Wyrok z 21 sierpnia 2024, sygn. I1 C 382/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 sierpnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny - Sekcja d/s Rozpoznawanych w Postępowaniu Uproszczonym

w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Joanna Jank

po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdyni

sprawy z powództwa Gminy M. G.

przeciwko A. F.

o zapłatę

oddala powództwo

Sygnatura akt I1 C 382/24

Uzasadnienie wyroku z dnia 21 sierpnia 2024 roku

Powódka Gmina M. G. wniosła pozew przeciwko A. F. domagając się zapłaty od pozwanego kwoty 1.278,94 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:

- 832,48 zł od dnia 10 października 2020 roku do dnia zapłaty,

- 238,34 zł od dnia 21 listopada 2020 roku do dnia zapłaty,

- 208,12 zł od dnia 27 lutego 2021 roku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że pozwany zalega z zapłatą odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z gruntu gminnego położonego w G. przy ul. (...) o powierzchni 12,1 m ² za okres od 15 stycznia 2020 roku do 25 stycznia 2021 roku w łącznej kwocie 1.278,94 zł. Mimo wezwania do zapłaty z dnia 21 czerwca 2021 roku do dnia wniesienia pozwu pozwany nie uregulował ww. należności.

(pozew, k. 3-4)

W dniu 7 lutego 2022 roku Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

(nakaz zapłaty, k. 23)

Pismem z dnia 14 czerwca 2024 roku pozwany wskazał, że zaskarża nakaz zapłaty w całości i podniósł, że nie korzystał z gruntu gminnego przy ulicy (...) o powierzchni 12,1 m ² w okresie od dnia 15 stycznia 2020 roku do 25 stycznia 2021 roku.

(pismo pozwanego, k. 119)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 16 września 2020 roku powódka Gmina M. G. wezwała pozwanego A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) do wydania gruntu położonego w G. przy ulicy (...) stanowiącego część działki nr (...), obręb (...) K. o powierzchni 12,1 m ² – wedle treści tego pisma – bezumownie użytkownego przez pozwanego, w stanie uporządkowanym, oczyszczonym z nakładów (kontenera), wyznaczając termin protokolarnego odbioru gruntu na dzień 20 października 2020 roku. Jednocześnie, powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 832,48 zł z tytułu bezumownego korzystania z ww. gruntu za okres od 15 stycznia 2020 roku do 15 września 2020 roku w terminie do dnia 9 października 2020 roku. Przedmiotowe pismo zostało pozwanemu doręczone w dniu 21 września 2020 roku.

(dowód: kopia pisma z dnia 16 września 2020r., k. 7 wraz z zpo, k. 8-9)

W dniu 2 listopada 2020 roku powódka skierowała do pozwanego kolejne wezwanie do wydania ww. gruntu, wyznaczając termin odbioru na dzień 24 listopada 2020 roku i wezwała go do zapłaty w terminie od dnia 20 listopada 2020 roku kwoty 238,34 zł za bezumowne korzystanie z tego gruntu w okresie od 15 września do 24 listopada 2020 roku. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 9 listopada 2020 roku.

(dowód: kopia pisma powódki z dnia 2 listopada 2020 r., k. 10 wraz z zpo, k. 11-12)

Z kolei, w dniu 5 lutego 2020 roku powódka wystosowała do pozwanego pismo, w którym poinformowała go o zaprzestaniu naliczania opłat z dniem 26 stycznia 2021 roku w związku ze stwierdzeniem – po przeprowadzeniu wizji terenowej – usunięcia kontenera magazynowego oraz wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 208,12 zł z tytułu bezumownego korzystania z ww. gruntu za okres od 25 listopada 2020 roku do 25 stycznia 2021 roku w terminie od dnia 26 lutego 2021 roku. Przedmiotowe pismo zostało pozwanemu doręczone w dniu 11 lutego 2021 roku.

(dowód: kopia pisma powódki z dnia 5 lutego 2021r. k. 13 wraz z zpo k. 14-15)

Następnie, powódka skierowała do pozwanego wezwanie przedsądowe do zapłaty kwoty 1.322,97zł w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma. Po awizowaniu korespondencja została zwrócona powodowi.

(dowód: kopia wezwania z dnia 21 czerwca 2021r. k. 16 wraz z kopią koperty, k. 17-18)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd w całości ustalił na podstawie dowodów z kserokopii dokumentów przedłożonych przez stronę powodową. Dokonując oceny przedstawionego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej wymienionych powyżej dowodów w postaci kserokopii dokumentów. Jak bowiem wskazuje się w judykaturze dowody z określonych dokumentów załączonych do pozwu lub innego pisma procesowego w formie niepoświadczonych kserokopii wprawdzie nie stanowią dowodów z dokumentów, o których mowa w art. 244 i art. 245 k.p.c., nie są jednak pozbawione mocy dowodowej, w rozumieniu art. 232 w zw. z art. 308 k.p.c. stanowią one jeden ze środków dowodowych, przy pomocy których strona może udowodnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dopóki sąd ani strona przeciwna nie zakwestionuje ich i nie zażąda złożenia oryginałów dokumentów. Tak jak inne dowody, podlegają one ocenie sądu na podstawie art. 233 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2021r., V CSK 341/20, L.). W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował przedłożonych do akt sprawy kopii ani też nie zażądała przedstawienia oryginałów dokumentów. Niemniej, przedłożony przez stronę materiał dowodowy okazał się niewystarczający do uwzględnienia powództwa, o czym poniżej.

Podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 224 k.c. w zw. z art. 225 k.c. Zgodnie z treścią art. 225 k.c. obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Natomiast stosownie do art. 224 § 2 k.c. od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.

W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zważyć należy, iż zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar dowodu spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c., art. 3 k.p.c., art. 6 k.c.). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem. Artykuł 6 k.c. określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym sąd nie ma obowiązku dążenia do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz nie jest zobowiązany do zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.), szczególnie gdy obie strony są reprezentowane przez fachowych pełnomocników, którym Sąd zakreślił terminy na złożenie wszystkich twierdzeń i dowodów pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku dalszego postępowania. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 listopada 2019r., I AGa 50/19, L.). Sąd nie dąży do ustalenia prawdy materialnej, Sąd działa z urzędu w zakresie wskazanym w przepisach, a podstawą procesu cywilnego jest jego kontradyktoryjność. Kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty nie mogą opierać się wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach strony i jej przekonaniu, które nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności muszą zostać udowodnione (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 listopada 2019r., III AUa 22/19, L.).

W ocenie Sądu strona powodowa nie udowodniła – choć to na niej spoczywał w tym względzie ciężar dowodu – że w okresie objętym żądaniem pozwu pozwany rzeczywiście korzystał z gruntu stanowiącego własność Gminy M. G.. Zważyć należy, iż w piśmie z dnia 14 czerwca 2024 roku pozwany zaprzeczył, aby korzystał z opisanego w pozwie gruntu gminnego w okresie od dnia 15 stycznia 2020 roku do 25 stycznia 2021 roku. Zaprzeczenie okolicznościom dokonane przez stronę procesową wywołuje ten skutek, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nieudowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie. Strona powodowa nie podołała jednak obowiązkowi dowodowemu w powyższym zakresie. Podkreślić należy, iż zarządzając doręczenie stronie powodowej odpisu pisma pozwanego z dnia 14 czerwca 2024 roku jednocześnie Sąd zobowiązał pełnomocnika powódki do złożenia ostatecznych wniosków dowodowych w terminie 14 dni pod rygorem utraty prawa ich powoływania w toku dalszego postępowania. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, pismem z dnia 3 lipca 2024 roku pełnomocnik powódki jedynie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, powtarzając wcześniejsze twierdzenia odnośnie daty końcowej naliczania opłat. Natomiast nie przedłożył żadnych dowodów świadczących o tym, że w okresie objętym żądaniem pozwu pozwany faktycznie korzystał ze spornego gruntu gminnego np. w postaci zdjęć przedstawiających usytuowanie kontenera na gruncie powódki czy protokołów podpisanych przez pracowników powoda na okoliczność nieudanej próby odbioru gruntu. Bez wątpienia faktu sprawowania władztwa nad tym gruntem przez pozwanego bez tytułu prawnego nie dowodzą dokumenty dołączone do pozwu w postaci wezwań do wydania gruntu i zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Z treści tych pism wynika jedynie to, że powód wzywał pozwanego do zapłaty. Nie sposób na ich podstawie ustalić, że pozwany rzeczywiście korzystał w okresie objętym sporem z nieruchomości gminnej. Samo wezwanie kogoś do zapłaty nie jest jeszcze dowodem istnienia roszczenia objętego wezwaniem. Z omawianych dokumentów nie wynika w żaden sposób, aby przed ich wysłaniem pracownicy powódki zweryfikowali naocznie (np. poprzez wizję terenową), czy rzeczywiście na gruncie gminnym znajduje się kontener posadowiony przez pozwanego. Dopiero, w piśmie z dnia 5 lutego 2020 roku wskazano, że w wyniku wizji lokalnej stwierdzono usunięcie tego kontenera. Jednak z tego pisma wynika jedynie, że w dacie wizji kontenera już nie było, lecz kiedy został on rzeczywiście zabrany nie sposób stwierdzić. W świetle zaoferowanego przez powódkę materiału dowodowego nie można zatem ustalić, czy i kiedy ewentualnie kontener, o jakim mowa w pismach powoda, został posadowiony przez pozwanego na nieruchomości powódki, a jeśli faktycznie został przez niego postawiony na gruncie gminnym, nie ma żadnych dowodów potwierdzających, kiedy został usunięty. Wobec zaprzeczenia przez pozwanego faktowi korzystania z tego gruntu, powódka winna ww. okoliczności bezwzględnie udowodnić.

Reasumując, powódka nie wykazała – w myśl art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. – podstawowej przesłanki roszczenia uzupełniającego o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy jaką jest sprawowanie przez pozwanego faktycznego władztwa nad rzeczą bez tytułu prawnego, co skutkowało oddaleniem powództwa, na podstawie art. 224 k.c. w zw. z art. 225 k.c. a contrario.