Postanowienie SN z 28 października 2011, sygn. I CZ 90/11
Data orzeczenia
28 października 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Krzysztof Strzelczyk
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
SSN Józef Frąckowiak
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa W. Ł.
przeciwko A.B.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 października 2011 r.,
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 12 kwietnia 2011 r.,
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną
powódki od wyroku tego Sądu z dnia 30 listopada 2010 r., którym zmieniony został
wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 lipca 2010 r. przez oddalenie powództwa o
zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kwoty 10 000 euro z odsetkami w wysokości
15% od 24 sierpnia 2004 r. do 12 stycznia 2010 r. oraz ustawowymi odsetkami od
dnia 12 stycznia 2010 r., jak też powództwo ewentualne o zasądzenie kwoty 10 000
euro z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004 r. W skardze kasacyjnej
powódka wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia na 79 052 zł, domagała się
uchylenia wyroku i zasądzenia tej kwoty, obejmującej równowartość 10 000 euro po
kursie z dnia wydania zaskarżonego wyroku ze skapitalizowanymi odsetkami
umownymi w wysokości 15% od dnia 24 sierpnia 2004 r. do dnia 30 listopada 2010
r. – wydania zaskarżonego wyroku- wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31
listopada 2010 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka nie podała kursu euro z
dnia 30 listopada 2010 r. ani kwotowego wyliczenia sumy skapitalizowanych
odsetek. Na dzień wniesienia pozwu kurs euro obejmował kwotę 4,19 zł, a zatem
roszczenie główne stanowiło kwotę 41 900 zł. Odsetki umowne za wskazany okres
czasu podlegają wliczeniu do wartości przedmiotu sporu, jeśli dokonano ich
skapitalizowania w znaczeniu prawnym, co oznacza kwotowe ich określenie. Nie
podlegają natomiast wliczeniu do tej wartości odsetki jedynie procentowo
oznaczone.
Powódka w zażaleniu zarzuciła błędne przyjęcie w zaskarżonym
postanowieniu, że nie określiła kwotowo skapitalizowanych odsetek od kwoty
głównej oraz zaniechanie sprawdzenia wartości przedmiotu sporu i wezwania
pełnomocnika do poprawienia lub uzupełnienia wniesionego pisma, w odniesieniu
do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wniosła o uchylenie kwestionowanego
orzeczenia.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Przedmiotem żądania wniesionego pozwu było roszczenie pieniężne,
a zatem stosownie do art. 19 § 1 k.p.c. wartość przedmiotu sporu stanowiła
podana kwota pieniężna, do której, zgodnie z art. 20 k.p.c., nie wlicza się odsetek
żądanych obok roszczenia głównego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
utrwalony został pogląd, akceptowany w rozpoznawanej sprawie, że określenie
wartości przedmiotu sporu następuje według oceny właściwej w chwili wniesienia
pozwu i tak określona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania,
chyba że w toku postępowania nastąpi zmiana powództwa, w wyniku której wartość
przedmiotu sporu ulegnie zmianie. Odpowiednie stosowanie w postępowaniu
kasacyjnym przepisów art. 19 do 23 k.p.c. dla oznaczenia wartości przedmiotu
zaskarżenia, nie może uzasadniać ponownego ustalania tej wartości, która
decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej, ponieważ nie może być ona wyższa
od wartości przedmiotu sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
18 grudnia 1996 r., I CKN 21/96, OSNC 1997/4/42; z dnia 19 czerwca 1997 r.,
III CZ 25/97, OSNC 1997/10/162, z dnia 17 lipca 1997 r., III CKN 135/97, niepubl.,
z dnia 18 stycznia 2000 r., III CZ 169/99, niepubl., z dnia 29 kwietnia 2010 r.,
IV CSK 474/09, niepubl.).
Powódka wskazała w pozwie, że domaga się zasądzenia od pozwanego
kwoty 40 000 zł z odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004 r., a następnie pismem z dnia
5 lipca 2010 r. sprecyzowała, że dochodzi zasądzenia kwoty 10 000 euro z 15%
odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004r., ewentualnie 40 000 zł z 15% odsetkami od
dnia 24 sierpnia 2004r. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy zasądził na
jej rzecz od pozwanego kwotę 10 000 euro z ustawowymi odsetkami od dnia 12
stycznia 2010 r. W apelacji, która uznana została za dopuszczalną, powódka
wysunęła żądanie zmiany wymienionego orzeczenia Sądu Rejonowego przez
zasądzenie kwoty 10 000 euro z umownymi 15% odsetkami od dnia 24 sierpnia
2004r. do dnia 12 stycznia 2010 r. oraz ustawowymi odsetkami od dnia 12 stycznia
2010 r., ewentualnie 10 000 euro z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia
2004 r., a wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na 32 291 zł. Przedstawione
4
oświadczenia powódki nie dają podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania
rozpoznawczego dokonała ona przedmiotowego przekształcenia powództwa w
oparciu o art. 193 § 2 k.p.c., które wpływałoby na wartość dochodzonego
roszczenia pieniężnego. Wynika z nich jednoznacznie, że żądała ona zasądzenia
wskazanej kwoty w walucie obcej, ewentualnie w złotówkach z podanymi
odsetkami. Wobec tego zasadne było przyjęcie, że wartością przedmiotu sporu była
suma stanowiąca równowartość 10 000 euro według kursu z dnia wniesienia pozwu
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 49/08,
niepubl.), co jest potwierdzeniem poglądu o określaniu wartości przedmiotu sporu
według chwili wniesienia pozwu, a jej wysokość sama powódka oznaczyła na
40 000 zł. Nie mogło skutecznie dojść do zmiany tej wartości po wydaniu wyroku
przez Sąd Rejonowy, z uwagi na niedopuszczalność rozszerzania żądania pozwu
lub występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym, zgodnie
z art. 383 k.p.c., nawet gdyby żądanie ustawowych odsetek od dnia 12 stycznia
2010 r. uznać za tego rodzaju czynność procesową. Podkreślenia wymaga, że
odsetki mogłyby stanowić samodzielne żądanie, podlegające doliczeniu do
dochodzonej kwoty, w przypadku ich kapitalizacji, czyli poddania oprocentowaniu
(por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 października
1997 r., III ZP 16/97, OSNP 1998/7/204). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca
w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego zarzut niewydania przez Sąd Okręgowy
postanowienia o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie zasługiwał na
podzielenie, skoro wartość ta nie uległa zmianie od czasu oświadczenia powódki
zawartego w pozwie i w piśmie z dnia 5 lipca 2010 r., a jej czynności podejmowane
po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy nie mogły spowodować podwyższenia
wartości przedmiotu zaskarżenia, decydującego o dopuszczalności skargi
kasacyjnej, przewidzianej art. 3982
§ 1 k.p.c.
Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw
należało oddalić w oparciu o art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.