Wyrok z 2 stycznia 2025, sygn. II K 488/24

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 488/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.

O. K.

W dniu 20 stycznia 2024 roku o godzinie 19:35 w miejscowości G. przy ul. (...)/K. na drodze publicznej prowadziła pojazd mechaniczny, tj. samochód osobowy marki D. (...) o numerze rejestracyjnym (...), nie stosując się do decyzji o numerze (...).(...) wydanej przez Prezydenta Miasta G. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym kategorii (...) wydanej w dniu 23 stycznia 2023 roku

tj. o czyn z art. 180a k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 20 stycznia 2024 r. ok. godz.19:35 w G., przy ul. (...)/K., funkcjonariusze (...) K. w G. post. P. F. i sierż. M. K. wykonywali czynności związane ze statycznym pomiarem prędkości. W ich wyniku, do kontroli zatrzymano kierującą pojazdem marki D. (...) (nr. rej. (...)), którą okazała się być O. K.. Powodem zatrzymania było przekroczenie dopuszczalnej w tym miejscu prędkości o 20 km/h.

O. K., w chwili zatrzymania do kontroli, prowadziła pojazd mechaniczny wbrew decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 23 stycznia 2023 r. (sygn. (...)) o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym kategorii (...). Przyczyną wydania decyzji było otrzymanie przez kierującą (...) punktów karnych za naruszanie przepisów ruchu drogowego. Decyzja z dnia 23 stycznia 2023 r. jest ostateczna i prawomocna, została także prawidłowo doręczona. Wszystkie te cechy posiadała ona także w dniu 20 stycznia 2024 r.

W chwili czynu, w samochodzie kierowanym przez O. K., znajdowała się także jej córka. O. K. wracała z nią właśnie do domu, albowiem ta rozchorowała się i nie mogła dłużej pozostać pod opieką babci. O. K. prosiła o pomoc swoich znajomych w przywiezieniu córki do domu, jednak tego dnia nikt nie mógł wyświadczyć takiej przysługi. Mogła ona jednak zorganizować przejazd taksówką, czego jednak z nieznanych powodów nie uczyniła. Odległość między domem babci, w której znajdowała się chorująca córka, a miejsce zamieszkania O. K. wynosiła 4,3 km.

Przeciwko O. K. toczyło się postępowanie przygotowawcze w PR w G. (sygn. akt 4073-4.Ds.873.2024) o czyn z art. 180a k.k. Sprawa ta zawisła następnie przed tut. Sądem (sygn. akt II K 47/24)

notatka urzędowa;

decyzja administracyjna wraz z pismem przewodnim i potwierdzeniem odbioru;

zeznania świadka M. K.;

kserokopie notatników służbowych;

kserokopie z akt sprawy (...);

wyjaśnienia oskarżonej;

zeznania A. T.;

zeznania D. L.

2-3;

4-6;

24-25, 97-98

29-33;

63-68;

95-96;

123-124;

124-125

O. K. jest osobą niekaraną, nieleczącą się odwykowo, neurologicznie i psychiatrycznie. Utrzymuje się z prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie utylizacji odpadów medycznych.

dane osobopoznawcze;

dane o karalności;

referencje;

37;

89;

106-108

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

1.OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

wyjaśnienia

oskarżonej

Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonej za spójne, logiczne, wiarygodne i wolne od konfabulacji. Oskarżona przyznała się do popełnienia zarzucanego czynu, nie kwestionowała swojego sprawstwa, a podawana przez nią motywacja, tj. konieczność przejęcia opieki nad chorą córką, znalazła swoje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Tym samym, brak było podstaw do wyeliminowania wyjaśnień oskarżonych z kręgu dowodów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych;

notatka urzędowa oraz kserokopie notatników służbowych;

Dokument sporządzony przez funkcjonariuszy podejmujących kontrolę wobec oskarżonej, wskazujący na czas, miejsce i przyczynę zatrzymania do kontroli. Notatka sporządzona w sposób czytelny i zrozumiały, jej treść nie była kwestionowana przez strony postępowania. Przydatna dla postepowania dowodowego w zakresie, w jakim wskazuje ona na okoliczności ujawnienia czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego wbrew decyzji administracyjnej. Nadto, jej treść koresponduje z informacjami zawartymi w notatniku służbowym opisującymi przebieg interwencji

decyzja administracyjna wraz z pismem przewodnim i potwierdzeniem odbioru

Dokument urzędowy wydany przez właściwy organ władzy państwowej. Dowód ten miał charakter fundamentalny z punktu widzenia przedmiotu postępowania, albowiem stanowi on źródło zakazu, którego naruszenie skutkuje odpowiedzialnością karną. W oparciu o jego analizę, możliwe było ustalenie daty wydania decyzji, jak również uzyskania przez nią walorów prawomocności i ostateczności

kserokopie z akt sprawy 4073-4.Ds.873.2024

Kserokopie dokumentów urzędowych w postaci protokołów przesłuchania i postanowienia o przedstawieniu zarzutów w sprawie o czyn z art. 180a k.k. Prawdziwość i autentyczność niekwestionowana przez strony.

zeznania świadka M. K.;

Zeznania spójne, logiczne, dokumentujące przebieg interwencji, potwierdzające wersję wydarzeń oskarżonej, że przyczyną prowadzenia przezeń pojazdu mechanicznego była choroba dziecka

zeznania świadka A. T.

Zeznania spójne, logiczne, potwierdzające okoliczność, że przyczyną prowadzenia przezeń pojazdu mechanicznego była choroba dziecka

Zeznania świadka D. L.

Zeznania spójne, logiczne, potwierdzające chorobę dziecka jako przyczynę prowadzenia pojazdu przez oskarżoną

dane osobopoznawcze

Dane zebrane w trybie art. 213 k.p.k. Wiarygodne i niebudzące wątpliwości Sądu z wyłączeniem wynagrodzenia, które oskarżona określiła na kwotę 1.600,00 zł miesięcznie. Zważywszy na poziom jej zaangażowania w prowadzenie działalności gospodarczej oraz konieczność utrzymania dwóch osób (siebie oraz córki) za zupełnie niewiarygodne uznać należało, że kwota ta może stanowić jedyny i wyłączny dochód oskarżonej, dla którego to prowadzi ona tak wielopłaszczyznowe przedsięwzięcia gospodarcze

dane o karalności;

Dokument urzędowy wskazujący na dotychczasową niekaralność oskarżonej

referencje

Dokumenty prywatne niebudzące zastrzeżeń Sądu i stron postępowania w zakresie opinii, jaką cieszy się oskarżona na gruncie wykonywanej przez nią działalności

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

1.3.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Na samym wstępie niniejszych rozważań należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 180a k.k. rzeczonego występku dopuszcza się ten, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Ów występek jest typem abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Zarazem owo przestępstwo jest typem indywidualnym tj. takim do którego popełnienia zdatny jest tylko ograniczony krąg adresatów. W przypadku tego typu owa specjalna właściwość podmiotowa umożliwiająca odpowiedzialność karna jest istnienie wobec konkretnej osoby decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień.

Fakt prowadzenia przez oskarżoną pojazdu mechanicznego po drodze publicznej nie budzi najmniejszej wątpliwości. Sąd podzielił nadto zapatrywanie prokuratora, iż miało to miejsce wbrew decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii (...). Jak wynika bowiem z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, wobec oskarżonej wydano decyzję w dniu 23 stycznia 2023 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii (...), albowiem zgromadziła ona (...) punktów w związku z wykroczeniami w ruchu drogowym, a ponadto uzyskała negatywny wynik z powtórnego egzaminu sprawdzającego. Oskarżona nie odwołała się od wydanej decyzji, zatem uzyskała ona walory ostateczności i prawomocności. Co równie ważne, decyzja ta została oskarżonej prawidłowo doręczona, a zatem miała ona wiedzę o jej wydaniu i treści. Zresztą, oskarżona na żadnym etapie postępowania nie podnosiła zarzutu, w świetle którego nie miałaby ona wiedzy o wydanej wobec niej decyzji. Co więcej, całościowo ocena wyjaśnień nieodparcie prowadzi do wniosku, że oskarżona miała świadomość, że bezwarunkowo nie może prowadzić pojazdów mechanicznych o czym świadczy fakt, że korzystała ona z pomocy osób trzecich przy przemieszczaniu się w sprawach biznesowych i prywatnych. Skoro zatem wiedziała ona o prawomocnej i ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień, jak również o tym, że skutkiem jej wydania jest bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, to nie ulega najmniejszej wątpliwości, że naruszając tę normę, wypełniła ona swoim zachowaniem znamiona występku z art. 180a k.k.

Czyn zabroniony popełniony przez oskarżoną był także zawiniony w świetle normatywnej teorii winy. W tym zakresie należy zważyć, iż oskarżona jest osobą dorosłą, ukształtowaną społecznie, doskonale zdającą sobie sprawę z brzmienia normy sankcjonowanej. Co więcej w niniejszej sprawie nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności prowadzące do powzięcia wątpliwości odnośnie poczytalności oskarżonej w chwili czynu. Podobnie oskarżona nie działała w stanie wyższej okoliczności czy innej anormalnej sytuacji motywacyjnej. Oskarżona wprawdzie szeroko wyjaśniała, że przyczyną, dla której postąpiła wbrew decyzji i przystąpiła do prowadzenia pojazdu mechanicznego była choroba infekcyjna dziecka, które akurat tego dnia znajdowało się pod opieką babci i konieczne było sprowadzenie go do domu, niemniej, nie można tego uznać za anormalną sytuację motywacyjną. Niewątpliwie bowiem, życie dziecka nie było zagrożone, jak również nie groziło mu gwałtowne niebezpieczeństwo. Dość zresztą wspomnieć, że oskarżona sama przyznała, iż możliwe było wezwanie taksówki i zorganizowanie transportu właśnie w ten sposób- wszak odległość dzieląca miejsce przebywania dziecka (dom babci) od miejsca zamieszkania wynosiła raptem 4,3 km. Wobec tego, nawet próba skorzystania z pomocy znajomych przy przywiezieniu dziecka, nie uwalnia oskarżonej od winy.

Dlatego też Sąd Rejonowy uznał, iż zachowanie oskarżonej było zawinione, co pozwoliło skompletować pięcioelementową strukturę przestępstwa określoną w art. 1 k.k.

☐

1.4.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.5.  Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.6.  Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

1.7.  Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

O. K.

I

I

Dyrektywy sądowego wymiaru kary zostały wysłowione przez ustawodawcę w art. 53 k.k. Według tego przepisu sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości oraz okoliczności obciążające i łagodzące, biorąc nadto pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego . Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu. W realiach niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że stopień społecznej szkodliwości czynu należy uznać za znaczny, o czym szerzej w kolejnej rubryce forumularza, a poziom zawinienia oskarżonej za nieprzekraczający średniego. W sprawie ujawniono jedną okoliczność obciążającą w postaci przekroczenia dozwolonej prędkości w chwili czynu oraz okoliczności łagodzące w postaci działania w celu szybkiego przejęcia opieki nad chorym dzieckiem, przyznania się oskarżonej do popełnienia zarzucanego czynu uprzednią niekaralność oraz wyrażenie skruchy. Wszystko to doprowadziło Sąd do przekonania, że zasadnym będzie orzeczenie wobec oskarżonej kary grzywny, albowiem kara ta pozostaje w adekwatnej relacji z charakterem czynu oraz warunkami osobistymi i majątkowymi oskarżonej. Z uwagi na poziom zawinienia, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do kładzenia akcentu na funkcję represyjną i surowość kary, stąd jej wymiar plasujący się w dolnych granicach. Należy nadto zauważyć, że realna dolegliwość, w tej sprawie, i tak wypływa z orzeczonego środka karnego, a to wobec charakteru prowadzonej przez oskarżoną działalności.

O. K.

II

I

Środek karny obligatoryjnie orzeczony po myśli przepisu art. 42 § 1a pkt 1 k.k. Czas trwania określono zgodnie z art. 56 k.k., przyjmując, że postawa oskarżonej, poziom zawinienia nieprzekraczający średniego i motywacja sprawcy, uzasadniają przekonanie, że brak jest podstaw, aby orzec obligatoryjny środek karny w wymiarze większym od minimalnego

1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Obrońca oskarżonej złożyła i poddała pod rozwagę sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Analizując możliwość zastosowania tego dobrodziejstwa, Sąd wnikliwie przeanalizował przesłanki warunkowego umorzenia postępowania z art. 66 § 1 i 2 k.k. i doszedł do przekonania, że ten sposób zakończenia postępowania, w realiach niniejszej sprawy nie jest możliwy.

Rzeczywiście, o ile wina oskarżonej nie jawi się jako znaczna, a to wobec ujawnionych okoliczności ją limitujących, o tyle niepodobna stwierdzić, że nieznaczna pozostaje także społeczna szkodliwość jej czynu. Rozpatrując tę problematykę należy stwierdzić, iż ustawodawca w art. 115 § 2 k.k. zawarł zamknięty katalog kwantyfikatorów stopnia społecznej szkodliwości. Zgodnie z tym przepisem Sąd oceniając stopień społecznej szkodliwości danego czynu jest zobowiązany wziąć pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. W ocenie Sądu Rejonowego czyn oskarżonej był społecznie szkodliwy w rozumieniu art. 1 § 2 k.k. jednakże stopień jego społecznej szkodliwości należy ocenić jako średni. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na fakt, że oskarżona nie bez przyczyny została czasowo wyeliminowana z kręgu osób uprawnionych do kierowania pojazdami kategorii (...). Było to spowodowane zebraniem przez nią (...) punktów karnych za wykroczenia w ruchu drogowym. Przekroczenie tego limitu prowadzi do sytuacji, w której, z woli ustawodawcy, kierujący pojazdami nie może już z tej pozycji uczestniczyć w ruchu drogowym, a jego powrót warunkowany jest uzyskaniem pozytywnego wyniku z ponownego egzaminu na prawo jazdy. Adresat takiej decyzji udowodnił więc, że bez przejścia swoistego rodzaju „reedukacji” nie może bezpiecznie uczestniczyć w ruchu drogowym, jako kierujący pojazdem mechanicznym. Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca dostrzegł potrzebę zapewnienia przestrzegania tego rodzaju decyzji i w 2015 r. wprowadził do Kodeksu karnego występek stypizowany w art. 180a k.k. R. legis tej zmiany było bowiem wzmocnienie bezpieczeństwa w ruchu lądowym i konieczność unaocznienia adresatom decyzji o cofnięciu uprawnień, że niestosowanie się do jej treści jest zachowaniem wysoce niepożądanym. Należy bowiem zwrócić uwagę, że choć prima facie, sprawca czynu z art. 180a k.k. godzi w dobro jakim jest funkcjonowanie organu samorządu, to jednak lokalizacja przepisu art. 180a k.k. prowadzi do wniosku, że jego naruszenie skutkuje ugodzeniem w dobro, jakim jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym. Taki wniosek pozostaje zbieżny z ratio legis wprowadzenia przepisu art. 180a k.k. Tym samym, sprawca czynu z art. 180a k.k., niestosując się do wydanej decyzji, godzi przede wszystkim w dobro, w jakim jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym, gdyż z określonych przyczyn nie powinien w nim uczestniczyć jako kierujący, a jednakże czyni to. W tym miejscu należy jedynie zasygnalizować, jak doniosłym dobrem jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym, które w Polsce wciąż plasuje się na niskim poziomie i znacząco odbiega od standardów wspólnotowych.

Zachowanie oskarżonej, nie było zatem zachowaniem banalnym, w pełni akceptowalnym społecznie, którego karanie jest przejawem li tylko formalizmu i rygoryzmu. Oskarżona nie potrafiła poruszać się zgodnie z przepisami ruchu drogowego, ignorowała ich brzmienie, co skutkowało zgromadzeniem (...) punktów karnych i cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Mając te wiedzę, oskarżona mimo wszystko znajdowała powody, dla których wsiadała za kierownicę pojazdu mechanicznego i nawet wówczas nie była w stanie jechać zgodnie z przepisami (por. ustalenia faktyczne w zakresie powodu zatrzymania do kontroli). Dodatkowo, nie poruszała się ona drogami polnymi, o marginalnym znaczeniu komunikacyjnym. Poruszała się ona na tyle istotną drogą, że prowadzona był tam statyczny pomiar prędkości. Tym samym, brak jest podstaw do twierdzenia, że czyn oskarżonej pozostaje społecznie szkodliwy w stopniu niższym, niż znaczny. Z uwagi na fakt, że do warunkowego umorzenia konieczne jest kumulatywne nieprzekroczenie poziomu znaczności tak winy, jak i stopnia społecznej szkodliwości, to niespełnienie tego wymogu jest równoznaczne z niemożnością zastosowania tej instytucji. Uzupełniająco należy zauważyć, że przed SR w Grudziądzu zawisła jest sprawa, w której oskarżona również mierzy się z zarzutem z art. 180a k.k. Okoliczność ta pozwala stwierdzić, że postawa oskarżonej pozwala na przyjęcie, że jest ona niepogodzona z zapadła decyzją administracyjną i stosuje się do niej wybiórczo.

W tej sytuacji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku obrońcy.

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 624 § 1 k.p.k. Z uwagi na sytuację majątkową i osobistą oskarżonej, brak było najmniejszych podstaw do zastosowania dobrodziejstwa zwolnienia z kosztów sądowych.

1.1Podpis