Wyrok z 21 marca 2025, sygn. II K 588/24

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 588/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

W. K.

W okresie od października 2017 r. do 21 kwietnia 2022 r. w miejscowości Ł., nie posiadając wymaganej koncesji prowadził działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu piaskowca ze złoża umiejscowionego na terenie działek ewidencyjnych o numerach (...), wyrządzając tym poważną szkodę środowisku.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Oskarżony W. K. urodził się w (...) r. w N.. Mieszka wraz z żoną w miejscowości Ł., ma troje dzieci. Jest przedsiębiorcą, zajmuje się działalnością remontowo – budowlaną, prowadzi firmę ogólnobudowlaną, zatrudnia pracowników. Oskarżony nie był karany za przestępstwa.

W okresie od października 2017 r. do 21 kwietnia 2022 r. w miejscowości Ł., oskarżony eksploatował działki ewidencyjne o numerach (...) w ten sposób, że w sposób zorganizowany, za pomocą koparki, wydobywał z tych działek piaskowiec. Oskarżony robił to osobiście oraz okresowo z pomocą swoich pracowników, operatorów koparki i kierowców, G. K. i D. M.. Główna, zasadnicza część wyrobiska znajdowała się na działce nr (...) stanowiącej własność oskarżonego. Oskarżony czynił to nielegalnie, niezgodnie z prawem, nie miał koncesji na prowadzenie takiej działalności. We wskazanym okresie doszło do wydobycia 17.523,953 ton piaskowca (1 Mg czyli megagram = 1 tona). Wydobyte kruszywo było transportowane do klientów oskarżonego samochodem ciężarowym.

O podejrzeniu nielegalnej eksploatacji, w dniu 30 grudnia 2021 r. (...) w K., który z kolei zawiadomił Prokuraturę Rejonową w (...) o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 176 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

W związku z nielegalną eksploatacją przez oskarżonego złoża piaskowca toczyło się postępowanie administracyjne przed (...) w K. w przedmiocie ustalenia tzw. opłaty podwyższonej za wydobywanie piaskowca bez koncesji. Decyzją z 2 października 2023 r. dyrektor w/w urzędu nałożył na oskarżonego tzw. opłatę podwyższoną za wydobycie przez niego 17.523,953 ton piaskowca bez koncesji – w wysokości 707.967,70 zł. Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu, obecnie oskarżony ubiega się o rozłożenie płatności na raty.

- protokoły oględzin nieruchomości z dnia 31 maja 2022 r. i z dnia 21 kwietnia 2022 r. z dokumentacją zdjęciową (k. 2 -8)

- dokument – obliczenie ilości wydobytego piaskowca (k. 18-21)

- wypisy i zaświadczenia z ewidencji gruntów (k. 23-26, 43-50, 188-189)

- pismo (...) (...) z 17.05.2022 r. dot. braku koncesji (k. 51)

- pismo (...) (...) z 29.07.2022 r. dot. braku koncesji (k. 53)

- notatka urzędowa (k. 55)

- zawiadomienie o wszczęciu postępowania przed (...) w K. (k. 56)

- dokumentacja fotograficzna (k. 57-60)

- zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (k. 69)

- zeznanie T. S. (k. 98-99, 108-109)

- zeznanie M. S. (k. 101-102, 111-112)

- zeznanie B. S. (k. 135-136)

- zeznanie T. J. (k. 165-166, 169-170)

- zeznanie K. W. (k. 171-172)

- zeznanie S. O. (k. 177-178)

- zeznanie J. O. (k. 181-182)

- opinia biegłej E. G. (k. 191-200)

- zeznanie G. K. (k. 250-251)

- zeznanie D. M. (k. 271-272)

- dane o oskarżonym (k. 282)

- zeznanie I. R. (k. 292-293)

- decyzja dyrektora (...) w K. z 2.10.2023 r. o nałożeniu opłaty podwyższonej (k. 297-299)

- pismo dyrektora (...) w K. z 22.11.2024 r. (k. 313)

- dane z K. (k. 314, 321)

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Oskarżony jest niewinny, nie dopuścił się przypisanego mu w wyroku przestępstwa.

wyjaśnienia oskarżonego

k. 287 i k. 324

OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Wyszczególnione powyżej dowody dawały podstawę do dokonania opisanych ustaleń faktycznych. Dowody te Sąd uznał za rzetelne i wiarygodne. Korelowały one za sobą, układały się w spójną i logiczną całość, nie zawierały treści budzących wątpliwości z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 7 kpk. Sąd analizując te dowody, zarówno osobowe jak i z dokumentów, nie dopatrzył się żadnych powodów do ich zakwestionowania. Faktu braku koncesji na wykonywaną działalność nie negował sam oskarżony. W odniesieniu do zeznań świadków należy podkreślić, że nie ma jakichkolwiek przesłanek do przyjmowania, że zeznający mogli być w jakikolwiek sposób uprzedzeni do oskarżonego, skonfliktowani z nim i z tego powodu zeznawać nieprawdę. Tego rodzaju zarzutów nie formułował zresztą sam W. K.. Warto zwrócić uwagę, że do zainicjowania postępowania karnego doszło na skutek zawiadomienia prokuratury przez urząd górniczy w K., który z kolei o podejrzeniu nielegalnej eksploatacji został powiadomiony przez (...), który m. in. pod tym kątem analizuje terytorium całego kraju w ramach programu (...) ((...) K.).

W akcie oskarżenia nie ustalono precyzyjnie czasokresu czynu oskarżonego wskazując, iż miał on miejsce cyt. „w nieustalonym czasie, nie później niż w dniu 22 kwietnia 2022 r.”.

W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy wskazywał jednak i pozwalał na miarodajne ustalenie, że czyn oskarżonego został popełniony w okresie od października 2017 r. do 21 kwietnia 2022 r., za czym przemawiały następujące argumenty:

- w trakcie rozpytania w dniu 11 października 2022 r. oskarżony oświadczył, że jest właścicielem i użytkownikiem działek nr (...) od około 5 lat – czyli od 2017 r. (notatka urzędowa k. 55);

- z kolei dane z (...) K. (tzw. system (...)) realizowanej przez (...) – Państwowy Instytut (...) /który w dniu 30 grudnia 2021 r. powiadomił (...) w K. o podejrzeniu nielegalnej eksploatacji/ wskazują, że w październiku 2017 r. na działce nr (...) istniało już wyrobisko, przy czym wcześniej teren ten był zadrzewiony (zeznanie M. S., protokoły oględzin wyrobiska);

- świadek G. K. zeznał, że wraz z oskarżonym wydobywał kruszywo i transportował je w latach 2019-2020, kiedy był zatrudniony w firmie oskarżonego jako operator koparki i kierowca;

- także świadek D. M. zeznał, że przed kwietniem 2022 r. pomagał oskarżonemu w wydobywaniu kruszywa i jego transporcie;

- pierwsze oględziny na nieruchomości przeprowadzono w dniu 21 kwietnia 2022 r. i ujawniły one, iż na terenie wyrobiska stała koparka marki D. (...) nr seryjny (...), a ponadto składowano na nim pozyskany piaskowiec, co oznacza to, iż do tego czasu trwało aktywne wydobywanie surowca skalnego ( natomiast, co znamienne, w trakcie kolejnych oględzin w dniu 31 maja 2022 r. – zarówno koparka jak i składowany piaskowiec zostały już usunięte).

Wskazane dane uzasadniały przyjęcie czasu czynu jak w pkt. I wyroku.

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Wyjaśnienia oskarżonego , który nie przyznawał się do winy (k. 287 i k. 324) były zupełnie nieprzekonujące i niewiarygodne. Jego wina została wykazana dowodami przywołanymi w pkt. 1.1 niniejszego uzasadnienia w sposób spełniający standard wynikający z art. 5 § 1 kpk i nie budzi żadnych rozsądnych, racjonalnych wątpliwości. Twierdzenie oskarżonego, że jedynie formował drogę za pomocą koparki, gdyż jest to droga dojazdowa do pól i oskarżony chciał cyt. „aby ludzie mieli dobry dojazd do pól i żeby się nie kłócili w sprawie drogi” (k. 287) jest wręcz infantylne i naiwne, pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności nawet z samą dokumentacją zdjęciową zalegającą w aktach sprawy, która jednoznacznie obrazuje charakter wykonywanych na działkach prac, potwierdzonych także zeznaniami świadków K. i M., którzy wykonywali te prace koparką razem z oskarżonym, a także wozili wydobyty surowiec ciężarówką.

Zeznania świadków: A. K. (k. 202-203), M. F. (k. 225-226), G. I. (k. 229 - 230), M. R. (k. 233-234), J. M. )k. 237-238), R. G. (k. 241-242), D. N. (k. 2246-247), A. F. (k. 254-255), T. R. (k. 258-259), E. P. (k. 262-263), M. P. (1) (k. 265-266), M. P. (2) (k. 275-276), W. T. (k. 277-278) nie miały znaczenia w sprawie, gdyż wymienieni nie mieli żadnej wiedzy o eksploatacji wyrobiska.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

1.3.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Ustalony stan faktyczny dawał podstawę do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 176 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze. Przewidzianej w tym przepisie odpowiedzialności podlega między innymi ten, kto bez wymaganej koncesji wydobywa kopaliny ze złóż, wyrządzając tym poważną szkodę środowisku, przy czym wydobywaniem kopalin jest ich odłączanie od złoża (zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt. 3 w/w ustawy, kopaliną wydobytą jest właśnie kopalina odłączona od złoża). Czyn oskarżonego realizował wszystkie przedmiotowe i podmiotowe znamiona w/w typu czynu zabronionego. Oskarżony – osobiście oraz korzystając z pomocy swoich dwóch pracowników - prowadził wydobycie kopaliny w postaci piaskowca, który następnie był transportowany do jego nieustalonych klientów, mimo iż nie legitymował się stosowną koncesją. Sąd podzielił zapatrywanie biegłej E. G., że działanie oskarżonego wyrządziło poważną szkodę środowisku (przy czym należy pamiętać, że przepisy nie zawierają legalnej definicji tego pojęcia, pozostawiając kwestię wystąpienia tego znamienia czynu zabronionego ocenie Sądu na gruncie konkretnej sprawy). Czyn oskarżonego spowodował bowiem drastyczną dewastację natury zarówno w aspekcie estetycznym (walor krajobrazowy, przyrodniczy), gdyż dotyczył terenu pierwotnie pokrytego roślinnością (drzewa, krzewy), jak i stricte geologicznym, poprzez naruszenie spójności i stabilności całej struktury geologicznej terenu, grożącej w przyszłości negatywnymi konsekwencjami ( w tym erozją oraz negatywnym wpływem na stosunki hydrologiczne). Czyn oskarżonego był bezprawny, a także zawiniony i umyślny, w ocenie Sądu oskarżony dopuścił się go w zamiarze bezpośrednim w rozumieniu art. 9 § 1 kk. W. K. jest bowiem dorosłym i doświadczonym życiowo człowiekiem, o niezakłóconej poczytalności, przedsiębiorcą, a wiedza, iż kopaliny stanowią własność Skarbu Państwa i ich eksploatacja wymaga koncesji jest notoryjna (abstrahując nawet od aktów prawnych i prostej możliwości zasięgnięcia informacji w urzędach, odnośne informacje można bez najmniejszego trudu znaleźć nawet w Internecie), nie mogła być obca oskarżonemu tempore criminis. Przy tym nie zachodziły żadne faktyczne bądź prawne uwarunkowania usprawiedliwiające czyn oskarżonego, ekskulpujące go od odpowiedzialności karnej, zwłaszcza o charakterze kontratypowym w ujęciu przepisów rozdziału III kodeksu karnego. Oceniając finalnie, przed wyrokowaniem, okoliczności sprawy przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 115 § 2 kk, Sąd uznał stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego za znaczny, mając na uwadze skutek w postaci wyrządzenia poważnej szkody środowisku, bezpośredniość zamiaru, czasokres czynu, ilość bezprawnie pozyskanego piaskowca (ponad 17 tys. ton), całkowite zlekceważenie uregulowań prawnych dotyczących kwestii eksploatacji bogactw naturalnych, a także działanie oskarżonego z chęci zysku, lecz bez ponoszenia związanych z tym kosztów i utrudnień wynikających z uregulowań publicznoprawnych (konieczność uzyskania koncesji, co wymaga wcześniejszego opracowania i przedłożenia przez stronę szeregu dokumentów i przeprowadzenia postępowania administracyjnego, prowadzenia wydobycia zgodnie z wskazanymi w koncesji restrykcyjnymi warunkami technicznymi, wreszcie konieczność uiszczania opłaty za eksploatację).

☐

1.1.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.4.  Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.5.  Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

1.6.  Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Sprawca przestępstwa przypisanego oskarżonemu w wyroku podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat, przy czym na mocy art. 37a § 1 kk możliwe jest także orzeczenie w jej miejsce kary ograniczenia wolności lub grzywny. W ocenie Sądu uzasadnione było skorzystanie z tej możliwości i wymierzenie oskarżonemu kary 200 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda. Za takim rozstrzygnięciem przemawiała dotychczasowa niekaralność oskarżonego oraz fakt, że poniósł już bardzo dotkliwą konsekwencję swojego czynu w postaci konieczności uiszczenia opłaty podwyższonej nałożonej na niego w/w decyzją dyrektora urzędu górniczego w K. w kwocie ponad 700.000 zł (opłata ta jest opłatą tzw. podwyższoną, gdyż stanowi 40-krotność opłaty należnej za legalną eksploatację złóż naturalnych). W przekonaniu Sądu kara grzywny będzie wystarczająca do osiągnięcia wobec oskarżonego celów postępowania, w tym skutecznego powstrzymania go od popełniania podobnych przestępstw w przyszłości. Kara tego rodzaju i w tej wysokości optymalnie urzeczywistnia w realiach sprawy kodeksowe dyrektywy jej wymiaru, nie przekracza stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Nie zachodziła potrzeba surowszego karania oskarżonego. Natomiast dla wzmocnienia zapobiegawczo – wychowawczego oddziaływania orzeczonej kary, a także mając na uwadze względy prewencji generalnej, Sąd dodatkowo orzekł oskarżonemu środek karny podania treści wyroku do publicznej wiadomości.

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Mając na uwadze zmiany stanu prawnego pomiędzy datą czynu a datą orzekania, Sąd wyrokował z uwzględnieniem treści art. 4 § 1 kk, gdyż względniejszy dla oskarżonego był stan prawny obowiązujący w dacie czynu.

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

W pkt. IV wyroku Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w części tj. w kwocie 2.090,57 zł, co stanowi koszty sądowe wynikające z przeprowadzonego dochodzenia (zestawienie wydatków k. 307). Oskarżony będzie w stanie uiścić koszty sądowe w tej wysokości bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania swojego i swojej rodziny. Natomiast na mocy art. 624 § 1 kpk zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

1Podpis