Wyrok z 9 sierpnia 2017, sygn. V P 286/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 sierpnia 2017 roku

Sąd Rejonowy / Okręgowy w R. V Wydział

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSR Sonia Lasota-Zawisza

Sędziowie

Ławnicy:

Protokolant: Tomasz Kałuża-Herok

po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 roku w Rybniku

sprawy z powództwa A. D.

przeciwko D.T.I. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R.

o odprawę

1.  zasądza od pozwanej D.T.I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na rzecz powoda A. D. kwotę 10.233,00 zł (dziesięć tysięcy dwieście trzydzieści trzy złote) brutto wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 6 sierpnia 2016 roku;

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3.  wyrokowi w pkt. 1 co do kwoty 5.116,67 zł (pięć tysięcy sto szesnaście złotych sześćdziesiąt siedem groszy) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;

4.  nakazuje pobranie od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rybniku) kwoty 512,00 zł (pięćset dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Sygn. akt V P 286/16

UZASADNIENIE

Powód A. D. wniósł przeciwko pozwanej D.T.I. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. pozew o zapłatę kwoty 10.233 zł tytułem odprawy z ustawowymi odsetkami od 5 sierpnia 2016 roku, a także zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazał, iż był zatrudniony w pozwanej na stanowisku montera mechanika brygadzisty w okresie od 1 czerwca 2014 roku do 5 sierpnia 2016 roku. Pozwana notorycznie nie wypłacała wynagrodzenia w terminie i nie odprowadzała składek ZUS, wobec czego powód rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. (vide k.2-4)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództw, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

Uzasadniając zarzuciła, iż rzeczywistym powodem rozwiązania umowy była chęć dokonania zmian życiowych przez powoda. Powód ukończył służbę w Narodowych Siłach Rezerwowych oraz studia magisterskie, co miało mu umożliwić zmianę pracy albo podjęcie zawodowej służby wojskowej. Nadto, akceptował warunki zatrudnienia u pozwanej. (vide k.26-29)

Sąd ustalił, co następuje:

Dnia 24 kwietnia 2014 roku pozwana D.T.I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. zawarła z powodem A. D. umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 czerwca 2014 roku. Z dniem 1 stycznia 2016 roku powód został zatrudniony na stanowisku montera mechanika brygadzisty za wynagrodzeniem 4000 zł brutto. Wynagrodzenie powoda miało być płatne do 10-go dnia następnego miesiąca.

Dowód: umowa o pracę, informacja o warunkach zatrudnienia, aneks do umowy, porozumienie z 28 grudnia 2015 roku – akta osobowe powoda k.B1, B3, B16, B23

Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 5116,67 zł brutto. Wysokość hipotetycznej odprawy dla powoda wynosi 10.233,34 zł brutto.

Dowód: wyliczenia k.34

Pismem z dnia 5 sierpnia 2016 roku powód rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy przez pozwaną, tj. z powodu niewypłacenia w terminie wynagrodzenia za czerwiec 2016 roku oraz nieodprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne od maja 2015 roku. Jednocześnie, powód wezwał pozwaną do zapłaty wynagrodzenia za sierpień 2016 roku, odszkodowania za okres wypowiedzenia oraz 2‑miesięcznej odprawy. Pismem z dnia 12 sierpnia 2016 roku powód ponowił wezwanie.

Dowód: rozwiązanie umowy, świadectwo pracy – akta osobowe powódki k.C1, C2 oraz akta sądowe k.5-6, 9; wezwanie do zapłaty k.10

Wynagrodzenie powoda za czerwiec 2016 roku zostało wypłacone w dniu 21 lipca 2016 roku. Opóźnienia w płatności wynagrodzenia powoda zdarzały się także w przeszłości. Po terminie wypłacono wynagrodzenie za maj, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2015 roku oraz styczeń, marzec i maj 2016 roku. Pozwana nie zalega obecnie ze składkami na ubezpieczenie, jednakże opłacała je w niepełnej wysokości i po terminie oraz uiszczała z tego tytułu odsetki.

Dowód: lista płac k.11; zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek k.41; potwierdzenia przelewów k.132-147; wydruki subkonta powoda k.148-149; przesłuchanie stron – powoda k.303 verte-304

Pozwana wypłaciła powodowi wynagrodzenie za sierpień 2016 roku oraz odszkodowanie, wraz z odsetkami, jednakże nie wypłaciła odprawy.

Dowód: lista płac k.35; potwierdzenia przelewów k.36, 39, 150, 252-253; wyliczenie odszkodowania

Dnia 4 marca 2016 roku powód ukończył studia (...) stopnia na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne i uzyskał tytuł magistra.

Dowód: zaświadczenie o ukończeniu studiów k.65; dyplom k.75

Powód był zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w okresie od 9 sierpnia do 26 października 2016 roku. Powiatowy Urząd Pracy nie przedstawiał mu ofert zatrudnienia, a powód sam poszukiwał pracy. W dniu 27 października 2016 roku podjął zatrudnienie w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na stanowisku koordynatora produkcji, za wynagrodzeniem 3019 zł brutto wraz z 30% premią regulaminową. Po podjęciu zatrudnienia powód otrzymywał dodatek aktywizacyjny do grudnia 2016 roku. Zatrudnienie powoda w spółce (...) ustało z dniem 1 grudnia 2016 roku.

Dowód: pisma PUP k.58, 114; umowa o pracę k.75, 199; decyzje PUP k.83-84; pismo ZUS k.113; wiadomości mailowe k.151-153; potwierdzenia przelewów k.176-179; pismo spółki (...) k.198; przesłuchanie stron – powoda k.303 verte-304

Od dnia 1 grudnia 2016 roku powód jest żołnierzem zawodowym. Jednakże, starania o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej powód rozpoczął już kilka lat wcześniej. W latach 2005-2006 pełnił służbę w żandarmerii wojskowej, a w 2012 roku przeszedł kurs oficerski. Następnie, w okresie od 1 lipca 2014 roku do 31 lipca 2016 roku był związany kontraktem na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, posiadał przydział kryzysowy i w tym czasie odbywał okresowe ćwiczenia rotacyjne. Dnia 23 maja 2016 roku zaliczył sprawdzian sprawności fizycznej, a dnia 8 lipca 2016 roku wydano zaświadczenie o możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe.

Wniosek o powołanie do służby zawodowej powód złożył w dniu 12 lipca 2016 roku. W dniach 1 i 5 sierpnia 2016 roku przeszedł badania psychologiczne oraz lekarskie. Powołanie do zawodowej służby wojskowej nastąpiło rozkazem z dnia 14 października 2014 roku, a skierowanie do pełnienia służby w dniu 14 listopada 2016 roku. O powołaniu do służby powód dowiedział się po doręczeniu skierowania z dnia 16 listopada 2016 roku. W dniu 1 grudnia 2016 roku powód podpisał kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Pozytywne zaliczenie testów, sprawdzianów i badań nie jest jednoznaczne z powołaniem do służby. Rozpoznanie wniosku o powołanie następuje rozkazem Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. Wcześniej, powód starał się o przyjęcie do służby w 2006 i 2008 roku oraz w kwietniu i maju 2016 roku. O istnieniu wolnego stanowiska, na które został ostatecznie powołany, powód dowiedział się na początku 2016 roku.

Dowód: zawiadomienie (...) R. z dnia 10 lipca 2014 roku, karta powołania, wyciąg, informacja – akta osobowe powoda k.B14, B15, B17-B19, B21-B22, B27 oraz akta sądowe k.122-124; pismo ZUS k.113; kontrakt k.175; wydruki internetowe dot. służby wojskowej k.209-212; vademecum przepustki do zawodowej służby wojskowej k.213-228 verte; skierowanie z 14 listopada 2016 roku k.248; kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach (...) k.249-251; pismo 1 (...) w W. k.255; zeszyt ewidencyjny, świadectwo ukończenia kursu, wniosek o powołanie do służby, zaświadczenie, orzeczenie psychologiczne, orzeczenie lekarskie, rozkaz personalny, kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej – teczka akt personalnych oraz akta sądowe k.257-265; pisma (...) R. k.256-256 verte, 316; broszura (...) k.274-275; pisma do powoda k.300-302; potwierdzenie nadania orzeczenia k.310-310 verte; przesłuchanie stron – powoda k.303 verte-304

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci ww. dokumentów, które Sąd uznał za wiarygodne, wzajemnie ze sobą korelujące i rzeczowe, a także w oparciu o dowód z przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania powoda, które wraz z dowodami z dokumentów tworzy spójny i logiczny obraz przedstawiający stan faktyczny sprawy.

Mimo formalnego dopuszczenia dowodów podstawą ustalenia stanu faktycznego nie stała się w ostateczności część dokumentów przedłożonych do akt sprawy, w tym świadectwa pracy (vide k.7-8, 76-78, 85-86), wyroki (vide k.79-81), postanowienie komornika sądowego (vide k.82), potwierdzenia przelewów (vide k.125, 179-193, 195), pismo Urzędu Skarbowego (vide k.161) oraz karty urlopowe (vide k.194, 196), bowiem dokumenty te nie stwierdzały okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c. a contrario).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2015 r. poz. 192 j.t. ze zm.) przewiduje możliwość zwolnień grupowych (art. 1) jak i indywidualnych (art. 10) z przyczyn niedotyczących pracowników.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy jej przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej: 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników (pkt 1), 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników (pkt 2), 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników (pkt 3) – zwanego dalej „grupowym zwolnieniem”.

Jak stanowi przepis art. 10 ust. 1 ustawy przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1.

Art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy przewiduje, iż pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości: jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata (pkt 1); dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat (pkt 2); trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat (pkt 3). Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy (ust. 3).

Jednocześnie, zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt III PZP 4/15 (OSNAPiUS 2016 nr 1, poz. 1, str. 5, Legalis Numer 1260055) rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 ¹ k.p. z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika uprawnia pracownika do nabycia prawa do odprawy pieniężnej, o której mowa w art. 8 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 192 ze zm.), jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód rozwiązania stosunku pracy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż żadna ze stron, a w szczególności pozwana, nie kwestionowała, iż stan zatrudnienia w pozwanej uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie cytowanej wyżej ustawy, a tym samym, iż roszczenie powoda o odprawę należy rozpatrywać na gruncie roszczeń związanych z tzw. zwolnieniem indywidualnym. Sąd uznał te okoliczności za bezsporne między stronami. Zasadniczy spór sprowadzał się do kwestii ustalenia czy okoliczności wskazane przez powoda w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę stanowiły rzeczywisty i jedyny powód rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 55 § 1 ¹ k.p. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż były to rzeczywiste i jedyne powody rozwiązania umowy.

Jako przyczynę rozwiązania umowy powód podał niewypłacenie w terminie wynagrodzenia za czerwiec 2016 roku oraz nieodprowadzenie składek na ubezpieczenie społeczne od maja 2015 roku. Znajdujące się w aktach sprawy liczne potwierdzenia przelewów oraz informacje nadesłane przez ZUS wskazują, iż wynagrodzenie za czerwiec 2016 roku zostało wypłacone w dniu 21 lipca 2016 roku, tj. po terminie płatności wynagrodzenia, który przypadał w dniu 9 lipca 2016 roku (10 lipca 2016 roku – niedziela). Nadto, nie było to jedyne wynagrodzenie wypłacone po terminie, bowiem takie opóźnienia zdarzały się również w przeszłości. Po terminie wypłacono wynagrodzenie za maj, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2015 roku oraz styczeń, marzec i maj 2016 roku. Jednocześnie, chociaż pozwana nie zalega obecnie ze składkami na ubezpieczenie, opłacała je w niepełnej wysokości i po terminie oraz uiszczała z tego tytułu odsetki. Tym samym bezsprzecznie uznać należy, iż przyczyna rozwiązania umowy wskazana w oświadczeniu powoda jest rzeczywista. Pozwana potwierdziła prawdziwość tych okoliczności dokonując w toku niniejszej sprawy zapłaty na rzecz powoda spóźnionego wynagrodzenia za sierpień 2016 roku oraz odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Przyczyny podane w oświadczeniu są także przyczynami wyłącznymi. Pozwana podnosiła, iż rzeczywistym powodem rozwiązania umowy była chęć dokonania zmian życiowych przez powoda, tj. zmiana pracy albo podjęcie zawodowej służby wojskowej. Jednakże, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska.

Po zakończeniu pracy w pozwanej powód, mimo uzyskania tytułu magistra bezpieczeństwa wewnętrznego, zarejestrował się w PUP i szukał nowego zatrudnienia. Podjął je dopiero dnia 27 października 2016 roku, tj. niemal 3 miesiące po rozwiązaniu umowy. Żadna z okoliczności sprawy nie wskazuje przy tym, by powód rozwiązał umowę z pozwaną właśnie po to, by podjąć pracę w spółce (...), a w szczególności, by musiał podjąć to zatrudnienie niezwłocznie z uwagi na upływający termin ważności oferty pracy.

Nadto, chociaż nie ulega wątpliwości, iż podstawowym dążeniem zawodowym powoda było podjęcie zawodowej służby wojskowej, w chwili rozwiązania umowy powód nie miał, a nawet nie mógł mieć gwarancji i pewności powołania do służby. Proces rekrutacji żołnierza zawodowego jest długotrwały, wymaga m.in. odbycia rozmów kwalifikacyjnych, pozytywnego zaliczenia badań zdrowotnych, psychologicznych oraz testów sprawności, a także stwierdzenia przydatności kandydata na dane stanowisko służbowe. Jednakże, pozytywne zaliczenie tego etapu nie jest równoznaczne z powołaniem do służby. To bowiem następuje rozkazem Dyrektora Departamentu Kadr MON, o którym powód powziął wiadomość dopiero w listopadzie 2016 roku. Tym samym, pomimo zaliczenia badań i testów, w chwili rozwiązania umowy powód nie wiedział jeszcze, iż zostanie mu zaproponowane zawarcie kontraktu. Perspektywa zawodowej służby wojskowej nie stanowiła zatem przyczyny rozwiązania stosunku pracy z pozwaną.

W konsekwencji, powód jest uprawniony do otrzymania od pozwanej odprawy w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia, przy czym odsetki od niewypłaconej kwoty odprawy należą się nie od dnia 5 sierpnia 2016 roku, lecz od dnia 6 sierpnia 2016 roku, bowiem dopiero w tym dniu pozwana pozostawała w zwłoce z zapłatą.

Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne, na podstawie przywołanych przepisów, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.233 zł brutto z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 sierpnia 2016 roku, przy czym o odsetkach orzeczono zgodnie z art. 481 k.c. W pozostałym zakresie powództwo należało oddalić.

Wyrokowi co do kwoty odpowiadającej wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda nadano rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 477 ² § 1 zd. pierwsze k.p.c.

Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialnością za wynik sprawy, Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rybniku) kwotę 512 zł tytułem opłaty od pozwu, której powód nie miał obowiązku uiścić.