie otrzymała faktur na 7.019,73 i 1.570,10zł ( a w piśmie z dnia 29 kwietnia 2024r., także na 29.424,02zł ) oraz, że by ich nie zaakceptowała, ponieważ były bezzasadne i bezpodstawne. Ponadto, miała powódce zapłacić 7.500zł.

Pomimo dodatkowego wezwania, pozwana nie uzupełniła twierdzeń i zarzutów ( zarzą-dzenie, wezwanie, zwrotka, k. 80, 82, 85 ); w szczególności nie zakwestionowała stanu faktycznego opisanego w pozwie i nie przedstawiła żadnych konkretnych twierdzeń.

Musiała zatem przegrać sprawę.

Po pierwsze, faktura jest dokumentem rozliczeniowym ważnym z podatkowego punktu widzenia; nie przesądza natomiast o istnieniu albo nieistnieniu zobowiązania a jako do-wód, ma tylko pomocnicze znaczenie. Wadliwość faktur, zwłaszcza nieokreślna bliżej, była więc bez znaczenia dla sprawy a skupienie się na nich przez pozwaną nigdzie nie prowadziło.

Po drugie, pomijając to, że strona powodowa przedstawiła dowód doręczenia pozwanej faktur na podany przez nią adres poczty elektronicznej, nawet gdyby ich nie otrzymała przed procesem, nie zmienia to rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga bowiem sprawy w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy ( art. 316 § 1 k.p.c. ). Pozwana odebrała zaś faktury wraz z pozwem; trzeba też mieć na względzie wcześniejsze uwagi na temat pobocznej roli faktur.

Po trzecie, pozwana powoływała się na zapłatę 7.500zł. Nie przedstawiła jednak dowodu zapłaty ani oświadczenia o zarachowaniu tej sumy na poczet roszczeń dochodzonych w sprawie. Powódka zaprzeczyła zaś otrzymaniu 1.000zł a pozostałą kwotę zaliczyła, zgodnie z treścią przedstawionych oświadczeń pozwanej, na poczet jej innych należności ( k. 101 – 103 ). Dłużnik mający względem wierzyciela kilka zobowiązań może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić ( art. 453 § 1 zd. 1 k.c. ); oświadczenie to jest wiążące dla stron i nie podlega zmianie ( art. 61 § 1 zd. 2 k.c. ). Teza, że pozwana w części spełniła świadczenie, nie znalazła zatem potwierdzenia, skoro pozwana sama zdecydowała się wykonać inne zobowiązania.

Po czwarte wreszcie, stwierdzenie, że faktury zostały wystawione na niewłaściwe kwoty, jest zbyt ogólnikowe aby brać je pod uwagę ( zostało zresztą wytatuowane w tezie dowodowej dla świadka, nie zaś jako zarzut procesowy ). Strona kwestionująca wyliczenie przeciwnika, powinna zaś precyzyjnie określić jakie sumy są nieprawidłowe i przedstawić własne, właściwe, rachunki.

Pozwana tak jednak nie uczyniła, wobec czego jej zarzut był nieskuteczny.

2. W tym kontekście widać też wyraźnie, że przesłuchanie świadka pozwanej nie było potrzebne. Dowody prowadzi się bowiem w celu wykazania słuszności twierdzeń i zarzutów stron, o ile mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia ( art. 227 k.p.c. ). Pozwana nie sformułowała zaś żadnych twierdzeń i zarzutów tego typu. Świadek miał natomiast zeznawać na okoliczności współpracy stron i wystawienia przez powódkę faktur na nie-właściwe kwoty, bezzasadnie i bezpodstawnie ( k. 74 ).

IV.

1. W rezultacie Sąd uwzględnił powództwo co do roszczenia głównego w myśl powołanych na wstępie przepisów.

2. Sąd zasądził od pozwanego odsetki na opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 k.c.; oddalaniu podlegało jedynie roszenie o zapłatę odsetek od kwoty 7.019,73zł za okres przypadający przed 16 sierpnia 2023r., ponieważ na tę datę sama powódka określiła termin jej płatności.

3. Sąd zasądził od pozwanej rekompensatę na podstawie art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ( tekst j. Dz. U. z 2023., poz. 1790 ). Stanowi on bowiem, że wierzycielowi od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługuje od dłużnika bez wezwania rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości określonej w powołanym przepisie. W transakcjach handlowych w myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy wierzycielowi należą się zaś od dłużnika bez wezwania odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych za okres od dnia wymagalności do dnia zapłaty, jeżeli spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 i art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy, do transakcji handlowych należą umowy najmu za-warte przez przedsiębiorców.

Dla porządku Sąd zaznacza, że wystarczające jest nabycie roszczenia o zapłatę odsetek w transakcjach handlowych aby móc domagać się rekompensaty; nie jest konieczne do-chodzenie ich w tej wysokości.

V.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 i 98 § 11 k.p.c.